PL158079B1 - S posób barwienia wyrobów z wlókien poliamidowych i/lub proteinowych PL - Google Patents

Abstract

poliamidowych i/lu b proteinowych polegaja- cy na poddaniu korzystnie wypranego wyrobu procesowi barwienia sulfonowymi barw nika- mi metalokom pleksowym i 1 : 2 w obecnosci srodków kwasowych badz kwasotwórczych albo mieszanin tych srodków oraz ewentualnie srodków pomocniczych w podwyzszonej tem- peraturze, a nastepnie plukaniu wybarwionego wyrobu oraz ewentualnej obróbce srodkam i wykanczajacymi, zwlaszcza srodkam i o dzia- laniu zmiekczajacym i antyelektrostatycznym , znamienny tym, ze stosuje sie nowe srodki bar- wiace zawierajace na 80-99 gramoczasteczek azowego barw nika chrom okom pleksowego 1 : 2 o wzorze 1, w którym M i M 1 sa jednakowe lub rózne i oznaczaja bezbarwne kationy, 20-1 gramoczasteczek azowego barw nika chrom o- kompleksowego 1 : 2 o wzorze 2, w którym X i X 1 sa jednakow e badz rózne i oznaczaja bez- barwne kationy. wz ó r 1 wzór 2 PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób barwienia wyrobów z włókien poliamidowych i/lub proteinowych na kolor czarny.

Znany jest z Kolorindex'u 80 oznaczony numerem 163/8-04 azowy barwnik chromokompleksowy 1 : 2 o wzorze 1, który został wprowadzony na rynek jako marki: Wofalanschwarzbraun BL i Irgalanbraunviolctt DL.

Uzyskiwane przy pomocy tego barwnika wybarwienia wyrobów z włókien poliamidowych i/lub proteinowych charakteryzują się stosunkowo niską użytecznością praktyczną. Jest on bowiem w procesie barwienia mało wydajny, charakteryzuje się stosunkowo niską rozpuszczalnością. Wybarwienia posiadają bardzo nieciekawy mocnoczerwony odcień, wykazując przy tym niepożądany efekt połysku metalicznego, tzw. brązowienie, szczególnie w mocniejszych wybarwieniach. Natomiast wybarwienia o niższej intensywności są nierównomierne, zwłaszcza na poliamidzie, różnice strukturalne włókna nie są kryte w zadawalającym stopniu, a szary kolor uzyskiwanych wybarwień charakteryzuje się tępym, brunatnawo-czerwonym odcieniem.

Ze względu na te wady barwnik o wzorze 1 nie wykazuje większego zainteresowania u odbiorców. Duże zapotrzebowanie istnieje natomiast na czernie o odcieniach błękitnym i zielonym. Dalsze badanie prowadzono więc w tym kierunku. W wyniku tych badań okazało się możliwe otrzymanie czerni o wymaganych własnościach kolorystycznych na drodze zniuansowania barwnika chromokompleksowego 1:2 o wzorze 1, w którym M i M1 są jednakowe lub różne i oznaczają bezbarwne kationy, barwnikiem chromokompleksowym l :2 o wzorze2, w którym X i X¹ są jednakowe lub różne i oznaczają bezbarwne kationy, znanym m.in. z polskich opisów patentowych nr 51940 i nr 140 749. Barwnik o wzorze 2 stosowany jest do barwienia wyrobów z włókien poliamidowych i/lub proteinowych na kolor oliwkowy.

Sposób barwienia wyrobów z włókien poliamidowych i/lub proteinowych według wynalazku polegający na poddaniu, korzystnie wypranego wyrobu procesowi barwienia sulfonowymi barwnikami metalokompleksowymi 1: 2 w obecności środków kwasowych lub kwasotwórczych oraz mieszanin tych środków oraz ewentualnie środków pomocniczych w podwyższonej temperaturze, a następnie płukaniu wybarwionego wyrobu oraz ewentualnej obróbce środkami wykańczającymi, zwłaszcza środkami o działaniu zmiękczającym i antyelektrostatycznym, charakteryzuje się tym, że stosuje się nowe środki barwiące zawierające na 80-99 gramocząsteczek barwnika chromokompleksowego o wzorze 1 i 20-1 gramocząsteczek barwnika chromokompleksowego o wzorze2.

Wchodzące w skład środka barwiącego w określonej wyżej proporcji barwniki o wzorach 1 i 2, pomimo Lslolnyd, różnic wc właściwościach fizykochemicznych i kolorystycznych, jak dość duże różnice w rozpuszc/alnościach, nic pokrywające się krzywe wyczerpywania, wykazują nieoczekiwanie pełną zgodność zachowania się w procesie barwienia, bez względu na realizowany wariant

158 079 barwienia, zapewniając jednocześnie całkowitą powtarzalność uzyskiwanych wybarwień. Niewielki udział w środku barwiącym barwnika o wzorze 2 eliminuje efekt brązowienia. Wybarwicnia, bez względu na ich intensywność, są równomierne, a uzyskiwane w niskich intensywnościach szarzenie charakteryzują się bardzo żywym odcieniem.

Sposób barwienia według wynalazku może być szczególnie polecany do barwienia wełny, a zwłaszcza luźnego włókna, kabla, przędzy i miękkich tkanin. Barwienie najkorzystniej jest prowadzić z kąpieli słabo kwaśnych od kwasu octowego, przy czym użycie środka pomocniczego nie jest konieczne. Natomiast wyroby z włókien poliamidowych zaleca się barwić w obecności niejonowych środków pomocniczych wykazujących powinowactwo do barwników np. w obecności produktów addyćji tlenku etylenu do mieszaniny amin tłuszczowych znanych jako Rokamin S-22bądź SR-22. Środki te stosuje się w ilości 0,5-1,0%. Przy barwieniu mieszanek wełna/poliamid dla uzyskania równomiernego pokrycia obydwu składników należy stosować środki wyrównujące, które blokują poliamid, przykładowo anionowe środki będące kompozycją sulfonowych i oksyctylowanych pochodnych alkilobenzenu znane pod nazwą PolanolS lub ST.

Dzięki dobrej rozpuszczalności środka barwiącego w zimnej i gorącej wodzie sposób według wynalazku może być realizowany metodą ciągłą, a także w barwieniu poliamidowej przędzy dywanowej metodą „Space deying“.

Wybarwienia wyrobów z włókien poliamidowych i/lub proteinowych otrzymywane sposobem według wynalazku odznaczają się interesującym, nieznacznie czerwonym odcieniem koloru czarnego i dobrym poziomem odporności na światło, czynniki mokre i tarcie.

Wynalazek ilustrują, niżej podane przykłady, w których części i procenty oznaczają części i procenty wagowe, a stopnie temperatury podano w stopniach Celsjusza.

Przykład I. 100 części dzianiny poliamidowej artykuł 07636/111 barwi się w aparacie ciśnieniowym School w kąpieli o składzie: 3 części środka barwiącego zawierającego 90 gramocząsteczek barwnika chromokompleksowego o wzorze 1, 10 gramocząsteczek barwnika o wzorze 2, 0,3 części Rokaminu SR-22, 4 części kwasu octowego 40% i 3000 części wody, krotność kąpieli 1 : 30. Dzianinę wprowadza się do kąpieli o temperaturze 40°C, ogrzewa w czasie 45 minut do temperatury 105°C i utrzymuje w tej temperaturze w czasie 45 minut. Następnie kąpiel schładza się do temperatury 70°C. Wybarwioną dzianinę dokładnie płucze się w ciepłej i zimnej wodzie, a następnie suszy. Wysuszoną dzianinę napawa się środkiem zmiękczającym o charakterze niejonowym znanym jako Rokacet S-7, który stanowi produkt przyłączenia tlenu etylenu do nasyconych kwasów tłuszczowych. Otrzymuje się intensywne, równomierne wybarwienie dzianiny w kolorze czarnym o nieznacznie czerwonym odcieniu, które posiada bardzo dobre odporności na czynniki mokre, światło i tarcie, zarówno przed jak i po procesie napawania środkiem zamiękczającym.

Przykład II. 100 części tkaniny wełnianej płaszczowej artykuł 6339/427 barwi się w barwiarce pasmowej Haspel w kąpieli o składzie: 3 części środka barwiącego zawierającego na 85 gramocząsteczek barwnika chromokompleksowego o wzorze 1, 15 gramocząsteczek barwnika chromokompleksowego o wzorze 2, 2 części kwasu octowego 40% i 2000 części wody. Krotność kąpieli 1 : 20. Tkaninę wprowadza się do kąpieli o temperaturze 40°C, ogrzewa się w czasie 60 minut do wrzenia, utrzymuje w tej temperaturze w czasie 60 minut. Następnie kąpiel schładza się do temperatury 60-70°C. Tkaninę płucze się w wodzie o temperaturze 40°C i suszy. Otrzymuje się intensywne, równomierne wybarwienie tkaniny w kolorze czarnym o nieznacznym czerwonym odcieniu, dobrych odpornościach na czynniki mokre, światło i tarcie.

Przykład III. 100 części przędzy dywanowej, w skład której wchodzi 70% wełny i 30% włókna poliamidowego, barwi się w aparacie AHIBA w kąpieli o składzie: 3 części środka barwiącego zawierającego na 90 gramocząsteczek barwnika chromokompleksowego o wzorze 1 10 gramocząsteczek barwnika chromokompleksowego o wzorze 2, 1 część Polanolu ST, 4 części kwasu octowego 40% i 4000 części wody. Krotność kąpieli 1 : 40. Przędzę wprowadza się do kąpieli o temperaturze 40°C, ogrzewa w czasie 30 minut do temperatury wrzenia i dalej barwi się we wrzeniu w czasie 60 minut. Następnie schładza się do temperatury 60°C i płucze przędzę w ciepłej, a później w zimnej wodzie. Wypłukaną przędzę suszy się. Otrzymuje się intensywne wybarwienie w kolorze czarnym o nieznacznym czerwonym odcieniu oraz dobrych odpornościach na czynniki mokre, tarcie i światło. Włókna wełniane i poliamidowe są zabarwione w tej samej intensywności.

158 079

Przykład IV. 100 g tkaniny z jedwabiu naturalnego barwi się w aparacie AHIBA w kąpieli o składzie: 5 części środka barwiącego zawierającego na 85 gramocząsteczek barwnika chromokompleksowego o wzorze 1,15 gramocząsteczek barwnika chromokompleksowego o wzorze 2,0,5 części Rokaminu SR-22,5 części siarczanu amonowego, 5 części kwasu octowego 40% i 4000 części wody. Krotność kąpieli 1: 40. Tkaninę wprowadza się do kąpieli o temperaturze 40°C, ogrzewa w czasie 45 minut do wrzenia, utrzymuje w tej temperaturze w czasie 45 minut. Następnie kąpiel schładza się do temperatury 60°C. Tkaninę płucze się w ciepłej, później w zimnej wodzie i suszy. Otrzymuje się intensywne, równomierne wybarwienie w kolorze czarnym o nieznacznym czerwonym odcieniu i dobrych odpornościach na światło, tarcie i czynniki mokre.

Zakład Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz.

Cena 5000 zł.

Claims (1)

1. Zastrzeżenie patentowe

   Sposób barwienia wyrobów z włókien poliamidowych i/lub proteinowych polegający na poddaniu korzystnie wypranego wyrobu procesowi barwienia sulfonowymi barwnikami metalokompleksowymi 1: 2 w obecności środków kwasowych bądź kwasotwórczych albo mieszanin tych środków oraz ewentualnie środków pomocniczych w podwyższonej temperaturze, a następnie płukaniu wybarwionego wyrobu oraz ewentualnej obróbce środkami wykańczającymi, zwłaszcza środkami o działaniu zmiękczającym i antyelektrostatycznym, znamienny tym, że stosuje się nowe środki barwiące zawierające na 80-99 gramocząsteczek azowego barwnika chromokompleksowego I : 2 o wzorze 1, w którym M i M1 są jednakowe lub różne i oznaczają bezbarwne kationy, 20-1 gramocząsteczek azowego barwnika chromokompleksowego 1:2 o wzorze 2, w którym X i X1 są jednakowe bądź różne i oznaczają bezbarwne kationy.