Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania pochodnych kwasu a-naftylopropionowego o wzorze ogólnym 1, w którym Ri oznacza rodnik alkilowy, korzystnie metylowy, zas X oznacza atom wodoru lub chloru. Pochodne kwasu a-naftylopropionowego sa stosowane jako leki o dzialaniu przeciwreumatycznym, przeciwzapalnym i przeciwbólowym.Znany jest sposób wytwarzania pochodnych kwasu a-naftylopropionowego (patent RFN nr 1934460 oraz patent angielski nr 1274272), który polega na utlenianiu pochodnych aldehydu a-naftylopropionowego za pomoca kwasu chromowego w acetonie. Znany sposób posiada szereg niedogodnosci utrudniajacychjego stosowanie w skali przemyslowej, sposród których szczególna niedogodnosciajest powstawanie ubocznych produktów utleniania bedacych pochodnymi kwasu naftoesowego. Oddzielenie ich od odpowiedniego kwasu a-naftylopropionowego jest trudne i prowadzi do zmniejszenia wydajnosci reakcji. W znanym sposobie wytwarzania pochodnych kwasu a-naftylopropionowego niezbedne jest utrzymywanie zakresu temperatur 0-5°C. Nadto znany sposób wymaga stosowania kosztownego trójtlenku chromu. Wydajnosc utleniania w znanym sposobie nie przekracza praktycznie 75%.Sposób wytwarzania pochodnych kwasu a-naftylopropionowego o wzorze ogólnym 1, w którym Rima wyzej podane znaczenie, a X oznacza atom chloru, wedlug wynalazku polega na tym, ze zwiazek o wzorze ogólnym 2, w którym Ri ma wyzej podane znaczenie, poddaje sie reakcji utleniania chlorynem sodowym w kwasie octowym lub w mieszaninach kwasu octowego z woda, nizszymi alkoholami i acetonem przy nieznacznym nadmiarze utleniacza. Reakcje utleniania prowadzi sie najkorzystniej w temperaturze pokojo¬ wej w czasie 5-20 minut. Nastepnie w znany sposób wyodrebnia sie i oczyszcza produkt reakcji.Sposób wytwarzania pochodnych kwasu a-naftylopropionowego, o ogólnym wzorze 1, w którym Ri ma wyzej podane znaczenie, a X oznacza atom wodoru, wedlug wynalazku polega na tym, ze zwiazek o ogólnym wzorze 2, w którym Ri ma wyzej podane znaczenie, poddaje sie reakcji utleniania chlorynem sodowym w ukladzie dwufazowym woda rozpuszczalnik organiczny nie mieszajacy sie z woda, jak benzen, toluen, chloroform czy chlorek metylenu, w obecnosci kwasów protonowych, takich jak kwas solny, siarkowy, czy amidosulfonowy, przy nieznacznym nadmiarze utleniacza. Reakcje utleniania prowadzi sie najkorzystniej w temperaturze pokojowwej w czasie 1-2 godzin. W takich warunkach chloryn sodowy przejawia tylko wlasnosci utleniajace.Sposób wytwarzania pochodnych kwasu a-naftylopropionowego, oogólnym wzorze 1, w którym Ri ma wyzej podane znaczenie, a X oznacza atom wodoru, wedlug wynalazku zachodzi takze jezeli zwiazek o ogólnym wzorze 2, w którym Ri ma wyzej podane znaczenie poddaje sie reakcji utleniania chlorynem2 11S 216 sodowym lub wapniowym w ukladach woda-rozpuszczalnik organiczny mieszajacy sie z woda, jak nizsze alkohole, aceton, dioksan, czy tetrahydrofuran w obecnosci soli kwasu amidosulfonowego, jak soli amonio¬ wej lub wapniowej. Reakcje utleniania prowadzi sie najkorzystniej w temperaturze pokojowej w czasie 10-30 minut. Nastepnie w znany sposób wyodrebnia sie i oczyszcza produkt reakcji.Sposób wedlug wynalazku zezwala na osiagniecie wysokiej wydajnosci wynoszacej 80-90% wydajnosci teoretycznej, przy czym charakteryzuje sie krótkim czasem procesu utleniania oraz mozliwoscia stosowania dogodnych temperatur, a takze srodowiska wodno-organicznego oraz taniego i latwo dostepnego utleniacza.Surowe produkty reakcji otrzymane w wyniku utleniania sposobem wedlug wynalazku wykazuja duza czystosc.Sposób wedlug wynalazku ilustruja blizej nizej podane przyklady nie ograniczajac jego zakresu.Przyklad I. Do roztworu 4,3g aldehydu 2-(6'-metoksy-2'-naftylo)-propionowego w 60ml lodowa¬ tego kwasu ocatowego wkroplono roztwór 2,5g chlorynu sodowego w 8 ml wody.Calosc mieszano 5 minut w temperaturze pokojowej, a nastepnie wylano do 200ml wody, po czym wytracony surowy produkt odsa¬ czono i wysuszono. Otrzymano 5,14 g kwasu 2-{5'-chloro-6'-metoksy-2'-naftylo)-propionowego o tempera¬ turze topnienia 150-151°C, który uprzednio oczyszczono przez krystalizacje z mieszaniny ligroina-aceton.PrzykladH. Do roztworu 2,0galdlehydu 2-(6'-metoksy-7-naftylo)-propionowego w mieszaninie 15 ml kwasu octowego i 10 ml acetonu wkroplono roztwór l,2g ehlorynu sodowego w 5 ml wody. Calosc mieszano 10 minut w temperaturze pokojowej, a nastepnie wylano do 100ml wody. Wytracony kwas 2'-(5'-chloro-6'-metoksy-2-naftylo)-propionow7 odsaczono, wysuszono i krystalizowano z mieszaniny ligroina-aceton. Otrzymano l,6g produktu o temperaturze topnienia 150-152°C.Pr z y k l a d III. 2,0g aldehydu 2-(6'-metoksy-7-naftylo^propionowego rozpuszczono w 5 ml benzenu i do otrzymanego roztworu wkroplono przy intensywnym mieszaniu roztwór l,2g chlorynu sodowego i 2g kwasu amidosulfonowego w 25 ml wody. Po 5 minutach mieszania wytracil sie bialy osad produktu, który odsaczono i dokladnie przemyto woda, a nastepnie poddano krystalizacji z mieszaniny woda-etanol.Otrzymano 1,7 g kwasu 2-(6'-metoksy-Znaftylo)-propionowego, który wykazywal temperature topnienia 151-152°C.Przyklad IV. Do roztworu 2,0g aldehydu 2-(6'-metoksy-7-naftylo)-propionowego w 5 ml toluenu wkroplono przy intensywnym mieszaniu roztwór 1,4g chlorynu sodowego i 4g kwasu amidosulfonowego w 25 ml wody. Po 5 minutach mieszania wytracil sie osad produktu reakcji. Calosc zalkalizowano roztworem wodnym wodorotlenku sodowego i oddzielono warstwa toluenowa, po czym wytracono surowy produkt przez zakwaszenie warstwy wodnej, który nastepnie odsaczono i wysuszono oraz oczyszczono przez krystali¬ zacje z mieszaniny woda-etanol. Otrzymano 1,8 g kwasu 2-(6'-metoksy-7-naftylo)-propionowegoo tempera¬ turze topnienia 150-152°C.Przyklad V. Do roztworu 2,14galdehydu 2-(6'-metoksy-2'-naftylo)-propionowego w 300 ml etanolu wkroplono roztwór l,14g amidosulfonianu amonu oraz 1,25 g chlorynu sodowego w 20 ml wody. Calosc mieszano 10 minut w temperaturze pokojowej. Nastepnie dodano roztwór 2g kwasnego siarczynu sodowego w 10 ml wody i zawartosc kolby rozcienczono 200 ml wody. Wytracony osad odsaczono i przemyto woda. Po wysuszeniu otrzymano 2,Ig produktu o temperaturze topnienia 147-149°C. Oczyszczenie surowego pro¬ duktu przeprowadzono w nastepujacy sposób: 2,Ig surowego kwasu 2-(6'-metoksy-2'-naftylo)~ proptonowego rozpuszczono w 40 ml 1% roztworu wodorotlenku sodowego w temperaturze 40°C, dodano 0,5g wegla aktywnego i mieszano w ciagu 15 minut. Wegiel odsaczono, dodano 5 ml etanolu i zakwaszono rozcienczonym kwasem solnym. Wytracony produkt odsaczono, przemyto woda i wysuszono. Otrzymano l,9g czystego kwasu 2-<6'-metoksy-7-nafty!o)-propknovvego wykazujacego temperature topnienia 150-153°C.Przyklad VI. 2,14g aldehydu 2-(6'-metoksy-Z-naftylo)-propionowegorozpuszczono w 30 ml etanolu i wkroplono do roztworu 0,56g wodorotlenku wapniowego, 1,45g kwasu amidosulfonowego i 1,25 g chlorynu sodowego w 20ml wody. Calosc mieszano 6 minut, a nastepnie wylano do 150mi wody. Nadmiar utleniacza usunieto przez dodanie roztworu kwasnego siarczynu sodowego (do negatywnej próby z papier¬ kiem jodoskrobiowym). Osad produktu odsaczono, a nastepnie rozpuszczono w roztworze 0,5g wodorot¬ lenku sodowego w 40 ml wody. Dodano 0,5g wegla aktywnego i mieszano 20 minut w temperaturze pokojowej. Czysty produkt otrzymano przez zakwaszenie alkalicznego roztworu kwasem solnym, odsacze¬ nie i wysuszenie. Otrzymano l,7g kwasu 2-(6'-metoksy-2'-naftylo)-propionowego o temperaturze topnienia 150-152°C.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania pochodnych kwasu o-naftylopropionowcgo o wzorze ogólnym 1, w którym Ri oznacza rodnik alkilowy, korzystnie metylowy, zas X oznacza atom chloru, wmmkmy tym, ze zwiazek o wzorze ogólnym 2, w którym Ri ma wylej podane znaczenie, poddaje sie reakcji utleniania chlorynem111214 3 sodowym w kwasie octowym lub w mieszaninie kwasu octowego z woda, nizszymi alkoholami i acetonem, korzystnie w temperaturze pokojowej, a nastepnie w znany sposób wyodrebnia sie i oczyszcza produkt reakcji. 2. Sposób wytwarzania pochodnych kwasu cr-naftylopropionowego o wzorze ogólnym 1, w którym Ri oznacza rodnik alkilowy, korzystnie metylowy, zas X oznacza atom wodoru, awnteMy tyn, ze zwiazek o wzorze ogólnym 2, w którym Ri ma wyzej podane znaczenie, poddaje sie reakcji utleniania chlorynem sodowym w ukladzie dwufazowym woda-rozpuszczalnik organiczny nie mieszajacy sie z woda, korzystnie benzen, toluen czy chlorek metylenu w obecnosci kwasówprotonowych, takichjak kwas solny, siarkowy czy amidosulfonowy, korzystnie w temperaturze pokojowej, a nastepnie w znany sposób wyodrebnia sie i oczyszcza produkt reakcji. 3. Sposób wytwarzania pochodnych kwasu a-naftylopropionowego o wzorze ogólnym 1, w którym Ri oznacza rodnik alkilowy, korzystnie metylowy, zas X oznacza atom wodoru, zaanteMy tym, ze utlenianie zwiazku o wzorze ogólnym 2, w którym Ri ma wyzej podane znaczenie, prowadzi sie chlorynem sodowym lub wapniowym w ukladach woda-rozpuszczalnik organiczny mieszajacy sie z woda, taki jak nizsze alkohole, aceton, dioksan czy tetrahydrofuran, w obecnosci soli kwasu amidosulfonowego, jak soli amoniowej lub wapniowej, korzystnie w temperaturze pokojowej.X wzórI wzór 2 PL