PL153842B1 - Sposób otrzymywania nowych azowych barwników chromokompleks owych 1:2 - Google Patents

Description

RZECZPOSPOLITA POLSKA	OPIS PATENTOWY	153 842
Patent dodatkowy do patentu nr---	Int. Cl.5 C09B 45/16
	Zgłoszono: B8 09 29 /P. 274969/ Pierwszeństwo _	CZYTELRIA
		OGÓLNA
URZĄD PATENTOWY	Zgłoszenie ogłoszono: 90 04 02
RP	Opis patentowy opublikowano: 1991 11 29

Twrcy wynalazku: Chrystian Przytylski, Halina Ścibisz, Barbara Ntepsuj, Anna Polka

Uprawniony z patentu: Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Przemysłu Barwników Organika,

Zgierz /Polska/

SPOSÓB OTRZYMYWANIA NOWYCH AZOWYCH BARWNIKÓW CHROMO KOMLBKS OWYCH 1:2

Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania nowych azowych barwników chromokompPeksowych 1:2 o ogólnym wzorze 1, w którym X oznacza atom chloru lub grupę nitrową, Y oznacza resztę ac^ylową, zwłaszcza acetylową, a M ⁱ M¹ są jednakowe bądź różne ⁱ oznaczsją bezbarwne kationy· Nowe barwniki wykazują przydatnośó do barwienia wyrobów z włókien proteinowych i/lub poiaamidowych oraz skóry na kolor szary.

Sposobem według wynalazku ze zdwuazowenego kwaeu 1-amanon-2hydronθy-6--itronaftalennsulfonowego-^- i 2-naftolu wytwarza się barwnik monoazowy o wz orze 2, który przeprowadza się, po ewentualnym wyoorębnieniu z mieszaniny poreakcyjnej, w kompleks chromowy 1:1 dwuetapowo poprzez kompleks chromowy 1:2 albo jednoetapowo działaniem związków łatwo oddających chrom w środowisku kwaśnymi w podwyższonej temperaturze, ewe nt ua lnie pod ciśnieneem, korzystnie w obecności kwasów organicznych, a następnie powstały kompleks chromowy 1:1 barwnika monoazowego o wzorze 2, po ewentualnym wydzieleniu z mieszaniny poreakcyjnej, poddaje się reakcji z barwnikiem monoazowm o ogólnym wzorze 3, w którym symbole mają wyżej podane znaczenie, otrzymanym przez sprzęganie zdwuazowenej pochodnej 2-a^^nmfenolu o ogólnym wzorze 4, w którym X ma wyżej podane znaczenie, z N-acylową pochodną 1-amino-7-naftolu, przy czym reakcję tworzenia asymetrycznego komp^l-oksu 1:2 prowadzi się w podwyższonej temperaturze przy pH powyżej 4,0 korzystnie przy pH = 5,0-9,0 a roztwór względnie zawiesinę uzyskanego barwnika chroanknapliksowigo 1:2 o wzorze 1 ewentualnie wykorzystuje się bezpośrednio do iytwirz8nia berwnika w formie handlowej proszku, granulatu lub płynu.

Stwierdzono, że sposobem według wynalazku na 1 mol kompleksu chromowego 1:1 barwnika monnazniegn o wzorze 2 korzystnie jest stosować 0,85-0,98 mola barwnika monoazowego o wzorze 3, a ponadto, iż reakcję kompleksu chromowego 1:1 barwnika monoazowego o wzorze 2 z barwnikiem aotoazoida o wzorze 3 korzystnie jest prowadzić w obecności środków o działaniu dyspergującym i/lub zwilżającym. Jako środki o działaniu dyspergującym i/lub zwilżającym mogą być tu użyte zwwaszcza: sól sodowa sulfobursztynianu di-/2iedynoieksynoiegn/

153 842

153 842 znana jako Zwwiżacz SBO, produkty przyłączenia tlenku etylenu do fenolu lub alkilofero11 znane jako Rokafenole, szczególnie Rokafenol N-8, produkty addycji tlenku etylenu do nienasyconych i/lub nasyconych alkoholi tłuszcoowych występujące na rynku pod nszwą Rokanole, korzystnie Rokanol K-20, 0-18 albo 0-30, produkty przyłączenia tlenku etylenu do oleju rycynowego wprowadzone do obrotu jako Rokacety, zwłaszcza Rokacet R-20 bądź R-40, sól sodowa etoksyowwanego i siarzfaoowanego alkoholu tłusczowwego znana jako Sulforokanol 0-100 względnie mieszaniny mono- i diestrów fosforanowych etoksylowanego alKoho1u tłuszcowwego zobojętnionego etanoloaminą, wprowadzone na rynek jako Rokanol PL-4 lub PL-10.

Sposobem według wynalazku wszystkie operacje mogą być prowadzone w środowisku wodnym zwłaszcza wtedy, gdy uzyskiwany roztwór bądź zawiesina barwnika chromokomplekaowego o wzo rze 1 używana Jest do wytwarzania barwnika w postaci handlowej proszku albo granulatu. Natomiast w niektórych przypadkach szczególnie, gdy otrzynywany roztwór bądź zawiesina barwnika chromokompleksowego o wzorze 1 stosowana jest bezpośrednio do wytwarzania barwnika w postaci handlowej płynu, pochodnej 2-aminofenolu o wzorze 4 i/lub reakcje sprzęgania i/lub reakcję tworzenia kompleksu chromowego 1:1 barwnika monoazowego o wzorze 2 i/lub reakoję kommU-oksu chromowego 1:1 barwnika monoazowego o wzorze 2 z barwnikiem monoazowym o wzorze 3 wskazane jest prowadzić w środowisku mieszaniny wody z rozpuszczalnikami organicznymi, korzystnie mieszającymi się z wodą, zwłaszcza w środowisku mieszaniny wody z alkoholami mono- bądź wielowodorotlenowymi, szczególnie z glikolem mom-, di- lub trie tyle nowym, ioh eterami albo estrami, polikolami, dimetylof omiomidem, mono-, di- względnie trieaenoloaminą, dioksanem lub N-meeylopirolidonem.

Otrzymywane sposobem według wynalazku nowe barwniki w postaci pasty, albo po wysuszeniu jako proszek względnie w postaci roztworu bądź zawiesiny, którą może stanowić m^eszanina poreakcyjna po ich zszotityzowaniu, mogą służyć do wytwarzania barwników w formie handlowej proszku, granulatu względnie płynu.

Uzyskiwane sposobem według wynalazku barwniki o wzorze 1 mogą być wy^^bnione z mieszaniny poreakcyjnej przez odfiltrowanie, po ewentualny uprzednim wyedeniu i/lub podkwaszeniu, lub przez wysuszenie roztworu bądź zawiesiny otrzymanej po ich wytwoozeniu. Szczególnie korzystne jest wyoli^bnianie barwnika przez wysuszenie jego roztworu bądź zawiesiny w suszarni rozpyl^ej, po ewentualnym uprzednim dodaniu środków wyype nia jących i/lub środków o działaniu zwilżającym i dyspergującym 1/lub środków antyp^^nych i/lub środków o działaniu antypylny. ΜθρζοοΙοζ poreakcyjne zawiera jące nowy barwnik mogą być też wykorzystywane do otrzymywania barwnika w postaoi handlowej granulatu, np. w drodze wysuszenia w suszarni fluidyzacyjnej przy zastosowaniu jako podłoża mieszaniny siarczanu sodowego i suszonego barwnika, jak również bezpośrednio do wytwarzania go w postoci handlowej płynu przez dodanie ewentualnie rozpuszczałników organicznych mieszających się z wodą i/lub środków o działaniu zwilżającym i dyspergujący i/lub środków anty lennych i/lub śm^^lc<5w stabililujących pH i/lub środków biobójozych i/lub substancji hydrotroplwych.

Otrzymywane sposobem według wyra lazku nowe barwniki w postaci handlowej proszku lub granulatu jako środki wyzliniające przykładowo mogą zawierać: chlorek sodowy, siarczan sodowy albo potasowy, fosforan sodowy, heksameeafosforan sodowy zoooz jako Polifos, mocznik, dekstrynę, glukozę bądź mieszaniny tych związków. W formach handlowych barwnika jako środki o działaniu zwilżającym i dyspergującym przykłidowo mogą być użyte wylenione wczzśniej: Ζν/ilżacz SBO, Rokafenole, Rokanola, Rokacety, bądź Sulfonkaml 0-100, a ponadto: sól disodowa kwasu dinaftaioooyetanoilaulloliwego znona jako Pyspergatory NNO, produkt dwuetopowej kondoRna^! mieszaniny o-, m- i p-krezoli z formaldehydem i kwasem 2-ooftolsuulfonwwym-6 znany jako Dyzplrgetor S-65, produkt uboczny otrzymywania celulozy mtodą siarczynowania zawierający sole sodowe kwasów iignOncsullooowych, sól sodowo kwasu bltyioooftleololllfoniwegl zoooo jako Nekalina S, sól sodowa kwasu iibutylooaftolenosullooowego o nazwie handlowej Nekal BX. Jako środki o działaniu anty^enny mogą

153 842

11»5 części 4-chloro-2-aminofenolu dwuazuje się i wytworzony związek dwuazoniowy sprzęga z 15,6 częściami 1-N-forrnyloamiiOo7-nnftoln w środowisku alkaiccznym od węglanu sodowego. Otrzymany barwnik monoazowy wyoorębnia się przez wysolenie chlorkeem sodowym i odfiltrowanie, a uzyskaną pastę oraz pastę wytworzonego uprzednio kommPeksu chromowego 1:1 barwnika monoazowego o wEorze 2 rozprowadza się w mieszaninie 120 części wody,

100 części glikolu etylenowego oraz 10 części monootaorlrai.oy. ?o hrmorennEzcji ogrzewa się w temperaturze 80-85° utrzymując pH = 6,5-7,5 do zakończenia reakcji. Otrzymany roztwór barwnika chrrmrkrmiieksrwegr 1:2 odfiltrowuje się od nierozpuszczalnych zanieczyszczeń. Uzyskany filtrat może stanowić formę płynu produktu, który barwi wyroby z włókien protenoowych i/lub poliamidowych oraz skórę na kolor szary o odcieniu zieoonym.

Przykła d III. 15,4 części 5-nitro-2-sminofe nolu rozpuszcza się w 100 częściach wody dodatkiem 16,0 części 30% ługu sodowego,’ do uzyskanego roztworu wsypuje się 7,0’ części azotynu sodowego, po czym wkrapla w czasie 30 minut do mieszaniny 34,5 części stężonego kwasu solnego, 40 częśoi wody i 80 części lodu. Po upływie 1 godziny dwuazowanie jest zakończone i otrzymany związek dwuazoniowy sprzęga się z 27,6 częściami

1- N-benEoilrimino-7-oaftrlu w środowisku alkalizonyi od węglanu sodowego. Barwnik monoazowy wyodrębnia się przez wysolenie chlorkiem sodowym i odfiltrowanie, a uzyskaną pastę rozprowadza się w 400 częściach wody z pastą barwnika monoazowego o wzorze 2 wytworzonego przez sprzęganie 29-5 części kwasu 1-aminor2-hySrorsy-6-nOtronaitslenosullr nowego-6 z 15,0 częściami 2-naftolu sposobem podanym w przykładzie I. Do zawiesiny dodaje się 38,0 części Chrom lu J-33, zawierającego chrom w ilości rdpowiidaiącθj 24,4% CrgOp 21,0 części 85% kwasu mrówkowego oraz 1,4 części kwasu salicyrowlgr. Całość ogrzewa się w temperaturze 115-125° pod ciśnieulθi /autoklaw/ w czasie 2 godzin, a następnie schładza się do temperatury 60-85°, wkrapla 30% ług sodowy do pH = 8,0-8,5 i miesza do zakończenia reakcji utrzymując temperaturę 80-85° i pH = 6,5-7,5. Do uzyskanego roztworu barwnika chroirkompleksowego 1:2 wsypuje się 60 części chlorku sodowego i w temperaturze 70-75° odfiltrowuje wytrącony osad. Pastę suszy się otrzymując 105 części kruchego produktu, który barwi jedwab, wełnę, poliamid i skórę na kolor szary o odcieniu silnie zielonym.

Claims (13)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Sposób otrsymyo^8nii nowych azowych barwników chromokoiieeksowych 1:2 o ogólnym wzorze 1, w którym X oznacza atom chloru lub grupę nitrową, Y oznacza resztę acylową, zwłaszcza metylową, a M i. M^- są jednakowe ^bądź różne 1. oznaczają bezbarwne kation^y, znamienny tym, że ze zdwuszowanego kwasu 1-aIninoo-2hySrrrsy-6-nOtronaf talmosulfonowego-4 i 2-naftolu wytwarza się barwnik ionoizooy o wzorze 2, który przeprowadza się, po ewentualnym wyoorębnieniu z mieszaniny poreakcyjnej w kompleks chromowy 1:1 dwuetapowo poprzez kommPeks chromowy 1:2 albo jednoetapowo rziił6neei związków łatwo oddających chrom w środowisku kwaśnym w podwyższonej teiperaturze, ewennualnie pod ciśnieniem, korzystnie w obecności kwasów organicznych, a następnie p^^wtały komPeks chromowy 1:1 barwnika ^noszow^ego o wzorze 2, po ewentualnym oySrZeleniu z mieszaniny poreakcyjnej, poddaje się reakcji z barwnikiem monoizcwym o ogólnym wzorze 3, w którym symbole mają* wyżej podane zn^czeniLa, otryiianyi przez sprzęganie zrwuazoo^nej pochodnej
2. 2- aminofenolu o ogólnym wz orze 4, w którym X ma wyżej podane znaczenie, z N-scylową pochodną 1-aminor77·naftolu, przy czym reakcję tworzenia asymetrycznego koiieeksu-1:2 prowad-zi się w. podwyższonej temper^turze przy pH powyżej 4,0 korzystnie przy - pH = 5,0-9,0 a ro-ztwór ν/zględnie - zawiesinę uzyskanego barwnika chroiokoiplΊkt(Wlgo 1:2 o wzorze 1 ewentualnie wykomystuje się bezpośrednio do wytwarzania barwnika w formie handlowej* proszku, granulatu lub płynu.

   2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że na 1 mol komPeksu chromowego 1:1 barwnika ionoazoo;ego o wzorze 2 stosuje się 0,05-0,98 mola barwnika monoazowego o wzorze 3·

   153 842
3. 3· Sposób według zastrE· 1, znamienny tym, że reakcję kompleksu chromowego 1:1 barwnika monoazowego o wzorze 2 z barwnikiem monoazowym o wzorze 3 prowadzi się w obecności środków o działaniu zwilżającym i/lub dyspergującym.
4. 4. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że dwuazowanie pochodnej 2-aminofenolu o wzorze 4 i/lub reakcje sprzęgania i/lub reakcję tworzenia kompleksu chromowego 1:1 barwnika monoazowego o wzorze 2 i/lub reakcję kompleksu chromowego 1:1 barwnika mono azowego o wzorze 2 z barwnikiem monoazowym o wzorze 3 prowadzi się wśrodowlsku mieszaniny wody z rozpuszczalnikami organicznymi, korzystnie mieszającymi aię'z wodą, zwłaszcza w środowisku mieszaniny wody z alkoholami mono- albo wielowodorotlenowymi, szczególnie z glikolem mono—· di- bądź trie tyle nowym, ich eterami lub estrami, polikolami, dimetyloformamidem, mono-, di- albo trietnnooaaminą, dioksanem względnie N-metylopirolioonem·
5. 5· Sposób według zastrz· 1, znamienny tym, ża barwniki choomokompeekθowe o wzorze 1 wyodrębnia się przez wysuszenie roztworu bądź zawiesiny uzyskanej po ich wytworzeniu· ,
6. 6· Sposób według zastrz· 1 albo 5, znamienny tym, że barwniki chromokompleksowe o wzorze 1 wyoodębnia się przez wysuszenie ich roztworu bądź zawiesiny w suszarni rozpyłowej po uprzednim ewentualnym dodaniu środków wypełniających i/lub środków o działaniu zwilżającym 1 dyspergującym i/lub środków antypiennych i/lub środków o działaniu antypylnym·
7. 7· Sposób według zastrz· 1 albo 4, znamienny tym, że roztwór lub zawiesinę uzyskanego barwnika chrorokorpleksowego o wzorze 1 używa alę bezpośrednio do wytworzenia barwnika w postaci handlowej płynu przez dodanie ewentualnie mieszających aię z wodą rozpuszczalników organiczny oh 1/lub środków o działaniu zwilżającym i dyspergującym i/lub środków antyplennych 1/lub środków stabilizujących pH 1/lub środków biobójczych 1/lub substancji hydrotropowych·
8. 8· Sposób otrzymywania nowych azowych barwników chromo kompleks owych 1:2 o wzorze 1, w którym Σ oznacza atom chloru lub grupę nitrową, Y oznacza resztę acylową, zwłaszcza acetylową, a M i są jednakowe bądź różne i oznaczają bezbarwne kationy, znamienny t y m, że barwnik monoazowy o wzorze 2 1 barwnik monoazowy o ogólnym wzorze 3, w któiyym symbole mają wyżej podane znaczenie, w proporcji molowej jak 0,45-0,55 : 0,55-0,45 poddaje się działaniu związków łatwo oddających chrom, użytych w ilości odpowiadającej co najmniej 0,45-0,55 gramoatomu Cr na 1 mol wskazanych ^żej barwników monoazowych, w środowisku silnie kwaśnym w eoiwyZszonej temppraturze, ewentualnie pod ciśnieniem, korzystnie w obecności kwasów organicznych, a następnie kontynuuje się reakcję przy pH powyżej 4,0 szczególnie przy pH = 5,0-9,0 w podwyyszonej temperaturze, po czym roztwór względnie zawiesinę uzyskanego barwnika ąhromokorpleksowego 1:2 o wzorze 1 ewentualnie wykoozyetuje się bezpośrednio do wytworzenia barwnika w formie handlowej proszku, granulatu lub płynu·
9. 9· Sposób według zastrz· 6, znamienny t y m, że reakcję prowadzi się w obecności środków o działaniu dyspergującym i/lub zwilżającym·
10. 10· Sposób według zastrz· 8, znamienny tym, że reakcję prowadzi się w środowisku mieszaniny wody z rozpuszczalnikami organicznymi, korzystnie mieszającymi się z wodą, zwłaszcza w środowisku mieszaniny wody z alkoholami mono- albo wielowod orotle nowymi, szczególnie z glikolem mono-, di- bądź trietylenowym, ich eterami lub estrami, polikolimi, iimetyloformamider, mono-, ϋ- albo trietanoloaminą, dioksanem względnie N-imtylopirolidonem·
11. 11· Sposób według zastrz· 8, znamienny tym, że barwniki chromokompleksowe o wzorze 1 wyodrębnia się przez wysuszenie roztworu bądź zawiesiny uzyskenej po ich wytworzeniu·
12. 12· Sposób według zastrz· 8 albo 11, znamienny tym, że barwniki chromokompleksowe o wzorze 1 wyoorębnia się przez wysuszenie ich roztworu bądź zawiesiny w

    153 842 być zastosowane preparaty silikonowe, np. emulsja związków polidimstylosiloksanovych znana pod nazwą Antifoem RD. Barwniki w pnstaci handlowej pnoziu względnie granulatu jako środki o działaniu antypylnym przykładowo mogą zawterać środi! oparte na olejach minerałach lub oilinokowych, przykładowo mieszaniny olejów mineralnych 1 emlgatora niejonowego znane jaio Olan G albo SA·

    Otrzymywane sposobem według wynalazku nowe barwniki chromoiompleisooe w formie handlowej płynu, który stanowi roztwór lub dyspersja w układzie wodnym, ooOnnkrozpuuzczalnikowym, jako ewentualne rozpuszczalniki organiczne Kozy a tnie mogą zawierać: mono-, di- względnie trieaoooOaaiinę, alkohole mono- bądź wielowodorotle nowej, szczególnie glikole mono-, di- lub trietylnnowe, ich etery albo estry, pollkole, formamid, dimetyloformamid, N^mmt;tlo^piiro^i^don, diotsan względnie mieszaniny tych rozpuszczalnk^w. Jako środki biobójcze mogą być tu zastosowane pochodne rrezoll jak np· p-chloro-m-krazol znany pod nazwą Raschid, natomiast jako substancje hydrotropowe przykładowo mogą być użyte: mocznik, tiomocznik, ich pochodne mtylowe, kap ro laktam, am.dy kwasowe, ksylenosulfkolsn sodowy.

    Nowe azowe barwniki chromkkkmplekθowl 1:2 o wzorze 1, w którym symbole mją wyżej podane znaczenia, mogą być również otrzymane sposobem według wynalazku polegającym oa· tym, że barwnik monoazowy o wzorze 2 i barwnik monoazowy o ogólnym wzorze 3, w którym symbole mają podane znaczenie, w proporcji molowej jak 0,45-0,55 : 0,55-0,45 poddaje się działaniu związków łatwo oddających chrom, użytych w ilości odpowiadającej co najmniej 0,45-0,55 gramoatomu Cr na 1 m>l wskazanych wyżej barwników mon o azowy oh, w środowisku silnte kwaśnym w podwieź onej te literaturze, . ewentualnie pod olśnieniem, korzystnie w obecności kwasów organicznych, a następnie kontynuuje się reakcję przy pH powyżej 4,0 szczególnie przy pH = 5,0-9,0 w podwyższonej temperaturze, po czym roztwór względnie zawiesinę uzyskanego barwnika chromo0km)lekoowego 1:2 o wzorze 1 ewe ntualnie wykorzystuje się bezpośrednio do wytworzenia barwnika w formie handlowej proszku, granulatu lub płynu·

    Stwierdzono, że wskazanym wyżej sposobem według wynalazku reakcję korzystnie jest prowadzić w obecności środków o działaniu dyspergującym i/lub zwilżającym, zwłaszcza w obecności Zwwiżacza SBO, Rokafenolu N-8, Rokanolu K-20, 0-18 albo 0-30, Rokacetu R-20 względnie R-40, Sulfonkam^ 0-100, Rokanolu PL-4 bądź PL-10. Reakoja może być prowadzona w środowisku wodnym lub w środowisku wody z rozpuszczalnikami organicznymi, korzystnie mieszającymi się z wodą, zwłaszcza w środowisku mieszaniny wody z wyżej podanymi rozpusz c zalnikami·

    Otrzymywane om^^ΐ.ao^m sposobem według wynalazku nowe barwniki mogą być również wyodrębniam przez wysolenie chlorkiem sodowym lub pota^Nym, ewentualne podkwasz3nle i odfittrowanie wytrąconego osadu albo przez wysuszenie roztworu bądź zawiesiny uzyskanej po ich wytwonEeniu, zwłaszcza w suszarni rozpyłowej, po ewentualnym uprzednim dodaniu środków wypeeniającyoh i/lub środków o działaniu zwilżającym i dyspergującym i/lub środków o działaniu antypiennym i/lub środków o działaniu antypylnym. Analogicznie roztwór bądź zawiesina nowego barwnika uzyskana omawianym sposobem według wymlazku może być użyta bezpośrednio do w^^two^enia barwnika w postaci handlowej płynu przez dodanie ewentualnie mie sza jących się z wodą rozpuszczalnków organicznych i/lub środków o działaniu zwilżającym i dyspergującym i/lub środków snopiei/lub środków stabiizzujących pH i/lub środków biobójczych i/lub substancji hydΓktropowtoh.

    Nowe barwniki ohr¢mo0lipleioool o wzorze 1 charakteryzują się wysoką oytdjnością kolorystyczną, dobrą rozpuszczalnością w zimnej oraz gorącej wodzie i barwią w dowolnym stadum przerobu włókna e^Γk^tβOkowl i poliamidowe, mieszanki włókien poliamidowych i wełnianych oraz skórę oa drodze wyczerpywania z obojętnych lub korzystniej ze słabo kwaśnych kąpieli oa kolor gzary o odcieniu zielonym. Uzyskiwane wybairwieoia są równe i posiadają bardzo dobre odporności oa czynniki mokre, tarcie i światło. Barwniki o wzorze 1 mogą być też używane do druku wyrobów z włókien erkteOoootoh i ekliaiidootoh, do

    153 842 barwienia poliamidu metodą ciśnieniową, a także w barwieniu poliamidu w mgi.e. Nowe barwniki mogą być również stosowane w komppoycjach z innymi barwnikami me talokomplekgowymi, z barwnikami kwasowymi, bezpośrednimi lub zawiesnnowymi do barwienia wyrobów z włókien protenoowych i poliamidowych oraz wyrobów z mieszanek tych włókien z innymi rodzajami włókien, jak i do barwienia skóry·

    Wyyaaazek ilustrują niżej podane przykłady, w których części i procenty oznaczają części i procenty wagowe, a stopnie temjpratury podano w stopniach Celsjusza:

    Przykład I· 29,5 części zdwuazowanego kwasu 1-αm.no-2-hydrairyc6--aarinaftαlenisulfonowegi-4 w postaci około 50# pasty rozprowadza się w 100 częściach wody z dodat kiem 100 części lodu, po czym wkrapla w czasie 1 godziny około 33,0 części 30# ługu sodowego do pH = 3,0-3,5· Do uzyskanego roztworu dodaje się 0,5 części Zwilżacza SBO, a następnie wlewa się roztwór o temperaturze 60° 15,0 części 2-naftolu w 140 częściach wody z 14,0 częściami 30# ługu sodowego i 5,0 częściami węglanu sodowego· Temmeratura sprzęgania 35-40°, pH początkowe 10,0-10,5 obniża się w czasie sprzęgania do 8,5-9,0.

    Po upływie 2-3 godzin mieszanie jest zakończone· Zawiesinę zakwasza się dodatkiem 50# kwasu solnego do pH = 1-2 i odfiltrawuje osad barwnika monoazowego.

    37,0 części mieszaniny siarczanu sodowego i zasadowego siarczanu chromu znanej jako Chromał J-33, która zawiera chrom w ilości odpowwadsjącej 24,4# C^C^, rozpuszcza się w 400 częściach wody, dodaje 20,0 części 85# kwasu mrówkowego i ogrzewa w temperaturze 85-90° w czasie 1 godziny· Do roztworu dodaje się otrzymaną uprzednio pastę barwnika monoazowego i ogrzewa w temperaturze 115-125° pod ciśnieniem /autoklaw/ w czasie 2 godzin· Po zakończeniu reakcji zawiesinę schładza się,do temperatuay 30° i odfiltoowuje osad komppeksu chromowego 1:1·

    12,3 ozęśoi 4-nitro-2-aminifenolu rozprowadza się w 200 częśoiach wody z dodatkiem
13. 13,8 części stężonego kwasu solnego, miesza do rozpuszczenia 1 schładza lodem do temperatury 0-5°, po czym wkrapla w czasie 20 m.nut roztwór 5,6 częśoi azotynu sodowego w 20 częściach wody· Miesza się w czasie 1 godziny i otrzymaną zawiesinę związku dwuazoaioiθgo dodaje w temperaturze 10-15° do roztworu zawierającego 16,1 części 1-N-acetyloamino-7-naftolu, 4,0 części w^odootlenku sodowego, 8,0 częśoi węglanu sodowego oraz 200 części wody· Sprzęganie tiwa około 1 godziny· Wytrącony osad barwnika monoazowego odfiltrowuje się, a uzyskaną pastę zawiesza się wraz z pastą uprzednio wytworzonego kompleksu chromowego 1:1 barwnika monoazowego o wzorze 2 w 400 częściach wody· Dodaje się 0,5 częś ci Zwwiżacza SBO i homogennzuje w czasie 1 godziny· Na stępnie ustala się pH zawiesiny w granicach 8,0-8,5 dodatkiem ługu sodowego, ogrzewa do temppratury 80-90° i miesza w tej tem^pturze utrzymując pH = 6,5-7,5 przez wkraplanie ługu sodowego do zakończenia reakcji /chromatografia - zanik barwnika manDazoN^g^ Do uzyskanego roztworu barwnika chΓomokomleksoiego 1:2 wprowadza się 1,5 części Olanu SA oraz 45 części siarczanu sodowego i po ujednorodnieniu suszy rozpyłowo· Otrzymuje się 120 części czarnego, aiepclącego proszku, który barwi jedwab, wełnęT poliamid i skórę na kolor szary o odcieniu zielonkawym· Wyyarwienia są intensywne, równe i posiadają bardzo dobre odporności na czynniki mokre, tarcie i światło·

    Przykład II· 16,8 części dwuchromianu sodowego, zawierającego chrom w ilości odpowradającej 65# CrO^ rozpuszcza się w 80 częściach wody, dodaje 13,2 części kwasu octowego oraz 6,0 części glukozy· Ogrzewa się w temperaturze 80-85° w czasie 7-8 godzin· Otrzymuje się około 100 części fiole^Nego roztworu zasadowego octanu chromu, zawierającego 0,11 gramoatomu Cr· Do uzyskanego czynnika chromującego dodaje się pastę barwnika monoayiwlgo o · wzorze 2. wytworzonego sposobem podanym w przykładzie I przez sprzęganie

    29,5 części zdwuazowanego kwasu 1-amiaυ-2-hydΓoksyco-nitro naftaenissulfaiiwego-4 z. 15,0 częściami 2-naftolu· Zawiisinę ogrzewa się we wrzeniu utrzymując pH = 4,5-6,0 w czasie 2-3 godzin do zaniku barwnika monoazowego· Uzyskany roztwór kompleksu chromowego 1:2 zakwasza się 50# kwasem siar^w^ do pH = 2,0 i ogrzewa w temppraturze 115-125° pod ciśnieniem /autoklaw/ w czasie 1,5 godziny, po czym schładza się do temperatury 30° i idfileri wuje osad powstałego kompleksu chromowego 1:1·

    153 842 suszarni rozpyłowej po ewentualnym uprzednim dodaniu środków wypełniających i/lub środków o działaniu zwilżającym i dyspergującym i/lub środków o działaniu antypiennym i/lub środków o działaniu antypylnym.

    13· Sposób według zastrz. 8 albo 10, znamienny tym, że roztwór bądź zawiesinę uzyskanego barwnika chromokompleksowego o wzorze 1 używa się bezpośrednio do wytworzenia barwnika w postaci handlowej płynu przez dodanie ewentualnie mieszających się z wcx3ą rozpuszczał ników organicznych i/lub środków o działa niu zwilża jącym i dysper gującym i/lub środków entyp iennych i/lub środków stabilizujących pH i/lub środków biobójczyoh i/lub substancji hydrotropowych.

    wzór 3

    W2ór 4