Opis wzoru Przedmiotem wzoru uzytkowego jest mechanizm ryglowania drzwi szafy rozdzielczej przezna- czony do zamykania i ryglowania drzwi, zwlaszcza szaf rozdzielczych wykonanych z tworzywa sztucz- nego, w szczególnosci szaf zewnetrznych przeznaczonych do instalowania swiatlowodów do szeroko- pasmowej transmisji danych, a takze do polaczen telewizyjnych i telefonicznych. Szafy rozdzielcze z tworzywa sztucznego znane sa na rynku i cenione za niskie koszty wytworze- nia, wysoka niezawodnosc i stosowanie materialów w przewazajacej mierze nadajacych sie do ponow- nego przetworzenia. Znajduja zastosowanie w branzy energetycznej, telekomunikacyjnej i wielu innych. Oprócz wymogów srodowiskowych (stopien ochrony IP) gwarantujacych niezaklócona prace ele- mentów wyposazenia szaf, stawiane sa równiez wymogi dotyczace bezpieczenstwa i ochrony dostepu do wnetrza szaf przez osoby niepowolane. Zwlaszcza rynek telekomunikacyjny stawia coraz wyzsze wymagania w tym zakresie. Wiaze sie to z wysokimi kosztami naprawy coraz bardziej kosztownego wyposazenia, utraconymi zyskami i renoma operatorów sieci w przypadku przestoju systemu oraz coraz bardziej wymagajacymi regulacjami w zakresie ochrony danych osobowych wprowadzanych przez usta- wodawców. Takze stosowana technologia okablowania ma wplyw na wymogi dotyczace bezpieczen- stwa – stosowane obecnie coraz powszechniej przewody swiatlowodowe sa bardziej wrazliwe na uszko- dzenia niz popularne w przeszlosci kable miedziane, a ich podlaczenie i naprawa oznacza wieksze naklady finansowe. Na rynku obecnych jest wiele konstrukcji szaf tworzywowych, wykonanych z róznych materialów. Do zastosowan energetycznych stosuje sie glownie szafy poliestrowe. Z uwagi na wrazliwosc danych i inne opisane wyzej czynniki, w branzy telekomunikacyjnej stosuje sie poliweglan wzmocniony wlóknem szklanym, który wykazuje lepsze wlasnosci mechaniczne. Poniewaz szafy rozdzielcze umieszczane sa glównie w gesto zaludnionych obszarach miejskich, w których moze dochodzic do aktów wandalizmu lub prób wlamania z uzyciem narzedzi, zwlaszcza ze umieszczane jest w nich coraz nowsze i bardziej zaawansowane technologicznie wyposazenie. W celu zapewnienia wysokiego stopnia bezpieczenstwa szaf, oprócz zastosowania wytrzymalego materialu, konieczne jest zastosowanie odpowiednich rozwiazan konstrukcyjnych mechanizmów za- mkniecia. Obecnie na rynku powszechnie stosowane sa jedno- lub trójpunktowe systemy zamykania, które uruchamiane sa centralnie za pomoca klamki umieszczona w drzwiach szafy. Po zamknieciu, drzwi szafy sa ryglowane w jednym lub w trzech punktach utrudniajac otwarcie drzwi szafy. Drzwi ryglowane sa w zaleznosci od rozwiazania przez jezyk w srodkowej czesci drzwi (system jednopunktowy) lub przez jezyk i ciegna ryglujace drzwi od góry i od dolu (system trójpunktowy). Podstawowa wada takich syste- mów jest niedostateczna ilosc punktów ryglowania, a przez to niedostateczna ochrona drzwi przed próba wlamania z uzyciem narzedzi. Tworzywo jest do pewnego stopnia podatne oraz cechuje sie mniejsza twardoscia niz np. stal, zatem systemy stosowane z powodzeniem w szafach metalowych, nie spelniaja swojej funkcji w szafach wykonanych z tworzywa, zwlaszcza funkcji zwiazanych ze spelnie- niem coraz wyzszych wymagan rynku w zakresie bezpieczenstwa. Powstaly równiez rozwiazania przewidujace umieszczenie metalowego, zamknietego korpusu wewnatrz obudowy tworzywowej, który ma zapewniac odpornosc na próby wlamania. Wada takiego systemu jest zwiekszenie nakladów finansowych zwiazane z koniecznosc produkcji dwóch korpusów (z tworzywa i z metalu) oraz ograniczenie przestrzeni dostepnej do zabudowy wewnatrz szafy tworzy- wowej poprzez umieszczenie w niej dodatkowych elementów metalowych. Celem rozwiazania jest opracowanie konstrukcji prostego i skutecznego mechanizmu/systemu zamykania i ryglowania drzwi szaf, przeznaczonego do zastosowania w szafach instalowanych na ze- wnatrz i wykonanych z tworzywa sztucznego, który znaczaco zwieksza stopien ochrony szafy w przy- padku aktów wandalizmu oraz prób wlamania z uzyciem narzedzi, i nie ogranicza przestrzeni montazo- wej dostepnej wewnatrz szafy. Mechanizm ryglowania szaf sklada sie z szeregu elementów w postaci tulei 3 stanowiacych inte- gralna czesc drzwi i rozmieszczonych wspólosiowo wzdluz krawedzi bocznych drzwi 1 szafy, oraz tu- lei 4, stanowiacych integralna czesc sciany bocznej 2, usytuowanych wspólosiowo wzdluz krawedzi bo- ków korpusu 2, oraz dwóch ciegien 5, usytuowanych wzdluz krawedzi drzwi 1, laczacych tuleje 3 i 4, za pomoca trzpieni 6. Tuleje 3 i 4, usytuowane sa wzgledem siebie w taki sposób, iz po polaczeniu drzwi 1 ze sciana boczna 2 korpusu szafki, tuleje 3 i 4 usytuowane sa w plaszczyznie pionowej, jedna pod druga3 naprzemiennie, tj. po tulei 3 drzwi 1, w wolna przestrzen ponizej nastepuje tuleja 4 sciany bocznej, a nastepnie znowu tuleja 3 drzwi 1 itd. Tuleje drzwi 3 i tuleje 4 korpusu, po zamknieciu drzwi 1 leza w jednej osi, tworzac jedna krawedz, przy czym krawedzie górne i dolne przylegajacych tulei 3, 4 spasowane sa wzgledem siebie w odste- pach umozliwiajacych ich ruch, a tym samym ruch drzwi 1 wzgledem osi symetrii otworów. Tuleje 3 drzwi 1 i tuleje 4 korpusu rozmieszczone sa w ten sposób, iz po zamknieciu drzwi 1, tworza lacznie jednolita krawedz zawiasu. Ciegna 5 maja postac podluznych stalowych plaskowników, na których w równych odstepach, rozmieszczone sa trzpienie 6, usytuowane w plaszczyznie pionowej, przy czym trzpienie 6 maja po- stac walcowych pretów o przekroju okraglym ze sfazowana powierzchnia czolowa na nie zwiazanym z ciegnem koncu preta. Ciegna 5 tworza pary elementów o trzpieniach 6 skierowanych w przeciwnych kierunkach. Wzdluz krawedzi ciegna 5, po przeciwnej stronie do trzpieni 6, umieszczona jest listwa zebata 7, przeznaczona do przesuwania ciegien 5 w góre i w dól w tulejach 3 i 4, za pomoca dowolnego mecha- nizmu z kolem zebatym, a tym samym ryglowania lub odryglowywania drzwi 3. Ciegna 5 sa zamocowane do drzwi 1 poprzez umiejscowienie – wsuniecie trzpieni 6 ciegien 5 w tuleje 3, a plaskiej czesci ciegien 5 w profilowanej w drzwiach 1 wnece oraz zamkniecie wneki dodat- kowa czescia uniemozliwiajaca obrót ciegien. Ciegna 5 zamocowane sa w ten sposób, ze pionowa os trzpieni 6 znajduje sie w pionowej osi tulei 3 drzwi 1, przy czym srednica trzpieni 6 ciegna 5, jest mniejsza od srednicy tulei 3 i 4, umozliwiajac ich umieszczenie wewnatrz tulei 3 i 4 i swobodny ruch w góre i w dól, powodujac w efekcie zamykanie lub otwieranie drzwi 1, oraz obrót w osi tulei 3 i 4, przy czym, kazde z ciegien 5 porusza sie w przeciw- nym kierunku. Sposób dzialania mechanizmu. Po wewnetrznej stronie drzwi 1, przy jednej z pionowych krawe- dzi, umieszczone sa dwa ciegna 5. Trzpienie 6 ciegien 5, umieszczone sa wewnatrz tulei 3 i poruszaja sie wzdluz ich osi, przy czym kazde z ciegien 5 porusza sie w przeciwnym kierunku. Plaska czesc cie- gien 5 umieszczona jest równolegle do plaszczyzny drzwi 1. Poprzez swój ksztalt ruch ciegien 5, w tu- lejach 3 i 4 odbywa sie w ograniczonym zakresie. Dwa skrajne polozenia ciegien 5 w drzwiach 1 po- zwalaja na schowanie trzpieni 6 w tulejach 3 i 4, lub ich wysuniecie, przez co realizowane jest ryglowanie i otwieranie drzwi 1 szafy. Po otwarciu drzwi 1 trzpienie 6 ciegien 5 chowaja sie w tulejach 3 drzwi 1. Dzieki takiemu ulozeniu trzpieni 6 nie nastepuje kolizja ze sciana boczna szafki i drzwi 1 moga byc otwierane i domykane. Pozycja wyjsciowa ciegien 5 jest pozycja, w której trzpienie 6 schowane sa w tulejach 3 drzwi 1 i nie wystaja poza ich obrys. Jest to pozycja umozliwiajaca otwieranie i domykanie drzwi 1 szafy, bez kolizji ze sciana boczna. W celu zaryglowania drzwi 1 nalezy je domknac, a nastepnie przemiescic ciegna 5 za pomoca mechanizmu klamki poprzez obrót kól zebatych wspólpracujacych z listwa zebata 7 ciegna 5, powodu- jac ruch pionowy ciegna 5, w góre i w dól a w efekcie wysuniecie trzpieni 6 po obu stronach kazdej tulei 3, tym samym wsuwajac trzpienie 6 w tuleje 4 scian bocznych korpusu, w efekcie nastepuje zary- glowanie drzwi 1, uniemozliwiajace ich otwarcie. Mechanizm po zamknieciu poprzez wsuniecie trzpieni 6 w tuleje 3 i 4, powoduje wielopunktowe zaryglowanie drzwi 1. Kazde z dwóch sasiadujacych tulei 3 i 4, zabezpieczone sa przed przemieszcza- niem sie wzgledem siebie poprzez przechodzace przez nie trzpienie 6 ciegien 5. Ciegna 5 wykonane sa ze stali, co dodatkowo zwieksza wytrzymalosc a tym samym zabezpiecza wnetrze szafy przed próba wlamania. Przy domknietych drzwiach trzpienie 6 wysuwajac sie z tulei drzwi 3 czesciowo wsuwaja sie w tu- leje sciany bocznej 4. Dzieki temu kazdy trzpien znajduje sie czesciowo w tulei drzwi 3, a czesciowo w tulei sciany bocznej 4, ryglujac tym samym drzwi 1, jednoczesnie w wielu punktach, co zwieksza odpornosc szafy na próbe wlamania. Rozwiazanie przedstawiono blizej na zalaczonych rysunkach, na których: Fig. 1. Przedstawia szafe w widoku perspektywicznym – system tulei w narozniku szafy, Fig. 2. Przedstawia szafe w widoku perspektywicznym – system tulei w narozniku szafy – widok rozstrzelony, Fig. 3. Ciegna systemu zamykania, Fig. 4. Przedstawia drzwi z zamontowanymi ciegnami systemem zamykania – trzpienie wysu- niete, Fig. 5. Przedstawia drzwi z zamontowanymi ciegnami systemem zamykania – trzpienie scho- wane, Fig. 6. Przedstawia szafe w widoku perspektywicznym – otwarta – trzpienie wsuniete, Fig. 7. Przedstawia szafe w widoku perspektywicznym – szafe zamknieta – trzpienie wysuniete; 1 – Drzwi szafy 2 – Sciana boczna korpusu szafy 3 – Tuleja drzwi 4 – Tuleja sciany bocznej – Ciegno systemu zamykania 6 – Trzpien ciegna 7 – Listwa zebata PL PL PL PL PL