PL133342B2 - Method of obtaining a stable carotenoidic preparation - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania trwalego preparatu karotenoidowego z surowców naturalnych: pomidorów, marchwi,jarzebiny a zwlaszcza z odpadów powstajacych przy przerobie dyni.Barwniki karotenoidowe sa naturalnymi barwnikami stosowanymi do barwienia produktów spozywczych, farmaceutycznych i kosmetycznych.Znane sa sposoby otrzymywania barwników karotenoidowych w postaci ekstraktów lub preparatów z roslin~(opis patentowy PRL nr 89 816), zwierzat (opis patentowy PRL nr 113 328) oraz z mikroorganizmów. Preparaty karotenoidowe dostepne sa w postaci roztworów olejowych, wodnych lub jako suche proszki (opis patentowy St. Zjedn. Am. nr 3 110598).Znane metody otrzymywania barwników karotenoidowych polegaja na ich ekstrakcji rozpu¬ szczalnikami organicznymi niepolarnymi: eterem naftowym, benzyna, chloroformem, benzenem, dwusiarczkiem wegla lub nie mieszajacymi sie ze soba rozpuszczalnikami takimi jak alkohol i eter naftowy. Surowiec zmydla sie w roztworach lekko alkalicznych, a nastepnie odpedza sie rozpu¬ szczalnik i rozpuszcza karotenoidy w oleju roslinnym lub krystalizuje.Znane sa równiez metody polegajace na bezposredniej ekstrakcji karotenu olejem roslinnym ze zmydlonego surowca.Wada podanych wyzej metod jest wytwarzanie barwników z dosc drogich surowców oraz stosowanie olejowego roztworu karotenu. Taki preparat jest nietrwaly wskutek zachodzacej hydrolizy oleju (jelczenia), szczególnie szybko przebiegajacej w obecnosci tlenu atmosferycznego i swiatla. W wyniku procesu oksydacji karotenoidów nastepuje utrata charakteru prowitaminy A.Uzycie oleju roslinnego do ekstrakcji sprzyja takze równoczesnemu przejsciu zanieczyszczen do preparatu. Stosowanie toksycznych rozpuszczalników (CS2, eter naftowy, chloroform) powoduje, ze musza byc one dokladnie usuniete z produktu. Wytwarzanie preparatów proszkowych naraza karotenoidy na ich utlenienie w czasie procesu emulgowania i suszenia.Sposobem wedlug wynalazku prowadzi sie ekstrakcje materialu roslinnego acetonem w czasie 10-24 godzin, przy czym uzywa sie na 1 czesc substratu 1 -5-5 czesci acetonu.Nastepnie dodaje sie eteru etylowego w ilosci od 1 do 2 czesci objetosciowych na 1 objetosc acetonu. Calosc przemywa sie woda, po czym oddziela sie faze wodno-acetonowa od fazy eterowej2 133 342 z barwnikiem. W czasie tej operacji karotenoidy przechodza z acetonu do eteru, natomiast aceton przechodzi do roztworu wodnego. Dzieki temu nastepuje oddzielenie wiekszosci zanieczyszczen przechodzacych wraz z barwnikiem do acetonu w czasie procesu ekstrakcji. Eter etylowy z barwnikiem dozuje sie do rozpuszczonego tluszczu w temperaturze wyzszej do temperatury wrze¬ nia eteru, korzystnie okolo 50°C. Nastepnie ciekly preparat wlewa sie do formy, w której zachodzi jego krzepniecie. Eter etylowy i aceton odzyskuje sie poprzez skroplenie par lub destylacje i skroplenie oraz zawraca sie z powrotem do procesu ekstrakcji. Jako tluszcz, do którego wprowadza sie eter z barwnikiem uzywa sie tluszcz cukierniczy.W wyniku stosowania sposobu wg wynalazku otrzymuje sie preparat karotenoidowy o stosunkowo duzej trwalosci. Zmiany pod wplywem swiatla i tlenu atmosferycznego sa w takim preparacie wielokrotnie wolniejsze niz w oleju roslinnym. Uzywa sie nietoksycznego eteru etylo¬ wego, który calkowicie jest usuwany w czasie jego dozowania do tluszczu z barwnikiem przy produkcji np. ciasta makaronowego, margaryny itp. Otrzymany preparat charakteryzuje sie wysoka czystoscia wskutek stosowania kilkustopniowej ekstrakcji.Przyklad. lOOg wysuszonych odpadów z dyni poddano rozdrobnieniu w mlynku, a nastep¬ nie ekstrakcji acetonem w aparacie Soxkleta, w stosunku objetosciowym materialu i acetonu 1:2, w ciagu 12 godzin, bez dostepu swiatla. Ekstrakt saczono pod próznia i rozcienczano eterem etylo¬ wym w stosunku objetosciowym 1:1. Przemywano woda destylowana w celu usuniecia acetonu oraz zwiazków rozpuszczalnych w wodzie. Eterowy esktrakt karotenoidów, wsród których zawar¬ tosc — karetonu wynosila 15% wkraplano przy intensywnym mieszaniu do roztopionego tluszczu cukierniczego (temperatura topnienia okolo 38°C), równoczesnie odbierajac skropliny eteru w odbieralniku. Odparowanie eteru etylowego przy wprowadzaniu tluszczu odbywalo sie w tempera¬ turze 50°C, która to temperatura utrzymywana w trakcie zabiegu powodowala jednoczesne odpa¬ rowanie eteru. Ciekly preparat o barwie ciemnopomaranczowej pozbawiony eteru wlewano do formy, w której zastygal. 1 g stalego preparatu zawieral od 144-720 mg — karotenu. W stosunku do karotenoidów w surowcu wydajnosc procesu wynosila 88%. Otrzymany produkt uzyskal wysoka ocene organoleptyczna oraz zgodne z normami jakosciowymi wskazniki fizyko-chemiczne.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania trwalego preparatu karotenoidowego z naturalnych surowców takich jak: marchew, pomidory, jarzebina a zwlaszcza z odpadów powstajacych w procesie przerobu dyni, znamienny tym, ze prowadzi sie ekstrakcje surowca acetonem w proporcji 1 czesc substartu na 1 do 5cz. acetonu od 10 do 24 godzin, nastepnie dodaje sie eteru etylowego w ilosci od 1 do 2 czesci objetosciowych na 1 objetosc acetonu i z kolei calosc przemywa sie woda, przy czym oddziela sie faze wodno-acetonowa od fazy eterowej zawierajacej barwnik i nastepnie eter etylowy z barwni¬ kiem dozuje sie do rozpuszczonego tluszczu w temperaturze wyzszej od temperatury wrzenia eteru, korzystnie okolo 50°C, po czym ciekly preparat wlewa sie do formy, w której zachodzi jego krzepniecie. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze uzywa sie tluszcz cukierniczy o temperaturze topnienia 38°C. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze eter etylowy oraz aceton odzyskany poprzez skroplenie par lub destylacje i skroplenie zawraca sie z powrotem do procesu ekstrakcji.Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 cgz.Cena 100 zl PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania trwalego preparatu karotenoidowego z naturalnych surowców takich jak: marchew, pomidory, jarzebina a zwlaszcza z odpadów powstajacych w procesie przerobu dyni, znamienny tym, ze prowadzi sie ekstrakcje surowca acetonem w proporcji 1 czesc substartu na 1 do 5cz. acetonu od 10 do 24 godzin, nastepnie dodaje sie eteru etylowego w ilosci od 1 do 2 czesci objetosciowych na 1 objetosc acetonu i z kolei calosc przemywa sie woda, przy czym oddziela sie faze wodno-acetonowa od fazy eterowej zawierajacej barwnik i nastepnie eter etylowy z barwni¬ kiem dozuje sie do rozpuszczonego tluszczu w temperaturze wyzszej od temperatury wrzenia eteru, korzystnie okolo 50°C, po czym ciekly preparat wlewa sie do formy, w której zachodzi jego krzepniecie.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze uzywa sie tluszcz cukierniczy o temperaturze topnienia 38°C.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze eter etylowy oraz aceton odzyskany poprzez skroplenie par lub destylacje i skroplenie zawraca sie z powrotem do procesu ekstrakcji. Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 cgz. Cena 100 zl PL