PL140749B2 - Method of obtaining a dyestuff for dyeing proteine and polyamide fibre as well as leather to olive-green colour - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania srodka barwiacego do barwienia wlókien proteinowych, poliamidowych oraz skóry na kolor oliwkowy, w postaci proszku, zawierajacego asymetryczny barwnik chromokompleksowy typu 1:2 o ogólnym wzorze 1, w którym M oznacza atom wodoru, metalu alkalicznego lub metalu ziemi alkalicznej badz grupe amonowa.Asymetryczny barwnik chromokompleksowy typu 1:2 o wzorze 1 jest znany z polskiego opisu patentowego nr 51 940, a podany w tym opisie sposób otrzymywania tego barwnika polega na reakcji kompleksu chromowego typu 1:1 barwnika monoazowego o wzorze 2 z zóltym barwnikiem monoazowym o wzorze 3 w stosunku czasteczkowym 1:1, przy czym reakcje prowadzi sie w srodowisku wodnym w podwyzszonej temperaturze, korzystnie w temperaturze powyzej 50°C Produkt wysala sie z mieszaniny poreakcyjnej dodatkiem chlorku sodowego, wytracony osad odsacza sie, a uzyskana paste suszy.Barwnik monoazowy o wzorze 2 wytwarza sie w znany sposób przez sprzeganie kwasu 6-nitro-l,2-dwuazoóksynaftalenosulfonowego-4- z 2-naftolem w alkalicznym srodowisku wod¬ nym. Otrzymany barwnik o wzorze 2 przeprowadza sie w kompleks chromowy typu 1:1 znana metoda, np przez traktowanie barwnika w kwasnym srodowisku wodnym nadmiarem soli chromu trójwartosciowego takiej, jak mrówczan, siarczan lub fluorek chromowy, w temperaturze wrzenia lub w temperaturze powyzej !00°C pod niewielkim cisnieniem.Zólty barwnik monoazowy o wzorze 3 otrzymuje sie znanym sposobem na drodze sprzegania zdwuazowanego 4-nitro-2-aminofenolu w alkalicznym srodowisku wodnym z aniiidem kwasu acetylooctowego.Asymetryczny barwnik chromkompleksowy o wzorze 1 wytwarzany znanym sposobem, jak zbadano, charakteryzuje sie rozpuszczalnoscia w wodzie w temperaturze 100°C — ponizej H^/dm3 oraz zawartoscia czesci nierozpuszczalnych w wodzie powyzej 0,7%.2 140749 Dalsze badania wykazaly, ze proszki otrzymywane w wyniku suszenia rozpylowego mieszanin poreakcyjnych, uzyskiwanych znanym sposobem przez reakcje kompleksu chromowego typu 1:1 barwnika o wzorze 2 z zóltym barwnikiem o wzorze 3, posiadaja rozpuszczalnosc w wodzie w temperaturze 100°C: 41-50g/dm3 zawartosc czesci nierozpuszczalnych w wodzie: 0,5-0,6%, pyli- stosc 2° oraz gestosc nasypowa w granicach 0,10-0,15 kg/dm3. Produkty o takiej charakterystyce nie spelniaja obecnych wymagan stawianych handlowym formom proszków tej grupy barwników.Wymagania te sa nastepujace: rozpuszczalnosc w wodzie w temperaturze 100°C — powyzej 51 g/dm3, zawartosc czesci nierozpuszczalnych w wodzie — ponizej 0,5%, pylistosc 4-5°, gestosc nasypowa — powyzej 0,40 kg/dm3.Znane z opisu patentowego USA nr 2 604 462 oraz z brytyjskiego opisu patentowego nr 842 791 sposoby wytwarzania barwników malopylacych polegaja na zastosowaniu olejów mine¬ ralnych i silikonowych, uzytych w ilosci 1-2% w stosunku do masy barwnika.Wedlug polskiego opisu patentowego nr 96 520 niepyliste proszki barwników otrzymuje sie przez homogenizacje dowolnego barwnika z preparatem bedacym mieszanina oleju mineralnego lub innego produktu nierozpuszczalnego w wodzie oraz kompozycji niejonowych srodków pomoc¬ niczych o dzialaniu emulgujacym, zwilzajacym, egalizujacym, estrów alkilipoliglikolowych, estrów poliglikolowych, poliglikolowych eterów alkilofenolowych, amin alkilopoliglikolowych.Natomiast w polskim opisie patentowym nr 98 732 w celu uzyskania niepylacych barwników proponuje sie uzycie natlustki stosowanej w przemysle wlókienniczym, zawierajacej olej wrzecio¬ nowy i emulgator, skladajacy sie z: kwasu oleinowego, produktu oksyetylenowania amidów kwasów tluszczowych, eterów alkilofenyloksypolioksyetylenowych i wody.Zastosowanie znanych sposobów wytwarzania malopylacych proszków w przypadku otrzy¬ mywania barwnika o wzorze 1, przez suszenie rozpylowe mieszanin poreakcyjnych pojego wytwo¬ rzeniu, pozwolilo jedynie nieznacznie polepszyc jego wlasciwosci: zmniejszyc pylistosc do 3°, a gestosc nasypowa zwiekszyc do 0,20-0,25 kg/dm3, przy niezmienionej rozpuszczalnosci w wodzie na goraco: 41-50g/dm3 oraz zawartosci czesci nierozpuszczalnych w wodzie: 0,5-0,6%.Nieoczekiwanie stwierdzono, ze praktycznie niepylne proszki barwnika o wzorze 1, o znacznie zwiekszonej gestosci nasypowej, mozna otrzymac przez suszenie rozpylowe mieszaniny poreakcyj¬ nej po wytworzeniu tego barwnika z dodatkiem odpowiednio dobranych srodków pomocniczych, przy czym równoczesnie korzystny efekt poprawy rozpuszczalnosci w wodzie oraz obnizenia czesci nierozpuszczalnych w wodzie uzyskuje sie na drodze prowadzenia reakcji kompleksu chromowego typu 1:1 barwnika o wzorze 2 z zóltym barwnikiem o wzorze 3 w srodowisku wodnym przy pH = 5-7.Sposobem wedlug wynalazku reakcje kompleksu chromowego typu 1:1 barwnika o wzorze 2 z zóltym barwnikiem monoazowym o wzorze 3 prowadzi sie przy pH powyzej 4, korzystnie przy pH = 5-7, a do uzyskanej po tej reakcji mieszaniny poreakcyjnej, zawierajacej asymetrycznie barwnik chromokompleksowy typu 1:2 o wzorze 1, dodaje sie sól sodowa siarczynowania alko¬ holu tluszczowego, korzystnie alkoholu laurylowego i/lub sól sodowa sulfobursztynianu dwu-/2- etyloheksylowego/ (I) oraz niejonowy srodek pomocniczy bedacy mieszanina otrzymanego w wyniku destylacji smoly weglowej lub ropy naftowej oleju korzystnie oleju mineralnego, zwlaszcza oleju wrzecionowego badz wazelinowego i emulgatora, który korzystnie stanowia produkty addy- cji tlenku etylenu do róznych zwiazków organicznych takich, jak alkilofenole i/lub alkohole wzglednie kwasy tluszczowe i/lub amidy kwasów tluszczowych, z ewentualnym dodatkiem srod¬ ków antyelektrostatycznych (II), po czym calosc homogenizuje sie i nastepnie suszy rozpylowo, przy czym do homogenizowanej mieszaniny ewentualnie wprowadza sie znane srodki wypelniajace.Sposobem wedlug wynalazku korzystnie jest prowadzic reakcje kompleksu chromowego typu 1:1 barwnika o wzorze 2 z zóltym barwnikiem o wzorze 3 przez stopniowe dodawanie barwnika o wzorze 3 w postaci pasty, uzyskanej po wytworzeniu barwnika i wydzieleniu go przez odfiltrowa¬ nie, do zawiesiny kompleksu typu 1:1 w temperaturze powyzej 70CC, przy czym na 1 mol kompleksu chromowego typu 1:1 barwnika o wzorze 2 uzywa sie 0,80-0,95 mola zóltego barwnika o wzorze 3, po czym korzystnie calosc homogenizuje sie, a nasatepnie ustala sie pH mieszaniny reakcyjnej na 5-7 i utrzymujac temperature powyzej 70°C miesza sie do zakonczenia reakcji.Jednym z rezultatów takiego postepowania jest otrzymywanie barwnika finalnego o niskiej zawar¬ tosci niezwiazanego kompleksowo chromu trójwartosciowego, zwykle ponizej 0,1% w przeliczeniu na chrom.140749 3 Sposobem wedlug wynalazku jako sól siarczynowanego alkoholu tluszczowego moze byc uzyta sól sodowa siarczynowanego alkoholu laurylowego, znana pod nazwa Rosulfan L-l, która stosowana jest jako srodek emulgujacy do emulgowania zywic akrylowych oraz przy otrzymywa¬ niu srodków pioracych i myjacych. Natomiast jako sól sodowa sulfobursztynianu dwu-/2- etyloheksylowego/ moze byc zastosowany produkt handlowy o nazwie Zwilzacz SBO, który uzywany jest w przemysle wlókienniczym, chemicznym, poligraficznym i górnictwie jako srodek zwilzajacy.Sposobem wedlug wynalazku jako niejonowy srodek pomocniczy przykladowo moze byc wykorzystany Olan SA, który jest mieszanina oleju mineralnego i emulgatora, zawierajacego produkty addycji tlenku etylenu do róznych zwiazków organicznych lub Wosk OT-78, który jest mieszanina oleju wazelinowego, emulgatora, bedacego produktem addycji tlenku etylenu do róznych zwiazków organicznych, oraz srodków antyelektrostatycznych.Olan SA jest stosowany w przemysle wlókienniczym jako natlustka ulatwiajaca przebieg laczenia, skrecania i przewijania przedzy, a Wosk OT-78 uzywany jest do woskowania osnów tkackich oraz przedzy, co ulatwia jej przerób.Stwierdzono, ze sposobem wedlug wynalazku na 45-95 czesci wagowe suchej masy barwnika o wzorze 1 korzystnie jest uzywac 0,5-5,0 czesci wagowych soli sodowej siarczynowanego alkoholu tluszczowego i/lub soli sodowej sulfobursztynianu dwu-/2-etyloheksylowego/ oraz 1-5 czesci wagowych niejonowego srodka pomocniczego bedacego mieszanina oleju mineralnego i emulga¬ tora z ewentualnym dodatkiem srodków antyelektrostatycznych, przy czym najkorzystniejsze rezultaty osiaga sie stosujac sól sodowa sulfobursztynianu dwu-/2-etyloheksylowego/ znana jako Zwilzacz oleju mineralnego i emulgatora, który stanowia produkty przylaczenia tlenku etylenu do róznych zwiazków organicznych, znany pod nazwa Olan SA.Sposobem wedlug wynalazku jako srodki wypelniajace moga byc uzyte: chlorek sodowy, bezwodny siarczan sodowy, mocznik, dekstryna, sole sodowe kwasu fosforowego, przy czym stwierdzono, ze korzystnie jest stosowac srodki wypelniajace, które stanowia bezwodny siarczan sodowy (III) i/lub sole sodowe kwasu fosforowego (IV). Szczególnie korzystnie jest uzywac na 45-95 czesci wagowe suchej masy barwnika o wzorze 1 10-30 czesci wagowych bezwodnego siarczynu sodowego i 10-30 czesci wagowych szesciometafosforanu sodowego badz fosforanu trójsodowego wzglednie trójpolifosforanu sodowego.Zamieszczona ponizej tabela obrazuje wplyw pH reakcji kompleksu chromowego typu 1:1 z barwnikiem o wzorze 3 oraz dzialanie dodanych do barwnika o wzorze 1 wedlug wynalazku zwiazków w procesie homogenizowania i powstaly nieoczekiwany efekt, nie wynikajacy z wlas¬ nosci technicznych poszczególnych zwiazków, co wskazuje na synergizm dzialania.Lp pH dodany rozpusz- zawartosc pyli- gestosc reakcji zwiazek czalnosc czesci nie- stosc nasypowa w wodzie rozpuszcza- o kg/dm3 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 7,0-9,5 7,0-9,5 7,0-9,5 7,0-9,5 5,0-7,0 5,0-7,0 5,0-7,0 5,0-7,0 bez dodatków I II I + II I + II I +II +III I+ 11 +IV I +II + + III + IY w 100°C g/dm3 51-50 41-50 41r50 51-60 61-70 61-70 71-80 81-90 lnych % 0,5-0,6 0,5-0,6 0,5-0,6 0,45-0,50 0,40-0,45 0,40-0,45 0,30-0,40 0,25-0,30 2 2-3 3 4-5 4-5 4 4 4-5 0,10-0,15 0,15-0,20 0,20-0,25 0,45-0,55 0,45-0,55 0,50-0,55 0,50-0,55 0,5-0,6 mmmm.^- Niepylna postac barwnika okreslana jest w pieciostopniowej skali, gdzie 5° oznacza produkt praktycznie niepylacy, a 1 ° — silnie pylacy (PN-76/C-04702). Gestosc nasypowa sluzydo oblicza¬ nia przestrzeni, jaka zajmuje masa okreslonej substancji. Jest to stosunek masy do objetosci zajmowanej przez próbke barwniaka w warunkach badania wyrazona w kg/dm3 (PN-80/C-O4532).4 140 749 Otrzymywany sposobem wedlug wynalazku srodek barwiacy odpowiada wspólczesnym wymaganiom stawianym formom handlowym proszków tej grupy barwników i jest praktycznie niepylny, zawiera czesci nierozpuszczalne w wodzie poniezj 0,5% oraz charakteryzuje sie wysoka rozpuszczalnoscia w wodzie — powyzej 51g/dm\ czesto powyzej 71g/dm3 i wysoka gestoscia nasypowa — powyzej 0,45 kg/dm3.Otrzymywany sposobem wedlug wynalazku srodek barwiacy moze byc stosowany, dzieki korzystnym cechom jakie posiada w nowoczesnych metodach barwienia wlókien proteinowych i poliamidowych, wyrobów z tych wlókien, mieszanek wlókien welnianych i poliamidowych, wló¬ kien welnianych i/lub poliamidowych w mieszankach z innymi rodzajami wlókien, np. w ciaglych metodach barwienia, a takze do barwienia skóry. Uzyskiwane oliwkowe wybarwienia sa równe i odznaczaja sie wysokim poziomem odpornosci na czynniki mokre, tarcie i swiatlo.Wysoka gestosc nasypowa srodka barwiacego wedlug wynalazku daje oszczednosci w zakresie opakowan, magazynowania i transportu.Otrzymywany sposobem wedlug wynalazku srodek barwiacy moze byc stosowany z innymi barwnikami metalokompleksowymi, kwasowymi i/lub bezposrednimi do barwienia jedwabiu, welny, poliamidu oraz skóry, a takze z innymi barwnikami metalokompleksowymi, kwasowymi, bezposrednimi i/lub zawiesinowymi do barwienia wlókien welnianych i poliamidowych w mie¬ szankach z innymi rodzajami wlókien.Wynalazek ilustruja, nizej podane przyklady, w których czesci i procenty oznaczaja czesci i procenty wagowe, a temperature podano w stopniach Celsjusza: Przy klad I. 15,1 czesci 2-naftolu rozpuszcza sie w mieszaninie 220 czesci wody, 4 czesci wodorotlenku sodowego i 5 czesci weglanu sodowego w temperaturze 80°C. 29,5 czesci kwasu l,2-dwuazooksy-6-nitronaftalenosul!onowegG-4 miesza sie ze 100 czesciami wody i 100 czesciami lodu i utrzymujac temperature 0-10° dodaje stopniowo 10 czesci wodorotlenku sodowego w postaci 15% roztworu, do uzyskania pH = 3-3,5. Roztwór 2-naftolu, po ochlodzeniu dodatkiem lodu do temperatury 50-60°, wlewa sie do roztworu dwuazozwiazku. Calosc miesza sie w tempera¬ turze 30-40° przy pH = 9,5-10,5 do zakonczenia sprzegania. Po zakonczeniu sprzegania nastawia sie pH mieszaniny reakcyjnej na 4-5 przez dodanie 7 czesci kwasu siarkowego rozcienczonego 15 czesciami lodu. Uzyskana zawiesine filtruje sie. Otrzymuje sie paste barwnika monoazowego o wzorze 2. 31,2 czesci zasadowego siarczanu chromu, zawierajacego 24,41% chromu wprzeliczeniu na Cr203, rozpuszcza sie w mieszaninie 360 czesci wody i 13,8 czesci kwasu mrówkowego w temperaturze 80-90°. Do uzyskanego roztworu mrówczanu chromu dodaje sie paste barwnika monoazowego o wzorze 2 i 200 czesci wody. Po wymieszaniu ogrzewa sie calosc do temperatury 115-120° i utrzymujac te temperature miesza do zakonczenia chromowania. Po zakonczeniu chromowania chlodzi sie uzyskana zawiesine do temperatury 30° i filtruje. Otrzymuje sie paste kompleksu chromowego typu 1:1. 12,3 czesci 4-nitro-2-aminofenolu rozpuszcza sie w mieszaninie 150 czesci wody i 14 czesci kwasu soinego 30% i utrzymujac temperature 0-10° dwuazuje przez wprowadzenie 5,6 czesci azotynu sodowego. 14,9 czesci anilidu acetylooctowego rozpuszcza sie w mieszaninie 200 czesci wody i 5,7 czesci wodorotlenkusodowego. Do roztworu anilidu acetyloocto¬ wego wlewa sie zawiesine dwuazozwiazku i miesza calosc temperaturze 5-15° do zakonczenia sprzegania. Po zakonczeniu sprzegania zawiesine barwnika ogrzewa sie do temperatury 60°, miesza w tej temperaturze w czasie 0,5-2,0 godzin i po ochlodzeniu do temperatury 50° filtruje. Otrzymuje sie paste barwnika monoazowego o wzorze 3. Do 450 czesci wody ogrzanej do temperatury 70° dodaje sie uzyskana uprzednio paste kompleksu chromowego typu 1:1 i po rozmieszaniu porcjami wprowadza w czasie 1 godziny paste barwnika monoazowego o wzorze 3, poczym miesza calosc w temperaturze 75-85°, utrzymujac pH w zakresie 5-7 przez stopniowe dodawanie lugu sodowego 15%. Po zakonczeniu reakcji tworzenia kompleksu chromowego typul: 2 o wzorze 1 do miesza¬ niny poreakcyjnej dodaje sie 19,5 czesci szesciometafosforanu sodowego (Polifos), 19,5 czesci siarczanu sodowego, 1 czesc Zwilzacza SBO, 2 czesci Olanu SA i calosc homogenizuje sie, po czym poddaje suszeniu w suszarni rozpylowej przy temperaturze na wlocie: 170-190°, a na wylocie: 70-90°. Otrzymuje sie 105 czesci srodka barwiacego wlókna proteinowe, poliamidowe i skóre na kolor oliwkowy. Produkt posiada rozpuszuczalnosc w wodzie w temperaturz !00° — powyzej 81g/dm3, pylistosc 4-5° i ciezar nasypowy 0,57 kg/dm3. Zawartosc czesci nierozpuszczalnych 0*3%.140 749 5 Przyklad II. Postepuje sie sposobem opisanym w przykladzie I stosujac wsad surowcowy do otrzymania barwnika monoazowcgo o wzorze 3 o 10% niniejszy. Otrzymuje sie 100 czesci srodka barwiacego wlókna proteinowe, poliamidowe i skóre na kolor oliwkowy o odcieniu bardziej niebieskim w porównaniu z produktem wytworzonym sposobem podanym w przykladzie I.Produkt posiada rozpuszczalnosc w wodzie w temperaturze 100° 86g/dm\ pylistosc 4-5° i ciezar nasypowy 0,55kg/dm3 oraz zawiera czesci nierozpuszczalnych w wodzie 0,25%.Przyklad III. Postepuje sie sposobem opisanym w przykladzie I, przy czym do mieszaniny poreakcyjnej przed suszeniem dodaje sie: 19,5 czesci fosforanu trójsodowego, 1 czesc Zwilzacza SBO i 2 czesci Olanu SA. Otrzymuje sie 87 czesci produktu barwiacego wlókna proteinowe, poliamidowe i skóre na kolor oliwkowy. Wytworzony srodek barwiacy posiada rozpuszczalnosc w wodzie w temperaturze 100° 74g/dm\ pylistosc 4°, ciezar nasypowy 0,53kg/dm3 oraz zawiera 0,31% czesci nierozpuszczalnych w wodzie.Przyklad IV. Postepuje sie sposobem opisanym w przykladzie I, po czym do mieszaniny poreakcyjnej przed suszeniem dodaje sie: 19,5 czesci trójpolifosforanu sodowego, 19,5 czesci siarczanu sodowego, 1 czesc Rosulfanu L-l i 2 czesci Wosku OT-78. Otrzymuje sie 105 czesci produktu, który ma rozpuszczalnosc w wodzie w temperaturze 100°C 83g/dm3, pylistosc 4-5°, ciezar nasypowy 0,55kg/dm3 oraz zawiera 0,3% czesci nierozpuszczalnych w wodzie.PrzykladV. Postepuje sie sposobem opisanym w przykladzie I, przy czym synteze komple¬ ksu chromowego typu 1:2 o wzorze 1 prowadzi sie przy pH = 7,0-9,5, a do mieszaniny poreakcyj¬ nej przed suszeniem dodaje sie 0,5 czesci Zwilzacza SBO, 0,5 czesci Rosulfanu L-l i 2czesci Olanu SA. Otrzymuje sie 70 czesci srodka barwiacego o nastepujacych wlasciwosciach: rozpuszczalnosc w wodzie w temperaturze 100° 55g/dm\ zawartosc czesci nierozpuszczalnych w wodzie 0,48% pylistosc 4-5°, ciezar nasypowy 0,5 kg/dm3.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania srodka barwiacego do barwienia wlókien proteinowych, poliamido¬ wych oraz skóry na kolor oliwkowy, w postaci proszku, zawierajacego asymetryczny barwnik chromokompleksowy typu 1:2 o ogólnym wzorze 1, w którym M oznacza atom. wodoru, metalu alkalicznego lub metalu ziemi alkalicznej badz grupe amonowa, srodki antypylace oparte na olejach mineralnych oraz ewentualnie srodki wypelniajace, przez sprzeganie kwasu 6-nitro-l,2- dwuazooksynaftalenosuIfonowego-4 z 2-naftolem w alkalicznym srodowisku wodnym, przepro¬ wadzenie otrzymanego barwnika monoazowego o wzorze 2 znanym sposobem w kompleks chromowy typu 1:1, poddanie uzyskanego kompleksu chromowego typu 1:1 barwnika o wzorze 2 reakcji z zóltym barwnikiem monoazowym o wzorze 3, wytworzonym przez sprzeganie zdwuazo- wanego 4-nitro-2-aminofenolu w alkalicznym srodowisku wodnym z anilidem kwasu acetylowego, w srodowisku wodnym w podwyzszonej temperaturze, korzystnie w temperaturze powyzej 50°C, znamienny tym, ze reakcje kompleksu chromowego typu 1:1 barwnika o wzorze 2 z zóltym barwnikiem monoazowym o wzorze 3 prowadzi sie przy pH powyzej 4, korzystnie przy pH = 5-7, a do uzyskanej po tej reakcji mieszaniny poreakcyjnej, zawierajacej asymetryczny barwnik chromo¬ kompleksowy typu 1:2 o wzorze 1, dodaje sie sól sodowa siarczynowanego alkoholu tluszczowego, korzystnie alkoholu laurylowego i/lub sól sodowa sulfonobursztynianu dwu-/2-etyloheksylowe- go/ oraz niejonowy srodek pomocniczy bedacy mieszanina otrzymanego w wyniku destylacji smoly weglowej lub ropy naftowej oleju, korzystnie oleju mineralnego, zwlaszcza oleju wazelino- wego badz wrzecionowego i emulgatora, który korzystnie stanowia produkty addycji tlenku etylenu do róznych zwiazków organicznych takich, jak alkilofenole i/lub alkohole wzglednie kwasy tluszczowe i/lub amidy kwasów tluszczowych, z ewentualnym dodatkiem srodków antye¬ lektrostatycznych, po czym calosc homogenizuje sie i nastepnie suszy rozpylowo, przy czym do homogenizowanej mieszaniny ewentualnie wprowadza sie znane srodki wypelniajace. 2. Sposób wedlug zastrzel, znamienny tym, ze reakcje kompleksu chromowego typu 1:1 barwnika o wzorze 2 z zóltym barwnikiem monoazowym o wzorze 3 prowadzi sie przez stopniowe dodawanie barwnika o wzorze 3 w postaci pasty, uzyskanej po wytworzeniu barwnika i wydzieleniu go przez odfiltrowanie, do zawiesiny kompleksu chromowego typu 1:1 w temperaturze powyzej 70CC, przy czym na 1 mol kompleksu chromowego typu 1:1 barwnika o wzorze 2 uzywa sie6 140 749 0,80-0,95 mola zóltego barwnika wzorze 3, po czym korzystnie calosc homogenizuje sie, a nastep¬ nie ustala sie pH mieszaniny reakcyjnej na 5-7 i utrzymujac temperature powyzej 70°C miesza do zakonczenia reakcji. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, albo 2, znamienny tym, ze na 45-95 czesci wagowe suchej masy barwnika o wzorze 1 stosuje sie 0,5-5,0 czesci wagowych soli sodowej siarczynowanego nasyconego alkoholu tluszczowego i/lub soli sodowej sulfonobursztynianu dwu-/2-etyloheksylowego/ oraz 1,0-5,0 czesci wagowych niejonowego srodka pomocniczego bedacego mieszanina oleju mineral¬ nego i emulgatora z ewentualnym dodatkiem srodków antyelektrostatycznych. 4. Sposób wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze stosuje sie sól sodowa sulfobursztynianu dwu-/2-etyloheksylowego) oraz niejonowy srodek pomocniczy bedacy mieszanina oleju mineral¬ nego i emulgatora, który stanowia produkty przylaczenia tlenku etylenu do róznych zwiazków organicznych. 5. Sposób wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, ze stosuje sie srodki wypelniajace, które stanowia bezwodny siarczan sodowy i/lub sole sodowe kwasu fosforowego. 6. Sposób wedlug zastrz. 5, znamienny tym, ze na 45-95 czesci wagowe suchej masy barwnika o wzorze 1 stosuje sie 10-30 czesci wagowych bezwodnego siarczanu sodowego i 10-30 czesci wagowych szesciometafosforanu sodowego badz fosforanu trójsodowego wzglednie trójpolifosfo- ranu sodowego.140 749 HO. 2 0 0-N-N N»€ MO, 5 O *x0 /Ctx CH: O N=N wzór r 4 N=N wzór r 2 OH CK noz HO < 0 -CH.NH wzór 3 PL

Claims (6)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania srodka barwiacego do barwienia wlókien proteinowych, poliamido¬ wych oraz skóry na kolor oliwkowy, w postaci proszku, zawierajacego asymetryczny barwnik chromokompleksowy typu 1:2 o ogólnym wzorze 1, w którym M oznacza atom. wodoru, metalu alkalicznego lub metalu ziemi alkalicznej badz grupe amonowa, srodki antypylace oparte na olejach mineralnych oraz ewentualnie srodki wypelniajace, przez sprzeganie kwasu 6-nitro-l,2- dwuazooksynaftalenosuIfonowego-4 z 2-naftolem w alkalicznym srodowisku wodnym, przepro¬ wadzenie otrzymanego barwnika monoazowego o wzorze 2 znanym sposobem w kompleks chromowy typu 1:1, poddanie uzyskanego kompleksu chromowego typu 1:1 barwnika o wzorze 2 reakcji z zóltym barwnikiem monoazowym o wzorze 3, wytworzonym przez sprzeganie zdwuazo- wanego 4-nitro-2-aminofenolu w alkalicznym srodowisku wodnym z anilidem kwasu acetylowego, w srodowisku wodnym w podwyzszonej temperaturze, korzystnie w temperaturze powyzej 50°C, znamienny tym, ze reakcje kompleksu chromowego typu 1:1 barwnika o wzorze 2 z zóltym barwnikiem monoazowym o wzorze 3 prowadzi sie przy pH powyzej 4, korzystnie przy pH = 5-7, a do uzyskanej po tej reakcji mieszaniny poreakcyjnej, zawierajacej asymetryczny barwnik chromo¬ kompleksowy typu 1:2 o wzorze 1, dodaje sie sól sodowa siarczynowanego alkoholu tluszczowego, korzystnie alkoholu laurylowego i/lub sól sodowa sulfonobursztynianu dwu-/2-etyloheksylowe- go/ oraz niejonowy srodek pomocniczy bedacy mieszanina otrzymanego w wyniku destylacji smoly weglowej lub ropy naftowej oleju, korzystnie oleju mineralnego, zwlaszcza oleju wazelino- wego badz wrzecionowego i emulgatora, który korzystnie stanowia produkty addycji tlenku etylenu do róznych zwiazków organicznych takich, jak alkilofenole i/lub alkohole wzglednie kwasy tluszczowe i/lub amidy kwasów tluszczowych, z ewentualnym dodatkiem srodków antye¬ lektrostatycznych, po czym calosc homogenizuje sie i nastepnie suszy rozpylowo, przy czym do homogenizowanej mieszaniny ewentualnie wprowadza sie znane srodki wypelniajace.
2. 2. Sposób wedlug zastrzel, znamienny tym, ze reakcje kompleksu chromowego typu 1:1 barwnika o wzorze 2 z zóltym barwnikiem monoazowym o wzorze 3 prowadzi sie przez stopniowe dodawanie barwnika o wzorze 3 w postaci pasty, uzyskanej po wytworzeniu barwnika i wydzieleniu go przez odfiltrowanie, do zawiesiny kompleksu chromowego typu 1:1 w temperaturze powyzej 70CC, przy czym na 1 mol kompleksu chromowego typu 1:1 barwnika o wzorze 2 uzywa sie6 140 749 0,80-0,95 mola zóltego barwnika wzorze 3, po czym korzystnie calosc homogenizuje sie, a nastep¬ nie ustala sie pH mieszaniny reakcyjnej na 5-7 i utrzymujac temperature powyzej 70°C miesza do zakonczenia reakcji.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, albo 2, znamienny tym, ze na 45-95 czesci wagowe suchej masy barwnika o wzorze 1 stosuje sie 0,5-5,0 czesci wagowych soli sodowej siarczynowanego nasyconego alkoholu tluszczowego i/lub soli sodowej sulfonobursztynianu dwu-/2-etyloheksylowego/ oraz 1,0-5,0 czesci wagowych niejonowego srodka pomocniczego bedacego mieszanina oleju mineral¬ nego i emulgatora z ewentualnym dodatkiem srodków antyelektrostatycznych.
4. 4. Sposób wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze stosuje sie sól sodowa sulfobursztynianu dwu-/2-etyloheksylowego) oraz niejonowy srodek pomocniczy bedacy mieszanina oleju mineral¬ nego i emulgatora, który stanowia produkty przylaczenia tlenku etylenu do róznych zwiazków organicznych.
5. 5. Sposób wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, ze stosuje sie srodki wypelniajace, które stanowia bezwodny siarczan sodowy i/lub sole sodowe kwasu fosforowego.
6. 6. Sposób wedlug zastrz. 5, znamienny tym, ze na 45-95 czesci wagowe suchej masy barwnika o wzorze 1 stosuje sie 10-30 czesci wagowych bezwodnego siarczanu sodowego i 10-30 czesci wagowych szesciometafosforanu sodowego badz fosforanu trójsodowego wzglednie trójpolifosfo- ranu sodowego.140 749 HO. 2 0 0-N-N N»€ MO, 5 O *x0 /Ctx CH: O N=N wzór r 4 N=N wzór r 2 OH CK noz HO < 0 -CH. NH wzór 3 PL