PL164158B1 - Sposób i urzadzenie do zginania rury wielokanalowej PL - Google Patents

Abstract

1. Sposób zginania rury wielokanalowej z sze-- regiem kanalów rozmieszczonych obok siebie w kierun- ku wzdluz rury. przy czym obszar j ej zginania j est stopniowo przemieszczany wzdluz osi rury, a w trakcie zginania trzpien wprowadza sie do wewnatrz kazdego z kanalów w obszar jej zginania, znamienny tym. ze podczas co najmniej czesci operacji zginania zmienia sie polozenie co najmniej jednego z wymienionych trzpieni wzgledem rury w obszarze zginania w zaleznosci od dlugosci czesci rury, która zostala juz zgieta podczas operacji zginania. 8. Urzadzenie do zginania rury wielokanalowej zawierajacej szereg kanalów rozmieszczonych obok sie- bie w kierunku wzdluznym rury, zawierajace wzornik do podtrzymywania tej ru iy podczas jej zginania, srodki zginajace te rure wokól tego wzornika w obszarze jej zginania, które wzdluz tej rury przemieszczane sa sto- pniowo, a szereg trzpieni j est wprowadzonych odpowie- dnio do kanalów dla jej podparcia od wewnatrz podczas zginania oraz posiada srodki ustalajace polozenie trzpieni w obszarze uginania znamienne tym, ze srodki ustalajace (16, 17, 18) posiadaja konstrukcje umozli- wiajaca przemieszczanie co najmniej dwóch z wymienio- nych trzpieni (12, 13) podczas zginania w polozeniu wzgledem siebie w kierunku wzdluznym rury. FIG. 1 PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób zginania rury wielokanałowej oraz urządzenie do zginania rury wielokanałowej, zwłaszcza z kanałami rozmieszczonymi w płaszczyźnie w położeniu obok siebie.

Rura wielokanałowa w tym rozwiązaniu oznacza rurę, która zawiera szereg kanałów, połączonych ze sobą w nierozłączną rurę z rozmieszczonymi wzdłuż kanałami. Kanały te są zwykle oddzielone od siebie co najmniej jedną ścianką działową, która może być ścianką podwójną, natomiast każdy z kanałów stanowi kompletną pojedynczą rurę, zaś ścianka działowa może stanowić wspólną ściankę pomiędzy dwoma kanałami. Rura tego rodzaju jest zwykle wykonana ze stali.

Znana rura wielokanałowa jest określana jako DD zawierająca dwa kanały, z których każdy w przekroju ma kształt litery D, połączone płaskimi częściami stykającymi się ze sobą. W przekroju rury DD mogą posiadać zarys kołowy, eliptyczny lub inaczej ukształtowany. Ścianka działowa pomiędzy nimi jest ścianką wspólną.

Rura DD posiada coraz szersze zastosowanie jako rura wydechowa w przemyśle samochodowym. Atrakcyjność tego rodzaju rury DD polega na jej ukształtowaniu, odpowiednim do silników spalinowych o dużej mocy dyspozycyjnej i zajmowaniu mało miejsca w samochodzie, tym samym zwiększającym elastyczność projektowania.

Rura DD jest zwykle wytwarzana jako rura prosta o dwóch komorach i następnie modyfikowana w procesie, między innymi, gięcia do wymaganego kształtu, na przykład kształtu rury wydechowej.

Znany jest sposób wytwarzania rury DD giętkiej w płaszczyźnie prostopadłej do przegrody pomiędzy dwoma kanałami o zarysie D. W tym sposobie trzpień wprowadza się w każdy z kanałów o zarysie D. Każdy z trzpieni ma zewnętrzną tuleję o zasadniczo stałym przekroju poprzecznym względem osi wzdłużnej, przy czym przekrój ten odpowiada przekrojowi kanału o zarysie D. Trzpień ma płaską stronę przednią, na skierowanym w stronę zgięcia końcu, a powierzchnia przejścia pomiędzy tuleją zewnętrzną oraz płaską stroną przednią jest nieznacznie zaokrąglona. Rura jest gięta wokół kołowego wzornika. Każdy trzpień zostaje wprowadzony dostatecznie głęboko do wnętrza rury i tak, aby przednia krawędź tulei zewnętrznej tego trzpienia miała położenie rozmieszczone o około 2-5 mm przed promieniem poprowadzonym przez punkt styczności rury z wzornikiem. Właściwe położenie każdego z trzpieni jest określane doświadczalnie dla każdej wielkości rury, promienia gięcia itd. oraz nie ulega już żadnym dalszym zmianom. Jeżeli trzpień zostanie wprowadzony w dalsze . położenie do rury niż do wymienionego uprzednio położenia, to w wykonanym zgięciu występuje wybrzuszenie, które jest odciskiem tej powierzchni przejścia. Jeżeli trzpień zostanie wprowadzony jeszcze dalej do ury, to wtedy wystąpi ryzyko, że zostanie on wciągnięty do zgięcia, co zakłóci operację zginania oraz innych części urządzenia zginającego. W sposobie tym mogą być prowadzone zgięcia do około 90°, skąd rura zostanie zgięta o 90°. Jeżeli zostanie wykonane większe zgięcie, to zewnętrzna ścianka rury DD od strony wewnętrznej zgięcia zostanie pofałdowana, a kanał usytuowany po zewnętrznej stronie zgięcia zostanie spłaszczony. Wynikająca z tego niedogodność stanowi o wykorzystaniu jej jako rury wydechowej o zakłóceniu równowagi rozpływu gazów pomiędzy cylindrami silnika spalinowego podłączonymi do jednego kanału o kształcie D a cylindrami podłączonymi do drugiego kanału o kształcie D.

Inna niedogodność znanego sposobu występuje wtedy, gdy usiłuje się zgiąć rurę DD w dwóch przeciwnych kierunkach w tej samej płaszczyźnie, przykładowo przy wykonywaniu zgięcia w kształcie litery S. Położenie trzpienia po wewnętrznej stronie zgięcia powinno być odmienne od położenia trzpienia po zewnętrznej stronie zgięcia, stąd w trakcie zgięcia w kształcie litery S trzpienie powinny być podczas operacji zginania przenoszone z jednego kanału do drugiego. Powoduje to straty czasu produkcyjnego.

Znany jest z opisu patentowego USA-4 009 601 sposób i urządzenie do zginania rury dwukanałowej, w szczególności dwóch koncentrycznych rur okrągłych. Rdzeń metalowy, złożony z zewnętrznego rdzenia metalowego i wewnętrznego rdzenia metalowego zostaje wsunięty do dwóch koncentrycznych rur okrągłych do odpowiedniego położenia i zostaje w niej zamocowany na czas operacji zginania. Wewnętrzny rdzeń metalowy i zewnętrzny rdzeń metalowy są ze sobą sztywno połączone za pomocą pręta metalowego i kołnierzowej załączki.

Z opisu patentowego DE-A-2 732 046 znany jest sposób zginania dwóch rur, z których jedna została umieszczona wewnątrz drugiej oraz urządzenie do przeprowadzania tego sposobu. W procesie zginania stosuje się dwa trzpienie okrągły, umieszczony wewnątrz mniejszej rury i o kształcie sierpowym, pomiędzy rurą mniejszą i większą. Oba trzpienie zostały połączone ze wspornikiem za pomocą sztywnych prętów i są zamocowane w określonym położeniu podczas zginania rur.

Celem rozwiązania według wynalazku jest opracowanie sposobu zginania rur wielokanałowych, umożliwiających ich zginanie pod co najmniej kątem prostym, przy którym zarys kanałów w przekroju dla rury wielokanałowej nie ulega zasadniczo zmianie i nie są widoczne pofałdowania na zewnętrznej ściance rury.

Innym celem rozwiązania według wynalazku jest również opracowanie sposobu, w którym zginana rura ma kształt litery S, wykonana w procesie z użyciem trzpienia nie wymagającego jego przemieszczania z jednego kanału do drugiego.

Istotą sposobu zginania rury wielokanałowej z szeregiem kanałów rozmieszczonych obok siebie w kierunku wzdłuż rury, gdzie obszar jej zginania jest stopniowo przemieszczany wzdłuż osi rury, a w trakcie zginania trzpień wprowadza się do wewnątrz każdego z kanałów w obszar jej zginania jest to, że podczas co najmniej części operacji zginania zmienia się położenie co najmniej jednego z wymienionych trzpieni względem rury w obszarze zginania w zależności od długości części rury, która została już zgięta podczas operacji zginania.

W sposobie według wynalazku, rura DD o podwójnej ściance działowej może być zgięta o ponad 140° bez widocznych fałd od wewnętrznych zgięć na zewnętrznej ściance rury DD.

Trzpienie mogą być przesuwane względem siebie w celu obrania najodpowiedniejszego ich położenia w rurze. Dla każdego z tych trzpieni wykorzystuje się elastyczne podatne mocowanie.

Korzystnie, co najmniej jeden z trzpieni może się swobodnie przemieszczać przy ograniczaniu jego ruchu przez siłę sprężystości, w kierunku wzdłużnym rury w trakcie operacji zginania.

Korzystnie podczas zginania trzpienie mogą się swobodnie przesuwać względem siebie w kierunku rury.

Zginanie w kształcie litery S prowadzi się przez zmianę położenia każdego z trzpieni i nie jest przy tym niezbędne wyjmowanie razem trzpieni z rury wielokanałowej i późniejsze ponowne wprowadzenie razem tych trzpieni do rury wielokanałowej w inne położenie.

Rurę DD w przekroju o zarysie kołowym zgina się ze spłaszczeniem jej przekroju, które zwiększa sie wraz ze wzrostem długości już zgiętej jej części w zakresie kąta, pod którym zgina się tę rurę. Ściankę działową przemieszcza się względem swojego początkowego położenia.

W sposobie według wynalazku najmniejsza średnica przekroju, przy zgięciu o 140°, zmniejsza się tylko o około 3% od jej średnicy największej.

W sposobie tym wewnętrzny, pierwszy z wymienionych trzpieni wprowadza się do pierwszego z wymienionych kanałów, który jest zginany podczas procesu zginania do pierwszego promienia krzywizny, a drugi - zewnętrzny - z wymienionych trzpieni wprowadza się do drugiego z wymienionych kanałów, który jest zginany w trakcie zginania do drugiego promienia krzywizny większego od pierwszego promienia krzywizny, przy czym korzystnie podczas co najmniej początkowej fazy zginania pierwszy wewnętrzny trzpień umieszcza się względem wymienionego obszaru zginania dalej wzdłuż rury niż wymieniony drugi zewnętrzny trzpień w kierunku przeciwnym do kierunku ruchu wymienionego obszaru zginania względem rury.

W początkowej fazie zginania wielkość zgięcia rury nie przekracza 20°, a następnie co najmniej jeden z wymienionych trzpieni przemieszcza się względem obszaru zginania, z pierwszego obszaru do drugiego, który znajduje się dalej wzdłuż rury niż wymieniony pierwszy obszar w kierunku przeciwnym do kierunku ruchu wymienionego zginania względem rury.

Proces ten może zostać objaśniony w sposób następujący. Podczas zginania ścianka kanału na zewnątrz zgięcia zostaje mniej rozciągnięta przy gięciu o małym promieniu gięcia niż dla zgięcia o dużym promieniu zgięcia. Podczas fazy początkowej materiał płynie przeważnie ku zewnątrz zgięcia w kierunku obwodowym i znacznie mniej w kierunku podłużnym. Proces ten prowadzi do przerwania ścianki rury, jeżeli położenie trzpienia nie zostanie w fazie początkowej przystosowane do promienia krzywizny i kąta gięcia.

Korzystnie po zakończeniu fazy początkowej co najmniej jeden przemieszczany trzpień poddaje się działaniu zewnętrznej siły przesuwającej wywołującej jego przesunięcie.

Istotą urządzenia do zginania rury wielokanałowej zawierającej szereg kanałów rozmieszczonych obok siebie w kierunku wzdłużnym rury, zawierającego wzornik do podtrzymywania tej rury podczas jej zginania, środki zginające tę rurę wokół tego wzornika w obszarze jej zginania, które wzdłuż tej rury przemieszczane są stopniowo, a szereg trzpieni wprowadzonych jest odpowiednio do kanałów dla jej podparcia od wewnątrz podczas zginania oraz środki ustalające położenia trzpieni w obszarze zginania jest to, że środki ustalające położenie trzpieni posiadają konstrukcję umożliwiającą przemieszczanie co najmniej dwóch z wymienionych trzpieni podczas operacji zginania w położeniu względem siebie w kierunku wzdłużnym rury.

Środki ustalające położenie trzpieni korzystnie dostosowane są do wywierania siły sprężystości co najmniej na jeden z przemieszczających się względem siebie trzpieni, w kierunku wzdłużnym wymienionej rury. Odpowiedni elastycznie rozciągany element łączy co najmniej jeden z przesuwnych względem siebie trzpieni z elementem nieruchomym (np, częścią korpusu). Ten elastycznie rozciągany element może stanowić metalowy pręt.

Korzystnie środki ustalające posiadają elementy wywierające siłę popychającą na co najmniej jeden z trzpieni.

Dobre efekty zapewnia stosowanie urządzenia do zginania rur DD w wykonaniu specjalnym, w którym co najmniej jeden z wymienionych trzpieni zawiera korpus o stałym przekroju poprzecznym usytuowanym w kierunku wzdłużnym rury oraz łeb połączony z tym korpusem i zawierający pierwszą graniczną powierzchnię czołową zakrzywioną w płaszczyźnie zginania zgodnie z krzywą uformowaną podczas zginania w ściance rury, przylegającej do pierwszej granicznej powierzchni czołowej podczas przeprowadzania zginania. Tego rodzaju zginanie grubościennych rur DD pod dużymi kątami jest zupełnie możliwe bez występowania uszkodzeń ścianek rury lub widocznych deformacji zmian kształtu przekroju kanału o kształcie D.

W szczególności przy wykonywaniu zgięć o kształcie litery S łeb zginający i podstawa zginająca mogą zostać ze sobą połączone zachowując położenie przechylone względem osi przechyłu, przebiegającego poprzecznie względem płaszczyzny zginania.

Dalsze uproszczenie urządzenia zostało osiągnięte w przykładzie wykonania, w którym łeb trzpienia ma drugą graniczną czołową zginającą powierzchnię, skierowaną przeciwnie względem pierwszej granicznej czołowej powierzchni zginania, zasadniczo z krzywą utworzoną podczas zginania w ściance rury przylegającej do drugiej granicznej czołowej powierzchni, podczas fazy zginania. .

Korzystnie łeb trzpienia jest przy tym zbieżny w kierunku miejsca odległego od korpusu zginającego.

W operacji zginania oba trzpienie zachowują niezmienione położenie w kierunku podłużnym względem rury DD.

Podczas zginania trzpienie mogą być przemieszczane wzdłuż rury, ale nie muszą być wyciągane z rury w celu przenoszenia ich z jednej płaszczyzny zginania do drugiej poprzecznej względem niej płaszczyzny zginania, stąd wystarczy obrócić rurę o 90° wokół jej kierunku podłużnego. W tym urządzeniu wykonuje się zgięcie rury w dowolnej wymaganej płaszczyźnie względem ścianki działowej.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia promieniowy blok zginający o obwodzie kołowym, stanowiący wzornik urządzenia dla zginanej rury, fig. 2 jest widokiem trzpienia wykorzystywanego w urządzeniu, a fig. 3 jest widokiem innego przykładu wykonania trzpienia.

Wzornik 1 ma część 2 usytuowaną w kierunku stycznym, która wraz z zaciskiem 3 mocuje zginaną rurę. Wzornik 1 ma w swoim obwodzie wycięcia o kształcie półkolistym w celu umieszczenia w nim zginanej rury. Wzornik 1 może obracać się wraz z zaciskiem 3 wokół osi 4, prostopadłej do płaszczyzny rysunku. W układzie przedstawionym na rysunku wzornik 1 i urządzenie zaciskowe 3 mogą być obracane o 90° w kierunku ruchu wskazówek zegara względem swojego położenia początkowego.

Rura DD zaciskana jest w urządzeniu mając dwie pojedyncze rury D 7 i 8 oddzielone od siebie wspólną działową ścianką 9. Tylny koniec rury został zaciśnięty za pomocą imaka 20, który podczas zginania ma zapewnione swobodne poruszanie się w podłużnym kierunku wzdłuż rury. limak 20 może się równocześnie obracać wokół osi, zgodnej z podłużnym kierunkiem rury. W celu zapobieżenia uginania się rury podczas jej zginania, rura została podparta za pomocą ślizgacza 21. Dociskowa matryca 22 doprowadza rurę blisko do obwodu promieniowego wzornika i zapobiega przede wszystkim powstawaniu fałd.

Środki zginające stanowią wzornik 1, zacisk 3 i ślizgacz 21, współpracujące przy zginaniu rury w obszarze zginania, który przemieszcza się stopniowo wzdłuż rury podczas obracania się wzornika 1.

W znanych sposobach i urządzeniach ślizgacz 21 może być swobodnie przemieszczany po prowadnicach. Jednak w celu uzyskania lepszej kontroli przepływu materiału w kierunku podłużnym korzystne jest napędzanie ślizgacza i za jego pośrednictwem wywieranie siły popychającej lub pociągającej na ściankę rury, zwłaszcza siły popychającej.

Zewnętrzny trzpień 12 wprowadzany jest w rurę D 8, a wewnętrzny trzpień 13 jest wprowadzany w rurę D 7. Trzpienie te są rozmieszczone w obszarze zginania. Każdy z tych trzpieni 12 i 13 zawiera odpowiednio korpus 14 i łeb 15. Trzpienie 12 i 13 połączone są za pomocą odpowiednich stalowych rozciągających prętów 16 i 17 odchylnie z wahaczem 18, który z kolei jest odchylnie połączony z ramą 19 urządzenia, nieprzedstawioną szczegółowo. Pręty 16 i 17 sttaiowią eliaitycaue rozci^g;me elementy, ^wywerające sprrźy^ste siły oogrmczająa; działające na trzpienie 12 i 13 w celu zapewnienia ustalenia odpowiedniego położenia każdego z trzpieni przystosowanego do parametrów procesu zginania, występujących w każdym z dwóch kanałów.

W przedstawionym urządzeniu podczas zginania można zaobserwować tendencję ścianek kanałów 7,8 do pociągania trzpieni do przodu (tj. do strefy ich zamocowania). Z drugiej strony zewnętrzna ścianka rury D wystająca na zewnątrz zgięcia wywiera siłę skierowaną w kierunku strony tylnej, na zewnętrzny trzpień 12. Siła ta powoduje, w wyniku sprężystego wydłużania się pręta rozciąganego, nieznaczne przemieszczanie się trzpienia 12 w kierunku do tyłu. Skutkiem oddziaływania pręta 16, wahacza 18 i pręta 17, to przemieszczanie się ku tyłowi zewnętrznego trzpienia 12 powoduje przemieszczanie się do przodu wewnętrznego trzpienia 13. W analogiczny sposób ścianka działowa rury oddziaływuje na położenie wewnętrznego trzpienia 13 i poprzez oddziaływanie prętów 16,17 i wahacza 18 wpływa na położenie zewnętrznego trzpienia 12. W tym wykonaniu trzpienie te mogą się poruszać przy ograniczeniu tego ruchu przez sprężyście

16158 rozciągane pręty 16,17 w celu uzyskania najodpowiedniejszego ich położenia, podczas operacji zginania.

W początkowej fazie zginania wpływ sił wywieranych na trzpienie 12, 13 zapewnia dla wewnętrznego trzpienia 13 w kanale 7, który jest zginany do mniejszego promienia niż w kanale 8 położenie, w którym jest rozmieszczony nieco przed zewnętrznym trzpieniem 12, tj. wzdłuż rury w kierunku ruchu rury (przeciwnym do względnego kierunku ruchu obszaru zginania). Wzmacnia to wpływ podparcia nadany ściankom rury przez trzpień w tej fazie. Po tej fazie początkowej, przy której wygięcie nie przekracza 20°, wahacz 18 jest przemieszczony do przodu, za pomocą niepokazanych elementów, tj. przemieszczanych na lewo (fig. 1). W tm czasie wewnętrzny trzpień 13 nie może się poruszać do przodu ze względu na jego kontakt z rurą. Skutkiem tego zewnętrzny trzpień 12 jest przesuwany do przodu przez pręt 16 do położenia bardziej wysuniętego do przodu. Wielkość tego przesunięcia może być nieznaczna, tj. około 2% promienia zginania. Skutkiem tego występuje poprawa kontroli kształtu rury podczas jej zginania.

W wyniku tego układu sił oraz bezwzględnego i względnego położenia trzpieni stało się możliwe zginanie za pomocą urządzenia według wynalazku rur wielokanałowych pod kątem większym od 90° bez odkształcania w nadmiernym stopniu przekroju każdego z kanałów rury wielokanałowej.

W celu wykonania zgięcia o kształcie litery S imak 20 i oba trzpienie 12, 13 wraz z prętami 16, 17 oraz wahaczami 18 obraca się o 180° wokół osi przemieszczanej w kierunku podłużnym rury. Po dokonaniu obrotu rura D z kanałem 8 wraz ze znajdującym się wewnątrz niej zewnętrznym trzpieniem 12 przylega do wzornika 1, a rura D z kanałem 7 ze znajdującym się wewnątrz niej wewnętrznym trzpieniem 13 przylega do ślizgacza 21. Proces zginania może być kontynuowany, przy czym zgodnie z opisanym powyżej układem sił trzpienie znowu przyjmują swoje właściwe położenie.

Przedstawiony na fig. 2 trzpień zawiera korpus 14 oraz połączony z nim łeb 15. Korpus 14 i łeb 15 są ze sobą połączone wychylnie za pomocą pręta lub przegubu 25. Przekroje korpusu 14 i łba 15 zasadniczo odpowiadają w przekroju odpowiednim kanałom zginanej rury wielokanałowej. Korpus może zostać połączony z korpusem urządzenia za pomocą sprężyny rozciąganej lub sprężyście odkształcalnego pręta rozciąganego.

Przedstawione na fig. 3 inne wykonanie trzpienia zawiera korpus 14 i łeb 15. Zostały tu zastosowane dwa identyczne trzpienie. Korpus ma stały przekrój wzdłuż swojej długości, który zasadniczo odpowiada przekrojowi zginanego kanału.

W trzpieniu, dla rury DD jego graniczna boczna powierzchnia 26 stanowi powierzchnię płaską, współpracującą ze ścianką działową rury DD; graniczna boczna powierzchnia 27 ma kształt odpowiadający zewnętrznej ściance rury pojedynczej D. Łeb zginający ma graniczną czołową powierzchnię 28 zakrzywioną w płaszczyźnie, stykającej się z płaską graniczną boczną powierzchnią 26. Podczs zginania powierzchnia 28 współpracuje ze ścianką działową 9 i jest ukształtowana odpowiednio do krzywizny wytworzonej w ściance działowej 9. Równocześnie łeb 15 ma czołową graniczną powierzchnię 30, która jest zakrzywiona w dwóch wzajemnie prostopadłych kierunkach i z jednej strony jest zakrzywiona odpowiednio do kształtu zewnętrznej ścianki rury po jej zagięciu, a z drugiej strony jest zakrzywiona odpowiednio do promienia zginania wykonywanego zgięcia.

Przy zginaniu rury DD są wykorzystywane dwa identyczne trzpienie, a powierzchnia 28 jednego trzpienia i powierzchnia 30 drugiego trzpienia biorą udział w procesie zginania.

Powierzchnie 30 i 28 zbiegają się we wspólnym punkcie 31. Umożliwia to, przez obrócenie imaka 20 o kąt 90° względem położenia przedstawionego na fig. 1, zginanie rury w płaszczyźnie zginania równoległej do ścianki działowej 9.

Krawędzie 32 i 33 biorą odpowiednio udział w procesie zginania. Jest również możliwe zginanie pod kątem obrotu imaka 20 innym niż 90°.

Tak samo jak dla trzpienia z fig. 2, również i dla trzpienia z fig. 3 sprężyście rozciągany element może mieć postać rozciąganej sprężyny lub rozciąganego pręta.

16158

FIG. 1

28

FIG. 3

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz. Cena 10 000 zł

Claims (14)

1. Zastrzeżenia patentowe

   I. Sposób zginania rury wielokanałowej z szeregiem kanałów rozmieszczonych obok siebie w kierunku wzdłuż rury, przy czym obszar jej zginania jest stopniowo przemieszczany wzdłuż osi rury, a w trakcie zginania trzpień wprowadza się do wewnątrz każdego z kanałów w obszar jej zginania, znamienny tym, że podczas co najmniej części operacji zginania zmienia się położenie co najmniej jednego z wymienionych trzpieni względem rury w obszarze zginania w zależności od długości części rury, która została już zgięta podczas operacji zginania.
2. 2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że co najmniej jeden z trzpieni może się swobodnie przemieszczać przy ograniczeniu jego ruchu przez siłę sprężystości w kierunku wzdłużnym rury w trakcie jej zginania.
3. 3. Sposób według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że podczas zginania trzpienie mogą się swobodnie przesuwać względem siebie w kierunku wzdłużnym rury.
4. 4. Sposób według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że wewnętrzny pierwszy z wymienionych trzpieni rozmieszcza się w pierwszym z wymienionych kanałów, któryjest zginany podczas procesu zginania do pierwszego promienia krzywizny, a drugi zewnętrzny z wymienionych trzpieni rozmieszcza się w drugim z wymienionych kanałów, który jest zginany w trakcie wymienionego zginania do drugiego promienia krzywizny większego od wymienionego pierwszego promienia krzywizny, przy czym podczas co najmniej początkowej fazy zginania pierwszy wewnętrzny trzpień umieszcza się względem wymienionego obszaru zginania, dalej wzdłuż rury niż wymieniony drugi zewnętrzny trzpień w kierunku przeciwnym do kierunku ruchu wymienionego obszaru zginania względem rury.
5. 5. Sposób według zastrz. 4, znamienny tym, że w początkowej fazie wielkość zgięcia rury nie przekracza 20°.
6. 6. Sposób według zastrz. 5, znamienny tym, że w następnej po początkowej fazie zginania co najmniej jeden z wymienionych trzpieni przemieszcza się względem wymienionego obszaru zginania z pierwszego obszaru do drugiego, które znajdują się dalej wzdłuż rury niż wymieniony pierwszy obszar w kierunku przeciwnym do kierunku ruchu wymienionego obszaru zginania względem rury.
7. 7. Sposób według zastrz. 6, znamienny tym, że na końcu fazy początkowej co najmniej jeden przemieszczany trzpień poddaje się działaniu zewnętrznej siły, wywołującej jego przesunięcie.
8. 8. Urządzenie do zginania rury wielokanałowej zawierającej szereg kanałów rozmieszczonych obok siebie w kierunku wzdłużnym rury, zawierające wzornik do, podtrzymywania tej rury podczas jej zginania, środki zginające tę rurę wokół tego wzornika w obszarze jej zginania, które wzdłuż tej rury przemieszczane są stopniowo, a szereg trzpieni jest wprowadzonych odpowiednio do kanałów dla jej podparcia od wewnątrz podczas zginania oraz posiada środki ustalające położenie trzpieni w obszarze zginania, znamienne tym, że środki ustalające (16, 17, 18) posiadają konstrukcję umożliwiającą przemieszczanie co najmniej dwóch z wymienionych trzpieni (12, 13) podczas zginania w położeniu względem siebie w kierunku wzdłużnym rury.
9. 9. Urządzenie według zastrz. 8, znamienne tym, że środki ustalające (16,17,18) położenie trzpieni dostosowane są do wywierania siły sprężystości na co najmniej jeden z wymienionych przemieszczanych względem siebie trzpieni (12,13), umożliwiających przez to ich przemieszczanie w kierunku wzdłużnym rury.
10. 10. Urządzenie według zastrz. 8 albo 9, znamienne tym, że środki ustalające zawierają sprężyście rozciągany element (16,17) łączący co najmniej jeden z przemieszczanych względem siebie trzpieni (12,13) z nieruchomym elementem (18).

    II. Urządzenie według zastrz. 10, znamienne tym, że sprężyście rozciągany element (16, 17) stanowi rozciągany pręt metalowy.

    16 158
11. 12. Urządzenie według zastrz. 11, znamienne tym, że środki ustalające (16, 17, 18) posiadają elementy wywierające siłę popychającą na co najmniej jeden z wymienionych trzpieni (13) dla zmiany jego położenia względem położenia zginania w kierunku wzdłużnym rury.
12. 13. Urządzenie według zastrz. 12, znamienne tym, że co najmniej jeden z trzpieni (12, 13) zawiera korpus (14) mający stały kształt w przekroju poprzecznym w kierunku wzdłużnym rury oraz łeb (15) połączony z tym korpusem i zawierający pierwszą graniczną czołową powierzchnię (28) zakrzywioną w płaszczyźnie zginania zasadniczo zgodnie z krzywą uformowaną podczas zginania w ściance rury, przylegającej do pierwszej granicznej powierzchni czołowej podczas jej zginania.
13. 14. Urządzenie według zastrz. 13, znamienne tym, że łeb (15) trzpienia ma drugą graniczną czołową zginającą powierzchnię (30) skierowaną przeciwnie względem pierwszej granicznej czołowej powierzchni (28) zginania zasadniczo zgodnie z krzywą utworzoną podczas zginania w ściance rury przylegającej do drugiej granicznej czołowej zginającej powierzchni (30) podczas jej zginania, przy czym trzpień ten jest odwracalny.
14. 15. Urządzenie według zastrz. 13 albo 14, znamienne tym, że łeb (15) trzpienia jest zbieżny w kierunku punktu (31) na jego końcu odległym od korpusu (14).