Pierwszenstwo: Opublikowano: 25.IV.1970 60067 KI. 8 m, 1/01 MKP D 06 p 3/ iL*l UKD Wspóltwórcy wynalazku: Kazimierz Bujala, Miroslaw Gralinski, Bar¬ bara Strzelecka, Franciszek Kacprzak, Woj¬ ciech Szafnicki Wlasciciel patentu: Instytut Przemyslu Organicznego, Warszawa (Polska) Sposób powierzchniowego barwienia tkanin poliamidowych i Przedmiotem wynalazku jest sposób powierz¬ chniowego barwienia tkanin poliamidowych pi¬ gmentami organicznymi.Dotychczas do barwienia tkanin poliamidowych stosowano barwniki zawiesinowe bedace pochód- 5 nymi zwiazków aminoazowych lub antrachinono- wych, lub odpowiednio zdyspergowane barwniki metalokompleksowe typu 1 :2 i typu 1 : 1. Barwie¬ nie prowadzono wówczas metoda dogrzewania w goracym powietrzu. Znany jest równiez sposób 10 powierzchniowego barwienia tkanin poliamidowych pigmentami organicznymi przy uzyciu srodków wiazacych, bedacych odpowiednio dobrana miesza¬ nina zywic termoreaktywnych i termoplastycz¬ nych. 15 Omówione powyzej sposoby barwienia tkanin poliamidowych nie zapewniaja uzyskania odpo¬ wiednio dobrych wskazników odpornosci wybar- wien szczególnie na czynniki mokre jak pranie, pot oraz na tarcie, zwlaszcza przy intensywnych wy- 20 barwieniach tkanin poliamidowych. Dodatkowym mankamentem jest nierównomierny wyglad zabar¬ wionej tkaniny tzw. pasiastosc materialowa.Celem wynalazku jest otrzymanie wybarwionych tkanin poliamidowych o wysokich odpornosciach 25 uzytkowych, szczególnie na tarcie i czynniki mo¬ kre jak pranie i pot oraz o równomiernym zabar¬ wieniu.Cel ten osiagnieto barwiac tkaniny poliamidowe sposobem wedlug wynalazku przez napawanie tka- 30 niny kapiela barwiaca zawierajaca wodna zawie¬ sine zdyspergowanych pigmentów organicznych o wzorze ogólnym, przedstawionym na rysunku w którym X oznacza atom chloru i R oznacza rod¬ nik 2-chloroanilidu kwasu acetylooctowego lub X oznacza grupe metoksylowa i R oznacza rodnik 2-toluidydu kwasu acetylooctowego lub X oznacza grupe metylowa i R oznacza rodnik 2-hydroksyna- ftalenu lub dowolna mieszanine wyzej wymienio¬ nych pigmentów organicznych o wzorze ogólnym przedstawionym na rysunku, w którym wszystkie symbole maja wyzej podane znaczenie z ewentual¬ nym dodatkiem znanego do barwienia tkanin polia¬ midowych antrachinonowego barwnika zawiesino¬ wego w ilosci 1—45°/o wagowych w stosunku do ilosci wyzej wymienionych pigmentów o wzorze ogólnym przedstawionym na rysunku.Po napawaniu, tkanine sie suszy i utrwala sie barwnik na wlóknie przez dogrzewanie w tempe¬ raturze 180—210°C. Nastepnie zabarwiona tkanine plucze sie, pierze, ponownie plucze oraz wykancza sie wedlug przyjetych sposobów wykanczania tka¬ niny poliamidowej.Stosujac sposobem wedlug wynalazku do barwie¬ nia tkanin poliamidowych mieszaniny pigmentów organicznych miedzy soba Jub w mieszaninach z barwnikami zawiesinowymi uzyskuje sie rozmaite odcienie i rozszerza palete kolorów.Barwiac tkaniny poliamidowe sposobem wedlug wynalazku otrzymuje sie wybarwienia o dowolnej 6006760067 \m7tlUSH intensywnosci, charakteryzujace sie równomiernym zabarwieniem tkaniny i odznaczajace sie wysokimi trwalosciami uzytkowymi.Ponizej podano przyklady barwienia powierz¬ chniowego tkanin poliamidowych sposobem wedlug wynalazku.Przyklad I. 1 czesc wagowa produktu sprze¬ gania zdwuazowanej 4-chloro-2-nitroaniliny z o- chloroanilidem kwasu acetylooctowego, zdyspergo- wanego uprzednio 1 czescia wagowa 33% wodnego roztworu soli sodowej kwasu dwunaftalenometano- dw^usulfonowego, wprowadza sie w postaci pasty do" 98 czesci wagowych 0,4% wodnego roztworu alginianu sodowego. Temperatura kapieli napawa¬ jacej wynosi 25°C. Tkanine poliamidowa napawa sie ta kapiela, suszy sposobem bezstykowym, po czym dogrzewa w ciagu 60 sekund w komorze z goracym powietrzem w temperaturze 190°C.Otrzymane wybarwienie w kolorze zóltym, plucze sie, pierze, ponownie plucze a nastepnie wykancza zgodnie z przyjetymi dla tkaniny poliamidowej operacjami.Przyklad II. 1 czesc wagowa produktu sprzegania zdwuazowanej 2-nitro-4-metoksyaniliny z o-toluidem kwasu acetylooctowego oraz 1 czesc wagowa produktu sprzegania zdwuazowanego 2-ni- tro-4-metyloaniliny z 2-naftolem, uprzednio zdys- pergowanych z 2 czesciami wagowymi 33% wod¬ nego roztworu soli sodowej kwasu dwunaftaleno- metanodwusulfonowego, wprowadza sie w postaci pasty do 98 czesci wagowych wody. Temperatura kapieli napawajacej wynosi 25°C. Tkanine poliami¬ dowa napawa sie w tej kapieli, suszy, po czym do¬ grzewa w ciagu okolo 60 sekund w komorze z go¬ racym powietrzem w temperaturze 200°C.Otrzymuje sie wybarwienie w kolorze pomaran¬ czowym. Wybarwiona tkanine poliamidowa plucze sie, pierze, ponownie plucze, a nastepnie wykoncza zgodnie z przyjetymi dla tkaniny poliamidowej operacjami.Przyklad III. 0,5 czesci wagowych produktu sprzegania zdwuazowanej 4-chloro-2-nitroaniliny z o-chloroanilidem kwasu acetylooctowego oraz 10 15 25 40 0,5 czesci wagowych produktu sprzegania zdwua¬ zowanej 2-nitro-4-metyloaniliny z 2-naftolem, uprzednio zdyspergowanych z 1 czescia wagowa 33% wodnego roztworu soli sodowej kwasu dwu- naftalenometanodwusulfonowego. Do otrzymanej mieszaniny past pigmentów organicznych dodaje sie 1 czesc wagowa l-amino-4-anilinoantrachinonu.Polaczone skladniki po wymieszaniu, wprowadza sie do 97 czesci wagowych 0,4% wodnego roztworu zagestnika akrylowego w temperaturze 25°C.W tak przygotowanej kapieli, napawa sie tka¬ nine poliamidowa, suszy, a nastepnie dogrzewa w ciagu okolo 60 sekund w komorze z goracym powietrzem w temperaturze 195°C. Wybarwiona tkanine poliamidowa plucze sie, pierze, ponownie plucze i wykoncza zgodnie z przyjetymi dla tka¬ niny poliamidowej operacjami. Uzyskuje sie wy¬ barwienie w kolorze oliwkowym. PL PL