PL 70 465 Y1 2 Opis wzoru Przedmiotem wzoru uzytkowego jest samojezdny wóz wiercacy waski, jednowysiegnikowy. Maszyna tego typu uzywana jest w górnictwie do wiercenia otworów strzalowych w procesie ura- biania zlóz w trudnych warunkach górniczych w przypadku waskich wyrobisk i posiada przegub o pio- nowej i poziomej osi obrotu pomiedzy oboma czlonami maszyny, a takze urzadzenie do poprawy sta- tecznosci dwuczlonowej maszyny roboczej. Znany jest z polskiego zgloszenia patentowego nr P334929 A1 aktywny uklad do poprawy sta- tecznosci pojazdów przemyslowych na podwoziu kolowym, zwlaszcza z wysiegnikowym osprzetem ro- boczym. Uklad charakteryzuje sie tym, ze wyjscia programowalnego sterownika polaczone sa wejsciami cewek zintegrowanego z membranowym hydraulicznym akumulatorem, hydraulicznego rozdzielacza sterujacego ukladem wahaczowym tylnego mostu pojazdu oraz z wejsciami cewek hydraulicznego roz- dzielacza ukladu podnoszenia wysiegnika, a ponadto z wejsciem optycznego sygnalizatora ostrzegaw- czego i z wejsciem akustycznego sygnalizatora ostrzegawczego, natomiast do wejsc programowalnego sterownika polaczone sa wyjscia grawitacyjnego przetwornika katów ?x, ?y, nachylenia pojazdu w dwóch prostopadlych do siebie plaszczyznach, przetwornika przemieszczenia tloczyska silownika ukladu wahaczowego tylnego mostu, przetwornika cisnienia w ukladzie hydraulicznym podnoszenia wy- siegnika, przetwornika obrotowo kodowego skretu przegubu pojazdu przegubowego, przetwornika ob- rotowo – kodowego kata obrotu wysiegnika oraz przetwornika obrotowo – impulsowego predkosci ob- rotowej walu napedowego pojazdu. Znany jest z polskiego opisu patentowego PL210179 B1 sposób i urzadzenie do poprawy sta- tecznosci pojazdów przemyslowych z przegubem wahan polegajacy na tym, ze na podstawie zmierzo- nych katów wychylenia pojazdu wzgledem wektora grawitacji w plaszczyznach wywrotu ?xz, ?yz i zmie- rzonych predkosci katowych pojazdu wzgledem wektora grawitacji mierzone w plaszczyznach wywrotu ?xz, ?yz, wyznacza sie wielkosci bedace funkcja kata wychylenia oraz predkosci katowej pojazdu, okre- slajace chwilowa statecznosc pojazdu wzgledem poszczególnych plaszczyzn wywrotu Sxz, Syz. Po czym porównuje sie wielkosci okreslajacych statecznosc pojazdu z wielkosciami granicznymi wyzna- czonymi na podstawie parametrów geometrycznych i masowych pojazdu Sxz ?gr, Syz ?gr zapisanymi w bazie danych, przy czym warunek statecznosci pojazdu jest spelniony wówczas, gdy zachowane sa nastepujace zaleznosci: w zaleznosci od chwilowych wartosci katów wychylenia pojazdu steruje sie ukladem rozdzielaczy i wybiera sie tryb pracy ukladu, przy czym chwilowa statecznosc pojazdu kontro- luje sie ciagle na wyswietlaczu zamontowanym w kabinie operatora. Korzystnie, jako tryb pracy ukladu wybiera sie tryb tlumienia energii wygenerowanej w efekcie oddzialywan zewnetrznych w plaszczyznie poprzecznej pojazdu, przy czym tlumi sie ruch obrotowy w jednym kierunku obrotu za pomoca nastaw- nego dlawika hydraulicznego zalaczonego w linie laczaca przestrzenie silownika przy zamknietym za- worze zalaczajacym uklad tlumienia. Istota urzadzenia polega na tym, ze ma element wykonawczy la- czacy dwa czlony pojazdu w przegubie wahan, przy czym element wykonawczy polaczony jest bezpo- srednio z ukladem sterujacym. Korzystnie uklad sterujacy ma na wejsciu mikroprocesorowy uklad ste- rujacy polaczony jednoczesnie z inklinometrem dwuosiowym przez uklad rózniczkujacy, z zewnetrznymi elementami wykonawczymi oraz wyswietlaczem, ponadto z elementem zalaczajacym uklad tlumienia i elementem sterujacym kierunkiem tlumienia. Znany jest z europejskiego zgloszenia patentowego EP2058439 A2 pojazd przegubowy, który w przypadku grozacego niebezpieczenstwa przewrócenia pojazdu uruchamia blokowanie ruchu obro- towego miedzy dwoma czesciami ramy przez tlok hydrauliczny, który porusza ruchomy bolec blokujacy i który jest uruchamiany przez kierowce lub automatycznie. Znany jest z niemieckiego opisu patentowego DE10317302 A1 ciagnik z przegubowa rama i urza- dzeniem wykrywania kata skretu miedzy obydwiema czesciami przegubowej ramy pojazdu posiadaja- cym blokade mechanizmu róznicowego oraz powodujacym dodatkowe tlumienie ruchów obrotowych pomiedzy dwiema czesciami przegubowej ramy. To rozwiazanie pozwala na poprawe przyczepnosci poszczególnych kól w trudnym terenie unikajac niebezpieczenstwa niestabilnej równowagi w warunkach ekstremalnych podczas wykonywania manewrów i/lub w trudnych warunkach gruntowych, które skut- kuja niekorzystnym przemieszczeniom transportowanych towarów. W dotychczasowych rozwiazaniach w dwuczlonowych maszynach roboczych pracujacych w wy- robiskach kopalnianych wyposazonych w przegub z pionowa osia obrotu umozliwiajaca skret pojazdu w tylnej czesci wozu (ciagnikowej) stosowano most napedzajacy kola z pozioma osia obrotu, zapewnia- jaca statecznosc maszyny. Rozwiazanie to ze wzgledu na gabaryty mostu zajmowalo wiele miejsca PL 70 465 Y1 3 zwiekszajac gabaryty tylnej czesci wozu i w przypadku niskich maszyn ograniczalo ich mozliwosc prze- mieszczania sie w niskich chodnikach kopaln. Dochodzilo do kolizji tej czesci maszyny ze stropem lub spagiem. W celu usuniecia tych mankamentów wykonano przegub z pozioma osia obrotu poprzez za- stosowanie momentowego loza kulowego w przedniej czesci maszyny roboczej i zabudowanie kól tylnej czesci wozu bezposrednio w jej scianach z zastosowaniem silników jazdy umieszczonych w osi kól. Cecha charakterystyczna rozwiazania z lozem kulowym jest to, ze krawedz bocznego wywrotu dwuczlonowej maszyny roboczej nie przebiega wzdluz linii kolo przednie – kolo tylne, ale dla poszcze- gólnych czesci maszyny po linii kolo – przegub. Dla maszyn szerokich i niskich ta cecha nie jest wada. W przypadku maszyn waskich i wysokich mozliwa jest utrata statecznosci maszyny. Istota samojezdnego wozu wiercacego waskiego jednowysiegnikowego skladajacego sie z plat- formy operatora z ukladem roboczym, przegubu zabudowanego na tylnej scianie platformy operatora o dwóch stopniach swobody umozliwiajacego wzajemny obrót wzdluz osi pionowej i poziomej i platformy ciagnika polega na tym, ze uklad roboczy wozu zamontowany jest do sciany czolowej platformy opera- tora i sklada sie z wysiegnika teleskopowego z zabudowana na nim rama prowadnicza wyposazona w wiertarke hydrauliczna i zerdz z glowica wiercaca, gdzie przegub zabudowany na tylnej scianie plat- formy operatora stanowi wielkogabarytowe, momentowe loze kulowe z pozioma osia obrotu, posiada- jace tarcze stanowiaca podstawe przegubu, przymocowana do pierscienia wielkogabarytowego loza kulowego poprzez hamulec tarczowy posadowiony na konstrukcji stalowej jednego z czlonów dwuczlo- nowej maszyny roboczej, a drugi pierscien wielkogabarytowego loza kulowego jest zamocowany do konstrukcji stalowej tego samego czlonu dwuczlonowej maszyny roboczej. Platforma operatora zostala wykonana jako przestrzenna konstrukcja stalowa spawana i posiada zamontowane na niej: pulpit ste- rowania ukladem roboczym, uklad sterowniczy jazdy, zbiornik smaru z pompa oraz zespól podpór. Plat- forma ciagnika zostala wykonana równiez jako przestrzenna konstrukcja stalowa spawana i posiada zamontowane na niej: silnik spalinowy z zespolem pomp hydraulicznych, zespól pomp hydraulicznych zasilania ukladu roboczego, zespól zbiorników zasilajacych uklad jazdy i uklad roboczy, sprezarke, ze- spól filtrów oraz pompe wodna. Przedmiot wzoru uzytkowego jest uwidoczniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok samojezdnego wozu wiercacego waskiego jednowysiegnikowego z boku, fig. 2 przedstawia widok wiel- kogabarytowego, momentowego loza kulowego w przekroju pionowym, fig. 3 przedstawia widok wiel- kogabarytowego, momentowego loza kulowego w przekroju poziomym, fig. 4 przedstawia platforme ciagnika w przekroju z boku, fig. 5 przedstawia platforme ciagnika w przekroju z góry, fig. 6 przedstawia platforme operatora w widoku z boku, fig. 7 przedstawia platforme ciagnika w przekroju z góry. Samojezdny wóz wiercacy waski, jednowysiegnikowy sklada sie z ukladu roboczego 1 wozu za- montowanego do sciany czolowej platformy operatora i skladajacego sie z wysiegnika teleskopowego z zabudowana na nim rama prowadnicza przystosowana do wiercenia otworów strzalowych i pozwala- jaca na uzyskanie odpowiedniego pola pracy oraz umozliwia montaz standardowych ram stalowych badz teleskopowych, wyposazonych w wiertarke hydrauliczna i zerdz z glowica wiercaca. Przegub za- budowany na tylnej scianie platformy operatora stanowi wielkogabarytowe, momentowe loze kulowe z pozioma osia obrotu posiadajace tarcze 6 stanowiaca podstawe przegubu, przymocowana do pier- scienia wielkogabarytowego loza kulowego 4 poprzez hamulec tarczowy 7 posadowiony na konstrukcji stalowej 5 przedniego czlonu dwuczlonowej maszyny roboczej, a drugi pierscien wielkogabarytowego loza kulowego 4 jest zamocowany do konstrukcji stalowej 5 pierwszego czlonu dwuczlonowej maszyny roboczej. Platforma operatora 2 posiada zamontowane na niej: pulpit sterowania ukladem roboczym 23, uklad sterowniczy jazdy 22, zbiornik smaru z pompa 21, zespól podpór 13, podnoszony dach 20, insta- lacje oswietleniowa 19. Platforma ciagnika 3 posiada zamontowane na niej: silnik spalinowy z zespolem pomp hydraulicznych 14 , zespól pomp hydraulicznych zasilania ukladu roboczego 16, zespól zbiorni- ków zasilajacych uklad jazdy i uklad roboczy 9, sprezarke 10, zespól filtrów 18, pompe wodna 17, szafke elektryczna BAMG 15 oraz beben kablowy 12. PL PL