Opublikowano: 31.X.1972 66535 KI. 47h,9/04 MKP F16h 9/04 Wspóltwórcy wynalazku: Wieslaw Staniszewski, Jadwiga Staniszewska Wlasciciel patentu: Polskie Zaklady Optyczne, Warszawa (Polska) Urzadzenie do przekazywania napedu Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do przekazywania napedu, laczace w sobie dzialanie sprzegla, przekladni zmieniajacej kierunek obro¬ tów i hamulca.W dotychczas stosowanych ukladach pednych sprzeglo, skrzynia biegów i hamulce stanowily oddzielne, polaczone ze soba uklady. Przy gwal¬ townej zmianie kierunku obrotów, w przeniesie¬ niach napedu wystepowaly dynamiczne napreze¬ nia powodujace niszczenie elementów wspólpra¬ cujacych. W stosowanych konstrukcjach zmiana kierunku obrotów odbywala sie za pomoca silnika, co powodowalo niszczenie jego walu i koniecznosc stosowania urzadzen do sterowania praca silnika, wyposazonych w wylaczniki z przelacznikami.W ukladzie skrzynia biegów — silnik, zmiana kie¬ runku obrotów nastepowala gwaltownie niszczac przelozenie zmiany kierunku obrotów oraz wal i lozyska silnika. Likwidowanie tych niedomagan odbywalo sie kosztem czasu przelozenia, który byl skracany przez dodatkowe wykorzystanie hamulca do zmniejszenia ilosci obrotów.Celem wynalazku jest usuniecie wyzej wymie¬ nionych wad i niedogodnosci. Cel ten zostal osiag¬ niety dzieki temu, ze urzadzenie do przekazywania napedu zaopatrzono w dzwignie, w ramionach któ¬ rej osadzone sa obrotowo kola napedzane, dzieki czemu mozliwe jest przenoszenie napedu z glów¬ nego kola napedowego, sprzegnietego na stale 15 20 25 30 z kolem posrednim, na, wal napedzany, z którym kola napedzane sa naprzemian sprzegniete.Urzadzenie do przekazywania napedu ma zasto¬ sowanie we wszelkich maszynach przetwarzajacych rózne rodzaje energii na prace w ruchu obroto¬ wym i upraszcza konstrukcje dotychczas stoso¬ wane do zmiany kierunku obrotów.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, który przedstawia uklad kinematyczny urzadzenia do przekazywania napedu lacznie ze wspólpracujacymi ze soba ele¬ mentami ukladu.Glówne napedowe kolo 1 jest na stale sprzeg¬ niete z posrednim kolem 2. Ruch dzwigni 5 w góre lub w dól, jak równiez w plaszczyznie poziomej, powoduje sprzeganie glównego napedowego kola 1 z napedzanym kolem 3 lub posredniego kola 2 z na¬ pedzanym kolem 4, dzieki czemu otrzymujemy zmiane kierunku obrotów napedzanego walu 6.Przy sprzegnieciu posredniego kola 2 z napedza¬ nym kolem 4, napedzane kolo 3 przejmuje obroty z napedzanego walu 6 obracajac sie ruchem jalo¬ wym lub W3rtraca ruch obrotowy w zaleznosci od rodzaju polaczen przekazujacych naped pomie¬ dzy napedzanymi kolami 3 i 4 a napedzanym wa¬ lem 6. Natomiast przy sprzegnieciu glównego na¬ pedowego kola 1 z napedzanym kolem 3, nape¬ dzane kolo 4 przejmuje obroty z napedzanego 66 53566 535 walu 6 lub wytraca ruch obrotowy w zaleznosci od rodzaju polaczen przekazujacych naped pomie¬ dzy napedzanymi kolami 3 i 4 a napedzanym wa¬ lem 6. PL PL