Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwa¬ rzania spienionych kleiw o trwalej konsysten¬ cji smietany z klejów ze sztucznych zywic.Przy sfosdnyamiu klejów ze sztucznych zywic do sklejenia drewna starano sie ze wzgledu na ich wysoka wytrzymalosc wiazania uzywac moz¬ liwie mata ilosc kleju na jednostke powierzchni.Zastosowanie minimalnych ilosci kleju daje nie tylko korzysci ekonomiczne lecz równiez po¬ lepszenie jakosci sklejek. Grube warstwy kleiwa wplywaja niekorzystnie na gotowa spoine klejo¬ na, poniewaz powoduja one w technice forniro¬ wania niepozadane przebicia kleju, a w tech¬ nice sklejek spaczenie plyt.Trudno jest jednak, ze wzgledu na rózne ro¬ dzaje i rózna jakosc drewna osiagnac równo¬ mierne, cienkie nalozenie warstwy kleju na calej powierzchni za pomoca kleju w ilosci mniejszej niz 130 g/m2 nawet przy uzyciu no¬ woczesnych maszyn do nakladania.Z tego wzgledu jest sie zmuszonym stosowac klej w postaci rozcienczonej. Jako srodki roz¬ cienczajace znane sa substancje stale, ciekle, jak tez gazowe. Jako substancje stale nadaja sie zwlaszcza maka z lupin orzechów kokoso¬ wych wzglednie wloskich, zmielony naturalny gips, maka drewna jak tez maki zawierajace skrobie i bialko. Jako substancje ciekle sto¬ suje sie przewaznie wode, a jako substancje gazowe wchodza w rachube kwas weglowy, azot i powietrze.Do sklejania miekkich, chlonnych gatunków drewna trzeba wytwarzac kleiwa o wysokiej zawartosci stalych srodków rozcienczajacych azeby przeciwdzialac „przebijaniu" kleiwa przez drewno. Ten znaczny dodatek srodków rozcienczajacych powoduje jednak podrozenie kleiwa. Oprócz tego srodki rozcienczajace, jak maka z lupin orzecha kokosowego wzglednie wloskiego oraz naturalny gips, powoduja ze wzgledu na ich specyficzna twardosc zwiekszo¬ ne zuzycie urzadzen do ciecia przy dalszej prze¬ róbce sklejonych przedmiotów.Z tego wzgledu w celu usuniecia wymienio¬ nych wad stosuje sie kleiwo w stanie spienio¬ nym. Tego rodzaju spienione kleiwa moznaw znany sposób, TÓwasngieEnie nanosic, na po¬ wierzchnie poddawane sklejaniu.Do wytwarzania takich spienionych kleiw stosuje sie najrózniejsze sposoby. Wszystkie te sposoby w zasadzie polegaja na tym, ze w cie¬ klym albo rozpuszczonym kleju wytwarza sie silnie rozdrobnione pecherzyki gazu „wzglednie powietrza w obecnosci substancji wytwarza¬ jacych piane lub powodujacych wytwarzanie sie piany, ewentualnie z dodatkiem srodków rozcienczajacych i wody jako rozpuszczalnika, jezeli to jest konieczne — srodka utwardzajace¬ go. Dokladne rozprowadzenie powietrza w mie¬ szaninie kleju wywoluje sie przez intensywne mieszanie w mieszadle szybkoobrotowym. Zna¬ ne jest równiez wytwarzanie gazu np. kwasu weglowego w znany sposób w samym kleiwie.W znanych sposobach wytwarzania kleiw spie¬ nionych stosuje sie jako srodki pieniace butylo- wane kwasy naftalenosulfonowe,* ewentualnie w mieszaninie z substancjami bialkowymi, alki- loarylosulfoniany, oksyetylowane alkilofenole, jak tez inne naturalne lub sztuczne zwiazki or¬ ganiczne o wysokim ciezarze czasteczkowym.Kleiwo zadaje sie srodkiem spieniajacym i mieszanine te ubija sie na piane w mieszadle szybkoobrotowym, którego element mieszajacy korzystnie wykonany jest jako kosz ubijajacy, przy czym dodaje sie potrzebne dodatki jak srodki rozcienczajace, utwardzacze i wode roz¬ cienczajaca. Proces ubijania prowadzi sie az do osiagniecia objetosci masy mniej wiecej po¬ dwójnej w stosunku do masy wyjsciowej.Tak otrzymane spienione kleiwa wykazuja poczatkowo konstystencje smietany z drobnymi porami, po kilku godzinach jednak osiagaja objetosc wyjsciowa kleiwa. Z pierwotnie drob¬ no porowatej piany o konsystencji smietany powstaje w coraz wiekszym stopniu piana o gru¬ bych porach na skutek pekania pecherzyków piany, az w koncu caly spieniony klej osiada.Ze wzgledu na takie zachowanie sie wytwo- Tzonego spienionego kleiwa, którego okres skla¬ dowania w stanie odkrytym wynosi wedlug da¬ nych literaturowych maksymalnie do 30 minut, naniesiona piane kleiwa trzeba mozliwie na¬ tychmiast sprasowac, co zwiazane jest z duza niepewnoscia w tej specyficznej technice skle¬ jania. Ze strony uzytkownika stawiane sa od dawna wymagania, azeby wytwarzac stabilne spienione kleje, których trwalosc piany odpo¬ wiadalaby kazdorazowo (nastawionym czasom przebywania w garnku kleiwa niespienionego.Stwierdzono, ze udaje sie otrzymac kleiwa spienione o calkowicie trwalej konsystencji smietany z drobnymi porami, jezeli jako srodek spieniajacy zastosuje sie tylko jedna substancje bialkowa bez jakichkolwiek dalszych dodatków srodków wytwarzajacych piane lub powoduja¬ cych powstawanie piany i spienione kleiwo wy¬ twarza w ten sposób, ze najpierw ubija sie na piane substancje bialkowa razem z woda i srod¬ kiem utwardzajacym w mieszadle szybkoobro¬ towym, a nastepnie do wytworzonej piany wprowadza sie dalej mieszajac klej, srodki roz¬ cienczajace i wode do rozcienczania, przy czym mieszanie prowadzi sie tak dlugo, az spieniona mieszanina osiagnie konsystencje smietanyi oko- )o podwójna objetosc materialu wsadowego.W pewnych przypadkach korzystne jest wpro¬ wadzic dodatek srodka utwardzajacego po do¬ daniu kleju, jak np. przy zastosowaniu takich srodków spieniajacych, jak kleje glutynowe, jak tez zelatyna oraz podobne srodki spieniajace na bazie bialkowej.Kleiwo spienione wytworzone sposobem we¬ dlug wynalazku zachowuje konsystencje smie* tany z drobnymi porami oraz raz osiagnieta objetosc az do utwardzenia sie.Odpornosc spienionego kleiwa osiagnieta dzie¬ ki sposobowi wedlug wynalazku umozliwia na¬ noszenie kleiwa nawet na chlonne, miekkie drewna, przy czym kleiwo w postaci cienkiej warstwy lub sznurka zastyga i pozostaje na po¬ wierzchni. Dzieki temu osiaga sie te korzysc, ze drewno powleczone spienionym kleiwem mozna sprasowywac zarówno natychmiast jak tez po godzinach odpowiednio do czasu przebywania w garnku kleiwa niespienionego, dzieki czemu zadanie postawione przez uzytkowników zosta¬ lo calkowicie rozwiazane. Na podstawie opisa¬ nych, wlasciwosci spienionego kleiwa w zalez¬ nosci od rodzaju drewna i jego wlasciwosci wy¬ starczajace sa ilosci tylko 45—80 g czystego 'kleju na m2 powierzchni, przy czym mimo nis¬ kiej zawartosci stalej zywicy w spienionym kleiwie uzyskuje sie sklejenia typu angielskiego A 15 wzglednie sklejenie trwale na krótko w wo¬ dzie (kurzwasserfeste).Kleiwo spienione wytworzone sposobem we¬ dlug wynalazku nadaje sie do wszystkich celów sklejania, zarówno w technice fornirowej jak tez w technice sklejek. * Przyklad I. W mieszadle szybkoobroto¬ wym miesza sie 2 czesci wagowe kazeiny z 30 czesciami wagowymi cieplej wody o tempera¬ turze okolo 40°C, a po wytworzeniu piany do¬ daje sie 8 czesci wagowych utwardzacza na go¬ raco na bazie, mocznik (amoniak) chlorek ami¬ nowy. Calosc miesza sie az do uzyskania piany. - 2 -Nastepnie do wytworzonej piany przy dalszym intensywnym mieszaniu dodaje sie 100 czesci wagowych 65—70% kleju mocznikowego. Z chwi¬ la kiedy klej mocznikowy jest dobrze zmiesza¬ ny dodaje sie kolejno 8 czesci wagowych specz¬ nionej skrobi (skrobia ziemniaczana rozpuszczal¬ na w zimnej wodzie) i dalszych 20 czesci wago¬ wych wody i pozostala mieszanine tak dlugo miesza, az powstale kleiwo spienione mniej Wiecej podwójnie zwiekszy swoja objetosc i osiagnie konstystencje smietany o drobnych porach.Tak otrzymane spienione kleiwo jest calko¬ wicie odporne i nie zmniejsza swojej objetosci az do utwardzenia.Przyklad II. 2,5 czesci wagowych kleju glutynowego specznia sie w mieszadle szybko¬ obrotowym 5 czesciami cieplej wody o tempe¬ raturze 40°C. Nastepnie dodaje sie dalsze 25 czesci wagowych cieplej wody i do powstalej piany dodaje kolejno 100 czesci wagowych 65 — 70% kleju mocznikowego, 8 czesci wagowych utwardzacza na goraco na bazie, mocznik (amo¬ niak) chlorek amonowy, 8 czesci wagowych specznionej skrobi (skrobia zytnia rozpuszczal¬ na w zimnej wodzie) oraz dalsze 25 czesci wa¬ gowych wody. Mieszanie prowadzi sie tak dlugo az kleiwo spienione mniej wiecej podwójnie zwiekszy swoja objetosc i osiagnie konsystencje smietany o drobnych porach.Tak otrzymane spienione kleiwo zachowuje swoja objetosc i konsystencje.Przyklad III. Do wytworzenia spienionego kleiwa stosuje sie: 2,5 czesci wagowe zelatyny 5 „ wagowych cieplej wody o tempera¬ turze okolo 40°C 25 „ „ goracej wody o tempera¬ turze okolo 50—60°C 100 „ „ 55%wego zageszczonego kleju mocznikowego 8 czesci wcgowydh specznianej skrobii (skro¬ bia ziemniaczana roz¬ puszczalna w zimnej wodzie). 8 „ „ utwardzacza na goraco na bazie mocznik (hek- samina) chlorek amo¬ nowy 20 „ „ wody.Przeróbka pojedynczych skladników przebiega jak w przykladzie II.Zamiast specznionej skrobi mozna z korzyscia stosowac równiez inne produkty peczniejace, silnie wchlaniajace wode. PL PL