Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania nowych monoazowych barwników reaktywnych o ogól¬ nym wzorze 1, w którym A oznacza reszte skladnika czynnego pochodna sulfofenylowa lub sulfonaftylowa, R oznacza atom wodoru lub grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla, co najmniej jeden z symboli X iX' oznacza reszte alkilenoaminowa o ogólnym wzorze -N/Ri /CH2 Y, w którym Ri oznacza atom wodoru lub grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla, a Y oznacza grupe sulfonowa lub karboksylowa, a drugi z symboli X i X' posiada podane wyzej znaczenie lub oznacza atom chloru albo grupe metoksylowa, etoksylowa lub fenoksylowa wzglednie reszte o ogólnym wzorze -NRi R2, w którym Ri posiada wyzej podane znaczenie, a R2 oznacza atom wodoru albo reszte fenylowa lub naftylowa, ewentualnie podstawione albo ich sulfonowe lub karboksylowe pochodne, a n oznacza liczbe 0 lub 1.Sposobem wedlug wynalazku poddaje sie chlorek cyjanuru przy równomolowym stosunku reagentów reakcji kondensacji z dwuamina o ogólnym wzorze H2 N—A-NH2, w którym A ma wyzej podane znaczenie, a nastepnie poddaje sie otrzymana pochodna dwuchlorotriazynowa o ogólnym wzorze 2, w którym A ma wyzej podane znaczenie, a Z oznacza atom chloru, reakcji dwuazowania i nastepnie sprzegania ze skladnikiem biernym o ogólnym wzorze 3, w którym Z' oznacza atom chloru, a pozostale symbole maja wyzej podane znaczenia, otrzymanym droga kondensacji chlorku cyjanuru z aminonaftolem o ogólnym wzorze 4, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia. Otrzymany barwnik o ogólnym wzorze 5 poddaje sie w stosunku molowym 1:2-reakcji kondensacji z alkilenoamina o ogólnym wzorze NH/Ri /CH2 Y, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia albo w stosunku molowym 1:1 kolejnym kondensacjom z alkilenoamina o ogólnym wzorze NH/Ri/CH2Y, a nastepnie z amina o ogólnym wzorze NHRi R2, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia ewentualnie w stosunku molowym 1:2 reakcji kondensacji z mieszanina amin o wzorach NH/Ri /CH2 Y i NHRi R2.Mozna równiez sposobem wedlug wynalazku poddawac chlorek cyjanuru lub jego metoksylowa, etoksylo¬ wa albo fenoksylowa pochodna przy równomolowym stosunku reagentów reakcji kondensacji z dwuamina o wzo¬ rze H2 N—A—NH2 i kondensowac nastepnie otrzymany zwiazek przy równomolowym stosunku reagentów z alki-2 107663 lenoamina o wzorze NH/Ri/CH2Y albo z amina o wzorze NHRiR2 wzglednie poddawac chlorek cyjanuru przy równomolowym stosunku reagentów najpierw reakcji kondensacji z alkilenoamina o wzorze NH/Ri/CH2Y lub z amina o wzorze NHRi R2, a nastepnie - z dwuamina o wzorze H2 N-A-NH2. Otrzymana pochodna mono- lub dwuchlorotriazynowa o ogólnym wzorze 2, w którym A ma wyzej podane znaczenie, a Z oznacza atom choru albo grupe metoksylowa, etoksylowa lub fenoksylowa wzglednie reszte o wzorze -N/R^Ct^Y badz reszte o wzorze -NRrR2, poddaje sie nastepnie reakcji dwuazowania i sprzegania ze skladnikiem biernym o ogólnym wzorze 3, w którym Z' oznacza atom chloru albo grupe metoksylowa, etoksylowa lub fenoksylowa wzglednie reszte o wzorze -N/Ri /CH2 Y badz reszte o wzorze -NRi R2, a pozostale symbole maja wyzej podane znaczenia, otrzymanym droga kondensacji chlorku cyjanuru lub jego metoksylowej, etoksylowej albo fenoksylowej po¬ chodnej z aminonaftolem o ogólnym wzorze 4, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia albo droga kondensacji chlorku cyjanuru z aminonaftolem o wzorze 4 i z alkilenoamina o wzorze NH/Ri/CH2 Y lub z amina o wzorze NHRi R2.Sposobem wedlug wynalazku mozna takze pochodna monochlorotriazynowa o ogólnym wzorze 2, w którym A ma wyzej podane znaczenie, a Z ozriacza grupe metoksylowa, etoksylowa lub fenoksylowa wzgled¬ nie reszte o wzorze -N/Ri/CH2Y badz reszte o wzorze -NRiR2, otrzymana opisanym wyzej sposobem, poddac reakcji dwuazowania i nastepnie sprzegania ze skladnikiem biernym o ogólnym wzorze 3, w którym T oznacza atom chloru, a pozostale symbole maja wyzej podane znaczenia, otrzymanym droga kondensacji chlorku cyjanu¬ ru z aminonaftolem o ogólnym wzorze 4, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia, a nastepnie poddac wytworzony barwnik o ogólnym wzorze 5, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia, reakcji z alkileno¬ amina o wzorze NH/Ri /CH2 Y albo z amina o wzorze NHRi R2 • Inny wariant sposobu wedlug wynalazku polega na dwuazowaniu otrzymanej opisanym wyzej sposobem pochodnej mono- lub dwuchlorotriazynowej o ogólnym wzorze 2, w którym A ma wyzej podane znaczenie, a Z oznacza atom chloru albo grupe metoksylowa, etoksylowa lub fenoksylowa wzglednie reszte o wzorze -N/R! /CH2 Y lub -NRi R2 i sprzeganiu otrzymanej pochodnej dwuazowej z aminonaftolem o ogólnym wzorze 4, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia, a nastepnie kondensacji uzyskanego zwiazku o ogólnym wzorze 6, w którym symbole maja wyzej, podane znaczenia, z chlorkiem cyjanuru lub z jego metoksylowa, etoksylowa albo fenoksylowa pochodna, ewentualnie z produktem kondensacji chlorku cyjanuru z alkilenoamina o wzorze NH/Ri/CH2Y lub z produktem kondensacji chlorku cyjanuru z alkilenoamina o wzorze NH/Ri /CH2 Y lub z pro¬ duktem kondensacji chlorku cyjanuru z amina o wzorze NHRXR2. Mozna takze sprzegac otrzymany opisanym } wyzej sposobem produkt dwuazowania pochodnej monochlorotriazynowej o ogólnym wzorze 2, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia, ze skladnikiem biernym o ogólnym wzorze 3, w którym Z' oznacza atom chloru, otrzymanym droga kondensacji chlorku cyjanuru z aminonaftolem o ogólnym wzorze 4, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia, a nastepnie poddac otrzymany barwnik o ogólnym wzorze 5, w którym Z oznacza atom chloru albo grupe metoksylowa, etoksylowa lub fenoksylowa wzglednie reszte o wzorze -N/RiCH2Y lub -NRiR2, T oznacza atom chloru, a pozostale symbole maja wyzej podane znaczenia, reakcji z alkilenoamina o wzorze NH/Ri /CH2 Y lub z amina o wzorze NHRi R2 • Inny kolejny wariant sposobu wedlug wynalazku polega na poddawaniu chlorku cyjanuru w stosunku molowym 2:1 reakcji kondensacji z barwnikiem aminoazowym o ogólnym wzorze 7, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia i nastepnej kondensacji wytworzonego barwnika aminoazowego o ogólnym wzorze 5, w którym Z i Z' oznaczaja atomy chloru, a pozostale symbole maja wyzej podane znaczenia, w stosunku molo¬ wym 1:2, z alkilenoamina o ogólnym wzorze NH/Ri/CH2Y, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia.Wytworzony opisanym wyzej sposobem barwnik aminoazowy o ogólnym wzorze 5 mozna takze poddawac kolejnym kondensacjom w stosunku molowym 1:1 z alkilenoamina o ogólnym wzorze NH/Ri /CH2 Y, a nastepnie z amina o ogólnym wzorze NHRi R2 albo kondensacji w stosunku molowym 1:2 z mieszanina amin o wzorach NH/R,/CH2YiNHR1R2.Barwniki aminoazowe o ogólnym wzorze 7, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia, mozna otrzymac przez dwuazowanie aminy o ogólnym wzorze V—NH-A-NH2, w którym A ma wyzej podane znacze¬ nie, .a V oznacza grupe acylowa nizszego kwasu karboksylowego lub przez dwuazowanie aminy o ogólnym wzorze 02 N—A—NH2, w którym A ma wyzej podane znaczenie, sprzeganie wytworzonego zwiazku dwuazonio- wego ze skladnikiem biernym o ogólnym wzorze 4, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia albo ze skladnikiem biernym o ogólnym wzorze 8, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia i nastepne hydroli¬ zowanie grupy lub grup acyloaminówych i/lub redukcje grupy nitrowej.Jako dminonaftole o wzorze 4 stosuje sie kwasy l,8-aminonaftolo-3,5-, -3,6- i -4-6-dwusulfonowe, 1,8-amino- naftolo-4-sulfonowy, 2,8-aminonaftolo-6-sulfonowy, 2,8-aminonaftolo-3,6-dwusulfonowy, 1,5-aminonafto- lo-7-sulfonowy, 2,5-aminonaftolo-7-sulfonowy i 2,8-aminonaftolo-6-sulfonowy oraz N-metylowe, N-etylowe, N-propylowe i N-butylowe pochodne tych aminofenoli.107663 3 Zwiazki o wzorze HNR1R2 oznaczaja na przyklad: amoniak, N-metyloamine, N-dwumetyloamine, N-ety- lo-, N-propylo-, N-butylo-, N-0-hydroksyetyloamine, aniline, kwasy sulfonowe pochodne aniliny - takie, jak kwas ortanilowy, metanilowy, sulfanilowy, kwasy 2,5- i 3,5-anilinodwusulfonowe, 2-, 3- i 4-aminotoluen, kwasy 2-aminotolueno-4- i -5-sulfonowe oraz -4,5-dwusulfonowy, kwasy 4-aminotolueno-2- i -3-sulfonowy i -2,5-dwusul- fonowy, kwasy 3-aminotolueno-4- i-6-sulfonowe, kwas antranilowy i jego pochodne kwasy -4- i-5-sulfonowe, kwas 4-chloroanilino-3-sulfonowy, 2-, 3- i 4-chloroaniline, kwas 3-aminoacetanilido-4-sulfonowy, kwas 4-amino- acetanilido-3-sulfonowy, kwas 3-amino-5-sulfosalicylowy, 1-aminonaftalen i kwasy 1- i 2-aminonaftalenomono- i dwusulfonowe, jak np kwas 2-aminonaftaleno-6-sulfonowy, kwas l-aminonaftylo-4-sulfonowy, N-metylo- i N-etyloaniline, kwas N-metyloanilino-3-sulfonowy i -4-sulfonowy.Jako aminokwasy o wzorze HN/Ri/CH^Y stosuje sie kwas aminometano$ulfonowy, kwas aminooctowy, kwas N-metylo-N-etylo-, N-propylo-, N-butyloaminometanosulfonowy, N-]8-hydroksyetyloaminometanosul- fonowy. Wymienione wyzej kwasy aminometanosulfonowe moga byc uzywane do procesów kondensacji bez uprzedniego ich wydzielania ze srodowiska reakcji w którym zostaly otrzymane.Procesy kondensacji z chlorkiem cyjanuru prowadzi sie w kolejnych etapach, w obecnosci srodka wiazacego kwas, korzystnie przy pH 4—8. Jako srodka wiazacego kwas uzywa sie wodorotlenku, weglanu albo kwasnego weglanu sodowego lub potasowego. Dogodnym srodowiskiem reakcji kondensacji jest srodowisko wodne lub octanowo-wodne. W czasie procesu kondensacji, prowadzonego w pierwszej kolejnosci, korzystne jest utrzymanie temperatury masy reakcyjnej w granicach 0— 10°C, a w czasie procesu kondensacji, prowadzonego w drugiej ko¬ lejnosci — temperatury masy reakcyjnej w granicach 40—60°C.Otrzymane sposobem wedlug wynalazku nowe monoazowe barwniki reaktywne, zawierajace dwie reszty chlorku cyjanuru w czasteczce barwnika, charakteryzuja sie wyjatkowo wysoka zdolnoscia utrwalania $je na wlóknach celulozowych w podwyzszonych temperaturach w obecnosci srodków wiazacych kwas. Nadaja sie one zwlaszcza jako barwniki reaktywne do druku i ciaglych metod barwienia materialów celulozowych.Wynalazek ilustruja, nie ograniczajac jego zakresu, nastepujace przyklady, w których czesci oznaczaja czesci wagowe, a stopnie temperatury podano w stopniach Celsjusza: Przyklad I. 9,4 czesci kwasu l,3-dwuaminobenzeno-4- sulfonowego rozpuszcza sie w 100 czesciach wody i 2 czesciach wodorotlenku sodowego. Otrzymany roztwór o wartosci pH=7 dodaje sie do zawiesiny 9,25 czesci chlorku cyjanuru w 60 czesciach acetonu, 100 czesciach wody i 100 czesciach lodu. Reagenty miesza sie w ciagu 1 godziny w temperaturze 0—5°. Nastepnie mieszanine doprowadza sie za pomoca 10% wodnego roztwo¬ ru weglanu sodowego do wartosci pH=7 i dodaje 6,25 czesci kwasu N-metyloaminometanosulfonowego, miesza w temperaturze 35-40°, utrzymujac wartosc pH za pomoca 10% wodnego roztworu weglanu sodowego do zakonczenia reakcji w granicach 6-7. Nastepnie mieszanine chlodzi sie do 0°, dodaje 12,5 czesci 1On kwasu solnego i 25 czesci 2n wodnego roztworu azotynu sodowego. Po zakonczeniu reakcji dwuazowania sprzega sie wytworzony zwiazek dwuazoniowy ze skladnikiem biernym, otrzymanym w nastepujacy sposób.Roztwór 18,15 czesci soli dwusodowej kwasu l-amino-8-naftolo-3,6- dwusulfonowego w 200 czesciach wody dodaje sie do zawiesiny 9,25 czesci chlorku cyjanuru w mieszaninie 60 czesci acetonu, 100 czesci, wody i 100 czesci lodu. Reagenty miesza sie w ciagu 1 godziny w temperaturze 0—5°, nastepnie dodaje sie 6,25 czesci kwasu N-acetyloaminometanosulfonowego, doprowadza mieszanine za pomoca 10% wodnego roztworu weglanu sodu do wartosci pH = 6-7 i miesza w temperaturze 30—40° do zakonczenia drugostopniowej reakcji kondensa¬ cji. Nastepnie schladza sie uzyskana mase do temperatury 0-5° i wkrapla do niej uprzednio otrzymany dwuazo- zwiazek. Sprzeganie prowadzi sie w temperaturze 0-5° przy wartosci pH = 7-7,5. Po zakonczeniu sprzegania barwnik wytraca sie przez dodanie chlorku sodowego, odsacza i suszy. Otrzymuje sie barwnik bardzo dobrze rozpuszczalny w wodzie, barwiacy wlókna celulozowe na kolor czerwony z niebieskim odcieniem. Po naniesieniu na tkanine celulozowa w formie pasty drukarskiej lub napawaniu roztworem i zastosowaniu suchej gpracej obróbki lub parowania w obecnosci srodków wiazacych kwas osiaga sie utrwalenie barwnika, ponad 95% przy czym nieutrwalona czesc barwnika latwo ulega usunieciu w procesie prania.Przyklad II. Postepuje sie sposobem opisanym w przykladzie I, zastepujac kwas N-metyloaminome- tanosulfonowy równowazna iloscia jednego z kwasów: aminometanosulfonowego, N-etylo-, N-pjopylo-, N-butylo- aminometanosulfonowego lub aminooctowego. Otrzymuje sie barwniki analogiczne do barwników uzyskanych sposobem opisanym w przykladzie I, zawierajace rózne moderatory. Barwniki te barwia wlókna celulozowe na kolor czerwony z odcieniem niebieskim.Przyklad III. Roztwór 7,35 czesci soli sodowej kwasu N-metyloaminometanosulfonowego w 50 czesciach wody dodaje sie do zawiesiny 9,25 czesci chlorku cyjanurowego w 50 czesciach wody, 100 czesciach lodu i 0,5 czesciach Nekalu BX. Reagenty miesza sie w temperaturze 0—5° w ciagu 1 godziny, utrzymujac wartosc pH=6 przez stopniowe wkraplanie 10% wodnego roztworu weglanu sodowego. Otrzymany roztwór4 107663 produktu kondensacji chlorku cyjanuru z kwasem N-metyloaminometanosulfonowym dodaje sie do roztworu 9,4 czesci kwasu l,3-dwuaminobenzeno-4- sulfonowego w 100 czesciach wody i 2 czesciach wodorotlenku sodowe¬ go- Nastepnie mieszanine reakcyjna ogrzewa sie do temperatury 40-45° i miesza w tej temperaturze do za¬ konczenia drugorzedowej reakcji kondensacji, utrzymujac przez stopniowe wkraplanie do masy reakcyjnej 10% wodnego roztworu weglanu sodowego wartosc pH=7. Po zakonczeniu kondensacji mieszanine chlodzi sie do temperatury 0°, dodaje 12,5 czesci lOn kwasu solnego i energicznie mieszajac dwuazuje, wkraplajac 25 czesci objetosciowych 2n wodnego roztworu azotynu sodowego, miesza 0,5—1 godziny, po czym nadmiar kwasu azotawego rozklada sie przez dodanie kwasu amidosulfonowego. Otrzymany zwiazek dwuazowy dodaje sie do drugorzedowego produktu kondensacji chlorku cyjanuru z kwasem l-amino-8- naftolo-3,6-dwusulfonowym i kwasem N-metyloaminometanosulfonowym, otrzymanego sposobem podanym w drugiej czesci przykladu I.Sprzeganie prowadzi sie w temperaturze 0-5°, utrzymujac przez dodawanie do masy reakcyjnej 10% wodnego roztworu weglanu sodowego wartosc pH srodowiska w granicach 7-7,5. Po zakonczeniu sprzegania dodaje sie do wytworzonej masy 1,75 czesci mieszaniny uwodnionych fosforanów jedno- i dwusodowego. Produkt suszy sie bez wyodrebniania w suszarce rozpylowej. Otrzymuje sie barwnik identyczny z barwnikiem otrzymanym sposo¬ bem opisanym w przykladzie I.Przyklad IV. Roztwór 18,15 czesci soli dwusodowej kwasu l-amino-8-naftolo-3,6- dwusulfonowego w 200 czesciach wody dodaje sie do zawiesiny 9,25 czesci chlorku cyjanuru w mieszaninie 60 czesci acetpnu, 100 czesci wody i 100 czesci lodu. Reagenty miesza sie w ciagu 1 godziny w temperaturze 0-5° do zakonczenia pierwszorzedowej reakcji kondensacji. Nastepnie do otrzymanego roztworu dodaje sie roztwór 10 czesci fosfora¬ nu trójsodowego w 25 czesciach wody iwkrapla zwiazek dwuazowy produktu kondensacji chlorku cyjanuru z kwasem N-metyloamihometanosulfonowym i kwasem l,3-dwuaminobenzeno-4- sulfonowym, otrzymany sposo¬ bem podanym w pierwszej czesci przykladu III. Sprzeganie prowadzi sie w temperaturze 0—5° przy wartosci pH=6,5 — 7,5. Po zakonczeniu sprzegania barwnik wytraca sie przez dodanie chlorku sodowego i odsacza. Otrzy¬ muje sie barwnik reaktywny zawierajacy trzy atomy reaktywnego chloru w czasteczce, barwiacy wlókna celulo¬ zowe na kolor czerwony o niebieskim odcieniu.Przyklad V. Barwnik otrzymany sposobem podanym w przykladzie IV rozpuszcza sie w 1000 czesciach wody, dodaje 7 czesci 25% wodnego roztworu amoniaku, podgrzewa calosc do temperatury 40 i miesza do zakonczenia reakcji kondensacji. Nastepnie barwnik wytraca sie przez dodanie chlorku sodowego, odsacza i suszy. Otrzymuje sie barwnik reaktywny, zawierajacy dwa atomy reaktywnego chloru w czasteczce.Barwi on wlókno celulozowe metoda wyciagowa na kolor czerwono-niebieski.Przyklad VI. 9,4 czesci kwasu l,3-dwuaminobenzeno-4- sulfonowego rozpuszcza sie w 100 czesciach wody i 2 czesciach wodorotlenku sodowego. Otrzymany roztwór o wartosci pH=7 dodaje sie do zawiesiny 9,25 czesci chlorku cyjanuru w 100 czesciach wody i 100 czesciach lodu, miesza w ciagu 1 godziny w temperaturze 0-5°, a nastepnie doprowadza roztwór za pomoca 10% wodnego roztworu weglanu sodu do wartosci pH=6. Po zakonczeniu pierwszorzedowej kondensacji dodaje sie do masy reakcyjnej 12,5 czesci lOn kwasu solnego i 25 czesci objetosciowych 2n wodnego roztworu azotynu sodowego. Otrzymany zwiazek dwuazowy dodaje sie do drugorzedowego produktu kondensacji, otrzymanego sposobem podanym w przykladzie I z 9,25 czesci chlorku cyjanuru, 18,15 czesci soli dwusodowej kwasu l-amino-8-naftolo-3,6- dwusulfonowego i 6,25 czesci kwasu N-me- tyloaminometanosulfonowego. Po zakonczeniu sprzegania w warunkach podanych w przykladzie I barwnik vysala sie, saczy i suszy. Otrzymuje sie barwnik reaktywny, zawierajacy trzy atomy chloru w czasteczce.Barwnik ten rozpuszcza sie w zimnej wodzie, dajac jasny niebieskawo-czerwony roztwór, który barwi i drukuje bawelne i jedwab wiskozowy na pastelowy niebieskawo-czerwony odcien.Przyklad VII. 9,4 czesci kwasu l,3-dwuaminobenzeno-4- sulfonowego rozpuszcza sie w 100 czesciach wody przez dodanie 2n roztworu wodorotlenku sodowego do osiagniecia wartosci pH=7. Otrzymany roztwór wkrapla sie do zawiesiny 9,25 czesci chlorku cyjanuru w 100 czesciach wody, 100 czesciach lodu i 0,5 czesciach Nekalu BX, miesza w ciagu 1 godziny w temperaturze 0-5° i doprowadza mieszanine przy pomocy 10% wodnego roztworu weglanu sodowego do wartosci pH=6. Po zakonczeniu pierwszorzedowej reakcji konden¬ sacji dodaje sie do wytworzonej masy roztwór 10,45 czesci soli sodowej kwasu 2-aminotolueno-4- sulfonowego w 100 czesciach wody i miesza calosc w temperaturze 35—40°, utrzymujac przez dodawanie do masy reakcyjnej 10% wodnego roztworu weglanu sodowego wartosc pH=7, az do zakonczenia reakcji.Nastepnie mieszanine chlodzi sie do temperatury 0°, dodaje 12,5 czesci lOn kwasu solnego i dwuazuje, dodajac 25 czesci objetosciowych 2n wodnego roztworu azotynu sodowego. Po zakonczeniu dwuazowania sprzega sie uzyskany zwiazek dwuazoniowy ze skladnikiem biernym otrzymanym sposobenrpodanym w drugiej czesci przykladu I. Otrzymany barwnik wysala sie, odsacza i suszy. Barwi on wlókna celulozowe na kolor niebieskawo-czerwony.107663 5 Przyklad VIII. 9,25 czesci chlorku cyjanuru kondensuje sie w znany sposób z 8,65 czesciami kwasu 3-aminobenzenosulfonowego. Do otrzymanego roztworu produktu monokondensacji dodaje sie zobojetniony weglanem sodowym roztwór 13,4 czesci kwasu l,4-fenylenodwuamino-2,5- dwusulfonowego i miesza calosc w ciagu 3 godzin w temperaturze 30-40°, przy czym uwalniajacy sie kwas mineralny zobojetnia sie roztworem wodorotlenku sodowego. Otrzymany roztwór dwuazuje sie 12,5 czesciami objetosciowymi 4n roztworu azotynu sodowego. Zwiazek dwuazowy dodaje sie do roztworu produktu monokondensacji 9,25 czesci chlorku cyjanuru i 18,15 czesci soli dwusodowej kwasu l-amino-8-naftolo-3,6- dwusulfonowego, otrzymanego sposobem opisanym w przykladzie IV. Sprzeganie prowadzi sie w temperaturze 0—5° utrzymujac przez powolne dodawanie roztworu weglanu sodowego wartosc pH=7 — 7,5. Barwnik wytraca sie przez dodanie chlorku sodowego i odsacza. Paste barwnika rozpuszcza sie ponownie w 400 czesciach wody, dodaje 6 czesci kwasu aminometanosulfonowego i miesza w temperaturze 40-45°, utrzymujac przez dodawanie 10% wodnego roztworu weglanu sodowego war* tosc pH=6 - 6,5. Po zakonczeniu kondensacji dpdaje sie 1 czesc fosforanu jednosodowego i 2 czesci fosforanu dwusodowego. Roztwór suszy sie w suszarni rozpylowej. Otrzymany barwnik o doskonalej rozpuszczalnosci w wodzie barwi bawelne na kolor fioletowo-czerwony.Przyklad IX. Roztwór 9 czesci 2-metoksy-4,6-dwuchloro-s-triazyny w 45 czesciach acetonu dodaje sie powoli do 50 czesci wody o temperaturze 0-5°. Do utworzonej drobnej zawiesiny dodaje sie powoli roztwór soli sodowej 9,4 czesci kwasu l,3-dwuaminobenzeno-4-sulfonowego w 150 czesciach wody, po czym mieszanine reakcyjna miesza sie w temperaturze 10-20° w ciagu okolo 5 godzin, utrzymujac wartosc pH=4-5 az do mo¬ mentu, gdy przereaguje cala ilosc kwasu l,3-dwuaminobenzeno-4-sulfonowego.Nastepnie mieszanine chlodzi sie do temperatury 0° i dodaje 12,5 czesci lOn kwasu solnego oraz 25 czesci objetosciowych 2n wodnego roztworu azotynu sodowego. Po zakonczeniu reakcji dwuazowania sprzega sie uzyskany zwiazek dwuazoniowy z produktem, wytworzonym przez kondensacje 9,25 czesci chlorku cyjanuru z 16 czesciami kwasu l-amino-8-hydroksynaftaleno-3,6- dwusulfonowego i 6,25 czesciami kwasu N-metyloami- nometanosulfonowego. Sprzeganie prowadzi sie w temperaturze 5—10° przy wartosci pH= 7—7,5. Po zakoncze¬ niu sprzegania barwnik wysala sie, odsacza i suszy. Barwi on wlókna celulozowe na kolor niebieskawo-czerwony.Utrwalenie barwnika na bawelnie i jedwabiu wiskozowym moze przekroczyc 95%.Przyklad X. Roztwór 18,15 czesci soli dwusodowej kwasu l-amino-8-hydroksynaftaleno-3,6- dwu¬ sulfonowego w 200 czesciach wody dodaje sie do zawiesiny 9,25 czesci chlorku cyjanuru w mieszaninie 60 czesci acetonu, 100 czesci wody i 100 czesci lodu. Reagenty miesza sie wciagu 1 godziny w temperaturze 0—5°.Oddzielnie rozpuszcza sie 9,4 czesci kwasu l,3-dwuaminobenzeno-4-sulfonowego w 100 czesciach wody, zobo¬ jetnia roztwór weglanem sodowym do wartosci pH=7 i wkrapla do zawiesiny 9,25 czesci chlorku cyjanuru w 100 czesciach wody i 100 czesciach lodu. Reakcje kondensacji prowadzi sie w temperaturze 0-5° do zaniku wolnego kwasu l,3-dwuaminobenzeno-4-sulfonowego. Po zakonczeniu kondensacji dodaje sie 12,5 czesci 1On kwasu solnego i dwuazuje, wkraplajac 12,5 czesci objetosciowych wodnego roztworu azotynu sodowego. Otrzymany zwiazek dwuazowy dodaje sie do roztworu otrzymanego uprzednio kwasu 1-/2', 4'-dwuchloro-s-6-triazyny- lo/-amino-8-hydroksynaftaleno-3,6- dwusulfonowego i miesza w temperaturze 0—5°, utrzymujac przez dodawanie do masy reakcyjnej az do zakonczenia reakcji sprzegania 10% wodnego roztworu weglanu sodowego wartosc pH=7. Powstaly barwnik wysala sie chlorkiem sodowym i odsacza. Paste barwnika rozpuszcza sie w 1000 czesciach wody, dodaje 12,5 czesci kwasu N-metyloaminometanosulfonowego i miesza w temperaturze 40—45°, utrzymujac az do zakonczenia reakcji przez dodawanie do masy reakcyjnej 10% wodnego roztworu weglanu sodowego wartosc pH=6—7. Barwnik wysala Sie przez dodanie chlorku sodowego, odsacza i suszy. Otrzymuje sie barwnik, który barwi wlókno celulozowe na kolor niebieskawo-czerwony.Przyklad XI. 88 czesci soli trójsodowej barwnika czterochlorodwutriazynowego, otrzymanego sposo¬ bem podanym w przykladzie X, rozpuszcza sie w 2000 czesciach wody, dodaje 11,2 czesci kwasu aminometano¬ sulfonowego i miesza 1 godzine w temperaturze 30—35° przy wartosci pH=6,5. Nastepnie dodaje sie 20 czesci 25% wodnego roztworu amoniaku i miesza w dalszym ciagu w temperaturze 40—45°, do zaniku barwnika dwu- chlorotriazynowego. Barwnik wysala sie chlorkiem sodowym, odsacza i suszy. Barwi on wlókfio celulozowe na kolor niebiesko-czerwony.Przyklad XII. Postepuje sie sposobem opisanym w przykladzie XI, zastepujac wodny roztwór amo¬ niaku 19,5 czesciami soli sodowej kwasu metanilowego. Otrzymuje sie barwnik analogiczny do barwnika otrzy¬ manego sposobem opisanym w przykladzie XI, barwiacy jedwab wiskozowy na pastelowy odcien niebieska¬ wo-czerwony.Przyklad XIII. Postepuje sie sposobem opisanym w przykladzie X, zastepujac kwas N-metyloamino- metanosulfonowy równowazna iloscia jednego z kwasów amino-, N-etyloamino-, N-propyloamino-, N-butyloami-6 107663 nometanosulfonowego lub aminooctowego wzglednie równowazna iloscia mieszaniny wymienionych kwasów.Otrzymuje sie barwniki analogiczne do barwnika otrzymanego sposobem opisanym w przykladzie X, barwiace wlókna celulozowe na kolor niebieskawo-czerwony.Podana nizej tabela przedstawia dalsze barwniki otrzymane sposobem wedlug wynalazku, zilustrowanym szczególowo w przykladach I—XIII, na drodze dwuazowania produktu kondensacji chlorku cyjanuru z odpo¬ wiednia dwuamina, podana w kolumnie 3 i moderatorem podanym w kolumnie 2 oraz sprzegania otrzymanego zwiazku ze skladnikiem biernym wytworzonym przez kondenscje chlorku cyjanuru z kwasem aminonaftolosulfo- nowym podanym w kolumnie 4 i moderatorem podanym w kolumnie 5.Tabela Przy¬ klad 1 XIV XV XVI XVII XVIII XIX XX XXI XXII XXIII XXIV xxv Moderator uzyty do wyt¬ worzenia skladnika czynnego 2 kwas aminome- tanosulfo- nowy j ,, " '* kwas anilino- 3-sulfo- nowy kwas anilino- 4-sulfo- nowy kwas 3-amino- acetanili- do- 4-sultonowy kwas 5-sulfo- antrani- lowy anilina kwas 1-amino- naftaleno- -4- sulfonowy Dwuamina 3 kwas 1,3- dwuami- noben- zeno-4-sul- fonowy " i* »» » " »» » kwas 1,3- dwuami- noben- zeno-4-sul- fonowy »» Kwas ami- nonaf- tolosulfonowy 4 kwas 1-ami- no-8- hydro- ksynaftale- no-3,6-dwu- sulfo- nowy »» »» » " » " / » kwas 1-ami- no-8- hydro- ksynafta- le- no-3,6-dwu- sul- fonowy j Moderator uzyty do wytworzenia skladnika biernego 5 kwas N-me- tyloanilino- 3-sulfonowy N-metylo- anilina anilina |3-hydroksy- etyloamina kwas N-ety- loaminometa- nosulfonowy » »» kwas N^mety- loaminome- ta- nosulfonowy kwas N-me- tyloamino- metano sul¬ fonowy » Odcien 6 niebies- kawo- czerwo- ny " » 1 " 1 " 1 " " " 1 nie- bies- kawo- czer- wony »»» »» »»107663 7 1 1 XXVI 1 f XXVII XXVIII XXIX xxx XXXI XXXII XXXIII XXXIV xxxv XXXVI XXXVII XXXVIII XXXIX [ 2 mieszanina 1:1 kwasów anili¬ no-3- i -4- sul- fonowych kwas N-metylo- aminome- tano- sulfonowy " " » kwas aminome- tanosulfo- nowy " kwas amino- benzeno-3- sulfonowy » kwas aminome- tanosulfo- nowy » kwas N-metylo- amino- benzeno- 3-sulfonowy »t 3 " " »• kwas 1,3- dwuami- noben- zeno-4-sul- fonowy » »» kwas 1,4- dwuami- noben- zeno-3-sul- fonowy j » 4 » » » " kwas 1-ami- no-8-hydro- ksynaftale- no-4,6-dwu- sulfonowy kwas 2-ami- no-5- hydro- ksynaftale- no-7-sulfo- nowy » » kwas 2-N- metylo- amino- 5-hydrok- sy- 7-sulfonowy » kwas 2-ami- no-5- hydro- ksy-7-sul- fonowy kwas 2-amino- 5- 5 - mieszanina 1:1 kwasów anilino-3- i -4- sulfo¬ nowych kwas 2-ami- notolueno- -5- -sulfonowy kwas anili- no-4-sulfo- nowy »» kwas amino- benzeno-3- sulfonowy kwas 1-ami- nonaftaleno- 4-sulfonowy kwas N-mety- loaminome- ta- nosulfonowy kwas amino- metanosul- fo- nowy » » »» 6 1 " " czer¬ wony poma¬ ran¬ czowy •• czer¬ wony "8 107663 1 1 XL XLI XLII XLIII XLIV XLV XLVI XLVII 2 kwas aminome- tanosulfo- nowy »» » » »» kwas N-metylo- amino- metano- sulfonowy kwas aminome- tanosulfo- nowy 3 kwas 1,4- dwuami- noben- zeno-3-sul- fonowy »» 9* kwas 1,3- dwuami- noben- zeno-4-sul- fonowy " kwas 1,3- dwuami- no- benzeno-4,6- dwusulfono- wy 4 hydroksy- 1,7- dwusul- fonowy kwas 2-ami- no-5- hydro- ksy-1,7- dwu- sulfonowy » kwas 2-amino- 8- hydroksy- naftale- no- 6-sulfonowy »» »» » »» kwas 2-ami- no-5- hydro- ksynaftale- . no-7-sulfo- nowy 5 kwas amino- metanosul- fo- nowy kwas 2-ami- notolueno- 4- sulfonowy »» kwas amino- metanosul- fo- n^vy ?» kwas N-cty- loaminometa- nosulfonowy » kwas amino- metanosul- fo- nowy ^~ 1 czer¬ wony " 1 ceg- lasto- czer- wony " 1 szkar¬ latny " 1 " 1 poma- 1 ran- czowy 1 Przyklad XLVIII. Roztwór 73,6 czesci soli czterosodowej zwiazku dwuaminoazowego, otrzymanego przez sprzeganie zdwuazowanego kwasu 2-amino-6-acetyloaminonaftaleno-4,8- dwusulfonowego z kwasem 1-ace- tyloamino-8-hydroksynaftaleno-3,6-dwusulfonowym w srodowisku slabo alkalicznym i zhydrolizowanie otrzy¬ manego zwiazku, w 1000 czesciach wody dodaje sie do zawiesiny 37 czesci chlorku cyjanuru w 300 czesciach wody i 400 czesciach lodu. Mieszanine miesza sie w temperaturze ponizej 5°, utrzymujac przez stopniowe doda¬ wanie 10% wodnego roztworu weglanu sodowego do zaniku wolnych grup aminowych wartosc pH=7. Nastepnie barwnik klaruje sie z weglem aktywnym, wydziela go przez wysolenie chlorkiem sodowym i filtruje. Paste otrzymanego barwnika rozpuszcza sie w 1000 czesciach wody, dodaje 30 czesci soli sodowej kwasu N-metylo- aminometanosulfonowego, ogrzewa do temperatury 40-45° i utrzymujac wartosc pH 6,5 - 7,0 miesza do za¬ konczenia reakcji kondensacji. Produkt wysala sie chlorkiem potasowym, filtruje i suszy. Otrzymany barwnik o dobrej rozpuszczalnosci w wodzie barwi wlókna celulozowe na kolor niebiesko-czerwony i wykazuje doskonala zdolnosc wiazania sie z wlóknem.Przyklad XLIX. Przy zastosowaniu znanych metod dwuazuje sie kwas 4-acetyloaminoanilino-2-sulfo- nowy i sprzega z kwasem 2-amino-5-naftolo-7-sulfonowyn po czym produkt hydrolizuje sie rozcienczonym107663 9 roztworem wodorotlenku sodowego. Jeden mol otrzymanego kwasu 2-/4'-aminofenyloazo/-6-amino-l-nafto- lo-2',3-dwusulfonowego kondensuje sie przy wartosci pH w granicach 6—7 z jednym molem 2,4-dwuchlo- ro-6-N-metylo-/3'-sulfo/-anilino-s- triazyny w temperaturze nie przekraczajacej 30°, stosujac weglan sodowy dla zobojetnienia wyzwolonego kwasu. Roztwór oziebia sie nastepnie do 0° i produkt kondensuje przy wartosci pH w granicach 6—7 z jednym molem chlorku cyjanuru do zaniku drugiej grupy aminowej. Do mieszaniny dodaje sie jeden mol kwasu N-metyloaminometanosulfonowego, podgrzewa calosc do temperatury 40—45° i miesza do zakonczenia reakcji kondensacji, utrzymujac za pomoca weglanu sodowego wartosc pH w granicach 6,5—7,0.Produkt wysala sie, filtruje i suszy. Otrzymany barwnik daje na bawelnie i jedwabiu wiskozowym czerwone, pastelowe odcienie o wysokim stopniu zwiazania i doskonalych odpornosciach na pranie i swiatlo.Przyklad L. Kwas 4-aminoacetanilino-3-sulfonowy dwuazuje sie i sprzega z kwasem acetylo-2-N-me- tyloamino-5-naftolo-7- sulfonowym, a produkt hydrolizuje sie do kwasu 2-/4'-aminofenyloazo/-6-metyloamino-l- naftolo-2',3-dwusulfonowego. Jeden mol tego zwiazku kondensuje sie z dwoma molami chlorku cyjanuru w tem¬ peraturze nie przekraczajacej 5°. Nastepnie otrzymany zwiazek poddaje sie dalszej kondensacji w temperaturze 40—50° z dwoma molami kwasu aminometanosulfonowego. Barwnik wysala sie, odsacza i suszy. Otrzymany w ten sposób barwnik daje na bawelnie i jedwabiu wiskozowym czerwono-oranzowe wybarwienia o bardzo do¬ brych trwalosciach na pranie i swiatlo.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób otrzymywania nowych monoazowych barwników reaktywnych o ogólnym wzorze 1, w którym A oznacza reszte skladnika czynnego pochodna sulfofenylowa lub sulfonaftylowa, R oznacza atom wodom lub grupe alkilowa o 1—4 atomach wiegla, co najmniej jeden z symboli X i X' oznacza reszte alkilenoami- nowa o ogólnym wzorze -N/Ri /CH2Y, w którym Ri oznacza atom wodoru lub grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla, a Y oznacza grupe sulfonowa lub karboksylowa, a drugi z symboli X i X' posiada wyzej podane znaczenie albo oznacza atom chloru badz grupe metoksylowa, etoksylowa lub fenoksylowa wzglednie reszte o ogólnym wzorze -NRi R2, w którym Ri ma wyzej podane znaczenie, a R2 oznacza atom wodoru albo reszte fenylowa lub naftylowa, ewentualnie podstawione wzglednie ich sulfonowe lub karboksylowe pochodne, a n oznacza liczbe 0 lub 1, z n a m i e n n y t y m, ze chlorek cyjanuru poddaje sie przy równomolowym stosunku reagentów reakcji kondensacji z dwuamina o ogólnym wzorze H2N—A—NH2, w którym A ma wyzej podane znaczenie, a nastepnie poddaje otrzymana pochodna dwuchlorotriazynowa o ogólnym wzorze 2, w którym A ma wyzej podane znacze¬ nie, a Z oznacza atom chloru, reakcji dwuazowania i nastepnie sprzegania ze skladnikiem biernym o ogólnym wzorze 3, w którym Z' oznacza atom chloru, a pozostale symbole maja wyzej podane znaczenia, otrzymanym droga kondensacji chlorku cyjanuru z aminonaftolem o ogólnym wzorze 4, w którym symbole maja wyzej poda¬ ne znaczenia, a otrzymany barwnik o ogólnym wzorze 5, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia, poddaje sie w stosunku molowym 1:2 reakcji kondensacji z alkilenoamina o ogólnym wzorze NH(Ri)CH2Y, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia albo barwnik o ogólnym wzorze 5 poddaje sie w stosunku molowym 1:1 kolejnym kondensacjom z alkilenoamina o ogólnym wzorze NH(Ri)CH2Y, a nastepnie z amina o ogólnym wzorze NHRi R2, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia ewentualnie barwnik o ogólnym wzorze 5 poddaje sie w stosunku molowym 1:2 reakcji kondensacji z mieszanina amin o wzorach NH(Ri )CH2 Y iNHRjRj. 2. Sposób otrzymywania nowych monoazowych barwników reaktywnych o ogólnym wzorze 1, w którym A oznacza reszte skladnika czynnego pochodna sulfofenylowa lub sulfonaftylowa, R oznacza atom wodoru lub grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla, co najmniej jeden z symboli X i X' oznacza reszte alkilenoami- nowa o ogólnym wzorze -N(R1X;H2Y, w którym Rx oznacza atom wodoru lub grupe alkilowa o 1^4 atomach wegla, a Y oznacza grupe sulfonowa lub karboksylowa, a drugi z symboli X i X' oznacza atom chloru albo grupe metoksylowa, etoksylowa lub fenoksylowa wzglednie reszte alkilenoaminowa o ogólnym wzorze -N(Ri)CH2Y, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia albo reszte o ogólnym wzorze -NRi R2, w którym Ri ma wyzej podane znaczenie, a R2 oznacza atom wodoru albo reszte fenylowa lub naftylowa, ewentualnie podstawione wzglednie ich sulfonowe lub karboksylowe pochodne, a n oznacza liczbe 0 lub 1, znamienny tym, ze chlorek cyjanuru lub jego metoksylowa, etoksylowa albo fenoksylowa pochodna poddaje sie przy równomolo¬ wym stosunku reagentów reakcji kondensacji z dwuamina o ogólnym wzorze H2N—A-NH2, w którym A ma wyzej podane znaczenie, a nastepnie ewentualnie kondensuje otrzymany zwiazek przy równomolowym stosunku reagentów z alkilenoamina o ogólnym wzorze NH(Ri)CH2Y, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia albo z amina o ogólnym wzorze NHRi R2, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia, po czym poddaje sie10 107663 otrzymana pochodna mono- lub dwuchlorotriazynowa o ogólnym wzorze 2, w którym A ma wyzej podane zna¬ czenie, a Z oznacza atom chloru albo grupe metoksylowa, etoksylowa lub fenoksylowa wzglednie reszte o ogól¬ nym wzorze -N(Ri)CH2Y, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia badz reszte o ogólnym wzorze -NRi R2, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia, reakcji dwuazowania i nastepnie sprzegania ze skladnikiem biernym o ogólnym wzorze 3, w którym Z' ma znaczenia, podane wyzej dla podstawnika Z, a pozo¬ stale symbole maja wyzej podane znaczenia, otrzymanym droga kondensacji chlorku cyjanuru lub jego metoksy- lowej, etoksylowej albo fenoksylowej pochodnej z aminonaftolem o ogólnym wzorze 4, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia albo droga kondensacji chlorku cyjanuru z aminonaftolem o ogólnym wzorze 4 i z alkile- noamina o ogólnym wzorze NH(Ri )CH2 Y, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia lub z amina 0 ogól¬ nym wzorze NHRi R2, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia. 3. Sposób otrzymywania nowych monoazowych barwników reaktywnych o ogólnym wzorze 1, w którym A oznacza reszte skladnika czynnego pochodna sulfofenylowa lub sulfonaftylowa, R oznacza atom wodoru lub grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla, co najmniej jeden z symboli X i X' oznacza reszte alkilenoami- nowa o ogólnym wzorze -N(Ri)CH2Y, w którym Ri oznacza atom wodoru lub grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla, a Y oznacza grupe sulfonowa lub karboksylowa, a drugi z symboli X i X' oznacza atom chloru albo grupe metoksylowa, etoksylowa lub fenoksylowa wzglednie reszte alkilenoaminowa o ogólnym wzorze -N(Rj)CH2Y, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia albo reszte o ogólnym wzorze -NRi R2, w którym Ri ma wyzej podane znaczenie, a R2 oznacza atom wodoru albo reszte fenylowa lub naftylowa, ewentualnie podstawione wzglednie ich sulfonowe lub karboksylowe pochodne, a n oznacza liczbe 0 lub 1, znamienny tym, ze chlorek cyjanuru lub jego metoksylowa, etoksylowa albo fenoksylowa pochodna poddaje sie przy równomolo- wym stosunku reagentów reakcji kondensacji zdwuamina o ogólnym wzorze H2N—A-NH2, w którym A ma wyzej podane znaczenie, a nastepnie ewentualnie kondensuje otrzymany zwiazek przy równomolowym stosunku reagentów z alkilenoamina o ogólnym wzorze NH(Ri )CH2 Y, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia albo z amina o ogólnym wzorze NHR! R2, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia, po czym poddaje sie otrzymana pochodna monochlorotriazynowa o ogólnym wzorze 2, w którym A ma wyzej podane znaczenia, a Z oznacza grupe metoksylowa, etoksylowa lub fenoksylowa wzglednie reszte o ogólnym wzorze -N(Rj )CH2Yr w którym symbole maja wyzej podane znaczenia badz reszte o ogólnym wzorze NRi R2, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia, reakcji dwuazowania i nastepnie sprzegania ze skladnikiem biernym o ogólnym wzo¬ rze 3, w którym Z' oznacza atom chloru, a pozostale symbole maja wyzej podane znaczenia, otrzymanym droga kondensacji chlorku cyjanuru z aminonaftolem o ogólnym wzorze 4, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia, po czym otrzymany barwnik o ogólnym wzorze 5, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia, poddaje sie reakcji z alkilenoamina o ogólnym wzorze NH(Ri )CH2 Y, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia albo z amina o ogólnym wzorze NHRi R2, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia. 4. Sposób otrzymywania nowych monoazowych barwników reaktywnych o ogólnym wzorze 1, w którym A oznacza reszte skladnika czynnego pochodna sulfofenylowa lub sulfonaftylowa, R oznacza atom wodoru lub grupe alkilowa o 1-4 atomach wegla, co najmniej jeden z symboli X i X' oznacza reszte alkilenoami¬ nowa o ogólnym wzorze -N(Ri)CH2 Y, w którym Ri oznacza atom wodoru lub grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla, a Y oznacza grupe sulfonowa lub karboksylowa, a drugi z symboli X i X' oznacza atom chloru albo grupe metoksylowa, etoksylowa lub fenoksylowa wzglednie reszte alkilenoaminowa o ogólnym wzorze -N(Ri)CH2 Y, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia albo reszte o ogólnym wzorze -NRi R2, w którym Ri ma wyzej podane znaczenie, a R2 oznacza atom wodoru albo reszte fenylowa lub naftylowa, ewentualnie podstawione wzglednie ich sulfonowe lub karboksylowe pochodne, a n oznacza liczbe 0 lub 1, znamienny tym, ze chlorek cyjanuru lub jego metoksylowa, etoksylowa albo fenoksylowa pochodna poddaje sie przy równomolo¬ wym stosunku reagentów reakcji kondensacji z dwuamina o ogólnym wzorze H2N—A—NH2, w którym A ma wyzej podane znaczenie, a nastepnie ewentualnie kondensuje otrzymany zwiazek przy równomolowym stosunku reagentów z alkilenoamina o ogólnym wzorze NH(Ri)CH2Y, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia albo z amina o ogólnym wzorze NHRi R2, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia, po czym poddaje sie otrzymana pochodna mono- lub dwuchlorotriazynowa o ogólnym wzorze 2, w którym A ma wyzej podane zna¬ czenie, a Z oznacza atom chloru albo grupe metoksylowa, etoksylowa lub fenoksylowa wzglednie reszte o ogól¬ nym wzorze -N(R! )CH2 Y, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia badz reszte o ogólnym wzorze -NRi R2, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia, reakcji dwuazowania i nastepnie sprzegania z amino¬ naftolem o ogólnym wzorze 4, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia i kondensuje otrzymany zwiazek o ogólnym wzorze 6, w którym Z oznacza atom chloru albo grupe metoksylowa, etoksylowa lub fenoksylowa wzglednie reszte o ogólnym wzorze -N(Ri)CH2 Y, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia badz reszte o ogólnym wzorze -NRi R2, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia, a pozostale symbole we wzorze 6107663 11 maja wyzej podane znaczenia, z chlorkiem cyjanuru lub z jego metoksylowa; etoksylowa albo fenoksylowa po¬ chodna, ewentualnie z produktem kondensacji chlorku cyjanuru z alkilenoamina o ogólnym wzorze NH(Ri)CH2Y, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia lub z produktem kondensacji chlorku cyjanuru z amina o ogólnym wzorze NHRi R2, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia. 5. Sposób otrzymywania nowych monoazowych barwników reaktywnych o ogólnym wzorze 1, w którym A oznacza reszte skladnika czynnego pochodna sulfofenylowa lub sulfonaftylowa, R oznacza atom wodoru lub grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla, co najmniej jeden z symboli X i X' oznacza reszte alkilenoami- nowa o ogólnym wzorze -N(R!)CH2 Y, w którym Ri oznacza atom wodoru lub grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla, a Y oznacza grupe sulfonowa lub karboksylowa, a drugi z symboli X i X' oznacza atom chloru albo grupe metoksylowa, etoksylowa lub fenoksylowa wzglednie reszte alkilenoaminowa o ogólnym wzorze -N(Ri)CH2Y, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia albo reszte o ogólnym wzorze -NRi R2, w którym Ri ma wyzej podane znaczenie, a R2 oznacza atom wodoru albo reszte fenylowa lub naftylowa, ewentualnie podstawione wzglednie ich sulfonowe lub karboksylowe pochodne, an oznacza liczbe 0 lub 1, znamienny ty m . ze chlorek cyjanuru poddaje sie przy równomolowym stosunku reagentów reakcji kondensacji z alkilenoamina o ogólnym wzorze NH(Ri )CH2 Y, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia lub z amina o ogólnym wzorze NHRi R2, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia, a nastepnie z dwuamina o ogólnym wzorze H2 N—A—NH2, w którym A ma wyzej podane znaczenie, po czym poddaje sie otrzymana pochodna monochloro- triazynowa o ogólnym wzorze 2, w którym A ma wyzej podane znaczenie, a Z oznacza reszte o ogólnym wzorze -N(Ri)CH2Y, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia badz reszte o ogólnym wzorze -NRiR2, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia, reakcji dwuazowania i nastepnie sprzegania ze skladnikiem biernym o ogólnym wzorze 3, w którym Z' oznacza atom chloru albo grupe metoksylowa, etoksylowa lub feno¬ ksylowa wzglednie reszte o ogólnym wzorze -N(Ri)CH2Y, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia badz reszte o ogólnym wzorze -NRi R2, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia, a pozostale symbole we wzorze 3 maja wyzej podane znaczenia, otrzymanym droga kondensacji chlorku cyjanuru lub jego metoksyJo- wej, etoksylowej albo fenoksylowej pochodnej z aminonaftolem o ogólnym wzorze 4, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia albo droga kondensacji chlorku cyjanuru z aminonaftolem o ogólnym wzorze 4 i z alkile¬ noamina o ogólnym wzorze NH(Ri)CH2 Y, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia lub z amina o ogól¬ nym wzorze NHRi R2» w którym symbole maja wyzej podane znaczenia. 6. Sposób otrzymywania nowych monoazowych barwników reaktywnych o ogólnym wzorze 1, w którym A oznacza reszte skladnika czynnego pochodna sulfofenylowa lub sulfonaftylowa, R oznacza atom wodoru lub grupe alkilowa o 1-4 atomach wegla, co najmniej jeden z symboli X i X' oznacza reszte alkilenoami¬ nowa o ogólnym wzorze -N(Ri)CH2Y, w którym Ri oznacza atom wodoru lub grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla, a Y oznacza grupe sulfonowa lub karboksylowa, a drugi z symboli X i X' oznacza atom chloru albo grupe metoksylowa, etoksylowa lub fenoksylowa wzglednie reszte alkilenoaminowa o ogólnym wzorze -N(Ri )CH2 Y, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia albo reszte o ogólnym wzorze -NRi R2, w którym Ri ma wyzej podane znaczenie, a R2 oznacza atom wodoru albo reszte fenylowa lub naftylowa, ewentualnie podstawione wzglednie ich sulfonowe lub karboksylowe pochodne, a n oznacza liczbe 0 lub 1, z n a m i e n n y t y m , ze chlorek cyjanuru poddaje sie przy równomolowym stosunku reagentów reakcji kondensacji z alkilenoamina o ogólnym wzorze NH(Ri)CH2Y, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia lub z amina o ogólnym wzorze NHRi R2 w którym symbole maja wyzej podane znaczenia, a nastepnie z dwuamina o ogólnym wzorze H2N—A-NH2, w którym A ma wyzej podane znaczenie, po czym poddaje sie otrzymana pochodna monochloro- triazynowa o ogólnym wzorze 2, w którym A ma wyzej podane znaczenie, a Z oznacza reszte o ogólnym wzorze -N(Ri)CH2Y, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia badz reszte o ogólnym wzorze -NRiR2, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia, reakcji dwuazowania i nastepnie sprzegania ze skladnikiem biernym o ogólnym wzorze 3, w którym V oznacza atom chloru, a pozostale symbole maja wyzej podane zna¬ czenia, otrzymanym droga kondensacji chlorku cyjanuru z aminonaftolem o ogólnym wzorze 4, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia, po czym otrzymany barwnik o ogólnym wzorze 5, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia, poddaje sie reakcji z alkilenoamina o ogólnym wzorze NH(Ri)CH2Y, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia albo z amina o ogólnym wzorze NHRi R2 w którym symbole maja wyzej podane znaczenia. 7. Sposób otrzymywania nowych monoazowych barwników reaktywnych o ogólnym wzorze 1. w którym A oznacza reszte skladnika czynnego pochodna sulfofenylowa lub sulfonaftylowa, R oznacza atom wodoru lub grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla, co najmniej jeden z symboli X i X' oznacza reszte alkilenoami¬ nowa o ogólnym wzorze -N(Ri)CH2 Y, w którym Ri oznacza atom wodoru lub grupe alkilowa o 1-4 atomach wegla, a Y oznacza grupe sulfonowa lub karboksylowa, a drugi z symboli X i X' oznacza atom chloru albo grupe12 107663 metoksylowa, etoksylowa lub fenoksylowa wzglednie reszte alkilenoaminowa o ogólnym wzorze -N(Ri)CH2Y, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia albo reszte o ogólnym wzorze -NRi R2, w którym Ri ma wyzej podane znaczenie, a R2 oznacza atom wodoru albo reszte fenylowa lub naftylowa, ewentualnie podstawione wzglednie ich sulfonowe lub karboksylowe pochodne, a n oznacza liczbe 0 lub 1, znamienny tym, ze chlorek cyjanuru poddaje sie przy równomolowym stosunku reagentów reakcji kondensacji z alkilenoamina o ogólnym wzorze NH(Ri)CH2Y, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia lub z amina o ogólnym wzorze NHRiR^ w którym symbole maja wyzej podane znaczenia, a nastepnie z dwuamina o ogólnym wzorze H2N—A—NH2, w którym A ma wyzej podane znaczenie, po czym poddaje sie otrzymana pochodna monochloro- triazynowa o ogólnym wzorze 2, w którym A ma wyzej podane znaczenie, a Z oznacza reszte o ogólnym wzorze -N(R!)CH2Y, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia badz reszte o ogólnym wzorze -NRiR2, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia, reakcji dwuazowania i nastepnie sprzegania z aminonaftolem o ogólnym wzorze 4, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia i kondensuje otrzymany zwiazek o ogól¬ nym wzorze 6, w którym Z oznacza atom chloru albo grupe metoksylowa, etoksylowa lub fenoksylowa wzglednie reszte o ogólnym wzorze -N(RX )CH2 Y, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia badz reszte o ogólnym wzorze -NRi R2, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia a pozostale symbole we wzorze 6 maja wyzej podane znaczenia, z chlorkiem cyjanuru lub z jego metoksylowa, etoksylowa albo fenoksylowa po¬ chodna, ewentualnie z produktem kondensacji chlorku cyjanuru z alkilenoamina o ogólnym wzorze NH(Ri)CH2Y, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia lub z produktem kondensacji chlorku cyjanuru z amina o ogólnym wzorze NHRi R2, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia. 8. Sposób otrzymywania nowych monoazowych barwników reaktywnych o ogólnym wzorze 1, w którym A oznacza reszte skladnika czynnego pochodna sulfofenylowa lub sulfonaftylowa, R oznacza atom wodoru lub grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla, co najmniej jeden z symboli X i X' oznacza reszte alkilenoami¬ nowa o ogólnym wzorze -N(Rx)CH2 Y, w którym Ri oznacza atom wodoru lub grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla, a Y oznacza grupe sulfonowa lub karboksylowa, a drugi z symboli X i X' posiada wyzej podane znaczenie albo oznacza atom chloru badz grupe metoksylowa, etoksylowa lub fenoksylowa wzglednie reszte o ogólnym wzorze -NRi R2, w którym Ri ma wyzej podane znaczenie, a R2 oznacza atom wodoru albo reszte fenylowa lub naftylowa, ewentualnie podstawione wzglednie ich sulfonowe lub karboksylowe pochodne, a*n oznacza liczbe 0 lub 1, z n a m i e n n y t y m , ze chlorek cyjanuru poddaje sie w stosunku molowym 2:1 reakcji kondensacji z barwnikiem amiiioazowym o ogólnym wzorze 7, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia, a otrzymany barwnik o ogólnym wzorze 5, w którym Z i Z' oznaczaja atomy chloru, a pozostale symbole maja wyzej podane znaczenia, poddaje sie w stosunku molowym 1:2 reakcji kondensacji z alkilenoamina o ogólnym wzorze NH(Ri)CH2Y, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia albo barwnik o ogólnym wzorze 5 poddaje sie w stosunku molowym 1:1 kolejnym kondensacjom z alkilenoamina o ogólnym wzorze NH(Ri )CH2 Y, a nastepnie z amina o ogólnym wzorze NHRi R2, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia ewentualnie barwnik o ogólnym wzorze 5 poddaje sie w stosunku molowym 1:2 reakcji kondensacji z mieszanina amin o wzorach NHCR^O^YiNHR^.HoAS ^ k^w^ci OH w*or a WlOf Z wmCt J W H0£ WWL wzór S 'OH X J H0^^(S05H)n z"VLXl W-A- wior 6 wiór 7 OH R wór 8 Prac. Poligraf. UP PRL naklad 120+18 Cena 45 zl PL