NL7902111A - Inrichting voor het delen van een terugkerend ingangs- signaal door een gebroken faktor f, met name voor f=n-1/2. - Google Patents

Description

£ *£ 16.3-1979 1 PHN 9391 N.V. Philips’ Gloeilampenfabrieken, te Eindhoven.

"Inrichting voor het delen van een terugkerend ingangssignaal door een gebroken faktor f, met name voor

ACHTERGROND VAN DE UITVINDING

De uitvinding heeft betrekking op een inrichting voor het delen van een terugkerend ingangssignaal met 5 afwisselende eerste en tweede flanken, waarbij een eerste flank telkens wordt gevolg door een eerste -tydsinterval en een tweede flank telkens wordt gevolg door een tweede tijdsinterval, welke inrichting voor het delen door een gebroken deelfaktor f*N-— bevat:

Ij 10 een aansluiting voor het ingangssignaal; een aansluiting voor een uitgangssignaal; een tellerschakeling mét n dynamisch werkende bistabiele elementen, elk voorzien van een kloksignaalin-gang, ten minste één informatiesignaalingang en ten min-15 ste één informatiesignaaluitgang, waarbij 2n>2N-1; van welke bistabiele elementen er ten minste één door genoemde eerste flanken activeerbaar is en van welke bistabiele elementen telkens ten minste één informatiesignaaluitgang gekoppeld is met een signaalingang van ten minste één ander 20 bistabiel element.

Dergelijke inrichtingen worden veelal toegepast indien uit een wisselspanningssignaalbron één of meer verdere wisselspanningen moeten worden afgeleid en de frequentie van de wisselspanning van de signaalbron geen geheel veelvoud is van ten minste een van de verdere wisselspanningen.

790 21 1 1 I6.3.I979 2 PHN 9391 ·* t

Onder andere treedt dit probleem vaak op indien in een geheugen opgeslagen informatie zichtbaar moet worden gemaakt op het beeldscherm van een televisieontvanger. Dan moeten in een synchronisatieschakelijng lijn- en ras — 5 ter-synchronisatiesignalen (en eventueel ook andere hulp-signalen zoals een kleurhulpdraaggolf) worden afgeleid uit een lokale draaggolf-generator.

Toepassingsvoorbeelden van zo een zichtbaarmaking zijn videospelen en al dan niet in de ontvanger ingebouw-10 de aanpassingsschakelingen voor Teletext en/of Viewdata.

Een inrichting van de in de aanhef bedoelde soort is bekend uit het Amerikaanse Octrooischrift 3896387, dat in Fig. 3,5 en 7 deelinrichtingen geeft met deelfaktoren respektievelijk 2y, 3"2 en 3γ waarbij het aantal bistabiele 15 elementen gelijk is aan 3· Het ingangssignaal kan al of niet periodiek zijn. In de bekende schakeling wordt bij bepaalde tellerstanden het ingangssignaal geïnverteerd.

Dit kan onder bepaalde omstandigheden een oorzaak zijn voor kortdurende pulsen in de schakeling die een storing kunnen 20 veroorzaken, zie bijvoorbeeld Fig. 4, regels b, c, Fig. 5, regel b, Fig. 8, regel b van bovengenoemd octrooischrift.

De invloed die de looptijd van de signalen in de schakel— onderdelen heeft op de vorm van zulke kortdurende pulsen kan de schakeling storingsgevoelig maken. Verder wordt in 25 de bekende schakeling het uitgangssignaal direkt afgeleid van de stand van één enkelbistabiel element. Dit geeft restriktie aan de ontwerpen waardoor voor bepaalde deelfaktoren oplossingen moeilijk realiseerbaar zijn.

30 SAMENVATTING VAN DE UITVINDING.

Het is een doelstelling van de uitvinding om te verschaffen een inrichting volgens de aanhef waarbij zulke kortdurende signalen niet optreden, en waarbij verder voor 35 allerlei verschillende deelfaktoren het ontwerpen van zo een inrichting zeer gemakkelijk wordt. De uitvinding realiseert de doelstelling doordat hij het kenmerk heeft dat 7902111 16.3.1979 . 3 PHN 9391 ten minste één van de bistabiele elementen door genoemde tweede flanken aktiveerbaar is, waarbij de tellerschakeling gedurende 4N-2 opeenvolgende eerste en tweede tijdsintervallen een cyclus van 4N-2 tellerstanden doorloopt, zodanig, 5 dat binnen één cyclus alle tellerstanden tijdens eerste tijdsintervallen onderling verschillend zijn en alle teller-standen tijdens tweede tijdsintervallen onderling verschillend zijn, waarbij een cyclus ten minste twee paren van onderling gelijke tellerstanden vertoont, waarvan ten min-1® ste één van deze paren optreedt gedurende een direkt opeenvolgend paar van een eerste en een tweede tijdsinterval. Onder dynamisch werkende bistabiele elementen worden zulke verstaan die onder besturing van een enkele signaalflank op hun klokingang, eventueel onder bij—komende voorwaarden 15 voor signalen op h informatiexngang(en) hun stand kun nen veranderen. Voorbeelden zijn JK-flipflops en dynamische D-flipflops. De andere mogelijkheid is de statische, waarbij een signaalflank op een signaalingang een voorafbepaal-de stand van het bistabiele element ten gevolge heeft, on-2® afhankelijk van de tot dan toe uitgerende stand. Voorbeelden zijn SR-flipflops en statische D-flipflops. Een teller-schakeling volgens de uitvinding kan per cyclus drie verschillende soorten standen bezitten; a. twee direkt opeenvolgende, gelijke standen; 25 b. · twee gelijke standen die door een even aantal ande re standen gescheiden zijn; c. unieke standen die van alle andere standen binnen de cyclus verschillen.

Zonodig wordt door een uitgangsdekodeur de vorm 30 van het uitgangssignaal aangepast, bijvoorbeeld om een zo goed mogelijk symmetrische vorm te bekomen. Het is duidelijk dat in het bovenstaande N een geheel getal groter dan 1 aangeeft.

35 VERDERE DETAILS VAN DE UITVINDING.

Het is gunstig als de bistabiele elementen van de teller-schakeling geschakeld zijn om volgens een éénwisselcode 790 21 1 1 16.3.1979 k PHN 9391 * 4 te tellen. Zo een tellerschakeling is gemakkelijk te ontwerpen. Voorts komen dan in het geheel geen kortdurende signaalpulsen (kort ten opzichte van de eerste en tweede tijdsintervallen) voor.

5 Het is gunstig als 2N-1 > 2 . Dat levert een goedkope tellerschakeling met relatief weinig bistabiele elementen. In sommige gevallen zal het voordelig zijn om een "extra" bistabiel element te incorporeren.

Het is gunstig als van elk van de genoemde bista-10 biele elementen de klokingang is verbonden met de genoemde aansluiting en telkens ten minste een informatiesignaal-uitgang is gekoppeld met tenminste één informatiesignaal-ingang van ten minste één ander bistabiel element. Zo een geheel synchroon werkende tellerschakeling is weinig ge-10 voelig voor storingen.

Het is gunstig als de tellerschakeling is voorzien van een groep van ten minste twee eerste bistabiele elementen en van ten minste één verder bistabiel element, waarbij van elk van de eerste bistabiele elementen de klokin-20 gang is verbonden met de genoemde aansluiting en telkens ten minste één informatiesignaalingang is gekoppeld met ten minste een informatiesignaaluitgang van ten minste één ander eerste of tweede bistabiel element, en waarbij van elk van de tweede bistabiele elementen de klokingang 25 is gekoppeld met ten minste één informatiesignaaluitgang van ten minste één ander eerste of tweede bistabiel element; Ook zo'n gedeeltelijk asynchroon werkende schakeling levert een gunstige oplossing.

De uitvinding betreft mede een elektrische scha-30 keling voor het weergeven van in een geheugen opgeslagen beeld informatie op een beeldscherm van een televisieont-vanger voorzien van een generatorschakeling voor het opwekken van een periodieke wisselspanning en van een syn-chronisatieschakeling voor het afleiden van voor de tele-25 visieontvanger benodigde synchronisatiesignalen voor lijnen rastersynchronisatie uit de periodieke wisselspanning waarbij de synchronisatieschakeling bevat tenminste één inrichting voor het delen van een terugkerend ingangssig- 7902111 K f 16.3.1979 5 ΡΗΝ 9391 naai volgens liet voorgaande waarbij daarvan de aansluiting voor het ingangssignaal is gekoppeld met een uitgang van de generatorschakeling en de aansluiting voor het uitgangssignaal daarvan een uitgangssignaal kan leveren dat een 5 geheel veelvoud is van zowel het lijn als het raster syn-chronisatiesignaal. Zo kan de uitvinding voordelig worden toegepast bij televisieontvangers volgens het PAC-systeem of het NTSC systeem.

10 KORTE BESCHRIJVING VAN DE FIGUREN.

De uitvinding wordt nader uitgelegd aan de hand van enkele figuren.

Fig. 1 geeft een schema voor het ontwerpen van een 15 tellerschakeling;

Fig, 2 geeft een tabel van teller realisaties;

Fig. 3 geeft een uitgewerkt deel van Fig. 1;

Fig. 4 geeft verdere tellerrealisaties;

Fig. 5^bgeeft de standen der afzonderlijke bista-20 biele elementen;

Fig. 6a, 6b geeft twee delers door 2-jr;

Fig. 7 geeft de flipflopstanden van een deler door 3 h

Fig. 8 geeft een standencyclus voor een deler met 25 grotere deelfaktoren;

Fig. 9 geeft een gedeeltelijk asynchrone deler.

GEDETAILLEERDE BESCHRIJVING VAN UITVOERINGSVOORBEELDEN.

30 Fig. 1 geeft een schema voor het ontwerpen van een tellerschakeling uit drie bistabiele elementen die alle door de flanken van het ingangssignaal worden omgesteld, bijvoorbeeld twee door de opgaande flanken en de derde door de neergaande flanken; voor een gemakkelijke notatie 35 krijgen deze bistabiele elementen de "waarden" achtereenvolgens van 1, 2 en 4. Voorts is Fig. 1 beperkt tot de één-wisselkodes, waarbij dus op elke flank van het ingangssignaal ten hoogste één bistabiel element van stand verandert.

7902111

» I

16.3.1979 6 PHN 9391

De tabel in de linkerbovenhoek geeft aan de te bereiken waarden. De linker kolom geeft de acht mogelijke standen.

De tweede kolom geeft de mogelijke standen die daaruit telkens bereikbaar zijn onder besturing van een neergaande 5 flankjdit zijn dus telkens twee standen. Zo kunnen uit de stand "5" slechts de standen " 1" en "5" bereikt worden.

De derde kolom geeft de mogelijke standen die uit de res-pektievelijke standen van de linkse kolom bereikt kunnen worden onder besturing van een opgaande flank. Dit zijn 10 dus telkens drie standen. Zo kunnen uit de stand "3" slechts de standen "1”, "2" en ”3" bereikt worden, (stand O zou twee wisselingen nodig hebben, de standen 4-7 zouden ook verandering van de stand van het meer signifikante bista-biele element noodzakelijk maken. Het is duidelijk dat in 15 het bovenstaande de betekenissen van "opgaande flank" en "neergaande flank" verwisseld·kunnen worden. Voorts geeft Fig. 1 een door een boomstruktuur verbonden aantal standen. De bovenste regel geeft stand "O". De volgende regel geeft de hieruit, door een neergaande flank bestuurd, te verkrij— 20 gen stand "4". De derde, regel geeft de hieruit door een opgaande flank te besturen verdere standen "5" en "6". Voor elk van de standen van de derde regel geeft de vierde regel de daaruit te vormen standen, respektievelijk "1", "5", "2" en "6". Dit zelfde gaat voort op de daarop volgende 25 regels tot en met de zevende regel. De figuur geeft 18 mogelijkheden, aangegeven met A tot en met R. De boom telt twee kategoriëen paden, naar gelang er op twee op volgende regels een "paar" optreedt (bijvoorbeeld de meest linkse mogelijkheid: 0451157) dan wel waar geen "paar" optreedt 30 (bijvoorbeeld het pad D: 0451376).

In dit verband geeft Fig. 2 de volgordes van sianden om een deler met f = 2γ of f = 3v te maken: dit kan op twee manieren. In de eerste plaats kan een pad dat geen paar bevat, en ook geen twee dezelfde standen die door an-35 dere standen gescheiden zijn, eenmaal heen en eenmaal terug doorlopen worden. De vierde regel geeft de gevormde cyclus DD die uit twee paden volgens D wordt gevormd. Dit geeft een symmetrische teller cyclus. Verder kunnen twee verschil— 7902111 * * 16.3*1979 7 PHN 9391 lende paden worden gekombineerd als ze of geen van beiden een "paar" bevatten of wel verschillende paren en bovendien op de zevende regel twee standen die gelijk zijn of althans uit elkaar bereikbaar zijn: dus de standen duo's 0-1, 1-5, 5 2-6, 3-7. Er zijn in totaal de tien getoonde mogelijkhe den. Er wordt nog op gewezen dat er cycli mogelijk zijn zonder de beperking tot een één wisselkode: in de derde regel wordt dan bijvoorbeeld de stand "7" toelaatbaar, waardoor het aantal mogelijkheden sterk wordt vergroot. Dik-1® wijls zal de voorkeur gegeven worden aan éénwisselkodes omdat het uitkoderen van de standen gebeuren kan zonder zogenaamde "hazards” of "race conditions". Een voorbeeld van zo een "race condition" is een OF-poort waarvan de ingangssignalen respektievelijk van 0 naar 1 en van 1 naar 15 0 gaan op hetzelfde ogenblik. Afhankelijk van de respektieveli jke doorlooptijden van de signalen geeft de OF-poort al dan niet gedurende de korte tijd een logische "0" signaal af. Met een éénwisselkode treedt zo'n "race condition" niet op.

^ In weer andere gevallen is het geen bezwaar als de teller niet volgens een éénwisselkode telt. Dan kan een argument om juist een zeer bepaalde teller te gebruiken de juist voor die teller aanwezige eenvoudige uitkodeermogelijkheid zijn of de specifieke vorm van de uitgangssigna-25 len.

Uit de geschetste boom is op overeenkomstige manieren deelinrichting met f=2-jr af te leiden, namelijk door alleen de eerste vijf regels van de boom van Fig. 1 te gebruiken. Er zijn nu vier mogelijkheden voorgesteld. De 30 notatie is zo dat steeds het meest linkse pad genoemd is; het pad "04513” heet "B" al zou het met eventueel hecht "D" kunnen heten.

Tenslotte zou in principe met drie bistabiele elementen ook een deler door 1-jr gekonstrueerd kunnen worden.

35 Dan zijn er voor een cyclus slechts twee mogelijkheden: "045540" en "046640". Deze zijn triviaal omdat steeds één van de bistabiele elementen in het geheel niet van stand verandert.

7902111 16.3.1979 8 PHN 9391

Minder triviaal lijken de niet—éénwissel codes zoals Ok'jékO en 0457^-0» maar ze zijn redundant omdat steeds twee bistabiele elementen hetzelfde doen. De cyclus 047740 is weer triviaal omdat het element met waarde "2" niet 5 1 mee doet. Een deling door 1-g- kan echter met twee bistabiele elementen worden gerealiseerd.

Fig. 2 geeft met de restriktie tot een éénwissel- kode alle mogelijkheden voor dalers met f=2-g- en f-3i· Vele ogenschijnlijk andere delers zijn hieruit af te leiden maar

^ zijn fysiek overeenkomstig. Zo kan een deler met notatie MM

de worden afgeleid uit/deler met notatie DD door alleen de waarde "van de twee minst signifikante bistabiele elementen te verwisselen: de standen 1, 2, 5 en 6 worden dan res'pek- tievelijk ’’vertaald" tot 2, 1, 6 en 3» De overige standen 15 blijven onveranderd. Een verdere mogelijkheid is het inverteren van de stand van een bistabiel element. Als dit voor het minst signifikante element geldt wordt de "ver-taalregel": 0, 1, 2, .....7 worden 1, 0, 3» .... 6 res- pektievelijk.

20

Ditzelfde kan gebeuren voor twee of meer bistabiele elementen, al of niet in kombinatie met het eerder genoemde omwaarderen van de signifikantieniveau*s. Na het bovenstaande levert het omkeren van de cyclus geen nieuwe oplossing. Zo is bijvoorbeeld de F-K-cyclus 25 "0455732640" door omkeren van de cyclus en het verwisselen van de waarden der twee minst signifikante bistabiele elementen over te voeren in? "0451376640", dat is dus de cyclus B-0.

Op overeenkomstige manier geeft Fig. 3 voor een 30 1 deler met f = 2-g- alle mogelijke paden als ook twee toe- standsovergangen op hetzelfde ogenblik toelaatbaar zijn,

De paden b, d, f, i, k, 1, m, n, o zijn niet in Fig. 1 vervat. Dit levert de volgende negen extra mogelijkheden: ai, an, bb, bl, bo, dl, do, em, kk, zodat er dan dertien 35 mogelijkheden zijn. Eventuele andere nieuwe mogelijkheden zijn weer vertalingen van bovengenoemde. Zo komt bijvoorbeeld ff overeen met bb door verwisselen van de twee minst signifikante bistabiele elementen.

7902111 16.3.1979 9 PHN 9391

Fig. 4 geeft in de eerste kolom van alle 2-g- delers de cycli van standen. De tweede kolom geeft als voorbeeld de kode volgens de paden van Fig. 3 indien voor de bis— tabiele elementen JK—flipflips worden toegepast. Verder 5 worden de drie bistabiele elementen volgens oplopende sig-nifikantie genoemd A, B, C. Daarbij spreekt bistabiel element C aan op de "andere" klokpuls flank dan bistabiele elementen A, B. Kolom geeft nu aan welk signaal moet worden toegevoerd aan de J ingang van het als JK-flipflop M uitgevoerde bistabiele element A. De kolom K. geeft dit Λ zelfde voor de K ingang van bistabiel element A. De vier kolommen Jg tot en met K^, geven ditzelfde voor de bistabiele elementen B en C. De voorlaatste kolom geeft een voorbeeld van een desgewenste door de uitgangs dekodeur 15 te vormen logische funktie, Het is namelijk soms gewenst dat het uitgangssignaal zo symmetrisch mogelijk is. Dit laatste betekent dat het uitgangssignaal bijna evenlang de waarde "1" als de waarde "0" heeft. Bij een deler door 2-g- is het beste resultaat 2:3· Eventueel kan een verdere 20 verbetering middels een achtergeschakeld laagdoorlaat-filter worden verkregen. In drie gevallen, namelijk ai, an, em, levert het toepassen van een uitgangsdekodeur geen verbetering op en zal eventueel het signaal van e'en der bistabiele elementen direkt gebruikt worden of toe— 25 gevoerd worden aan zo een laagdoorlaatfilter. De laatste kolom in de figuur geeft aan het aantal logische poorten dat noodzakelijk is voor de verbindingen tussen de flipflops en het realiseren van de eventuele uitgangs dekodeur.

50 Fig. 5a, 5b geven voor gevallen bo en dl de stan den van de drie bistabiele elementen "4", "2", "1" als funktie van de tien voortlopende tellerstanden. Fig. 6a, 6b geven de fysieke realisatie. Fig. 6a geeft geval bo met flipflops (JK) 22, 24, 26, ingangsklem 20, en een uitgangs-55 dekodeur die bevat OF-poort 28 en EN-poort 30. Fig, 6b geeft geval dl met flipflops 36, 38> 40, ingangsklem 34, en een uitgangsdekodeur met OF-poort 42 en EN-poort 44, om op uitgangsklem 46 het eindsignaal te produceren. In 7902111 16.3.1979 10 PHN 9391 dit geval wordt OF-poort 42 mede gebruikt om een ingangssignaal te produceren voor flipflop 36.

In dit verband geeft Fig. 7 voor een deler door f = 3γ> met name geval DD uit fig. 2 de standen van de 5 drie flipflops binnen een cyclus.. De "waarden" van de flipflops zijn weer aangegeven. Daaronder is aangegeven de door een uitgangsdekodeur te vormen funktie (het akcent geeft steeds de geïnverteerde waarde van een grootheid aan) De symmetrie van het uitgangssignaal is nu beter dan voor 10 een deler door 2¾¾ de twee intervallen 1 , en O verhouden zich als 3:4.

Voortbouwend op dit geval DD geeft Fig. 4 een halve cyclus van een teller met vijf bistabiele elementen die dus de waarden 16, 1,2, 4 en 8 bezitten. De figuur 15 geeft 31 achtereenvolgende in een éénwisselkode bereikte standen. De tweede cyclus helft wordt in omgekeerde richting doorlopen. Zo telt een cyclus 62 standen die telkens paarsgewijze gelijk zijn (alleen de waarde 00001 = 8 komt niet voor). De op één na laatste regel geeft de door een 20 uitgangsdekodeur te vormen funktie. De laatste regel geeft het uitgangssignaal. De lengten der "1" en "O" perioden verhouden zich als 15:16. Zo is een deler door (31:2)=15¾ gevormd. Andere delers met lagere deelfaktoren zijn gemakkelijk te vormen. Voor een deler door 11¾ wordt de 25 eerste cyclushelft na 23 standen beëindigd. Ook de uit-gangsdekodeur wordt dan aangepast.

Een andere manier om uit een cyclus voor hogere deelfaktor een cyclus voor lagere deelfaktor te vormen is de volgende. Uit een cyclus wordt een paar van aehtereen-30 volgende, gelijke standen weggelaten, welk paar door onderling gelijke standen wordt omgrensd. Zo kan in Fig. 2 uit de cyclus AJ het paar standen 11 of 22 (of beide) worden weggelaten. Evenzo kunnen twee gelijke opeenvolgende standen worden weggelaten als ze door onderling ongelijke 35 standen worden omgrensd. Zo kunnen in Fig. 2 uit de cyclus F0 de standen 55 of 66 (of beide) worden weggelaten. IN bepaalde gevallen kan dan een éénwisselkodecyclus overgaan in een meerwisselkode-cyclus.

7902111 4 r 16.3.1979 11 PHN 9391

Als JK-flipflops kunnen standaardelementen worden gebruikt. Xn de tabellen is geen rekening gehouden met het feit, dat een JK-flipflop die reageert op een opgaande flank veelal is uitgevoerd als een zogenaamde JK-flipflop.

5 Kiest met bij voorbeeld in fig. voor de "4" flipflop zo’n type en voor de ”2",respektievelijk "1" flipflops typen die op een dalende flank schakelen, dan moet in plaats van K^=1 derhalve K^=0 worden toegepast.

Als voorbeelden van geschikte flipflops kunnen 10 worden genoemd de Signetics 54109» welke twee "positive edge" JK-flipflops bevat en de Signetics 5^-112, welke twee "negative edge" JK-flipflops bevat.

De beschrijvingen en waarheidstabellen van de flipflops zijn gepubliceerd in het Philips Data Handbook 15 "Signetics integrated circuits" deel "Logic-TTL", 1978, bladzijdöi 176 tot en met 180.

Fig. 9a- geeft een deler door 2-g- volgens een gedeeltelijk asynchroon principe. De deler bevat een ingang 100 voor een kloksignaal, drie flipflops 102, 104, 106, een 20 logische 0F-poort met twee ingangen 108, en een uitgangs-klem 110. Flipflop 102 kan schakelen op de opgaande klok-pulsflanken. Flipflop 104 kan schakelen op de neergaande klokpulsflanken. Flipflop 106 schakelt steeds op de opgaande flanken van het uitgangssignaal van de 0F-poort 25 108. Met name zijn de flipflops 102, 106 uitgevoerd als JK flipflops,' flipflop 104 als JK-flipflop. Fig. 9b geeft hierbij een cyclus van tien standen van de deler door 2-g· volgens Fig. 9a·. Ook hier zijn alle tellerstanden na een opgaande klokpulsflank onderling verschillend. Dit geldt 30 ook voor alle tellerstanden direkt na een neergaande klok-pulsflank. Verder komen twee paren voor van twee direkt opeenvolgende, identieke standen.

In parallel met de voorgaande beschrijving geeft Fig. 9c een logische boomstruktuur van met drie flipflops 35 te bereiken standen, willekeurig beginnend bij stand "0".

De linker kolom geeft de nummering van de tien standen en de richting van de klokpulsflanken. Zo is op een neergaande flank van uit stand 0, te bereiken stand 6, en stand 2.

7902111 16.3.1979 12 PHN 9391

Deze laatste mogelijkheid blijkt neer te komen (Fig. 9b) op het omkeren van de cyclus en deze mogelijkheid wordt niet verder als afzonderlijk beschouwd. Op de daarop volgende opgaande flank zijn uit stand 6 te bereiken de stan-5 den 6 en 7 · De figuur geeft vervolgens alle mogelijkheden die tot een cyclus van tien standen leiden. De laatste curve in Fig. 9b geeft daarbij het uitgangssignaal, en wel van de mogelijkheid III.

Fig. 9d geeft voor de cycli I-VII uit Fig. $c de 10 voor de A, B, C flipflops benodigde ingangssignalen (JA, KA,JB, KB, CKC) en de voor een symmetrisch uitgangssignaal door een uitgangsdekodeur te vormen funktie (ü). Tenslotte geeft de laatste kolom het aantal noodzakelijke logische ft poorten voor de uitgangsdekodeur en voor het aansturen 15 van de flipflops. Het is duidelijk dat in dit geval met slechts twee flipflops het synchroon bestuurde deel van de deelinrichting uitsluitend volgens een éénwisselkode tellen kan, maar dit is gezien het voorgaande geen noodzakelijke beperking.

20 Tenslotte wordt nog een voorschrift gegeven om op zeer gemakkelijke manier steeds een werkende N-y deler te konstrueren. Bij n flipflops (bijvoorbeeld nss4) luidt een volledige éénwisselkode volgens Gray (zg Graykode)s 04513762, dit is de "eerste groep”standen. Een tweede, 25 daarop volgende groep standen wordt gevormd door de eerste groep in omgekeerde volgorde. Een daaropvolgende, groep standen wordt gevormd door de tweede groep minus de stand ”0". Een vierde, daarop volgende groep standen wordt gevormd· door de eerste groep minus de stand ”0”, Zo ont-30 staat in dit geval een cyclus van 30 standen: 0451 376226731 54026731 54451 3762. Vervolgens wordt het kloksignaal voor de laatste flipflop (D) uit de standen der drie andere (A, B, C) gevormd als CKD = A’.B'.C’ (En funktie), terwijl deze flipflop rea-35 geeft op een neergaande signaalflank. Dan wordt van deze deler de telcyclus als volgt: o 12 139 11 15 i4io 10 1415 11 9 13 12826731 54 7902111 16.3.1979 13 ΡΗΝ 9391 tf ψ 4513762.

Gedurende 15 opeenvolgende standen is de laatste (D) flipflop (van het JE type) in de "1" stand en eveneens gedurende 15 opeenvolgende standen in de "O" stand. Het 5 bovenstaande geeft dus een deler door 7~k waarbij het uitgangssignaal weer gelijk is aan het aanstuursignaal van de laatste flipflop. Door weglaten van een paar gelijke standen kan de deelfaktor weer verlaagd worden. Weglaten van de paren 10-10 en 4-4 levert bijvoorbeeld een deler 10 door 6-jr. Kortheidshalve wordt de aansturing van de onderscheidene trappen niet verder getoond, het is voor een 2γ deler in Fig. 9d reeds gebeurd.

Op overeenkomstige manier kan met meer dan één » asynchroon bestuurde flipflop worden gewerkt. Een. beper-* 15 king is slechts dat steeds minstens één flipflop moet kunnen aanspreken op de opgaande klokpulsflanken en evenzo minstens één flipflop moet kunnen aanspreken op de neergaande klokpulsflanken.

20 25 30 35 7902111

Claims (7)

1. Inrichting voor het delen van een terugkerend ingangssignaal met afwisselende eerste en tweede flanken, waarbij een eerste flank telkens wordt gevolgd door een eerste tijdsinterval en een tweede flank telkens wordt ge- 5 volgd door een tweede tijdsinterval, welke inrichting voor Ά het delen door een gebroken deelfaktor f=N-=· bevat: Ώ een aansluiting voor het ingangssignaal; een aansluiting voor een uitgangssignaal; een tellerschakeling met n dynamisch werkende bi-10 stabiele elementen, elk voorzien van een kloksignaalin- gang, ten minste één informatiesignaalingang en ten minste één informatiesignaaluitgang, waarbij 2n>· 2N-1;van welke bistabiele elementen er ten minste één door genoemde eerste flanken activeerbaar is en van welke bistabiele 15 elementen telkens ten minste'één informatiesignaaluitgang gekoppeld is met een signaalingang van ten minste één ander bistabiel element, met het kenmerk, dat ten minste één van de bistabiele elementen door genoemde tweede flanken aktiveerbaar is, waarbij de tellerschakeling gedurende 20 ^N-2 opeenvolgende eerste en tweede tijdsintervallen een cyclus van 4N-2 tellerstanden doorloopt, zodanig, dat binnen één cyclus alle tellerstanden tijdens eerste tijdsintervallen onderling verschillend zijn en alle tellerstan-den tijdens tweede tijdsintervallen onderling verschillend zijn, waarbij een cyclus ten minste twee paren van onder- 7902111 16.3.1979 -/5- PHN 9391 % -r m ling gelijke tellerstanden vertoont, waarvan ten minste één van deze paren optreedt gedurende een direkt opeenvolgend paar van een eerste en een tweede tijdsinterval.

2. Inrichting volgens conclusie 1 , met het kenmerk, dat 5 de bistabiele elementen van de tellerschakeling geschakeld zijn om volgens een éénwisselkode te tellen.

3· Inrichting volgens conclusie 1 of 2, met het kenmerk dat 2Ν-Ί > 2n“1.

4. Inrichting volgens conclusie 1, 2, of1 3> met het 10 kenmerk, dat van elk van de genoemde bistabiele elementen de klokingang is verbonden met de genoemde aansluiting en telkens ten minste een informatiesignaaluitgang is gekoppeld met ten minste één Informatiesignaalingang van ten minste één ander bistabiel element. I5

5* Inrichting volgens conclusie 1, 2 of 3» met het ken merk, dat de tellerschakeling is voorzien van een groep van ten minste twee eerste bistabiele elementen en van ten minste één verder bistabiel element, waarbij van elk van de eerste bistabiele elementen de klokingang is ver-20 bonden met de genoemde aansluiting en telkens ten minste één informatiesignaalingang is gekoppeld met ten minste een informatiesignaaluitgang van ten minste één ander eerste of tweede bistabiel element, en waarbij van elk van de tweede bistabiele elementen de klokingang is gekop— 25 peld met ten minste een informatiesignaaluitgang van ten minste één ander eerste of tweede bistabiel element.

6. Inrichting volgens een van de voorgaande conclu sies, met het kenmerk, dat de inrichting is voorzien van een codeerschakeling met ten minste twee codeersignaalin— 3° gangen en een codeersignaaluitgang, welke codeersignaal- corresponderende ingangen elk zijn verbonden met één/informatiesignaaluitgang van een bistabiel element en welke codeersignaaluit-gang de aansluiting voor het uitgangssignaal van de inrichting vormt. 35

7· Elektrische schakeling voor het weergeven van in een geheugen opgeslagen beeldinformatie op een beeldscherm van een televisieontvanger voorzien van een generatorscha-keling voor het opwekken van een periodieke wisselspanning 7902111 16.3.1979 ~/£ - PHN 9391 en van een synchronisatieschakeling voor het afleiden van voor de televisieontvanger benodigde synchronisatiesig-nalen voor lijn- en rastersynchronisatie uit de periodieke wisselspanning met het kenmerk, dat de synchronisatiescha-5 keling bevat ten minste één inrichting voor het delen van een terugkerend ingangssignaal volgens een van de voorgaande conclusies, waarbij de aansluiting voor het ingangssignaal is gekoppeld met een uitgang van de generatorschake-ling en de aansluiting voor het uitgangssignaal een uit-10 gangssignaal kan leveren dat een geheel veelvoud is van zowel het lijn- als het rastersynchronisatiesignaal. 15 20 25 30 35 7902111