Przedmiotem wynalazku jest stal niskoweglowa uspokojona do wyrobu tasm krystalizatorów do ciaglego odlewania, w szczególnosci takich, w których forma krystalizatora jest utworzona przez pare tasm czolowych bez konca przesuwajacych sie równolegle na bebnach i przez dwie tasmy boczne bez konca przesuwajace sie na bebnach, rozsuwajac tasmy czolowe oraz takich, w których forma krystalizatora jest utworzona przez scianki obwodowego rowka na kole i przez opasujaca go na czesci obwodu tasme bez konca.Stal niskoweglowa uspokojona wedlug wynalazku nadaje sie szczególnie do wytwarzania tasm krystaliza¬ torów przeznaczonych do odlewania metali o wysokiej temperaturze topnienia, takich jak miedz i stal.Znane dotychczas tasmy krystalizatorów byly wytwarzane ze stali niskoweglowych uspokojonych o zawartosci wegla ponizej 0,20% wagowych, wolnych od skladników specjalnych dodawanych dowolnie i odtlenionych, na przyklad przez krzem, mangan lub glin.W ten sposób tasma byla wytwarzana ze stali zawierajacej w procentach wagowych: 0,17 C, 0,50 Mn, ponizej 0,01 Si, 0,028 S, 0,004 P, ponizej 0,005 Al - reszta Fe.Znane sa takze tasmy wykonywane ze stali zawierajacej w procentach wagowych 0,07 do 0,1 C, 0,28 Mn, ponizej 0,01 Si, 0,034 do 0,039 S, 0,01 P 0,01 do 0,04 Al - reszta Fe.Inna jeszcze znana tasma byla wykonywana ze stali zawierajacej w procentach wagowych 0,065 C, 0,33 Mn, 0,029 Si, 0,0003 S, 0,019 P, slady AL - reszta Fe.Stale te posiadaja wytrzymalosc na rozrywanie od 36 do 39kg/cm2, wydluzenie od 36 do 41% i twardosc w skali Vickersa 120 do 130kG/mm2.Znane tasmy krystalizatorów posiadaja te wade, ze szybko zuzywaja sie, normalnie w ciagu pieciu godzin, gdy sa uzywane do odlewania metali o wysokiej temperaturze topnienia, takich jak miedz i stal.Celem wynalazku jest wyeliminowanie tej wady. Cel ten zostal osiagniety dzieki stali niskoweglowej uspokojonej wedlug wynalazku zawierajacej w procentach wagowych C od 0,04 do 0,14%, Mn od 0.15 do 0.6%, Si od 0,001 do 0,25%, P od 0.02 do 0.06%, S max. 0,03%, która wyróznia sie tym, ze ma wagowo Ni 0,03-0,05%, Cr 0,07-0,11%, Ti 0,2-0,8% i Al 0,02-0,05%.2 89 895 Stal taka posiada wytrzymalosc na rozrywanie 70—80 kg/mm2, wydluzenie od 3,5 do 7,5% oraz twardosc w skali Vickersa od 235 do 240 kG/mm2.Wytwarzanie tej stali polega na przetapianiu i odweglaniu surówki celem otrzymania stali niestopowej, zawierajacej C, S, Mn, P i Si, nastepnie na dodawaniu w odpowiednich ilosciach zelazochromu i zelazoniklu i na odlaniu wsadu w sposób ciagly lub do wlewnic z wprowadzeniem na rynne spustowa drutu z Ti i drutu z Al dla uzyskania stali uspokojonej o zawartosci tytanu i glinu. Wstali tej Ni i Cr podwyzszaja odpornosc na korozje, a Ti podwyzsza wytrzymalosc na wysokie temperatury i na rozciaganie.Struktura tej stali przewalcowanej z duzym zgniotem jest perlityczno-plytkowa i. przechodzi w martenzy- tyczna. Struktura w strefie spoiny tasmy jest jednolita-martenzytyczna. Stal ta w przeciwienstwie do innych stali ma duza wytrzymalosc na rozrywanie bez wyzarzania, a dodatek tytanu zapewnia znacznie lepsza odpornosc na korozje termiczna i korozje naprezeniowa.Przykladowo stal zawiera w procentach wagowych: od 0.075 do 0,115 C, od 0,20 do 0,31 Mn, od 0,18 do 0,25 Si, ponizej 0,001 S, od 0,02 do 0,025 P, od 0,024 do 0,036 Al, od 0,038 do 0,05 Ni, od 0,07 do 0,09 Cr, od 0,4 do 0,75 Ti, reszta Fe (wytrzymalosc na rozrywanie: 75—79,7 kg/mm2; wydluzenie: 5,5 do 7%; twardosc: 238-240 kG/mm2 w skali Vickersa.Tasma kry sta liz a tora z tej stali po przewalcowaniu z duzym zgniotem wytrzymuje okolo 15 godzin pracy przy odlewaniu miedzi, podczas gdy tasma kry stal izatora ze stali bez zawartosci Ti, Ni i Cr, a w reszcie posiadajace zasadniczo ten sam sklad jak stal powyzsza, wytrzymuje tylko okolo 5 godzin pracy w identycznych warunkach odlewania. PL PL