Opublikowano: 30.VI. 1969 57360 KI. 38 h, 2/01 MKP B 27 k */*4 UKD Wspóltwórcy wynalazku: dr inz. Wladyslaw Milkowski, doc. dr inz.Wojciech Olpinski, dr inz. Bronislaw Zyska, . Józef Handtke Wlasciciel patentu: Glówny Instytut Górnictwa, Katowice (Polska) Srodek grzybobójczy i ognioodporny do zabezpieczania drewna i innych materialów palnych Przedmiotem wynalazku jest srodek grzybobój¬ czy i ognioodporny do zabezpieczania drewna i innych materialów palnych oparty na solach kwasów chloroligninosulfonowych.Znane sa srodki grzybobójcze i ognioodporne do zabezpieczania drewna i innych materialów pal¬ nych polegajace na schlorowaniu i zobojetnianiu lugów posulfitowych w sklad których wchodza sole kwasów chloroligninosulfonowych. Jak sie jednak okazalo w praktyce sole te maja szereg wad, które utrudniaja ich przemyslowe zastoso¬ wanie jako srodków grzybobójczych i ognioodpor¬ nych. Wodne roztwory soli kwasów chlorolignino¬ sulfonowych nadmiernie koroduja stalowe urza¬ dzenia nasycalni, ulegaja samozakwaszeniu w cza¬ sie magazynowania oraz slabo wnikaja w drew¬ no podczas impregnacji i przy tym sa stosunkowo latwo wymywalne z drewna. Wprawdzie mozna zmniejszyc korodujace wlasnosci soli kwasów chloroligninosulfonowych przez wprowadzenie do ich roztworów niewielkich dodatków urotropiny, jednak srodek ten nie ma praktycznego znaczenia, gdy po kilku dniach nastepuje zanik inhibituja- cego dzialania urotropiny.Celem wynalazku jest unikniecie podan-ych po¬ wyzej wad a zwlaszcza wyeliminowanie korozji oraz uzyskanie lepszych wlasnosci technicznych preparatu.Okazalo sie, ze stosujac do impregnacji drewna i innych materialów palnych wodnych roztwór 2 o pH od 3 do 6 zawierajacy 10% do 40% wagowych soli kwasów chloroligninosulfonowych, 0,1% do 2% wagowych urotropiny oraz 0,1% do 2% wagowych produktu kondensacji o wzorze: 5 R'CONHCH (CONHCH)n COONa I I R" R» w którym R' — oznacza rodnik alkilowy zawiera¬ jacy 5—16 atomów wegla 10 R" — oznacza rodnik alkilowy zawiera¬ jacy do 6 atomów wegla n — oznacza ilosc czastek aminokwa¬ sów lub kwasów aminosulfono- wych przy czym n<6, spelniaja- 15 cego role modyfikatora, uzyskuje sie calkowite zabezpieczenie przeciwgrzybowe i przeciwogniowe tych materialów. Takie same efekty uzyskuje sie stosujac jako modyfikator produkty kondensacji lancucha sulfotluszczowego z kwasami aminokar- 20 boksylowymi o ostatecznym wzorze; R,S02NHCH (CONHCH)n COONa I I R" R» w którym R' — oznacza rodnik alkilowy zawiera- 25 jacy 5—16 atomów wegla R" — oznacza rodnik alkilowy zawiera¬ jacy do 6 atomów wegla n — oznacza ilosc czastek aminokwa¬ sów lub kwasów aminosulfono- so wyeh przy czym n<6. 573603 57360 4 Srodek wedlug wynalazku powoduje jedynie nieznaczna korozje stali, która nie ma praktycz¬ nego znaczenia dla trwalosci urzadzen i naczyn transportujacych. Jest on trwaly, to znaczy nie zmienia odczynu pH i przez to nie ulega samoza- kwaszeniu. Srodek wedlug wynalazku doskonale wnika w drewno i jest trudniej z niego wymywa¬ ny niz sole kwasów chloroligninosulfonowych.Drewno i inne materialy palne nasycone srodkiem wedlug wynalazku trwale zachowuje swoje wlas¬ nosci mechaniczne.Przyklad: Srodek wedlug wynalazku sklada sie z; Soli amonowej kwasów chloroligninosul¬ fonowych 300 kg Urotropiny 6 kg Kondensatu kwasu oleinowego z kwasami aminokarboksylowymi o ostatecznym wzo¬ rze: 6 kg C17H33CONH (CONHCH)4 COONa I I C3H7 C3H7 wody 688 kg Przykladowo srodek wedlug wjynalazku sporza¬ dza sie nastepujaco: Do 988 kg okolo 30%-owego roztworu soli amonowej kwasów chloroligninosul¬ fonowych o pH 4 wprowadza sie 6 kg urotropiny oraz 6 kg kondensatu kwasu oleinowego z kwa¬ sami aminokarbonowymi uzyskanymi z hydroliza¬ tów bialka. Po wymieszaniu, tak sporzadzony sro¬ dek rozciencza sie z woda w stosunku 2 :1 i pod cisnieniem 8 atm w temperaturze 80°C nasyca sie 10 ms drewna. Zaimpregnowane w ten sposób drewno jest calkowicie zabezpieczone przeciwgrzy- bowo i przeciwogniowo.Srodek wedlug wynalazku jest trwaly, utrzy¬ muje on pH roztworu przez okres co najmniej 8 tygodni na jednakowym poziomie, to znaczy roztwór nie ulega samozakwaszeniu. Otrzymany srodek powoduje w temperaturze 80°C co naj¬ mniej 10-krotnie mniejsza korozje stalowych urza¬ dzen nasycalni drewna, niz roztwory soli kwasów chloroligninosulfonowych. PL PL