PL169820B1 - Pressure-operated control system for vehicle brakes - Google Patents

Abstract

1 . Regulator hydraulicznego zespolu urucha- miajacego ham ulce pojazdu, zawierajacego dwa ele- menty urucham iajace, z których jeden m a postac tloka umieszczonego przesuwnie w drugim elemencie w po- staci cylindra, przy czym tlok stanowi element hydrau- liczny do urzadzenia urucham iajacego i sprzezony jest z mechanicznym pomocniczym urzadzeniem urucha- miajacym poprzez sprzeglo cierne i poprzez czlon regu- lacyjny o zmiennej dlugosci, skladajacy sie z pierwszego elem entu regulacyjnego obrotowego i drugiego elemen- tu regulacyjnego nieobrotowego wzgledem elementów urucham iajacych, przy czym pomiedzy czlonem regula- cyjnym i jednym z elementów urucham iajacych znajdu- je sie uszczelnienie zespolu uruchamiajacego, a czlon regulacyjny jest napiety za pomoca sprezyny przeciwnie do kierunku dzialania cisnienia ham owania, znamien- ny tym . ze mechaniczne pomocnicze urzadzenie uru- cham iajace (3) dolaczone je s t do nieobrotow ego elem entu regulacyjnego w postaci trzpienia regulacyj- nego (14) oraz ze uszczelnienie (31) umieszczone jest pomiedzy tlokiem (9) i obrotowym elementem regulacyj- nym w postaci nakretki (15), przy czym obrotowe urza- dzenie regulacyjne w postaci nakretki (15) je st napiete za pomoca pierwszej sprezyny (22) w kierunku mecha- nicznego pomocniczego urzadzenia uruchamiajacego (3), zas sprzeglo cierne (20) stanowi tlok (9) i obrotowy element regulacyjny w postaci nakretki (15). FIG. 1 PL PL PL PL PL PL PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest regulator hydraulicznego zespołu uruchamiającego hamulce pojazdu, zwłaszcza hamulce tarczowe, zawierające dwa elementy uruchamiające, z których jeden ma postać tłoka umieszczonego przesuwnie w drugim elemencie w postaci cylindra.

Regulatory tego rodzaju są konieczne w zaciskach hamulców, które obok funkcji hydraulicznego hamulca podstawowego mają spełniać również funkcje mechanicznego hamulca postojowego. Mechanizm regulacyjny powinien przy tym kompensować zużycie okładzin, ponieważ w przeciwnym razie droga uruchamiania mechanicznego hamulca postojowego zwiększa się odpowiednio do zużycia okładzin. W czasie pracy takiego regulatora hamulec nie może dosuwać się samoczynnie, co oznacza, że zachowana zostaje robocza szczelina powietrzna pomiędzy okładziną hamulca i tarczą hamulca. Kompensacji musi również podlegać ściskanie okładzin i rozszerzanie się zacisku przy wyższych ciśnieniach hydraulicznych. Regulator nie może być ponadto wrażliwy na wysokie ciśnienie hydrauliczne i wahania ciśnienia, temperaturę i wibracje, a poza tym musi wykazywać się niezawodnością działania w długich okresach czasu.

Aby regulator nie pracował przy wysokim ciśnieniu hamowania, a co za tym idzie, przy sprężystym odkształceniu zacisku lub okładziny, zaproponowano już pewne rozwiązania (patrz niemieckie opisy patentowe DE-OS 38 00 734, DE-OS-38 00 735 i DE-OS 38 03 564), które zapobiegają regulacji powyżej określonego ciśnienia hamulcowego. Tego rodzaju urządzenia mają dość skomplikowaną konstrukcję i wymagają starannego ustawienia elementów konstrukcyjnych, biorących udział w procesie wyłączania regulatora. Zasadniczą cechę tych znanych regulatorów stanowi to, że będące skutkiem wysokiego ciśnienia hamulcowego zużycie okładzin nie może podlegać regulacji w ramach danego procesu hamowania.

‘ Z niemieckiego opisu patentowego DE-PS 26 15 404 znane jest rozwiązanie, polegające na tym, że odłącza się regulację przy stosunkowo niskim ciśnieniu, po czym później przy spadku ciśnienia reguluje się drogę, która nie zostaje przebyta przez cofający się tłok wskutek zużycia okładzin. Niekorzystna w tej znanej regulacji jest kosztowna konstrukcja cylindra, składającego się z kilku pojedynczych części. Poza tym stożek cierny obrotowego elementu regulacyjnego podcina część cylindra tak, że należy go w znacznym stopniu zdemontować, aby przeprowadzić naprawę lub wymianę pojedynczych części regulatora. Odnosi się to zwłaszcza do wymiany uszczelki, niezbędnej do sterowania ciśnieniowego.

169 820

Z opisu patentu amerykańskiego US-PS 3-920 103 znane jest rozwiązanie, polegające na przesuwnym osadzeniu obrotowego elementu regulacyjnego, pozostającego pod działaniem sprężyny, wewnątrz tłoka, przy czym na elemencie obrotowym znajduje się uszczelka, która uszczelnia wnętrze tłoka od strony okładzin względem pozostałej części komory cylindra hamulcowego. Opisany tam regulator jest tak skonstruowany, że sprężyna oddziałująca na obrotowy element regulacyjny dąży do utrzymania stożka ciernego poza obszarem współpracy. Wynika stąd dość znaczne wydłużenie dróg regulacji dla uruchamiania hamulca ręcznego.

Celem wynalazku jest zaproponowanie regulatora o prostej, a zatem dość taniej konstrukcji, stosunkowo małych gabarytach, przede wszystkim zaś zapewniającego utrzymanie zadanej wartości szczeliny powietrznej.

Regulator hydraulicznego zespołu uruchamiającego hamulce pojazdu, zwłaszcza hamulce tarczowe, zawierającego dwa elementy uruchamiające, z których jeden ma postać tłoka umieszczonego przesuwnie w drugim elemencie w postaci cylindra, przy czym tłok stanowi element hydraulicznego urządzenia uruchamiającego i sprzężony jest z mechanicznym pomocniczym urządzeniem uruchamiającym poprzez sprzęgło cierne i poprzez człon regulacyjny o zmiennej długości, składający się z pierwszego elementu regulacyjnego obrotowego i drugiego elementu regulacyjnego nieobrotowego względem elementów uruchamiających, przy czym pomiędzy członem regulacyjnym i jednym z elementów uruchamiających znajduje się uszczelnienie zespołu uruchamiającego, a człon regulacyjny jest napięty za pomocą sprężyny przeciwnie do kierunku działania ciśnienia hamowania, według wynalazku odznacza się tym, że mechaniczne pomocnicze urządzenie uruchamiające dołączonejest do nieobrotowego elementu regulacyjnego w postaci trzpienia regulacyjnego oraz że uszczelnienie umieszczone jest pomiędzy tłokiem i obrotowym elementem regulacyjnym w postaci nakrętki, przy czym obrotowe urządzenie regulacyjne w postaci nakrętki jest dociągnięte za pomocą pierwszej sprężyny w kierunku mechanicznego pomocniczego urządzenia uruchamiającego, zaś sprzęgło cierne stanowi tłok i obrotowy element regulacyjny w postaci nakrętki.

Korzystnie pomiędzy tłokiem i obrotowym elementem regulacyjnym w postaci nakrętki znajduje się druga sprężyna.

Korzystnie pomiędzy nakrętką i drugą sprężyną znajduje się uszczelnienie w postaci pierścienia samouszczelniającego.

Korzystnie nakrętka jest usytuowana we wnętrzu tłoka, przy czym przestrzeń pomiędzy zamkniętym końcem tłoka i uszczelką jest połączona z atmosferą poprzez otwór przelotowy w tłoku.

Korzystnie nakrętka jest osadzona obrotowo w tłoku za pośrednictwem uszczelki i osiowego łożyska tocznego, usytuowanego pomiędzy uszczelką i osadzeniem nakrętki.

Korzystnie pomiędzy łożyskiem tocznym i uszczelką znajduje się tarcza wsporcza.

Korzystnie jeden koniec drugiej sprężyny jest osadzony w rowku oporowym w bocznej powierzchni tłoka.

Korzystnie nakrętka ma gwint wewnętrzny i na swoim końcu od strony dna tłoka ma nasadkę stożkową, zaś w dnie tłoka znajduje się stożek cierny komplementarny względem tej nasadki.

Korzystnie nakrętka posiada przelotowy otwór wzdłużny z gwintem wewnętrznym, przy czym w otworze na końcu przylegającym do dna tłoka usytuowany jest element zamykający.

Korzystnie pierwsza sprężyna oparta jest o cylinder poprzez kołpak sprężyny, osadzony w zamocowaniu.

Korzystnie kołpak sprężyny na swoim otwartym końcu posiada krawędź skierowaną promieniowo na zewnątrz i szczeliny skierowane w kierunku wzdłużnym, przy czym tak utworzone ramiona mocujące przebiegają ukośnie do osi podłużnej kołpaka.

Korzystnie kołpak sprężyny jest umieszczony jako wstępnie zamontowany zespół wraz z pierwszą sprężyną i trzpieniem usytuowanym nieobrotowo w kołpaku montażowym, w cylindrze z zabezpieczeniem przed obrotem.

Korzystnie pomiędzy drugą sprężyną i pierścieniem samouszczelniającym uszczelnienia umieszczona jest centrująca tuleja.

169 820

Korzystnie na jednej z powierzchni uszczelniających pierścienia samouszczelniającego uszczelnienia znajduje się element poślizgowy, przy czym element poślizgowy ma postać przynajmniej jednego pierścienia ślizgowego.

Korzystnie na obu powierzchniach uszczelniających ma pojednym pierścieniu ślizgowym, które połączone są ze sobą korzystnie żebrami obwodowymi nad dnem uszczelki.

Korzystnie nieobrotowy element regulacyjny ma postać trzpienia przesuwnego w kierunku wdłużnym w cylindrze.

Korzystnie tłok posiada pokrywający się z osią podłużną tłoka przelotowy otwór czołowy, a nakrętka lub element zamykający posiada wybranie pod narzędzie.

Korzystnie łożysko toczne jest podparte przez drugą sprężynę w tulei tłoka wciśniętej w otwór tłoka po otwartej stronie tłoka, przy czym tuleja jest przesuwna wzdłużnie.

Korzystnie łożysko toczne jest podparte prze drugą sprężynę, w kierunku od dna tłoka, na tulei tłoka i na swojej przeciwległej stronie przez pierścień ruchomy łożyska kulkowego lub przez pierścień wsporczy i uszczelnienie na obrotowym elemencie regulacyjnym.

Wynalazek polega zasadniczo na tym, że w przypadku tego regulatora obrotowy element regulacyjny jest wraz ze swym stożkiem ciernym umieszczony w tłoku, ajednocześnie obrotowy element regulacyjny jest dociśnięty sprężyście przez nieobrotowy element regulacyjny w kierunku pomocniczego urządzenia uruchamiającego. W wyniku tego w obszarze pomocniczego urządzenia uruchamiającego, gdzie dysponuje się stosunkowo dużą ilością miejsca, mogą być umieszczone względnie silne sprężyny.

Aby po rozpoczęciu hydraulicznego przebiegu hamowania zapewnić niezawodne zamknięcie stożka ciernego, jak również regulację w kierunku zamykania stożka ciernego przy spadku ciśnienia hamulcowego w stosunku do istniejącego tarcia mechanicznego, zaleca się zastosowanie drugiej sprężyny. Dzięki tym środkom, obrotowy element regulacyjny jest dociskany sprężyście w kierunku stożka ciernego, przez co zostają pokonane ewentualne straty na tarcie, które mogłyby ograniczyć regulację po procesie hamowania. Siła sprężyny działa w tym samym kierunku, co uszczelka naciskana przez ciśnienie hamulcowe.

Szczególnie prostą konstrukcję uzyskuje się dla urządzenia w którym koniec sprężyny może bezpośrednio działać na elastyczny pierścień samouszczelniąjący, tak że nie muszą być tu koniecznie stosowane pierścienie pośrednie lub podobne.

Szczególnie korzystne wspomaganie wywoływanego przez ciśnienie działania załączania i wyłączania urządzenia do regulacji można osiągnąć dzięki wnikaniu 'nakrętki we wnętrze tłoka i połączeniu wnętrza tłoka -z atmosferą. W wyniku tego wewnętrzny obszar tłoka znajdujący się za uszczelką jest wystawiony na atmosferyczne ciśnienie otoczenia. W wyniku tego, działanie ciśnienia hamulcowego na uszczelkę wzmacnia się, przez co stożek cierny zostaje zamknięty pewnie już przy bardzo małych ciśnieniach hamowania i dzięki temu uniemożliwiana jest regulacja podczas wzrostu ciśnienia aż do ostatecznego ustalenia się ciśnienia.

Dzięki rozwiązaniu według wynalazku można znacznie polepszyć zdolność obracania się obrotowego elementu regulacyjnego (przy czym możliwe wartości tarcia są jeszcze bardziej obniżone i dzięki temu regulator jest ulepszony co do precyzji regulacji).

Aby łożysko toczne nie opierało' się na materiale uszczelki, zaproponowano umieszczenie tarczy wsporczej pomiędzy łożyskiem a uszczelką.

Dla drugiej sprężyny uzyskuje - się szczególnie mało kosztowne aretowanie na tłoku. Ta kombinacja cech znamiennych może' funkcjonować jako zabezpieczenie, które dzięki zwolnieniu sprężyny dopuszcza ruch hamujący tłoka także jeszcze po tym, jeśli ten ruch sam przez się nie jest już możliwy skutkiem ograniczonej drogi sprężyny.

Nakrętka dzięki swojej średnicy dużej względem trzpienia nadaje się szczególnie 'dobrze do wprowadzenia do niej stożka ciernego, ponieważ w tym przypadku łatwo uzyskać dużą średnicę stożka, a zatem podwyższony efekt tarcia.

Ciśnienie hamulcowe jest według wynalazku odseparowane od bezciśnieniowej przestrzeni tłoka. Celem ciśnieniowego uszczelnienia wnętrza tłoka względem zewnętrznych zanieczyszczeń i otworu przelotowego w możliwie dużej odległości od nagrzewającej się okładziny hamulcowej, zaleca się w dalszym wykonaniu skośny pierścień samouszczelniąjący.

169 820

Podczas gdy blokada obrotu nieobrotowego elementu regulacyjnego odbywa się zwykle przez nasadkę tego elementu regulacyjnego, która wchodzi w odpowiedni rowek cylindra w korpusie, proponuje się dalsze wykonanie wynalazku, według którego nieobrotowy element regulacyjny jest osadzony w kołpaku montażowym, w którym następnie zostaje osadzony także kołpak sprężyny łącznie z drugą sprężyną, po czym ten kołpak montażowy może być zamontowany w cylindrze w sposób całkowicie uniemożliwiający obrót.

Dla regulatora według wynalazku jest ważne, aby tarcie dla obrotowego elementu regulacyjnego było możliwie małe, równocześnie jednak już przy małym ciśnieniu ma miejsce bardzo dobre działanie uszczelniające. Do tego jest ważne, że powierzchnie uszczelniające pierścienia samouszczelniającego możliwie beztarciowo dotykają przeciwległych powierzchni (do tego celu elastyczny pierścień uszczelniający musi być dokładnie wykonany). Dla osiągnięcia tego zaleca się centrującą tuleję. Dalsze zmniejszenie strat na tarcie można uzyskać przez zastosowanie materiału poślizgowego. Przy tym szerszy pierścień ślizgowy może przylegać korzystnie do jednej lub obu powierzchni uszczelniających. Kilka wąskich równoległych do siebie pierścieni ślizgowych może być związanych z jedną powierzchnią uszczelniania lub oboma. Pierścień ślizgowy może przy tym korzystnie być umieszczony na powierzchni ślizgowej przylegającej do obrotowego elementu regulacyjnego. Wariantowo może być także zalecana w tym miejscu rezygnacja z pierścienia, tak że w stanie bezciśnieniowym powstaje przestrzeń uszczelniana przez wargi uszczelniające, która nie stawia żadnego oporu tarcia na elemencie regulacyjnym na przylegających wargach uszczelniających.

Dla uproszczenia montażu także wewnętrzne i zewnętrzne pierścienie ślizgowe są połączone ze sobą za pomocą przegródek.

Wynalazek stwarza, zwłaszcza możliwość dostępu z zewnątrz do wnętrza bezciśnieniowego tłoka, bez odprowadzenia płynu hamulcowego. Dzięki odpowiedniemu otworowi można dzięki temu uzyskać dostęp do obrotowego elementu regulacyjnego, przez co można uzyskać łatwe cofnięcie regulowanego tłoka przy wymianie okładziny hamulcowej. Jest ważne, że otwór czołowy służy przy tym równocześnie do odpowietrzania wnętrza tłoka. Luz pomiędzy elementem zamykającym i otworem czołowym likwiduje tarcie obrotowego elementu regulacyjnego na powierzchni tłoka i umożliwia równocześnie prowadzenie tego elementu regulacyjnego. Nie jest także konieczne, aby obrotowy element regulacyjny był regulowany przez drugą sprężynę. Do tego wystarcza małe ciśnienie jeszcze istniejące podczas opadania ciśnienia, przy którym pierwsza sprężyna rozluźnia się i dzięki temu tworzy nieznaczną szczelinę w stożku ciernym, która jest regulowana pozostałym ciśnieniem hamulcowym. W ten sposób można osiągnąć większe uproszczenie regulacji według wynalazku, przy którym rezygnuje się z drugiej sprężyny.

Wynalazek zostanie bliżej przedstawiony w przykładach wykonania uwidocznionych na rysunku, którego kolejne figury przedstawiają: fig. 1 przekrój uproszczonego wykonania regulatora według wynalazku, fig. 2 wariant zespołu uszczelniającego regulatora według fig. 1, fig. 3 zespół uszczelniający zmieniony w porównaniu z fig. 2, fig. 4 fragmentaryczne przedstawienie poszczególnych elementów według fig. 2, fig. 5 i 6 trzpień regulacyjny stosowany w przedstawieniu według fig. 13, fig. 7 i 8 trzpień regulacyjny umieszczony w kołpaku montażowym, fig. 9 i 10 trzpień regulacyjny z blaszką zabezpieczającą przez obrotem, fig. 11 i 12 trzpień regulacyjny z blaszką zabezpieczającą i bolcami zabezpieczającymi przed obrotem, fig. 13 wariant wykonania regulatora zmienionego w porównaniu z fig. 1, fig. 14 wariant wykonania regulatora według fig. 13, w którym zastosowano zmodyfikowane zatrzymywanie trzpienia odpowiednio do fig. 7 i 8, fig. 15 wariant regulatora według fig. 13 ze zmienionym zespołem uszczelniającym, fig. 16 regulator z zespołem uszczelniania zmienionym względem fig. 3, fig. 17 wariant uszczelnienia dla nakrętki regulacyjnej i fig. 18 zmodyfikowaną postać wykonania z fig. 17.

Figura 1 przedstawia urządzenie uruchamiające 1 dla hamulca tarczowego, które wyposażone jest w hydrauliczne urządzenie uruchamiające 2 i mechaniczne urządzenie uruchamiające 3. Mechaniczne urządzenie uruchamiające 3 posiada wał uruchamiający 6 ułożyskowany obrotowo na łożyskach tocznych 4 w korpusie hamulca 5, w wyniku obrotu którego element dociskowy 7 jest przesuwany zasadniczo w kierunku poosiowym.

169 820

Do hydraulicznego urządzenia uruchamiającego 2 należy umieszczony w korpusie hamulca 5 cylinder schodkowy 8, w którym przesuwany jest tłok 9 w kierunku osiowym pod wpływem wywieranego nacisku. Tłok 9 jest uszczelniony względem cylindra 8, przy pomocy uszczelki cylindra 10, która równocześnie wywiera znane działanie roll-back przy odwodzeniu tłoka 9 do tyłu po przebiegu hamowania. Końce ochronnego pierścienia samouszczelniającego 11 są utrzymywane w pierścieniowym wpuście 12 w tłoku 9 jak również w odpowiednim wpuście w korpusie hamulca 5.

Przekazywanie siły pomiędzy mechanicznym urządzeniem uruchamiającym 3 i tłokiem 9 odbywa się przez urządzenie regulujące 13, które samoczynnie dopasowuje swą długość do położenia tłoka 9 w cylindrze 8, zmieniającego się w wyniku zużycia okładzin i w ten sposób minimalizuje drogę mechanicznego urządzenia uruchamiającego 3.

Urządzenie regulujące 13 składa się zasadniczo z trzpienia 14, tworzącego element nieobracający się i nakrętki 15 tworzącej obrotowy element regulacyjny.

Nakrętka jest uszczelniona i ułożyskowana obrotowo względem wewnętrznej powierzchni bocznej wydrążonego tłoka 9 przez zespół uszczelniający 16 opisany dokładniej w dalszej części. Trzpień 14 jest utrzymywany za pośrednictwem nasadki 17 rozszerzającej się w kierunku promieniowym, która wchodzi w rowek aretujący 18 w cylindrze 5 lub za pomocą innych środków opisanych poniżej jest zabezpieczony przed obrotem względem korpusu hamulca 5, ale posiada jednak możliwość ruchu w kierunku poosiowym. Nasadka stożkowa 19 na nakrętce 15 posiada powierzchnię cierną, która razem z odpowiednią powierzchnią cierną na dnie tłoka 9 tworzy stożek cierny 20, przez który ruch obrotowy nakrętki 15 względem tłoka może być zablokowany pod wpływem sterowania naciskiem i dzięki temu może być jakby wyłączony.

Za pomocą kołpaka sprężyny 21, który jest osadzony w odpowiednim obejmującym wpuście w cylindrze 8 korpusu 5, opiera się jeden koniec pierwszej sprężyny 22, która próbuje dociskać trzpień 14 do elementu dociskowego 7 przez jego pierścień oporowy 23. Kołpak sprężyny 21 posiada na swoim otwartym końcu rozłożone na obwodzie kołpaka szczeliny 24, które ograniczają utworzone ramiona mocujące, dzięki którym można osadzić kołpak w odpowiednim wpuście w korpusie 5.

Dladzialaniaregulatora według wynalazku jest bardzo ważne to, że wewnętrzna przestrzeń tłoka 9 jest podzielona przez zespół uszczelniający 16 na dwie części, przy czym lewa część na fig. 1 tworzy przestrzeń 25, w której panuje ciśnienie otoczenia, ponieważ jest ona połączona przez otwór przelotowy 67 z otoczeniem tłoka 9. W ten sposób zwiększa się siłę hamowania w przestrzeni ciśnienia hamulcowego 26 służącej do sterowania stożka ciernego a zatem blokowania obrotu nakrętki, ponieważ nie działa ona przeciwko ciśnieniu pozostającemu w komorze 25, ale przeciw ciśnieniu atmosferycznemu.

Aby obniżyć koszt wykonania nakrętki 15, jest ona wykonana korzystnie jako detal prasowany i posiada otwór przelotowy 28, w którym wykonany jest gwint nakrętki 29. Dzięki temu wykonanie nakrętki 15 staje się bardzo tanie. W przypadku istnienia otworu przelotowego 67, otwór przelotowy 28 musi być zamknięty szczelnie, aby rozdzielić ciśnieniowo od siebie przestrzenie 25 i 26. Do tego celu służy korzystnie kula uszczelniająca 30, która jest wprasowana do otworu przelotowego 28.

Dla uzyskania działania zespołu uszczelniającego 16 dąży się do tego, aby nakrętka 15 z jednej strony mogła obracać się możliwie bez tarcia o wewnętrzną powierzchnię tłoka, z drugiej strony przy bardzo niskim ciśnieniu hamulcowym powinno się uzyskiwać pełne uszczelnienie przestrzeni 25 względem przestrzeni 26. Należy dlatego zwracać uwagę na małe tarcie przy obracaniu zespołu uszczelniającego względem nakrętki i w tym przypadku wewnętrznej ścianki tłoka, i równocześnie należy dbać o to, aby uszczelnienie reagowało i w pełni realizowało funkcję uszczelniania już przy bardzo małym ciśnieniu hamowania. Do tego celu służy, w przypadku wykonania według fig. 1, pierścień samouszczelniający 31 i łożysko toczne 32 wykonane jako łożysko igiełkowe, przy czym pomiędzy elastycznym pierścieniem samouszczelniającym 31 i łożyskiem tocznym 32 wpasowana jest pierścieniowa tarcza wsporcza 33. Wybór łożyska igiełkowego 32 w miejsce łożyska kulkowego i tarcza wsporcza przed uszczelnieniem i w tym przypadku za łożyskiem służą do eliminacji obciążenia wywieranego przez zwiększone ciśnienie

169 820 hamulcowe na uszczelkę i nakrętkę 15, tak że zapewniony pozostaje łatwy przesuw zespołu uszczelniającego 16.

Łatwy przesuw pierścienia samouszczelniającego można jeszcze polepszyć, gdy do powierzchni uszczelnienia przyporządkowanej odpowiadającej nakrętce 15 dopasowany jest pierścień ślizgowy 34 albo jest utworzona odpowiednia przestrzeń przez szczelinę rozdzielającą, tak że do nakrętki przylega zasadniczo tylko krawędź ścięta wargi 35 pierścienia uszczelniającego. Odpowiednio do tego tarcie znacznie zmniejsza się, ponieważ nakrętka 15 odkręca się zasadniczo pod pierścieniem samouszczelniającym 31 i zasadniczo nie wykonuje żadnego ruchu względem wewnętrznej ścianki tłoka, dlatego straty na tarcie byłyby znacznie większe ze względu na większą drogę.

Zespół uszczelniający 16 jest lekko wstępnie dociskany przez drugą sprężynę 36 od tłoka 9 do nasadki stożkowej 19. Sprężyna 36 wspomaga wprawdzie przebieg regulacji według wynalazku, nie jest jednak bezwzględnie konieczna, jak wyjaśniono poniżej. Koniec drugiej sprężyny 36 leżący po otwartej stronie tłoka jest zabezpieczony w rowku oporowym 37 w tłoku 9, psi^^y czym w przypadku niebezpieczeństwa koniec ten może być wysadzony z rowka oporowego 37, jeśli siła współnaciskająca na sprężynę jest zbyt duża. W ten sposób zapewnione zostaje to, że w wyniku działania regulacyjnego nigdy nie można przeszkodzić ruchowi tłoka pod działaniem ciśnienia hamulcowego a zatem nie można przeszkodzić poważnie przebiegowi hamowania.

Wał 39 trzpienia 14 jest uszczelniony przy pomocy uszczelki 38, tak że na powierzchnię przekroju AS wału 39 przez ciśnienie hamulcowe wywierana jest siła, która usiłuje dosunąć trzpień 14 do elementu naciskowego 7.

Sposób działania regulacji według wynalazku jest następnie bliżej wyjaśniony na podstawie fig. 1.

Po wciśnięciu hamulca ma miejsce następująca sytuacja wyjściowa. Stożek cierny 20 pomiędzy nakrętką 15 i powierzchnią cierną tłoka 9 zostaje zamknięty. Wał 39 trzpienia 14 opiera się o element naciskowy 7. Pomiędzy okładziną przed tłokiem 9 nie pokazaną na fig. 1 i tarczą hamulcową powstaje szczelina powietrzna jak również dystans regulacji okładziny, który jest konieczny aby posiadać miejsce konieczne do uruchomienia hamulca. Następnie z pomocą pojedynczego uruchomienia (one shot) lub bardzo niewielu uruchomień tłok po przebiegu wbudowania hamulca zostaje umieszczany w swoim normalnym położeniu. Jednocześnie skutkiem przyłożenia ciśnienia tłok łącznie z okładziną przysuwa się do nie pokazanej tarczy hamulcowej. W wyniku tego dystans regulacji okładziny zostaje pokonany i dzięki temu wyregulowana zostaje droga różnicowa, w tym przypadku, w pojedynczym kroku.

Poczynając od opisanego wyżej stanu spoczynkowego, w przypadku hydraulicznego uruchamiania bez zużycia okładziny mają miejsce następujące przebiegi. Stożek cierny 20 jest zamknięty ewentualnie w wyniku działania drugiej sprężyny 36. Jeśli regulator według wynalazku nie posiada drugiej sprężyny 22, w stanie spoczynkowym (przynajmniej po poprzednim uruchomieniu hamulca) stożek cierny 20 zostaje także zamknięty, ponieważ jest przywodzony przez ciśnienie resztkowe po zakończeniu przebiegu hamowania i w wyniku działania zwrotnego cofania uszczelnienia cylindra 10 nasadka stożkowa 19 jest przysunięta do powierzchni ciernej tłoka 9. W przestrzeni z ciśnieniem otoczenia 25 panuje ciśnienie otoczenia (zasada ciśnienia różnicowego). Narastające hydrauliczne ciśnienie hamulcowe jest przykładane do powierzchni różnicowej Ad, która jest różnicą pomiędzy powierzchnią tłoka Aa i As.

W wyniku narastania ciśnienia hamulcowego stożek cierny jest dociskany dodatkowo siłą sprężyny 36, dzięki czemu uniemożliwia się obrót nakrętki 15 a zatem regulację.

Gdy tylko ciśnienie hamulcowe osiągnie dostateczną wartość, tłok razem z nakrętką wciśniętą do wnętrza tłoka przesuwa się w lewo na fig. 1 w kierunku okładziny i tarczy hamulcowej. Ponieważ obrót nakrętki 15 jest uniemożliwiony przez stożek cierny 20, ciągnie ona ze sobą w lewo za pomocą gwintu 29 po pokonaniu luzu gwintu zabezpieczony przed obrotem trzpień 14, w wyniku czego pierwsza sprężyna 22 zamocowana w korpusie 5 zostaje ściśnięta. Wał 39 trzpienia 14 odsuwa się od mechanicznego urządzenia uruchamiającego 3, co można przedstawić przez odpowiednią szczelinę pomiędzy elementem dociskowym 7 a odpowiadającym mu końcem trzpienia 14. Szczelina ta występuje w położeniu S i nie jest przedsta169 820 wioną na fig. 1. Ponieważ teraz wszystkie obrotowe części są zabezpieczone przed obrotem, przy narastającym ciśnieniu hydraulicznym, niezależnie od jego wielkości, proces regulacji nie może nastąpić, ponieważ w tym przypadku konieczny byłby obrót nakrętki 15. To odnosi się także do mającego miejsce odkształcenia zacisków, ściśnięcia okładzin lub innych odkształceń sprężystych, które powodują tylko odpowiednie powiększenie wymienionej szczeliny S. Szczelina ta pełni funkcję quasi pamięci drogi przebytej z powrotem przez tłok 9 na lewo na fig. 9, ale jeszcze nie wyregulowanej.

Przy opadaniu ciśnienia następuje po pierwsze odprężenie zacisku hamulcowego i po drugie tłok 9 jest odciągany z powrotem przez uszczelkę cylindra 10 do swego położenia wyjściowego. Wynikający stąd ruch tłoka na prawo jest niemożliwy, ponieważ uszczelka cylindra nie może powrócić dalej niż uprzednio był popchnięty tłok ze swojego położenia wyjściowego w lewo. Ponieważ zgodnie z założeniami nie występuje zużycie okładziny, trzpień kontaktuje się ponownie z mechanicznym urządzeniem uruchamiającym 3, ponieważ szczelina utworzona wcześniej przez ruch wsteczny tłoka została w pełni zużyta. Położenie mechanicznego urządzenia uruchamiającego względem położenia trzpienia 14 tworzy dzięki temu funkcje quasi pamiętania drogi, która właśnie ma być nastawiona, przy czym rzeczywiste nastawienie może być dopiero wtedy przedsięwzięte, gdy po spadku ciśnienia protokół wyników opisany przez szczelinę pokazuje, że ruch wsteczny tłoka 9 odbył się niecałkowicie do pozycji wyjściowej, do której, jak zostanie opisane dalej, urządzenie regulacyjne jest przestawiane siłą działania sprężyn.

W następnej kolejności omawiany jest sposób działania regulacji według wynalazku przy mającym miejsce zużyciu okładziny, przy czym występujące przebiegi są porównywane z regulacją one-shot i przebiegają analogicznie do nich.

Przy narastaniu ciśnienia mają miejsce znowu te same przebiegi, jak powyżej dokładnie opisane, ze względu na zużycie okładziny względnie urządzenia regulacji okładziny koniecznych przy uruchamianiu hamulca, droga tłoka jest na ogół większa niż maksymalna droga powrotna w wyniku działania roll-back uszczelki cylindra 10.

Przy opadaniu ciśnienia zachowanie się roll-back pierścienia uszczelniającego cylindra 10 nie wystarcza, aby przestawić tłok 9 w jego pozycję wyjściową przyjmowaną przed przyłożeniem ciśnienia, to oznacza, że pozostaje resztkowa szczelina S (np. Sx) pomiędzy trzpieniem 14 i mechanicznym urządzeniem uruchamiającym 3, zwłaszcza elementem dociskowym 7.

W bezciśnieniowym stanie komory ciśnienia hamulcowego 26 zwrotna siła naciągu pierwszej sprężyny 22 jest obecnie większa niż przeciwnie skierowana siła drugiej sprężyny 36 służąca do zamykania stożka włącznie z siłą tarcia elastycznego pierścienia uszczelniającego FRM i siłą tarcia gwintu 29. W wyniku tego pierwsza sprężyna 22 naciska na trzpień 14 w prawo z powrotem do szczeliny S aż do zamknięcia mechanicznego urządzenia uruchamiającego 3 (ważne jest Sx = 0).

Trzpień 14 przesuwający się w prawą stronę naciąga nakrętkę 15 przez gwint 29, w wyniku czego stożek cierny 20 zostaje uwolniony i nakrętka może się obracać na gwincie 29. Jednocześnie druga sprężyna 36 naciska przeciwdziałając sile tarcia elastycznego pierścienia samouszczelniającego (razem z siłą tarcia gwintu) przez zespół uszczelniający 16 na nasadkę stożkową 19 nakrętki 15, skutkiem czego nakrętka obraca się. Obraca się ona przy tym tak daleko, aż zostanie uzyskana taka siła tarcia w stożku ciernym 20, że dalszy obrót zostaje uniemożliwiony. W wyniku tego kończy się regulacja i powstaje sytuacja wyjściowa dla następnego przebiegu hamowania.

W dalszej kolejności zostaną opisane przebiegi występujące przy mechanicznym uruchamianu hamowania (hamowanie postojowe). W wyniku obrotu wału uruchamiającego 6 element dociskowy 7 naciska na wał 39 trzpienia 14, przy czym trzpień przesuwa się w lewo na fig. 1 aż wykorzystany zostanie luz gwintu 29 i trzpień naciśnie na nakrętkę 15. W wyniku tego zostanie dociśnięta nasadka stożkowa 19 do powierzchni ciernej tłoka 9, przy czym, jak opisano bardziej szczegółowo powyżej, stożek cierny 20, już wstępnie zamknięty zostaje zamknięty jeszcze bardziej. Dalszy ruch trzpienia 14 w lewo naciska na tłok i przesuwa tłok w tym samym kierunku do okładziny tarczy hamulcowej. Moment napędowy gwintu, który usiłuje, w wyniku siły wywieranej na trzpień, obrócić nakrętkę, jest przejęty przez moment tarcia stożka ciernego 20,

169 820 tj. nakrętka nie może się obracać mimo siły napinającej mechaniczne urządzenie uruchamiające 3. Regulacja jest zatem niemożliwa. Podczas mechanicznego uruchamiania hamulca pierwsza sprężyna 22 zostaje ściśnięta w wyniku ruchu trzpienia.

Jeśli uruchamianie mechaniczne jest zakończone, to znaczy hamulec postojowy zostanie zwolniony, wtedy urządzenie uruchamiające 3 wykonuje ruch powrotny. W wyniku efektu roll-back uszczelki cylindra 10 tłok zostaje odciągnięty do tyłu. Pierwsza sprężyna 22 odciąga trzpień 14 na prawo. Stożek cierny 20 pozostaje zamknięty przez siłę tarcia pierścienia samouszczelniającego 31 i działanie drugiej sprężyny 36, to oznacza, że nakrętka 15 nie może obracać się. Pierwsza sprężyna 22 pokonuje luz gwintu aż do chwili, gdy trzpień dochodzi ponownie do swego położenia końcowego i powstaje ponownie sytuacja wyjściowa istniejąca przed uruchomieniem mechanicznym. Ogólnym warunkiem jest tutaj, aby luz gwintu był większy niż suma szczeliny powietrznej, ściśnięcia okładziny i rozszerzenie się zacisku hamulca.

W dalszej części opisano kilka korzystnych zmian w odniesieniu do regulatora według wynalazku na podstawie figur 2 do 18.

Figura 2 przedstawia zespół uszczelniający zmieniony w porównaniu do fig. 1. Celem obniżenia kosztów, łożysko toczne igiełkowe 32 z fig. 1 zostało zastąpione łożyskiem kulkowym 40 na fig. 2 co na ogół opłacalne jest tylko wtedy, gdy zwiększone ciśnienie wywierane punktowo przez kulki jest wspomagane także przez materiał wybrany do wykonania nakrętki. Celem podwyższenia gładkości zespołu uszczelniającego 16, elastyczny pierścień samouszczelniający 31 został pokazany jako otoczony przez jednoczęściowy pierścień ślizgowy 41 jak wyżej na fig. 2. Ten jednoczęściowy pierścień ślizgowy może być także zastąpiony przez dwa pierścienie ślizgowe 42,43, jak pokazana na dole na fig. 2. Dzięki zastosowaniu tego rodzaju pierścieni daje się znacznie podnieść gładkość zespołu uszczelniającego 16. Polepszone uszczelnienie i polepszone przenoszenie siły drugiej sprężyny 36 na łożysku kulkowym 40 daje się uzyskać dzięki wycentrowanej tulei 44, która podpiera wargi uszczelniające 35 w odpowiedni sposób.

Figura 3 przedstawia inny zespół uszczelniający zmieniony w porównaniu do zespołu uszczelniającego z fig. 1, w którym jednoczęściowy względnie dwuczęściowy pierścień ślizgowy z fig. 2 został zastąpiony przez, w tym przypadku, dwa wąskie pierścienie ślizgowe 45. W przeciwnym razie zespół uszczelniający 16 według fig. 3 jest identyczny z zespołem według fig. 2. Dalsze zmiany można uzyskać w ten sposób, że na wewnętrznej lub zewnętrznej powierzchni uszczelniającej elastycznego pierścienia samouszczelniającego 31 rezygnuje się z pierścienia ślizgowego 31 lub pierścieni ślizgowych. Pierścienie ślizgowe 45 mogą być wciśnięte w odpowiednich rowkach elastycznego pierścienia samouszczelniającego 31.

Figura 4 przedstawia w widoku rozstrzelonym zespół uszczelniający 16, który w znacznym stopniu odpowiada pokazanemu na fig. 2. Oba pierścienie ślizgowe 42,43 są przy tym połączone ze sobą przez żebra. Inne części przedstawione na fig. 4 odpowiadają częściom o tych samych numerach pokazanym na fig. 2.

Figury 5 do 12 przedstawiają w przekroju bocznym i czołowym różne możliwości nieobrotowych łożyskowań trzpienia 14, o przesuwie poosiowym. W przeciwieństwie do trzpienia 14 według fig. 1 trzpień 14 według fig. 5 posiada dwie przeciwległe nasadki 17 o kierunku promieniowym, które wchodzą w odpowiednie rowki aretacyjne 18 (na fig. 1), służą do zabezpieczenia przed obrotem i dają możliwość przesuwu w kierunku poosiowym. Figury 7 i 8 przedstawiają zastosowanie kołpaka montażowego 46 do łożyskowania trzpienia 14, przy czym kołpak montażowy 46 w korpusie i trzpień 14 są zabezpieczone przed obrotem względem kołpaka montażowego 46 przez cztery nasadki parami przeciwległe. Wybranie osadcze 47 służy do mocowania kołpaka sprężyny 21 według fig. 1 w kołpaku montażowym 46. Pierwsza sprężyna 22 opiera się na blaszce oporowej 48. Zespół kołpaka sprężyny 21, pierwszej sprężyny 22, kołpaka montażowego 46, trzpienia 17 i blaszki oporowej 48 może być zamontowany wstępnie i stosowany jako zespół w cylindrze 8 według fig. 1.

Figury 9 i 10 przedstawiają zabezpieczenie przed obrotem i możliwość przesuwu poosiowego trzpienia 14 za pomocą blaszek oporowych 49, przy czym trzpień 14 wchodzi swymi krawędziami przez otwór w blaszce oporowej 49 w taki sposób, że nie może zostać obrócony względem niej. Zabezpieczenie przed obrotem blaszki oporowej 49 względem korpusu hamulca 5 (fig. 1) może odbywać się np. za pomocą dziobu 50 (odpowiadającego nasadce 17 na fig. 5

169 820 do 8) albo za pomocą kołka oporowego 51, który przechodzi przez odpowiedni otwór w blaszce oporowej 49 i wchodzi w odpowiedni otwór w odsądzeniu cylindra 8, równoległy do osi podłużnej cylindra.

Figura 13 przedstawia wykonanie regulatora zmodyfikowane względem fig. 1, przy czym wykorzystano częściowo opisane wyżej modyfikacje. Dodatkową zmianę uzyskuje się jeszcze przez zamianę rowka ustalającego 37 według fig. 1 na tuleję tłoka 52, która służy jako zabezpieczenie na wypadek, gdyby ruch hamowania tłoka 9 był uniemożliwiony przez sprężynę 36, ponieważ przy danej sile tuleja 52 jest wyciskana z tłoka. Ułożenie pierścieni ślizgowych odpowiada zasadniczo układowi z fig. 2 (na dole), przy czym spód elastycznego pierścienia samouszczelniającego 31 na ogół nie opiera się tarczy wsporczej 33, ale na nie przedstawionych żebrach według fig. 4.

Na figurze 14 pokazana jest modyfikacja, która odpowiada cechom opisanym w związku z fig. 7 i 8. Kołpak montażowy 46 otrzymał tu bardziej masywne wykonanie. Figura 14 pokazuje następnie grzybek dociskowy 53. Gdy grzybek dociskowy z fig. 14 jest naciskany w prawym kierunku, wtedy stożek cierny 20 może być zwolniony, przez co można przesunąć tłok 8 na prawo w cylindrze w przypadku koniecznych napraw (na przykład przy wymianie okładzin). Grzybek dociskowy 53 jest przy tym ułożyskowany z pewnym luzem w odpowiednim otworze dnie tłoka 9, tak że można zrezygnować z otworu przelotowego 26 według fig. 1.

Figura 15 przedstawia wersję wykonania zespołu uszczelniającego 16 zmienioną względem fig. 13. Części urządzenia uruchamiającego nie zmienione względem fig. 13 zostały z tego względu pominięte na fig. 15 (prawa strona fig. 13). Łożysko toczne 40 znajduje się przy tym pomiędzy pierścieniem ruchomym 54 a pierścieniem wsporczym 55, tak że elementy łożyska tocznego 40 mogą toczyć się po materiale o odpowiedniej twardości. Zadaniem pierścienia wsporczego jest utrzymywanie powierzchni bieżnej dla łożyska walcowego 40 w wystarczającej odległości od spodu pierścienia samouszczelniającego 31.

Figura 16 przedstawia wykonanie regulatora według wynalazku bez drugiej sprężyny 36, przy czym element wsporczy 56 przejmuje zadanie łożyska oporowego, według fig. 1. Sposób działania urządzenia regulacyjnego był powyżej opisany już dostatecznie. Oczywiście w ramach wynalazku dopuszczalne są także ewentualnie także inne odbiegające od fig. 16 wykonania zespołu uszczelniającego 16. Łożysko toczne 40 toczy się na fig. 16 po elemencie wsporczym 56. Zespół uszczelniający 16 może być także skonstruowany według fig. 1.

Odmienności względem fig. 1 przedstawione na fig. 17, to zasadniczo zamiana kulki uszczelniającej 30 na zasadniczo cylindryczny element zamykający 57, w którym zostało wykonane wybranie 58, które może służyć do wprowadzania narzędzia. W wyniku tego nakrętka daje się przekręcić przy pomocy na przykład klucza sześciokątnego jak i przez ruch obrotowy na trzpieniu na fig. 17 w prawo, w wyniku czego uwalniana zostaje regulacja i tłok daje się łatwo wcisnąć. Wybranie 58 posiada zatyczkę 53, która zamyka wybranie 58 i uwalnia od zanieczyszczeń. Na figurze 17 przedstawiony jest jeszcze klocek hamulcowy uruchamiany przez tłok, jak również odcinek tarczy hamulcowej, na którą oddziałuje klocek hamulcowy 59. Jeśli przestrzeń 25 pokazana na fig. 1 ma posiadać ciśnienie atmosferyczne, element zamykający 57 musi wchodzić do tłoka z pewnym odpowiednim luzem przez przelotowy otwór czołowy 61.

Na figurze 18 element zamykający 57 jest przedstawiony w zmodyfikowanej formie, posiada jednak również wybranie 58 służące do wprowadzania narzędzia. Pokrywa 62 zabezpiecza wnętrze tłoka przed wnikaniem zanieczyszczeń. Pokrywa ta jest zdejmowana, dzięki czemu nakrętka może być przez wybranie 58 odśrubowana na prawo. Oczywiście jest możliwe wykonanie elementu zamykającego 57 w postaci jednego elementu z nakrętką 15.

Celem polepszenia poślizgu zespół uszczelniający może posiadać pierścienie ślizgowe z teflonu, który jest w znacznym stopniu śliski i elastyczny. Opisana w związku z fig. 13 wymiana pierścieni ślizgowych od strony nakrętki przez wybranie dopuszcza działanie uszczelniające w dwóch stopniach ciśnienia. Wargi uszczelniające uszczelniają przy tym tylko przy mniejszym oporze tarcia, podczas gdy przy wyższym ciśnieniu wybranie 34 wypełnione zostaje przez materiał pierścienia samouszczelniającego i dzięki temu działanie uszczelniające zostaje ulepszone. Tuleja centrująca 44 jest wykonana w taki sposób, że przy dobrym odpowietrzeniu siła sprężyny przenosi się przez membranę gumową na pierścień wsporczy a zatem na łożysko

169 820 osiowe i stożek cierny. Przy wyższym ciśnieniu hydraulicznym rozszerzający się pierścień samouszczelniający naciska na pierścień teflonowy na powierzchni uszczelniającej i wspomaga dzięki temu działanie uszczelniające warg elastycznych (uszczelnianie dwustopniowe). Jako efekt uboczny zwiększają się siły tarcia i obrót nakrętki zostaje silniej zablokowany. Do tego położenie zespołu uszczelniającego 16 jest tak oddalone od gorącej tarczy, że nie przewiduje się żadnych problemów z temperaturą, które mogą wystąpić przy znanych regulatorach. Dzięki grzybkowi dociskowemu 53 jest możliwe ustawienie na powrót tłoka bez obrotu tłoka w celu zmiany okładziny, zwłaszczajeśli gwint 29 jest gwintem trapezowym. Druga sprężyna 22 tworzy równocześnie ogranicznik dla ruchu tłoka 9. Dzięki temu ewentualny ruch tłokajest ograniczony, co jest na przykład korzystne przy błędnym zamontowaniu okładziny (okładzina hamulca została zapomniana) albo przy pierwszym uruchamianiu hydraulicznym, ponieważ tutaj tłok ma tendencję do wykonania drogi, która może przekroczyć sumę zwykłych dróg uruchamiania łącznie z normalnym zużyciem okładziny. Dzięki temu wewnętrznemu ograniczeniu zapewnione jest to, że trzpień nie wysuwa się dalej, niż jest to dopuszczalne dla uszczelniania trzpienia (O-ring 38). Hamulec pozostaje dzięki temu szczelny także przy wadliwej obsłudze lub wadliwym montażu. Ponieważ droga trzpienia po osi jest ograniczona przez wymieniony ogranicznik, w wyniku ciśnienia hydraulicznego powstaje duża siła parcia tłoka. Jako następny element zabezpieczający występuje obok rowka oporowego 37, jak opisano powyżej, tuleja tłoka 52. Długość tej tulei jest taka, że w zależności od siły parcia tłoka tuleja sprężyny w tłoku może ślizgać się na drodze, która odpowiada w przybliżeniu grubości okładziny hamulcowej. Tuleja tłoka nie traci przy tym swojego prowadzenia i dzięki wsunięciu tłoka w korpus tuleja tłoka może być ponownie związana z tłokiem i hamulec utrzymuje dzięki temu swoją pełną funkcjonalność.

Element wsporczy 56 według fig. 16 może wykazywać nie tylko działania sprężynowe skierowane do wewnątrz, ale także może posiadać luz względem łożyska kulkowego 40. Ta minimalna szczelina umożliwia lekkie otwieranie stożka ciernego i umożliwia regulację odpowiadającą powyższym opisom.

Pokrywa 62 jest naciśnięta na nakrętce 15 z odstępem do tłoka 9 i pozwala dzięki temu na dostateczny ruch poosiowy nakrętki 15. Ulepszenie, a zatem większa swoboda ruchu dla nakrętki 15 może być uzyskana w ten sposób, że zewnętrzna pierścieniowa powierzchnia boczna pokrywy 62 jest naciśnięta na pierścieniową ściankę wewnętrzną wybrania tłoka 9, do którego wchodzi pokrywa 62.

169 820

169 820

FIG.5 _i7 FIG.6

FIG.8

FIG.7

169 820

FIG.11

FIG.12

169 820

FIG.13

169 820

FIG.14

169 820

FIG.15 FIG.16

169 820

FIG.18

FIG.17

169 820

FIG.1

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz. Cena 4,00 zł

Claims (20)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Regulator hydraulicznego zespołu uruchamiającego hamulce pojazdu, zawierającego dwa elementy uruchamiające, z których jeden ma postać tłoka umieszczonego przesuwnie w drugim elemencie w postaci cylindra, przy czym tłok stanowi element hydrauliczny do urządzenia uruchamiającego i sprzężony jest z mechanicznym pomocniczym urządzeniem uruchamiającym poprzez sprzęgło cierne i poprzez człon regulacyjny o zmiennej długości, składający się z pierwszego elementu regulacyjnego obrotowego i drugiego elementu regulacyjnego nieobrotowego względem elementów uruchamiających, przy czym pomiędzy członem regulacyjnym i jednym z elementów uruchamiających znajduje się uszczelnienie zespołu uruchamiającego, a człon regulacyjny jest napięty za pomocą sprężyny przeciwnie do kierunku działania ciśnienia hamowania, znamienny tym, że mechaniczne pomocnicze urządzenie uruchamiające (3) dołączone jest do nieobrotowego elementu regulacyjnego w postaci trzpienia regulacyjnego (14) oraz że uszczelnienie (31) umieszczone jest pomiędzy tłokiem (9) i obrotowym elementem regulacyjnym w postaci nakrętki (15), przy czym obrotowe urządzenie regulacyjne w postaci nakrętki (15) jest napięte za pomocą pierwszej sprężyny (22) w kierunku mechanicznego pomocniczego urządzenia uruchamiającego (3), zaś sprzęgło cierne (20) stanowi tłok (9) i obrotowy element regulacyjny w postaci nakrętki (15).
2. 2. Regulator według zastrz. 1, znamienny tym, że pomiędzy tłokiem (9) i obrotowym elementem regulacyjnym w postaci nakrętki (15) ma drugą sprężynę (36).
3. 3. Regulator według zastrz. 1, znamienny tym, że pomiędzy nakrętką (15) i drugą sprężyną (36) ma uszczelnienie (31) w postaci pierścienia samouszczelniającego.
4. 4. Regulator według zastrz. 1, znamienny tym, że nakrętka (15) jest usytuowana we wnętrzu tłoka (9), przy czym przestrzeń (25) pomiędzy zamkniętym końcem tłoka i uszczelką (31) jest połączona z atmosferą poprzez otwór przelotowy (67) w tłoku (9).
5. 5. Regulator według zastrz. 1, znamienny tym, że nakrętka (15) jest ułożyskowana obrotowo w tłoku (9) za pośrednictwem uszczelnienia (31) i osiowego łożyska tocznego (32), usytuowanego pomiędzy uszczelnieniem (31) i osadzeniem nakrętki (15).
6. 6. Regulator według zastrz. 5, znamienny tym, że pomiędzy łożyskiem tocznym (32) i uszczelnieniem (31) znajduje się tarcza wsporcza (33).
7. 7. Regulator według zastrz. 2, znamienny tym, że jeden koniec drugiej sprężyny (36) jest osadzony w rowku oporowym (37) w bocznej powierzchni tłoka (9).
8. 8. Regulator według zastrz. 1, znamienny tym, że nakrętka (15) ma gwint wewnętrzny (29) i na swoim końcu od strony dna tłoka (9) ma nasadkę stożkową (19), zaś w dnie tłoka (9) znajduje się stożek cierny (20) komplementarny względem tej nasadki (19).
9. 9. Regulator według zastrz. 8, znamienny tym, że nakrętka (15) posiada przelotowy otwór wzdłużny (28) z gwintem wewnętrznym (29), przy czym w otworze (28) na końcu przylegającym do dna tłoka (9) usytuowany jest element zamykający (30, 57).
10. 10. Regulator według zastrz. 1, znamienny tym, że pierwsza sprężyna (22) oparta jest o cylinder (8) poprzez kołpak sprężyny (21), osadzony w zamocowaniu.
11. 11. Regulator według zastrz. 10, znamienny tym, że kołpak sprężyny (21) na swoim otwartym końcu posiada krawędź skierowaną promieniowo na zewnątrz i szczeliny (24) skierowane w kierunku wzdłużnym, przy czym tak utworzone ramiona mocujące przebiegają ukośnie do osi podłużnej kołpaka.
12. 12. Regulator według zastrz. 10 albo 11, znamienny tym, że kołpak sprężyny (21) jest umieszczony jako wstępnie zamontowany zespół wraz z pierwszą sprężyną (22) i trzpieniem (14) usytuowanym nieobrotowo w kołpaku montażowym (46), w cylindrze (8) z zabezpieczeniem przed obrotem.

    169 820
13. 13. Regulator według zastrz. 3, znamienny tym, że pomiędzy drugą sprężyną (36) i pierścieniem samouszczelniającym uszczelnienia (31) umieszczona jest centrująca tuleja (44).
14. 14. Regulator weuiug zastrz. 1, znamienny tym, że na jednej z powierzchni uszczelniających pierścienia samouszczelniającego uszczelnienia (31) znajduje się element poślizgowy.
15. 15. Regulator według zastrz. 14, znamienny tym, że element poślizgowy ma postać przynajmniej jednego pierścienia ślizgowego (41, 42, 43, 44, 45).
16. 16. Regulator według zastrz. 14, znamienny tym, że na obu powierzchniach uszczelniających ma po jednym pierścieniu ślizgowym (42, 43), które połączone są ze sobą korzystnie żebrami obwodowymi nad dnem uszczelki.
17. 17. Regulator według zastrz. 1, znamienny tym, że nieobrotowy element regulacyjny ma postać trzpienia (14) przesuwnego w kierunku wzdłużnym w cylindrze (8).
18. 18. Regulator według zastrz. 1, znamienny tym, że tłok (9) posiada pokrywający się z osią podłużną tłoka (9) przelotowy otwór czołowy (61) a nakrętka (15) lub element zamykający (57) posiada wybranie (58) pod narzędzie.
19. 19. Regulator według zastrz. 5, znamienny tym, że łożysko toczne (32) jest podparte przez drugą sprężynę (36) w tulei tłoka (52, 56) wciśniętej w otwór tłoka (9) po otwartej stronie tłoka (9), przy czym tuleja (52, 56) jest przesuwna wzdłużnie.
20. 20. Regulator według zastrz. 19, znamienny tym, że łożysko toczne (32) jest podparte przez drugą sprężynę (36), w kierunku od dna tłoka, na tulei tłoka (52, 56) i na swojej przeciwległej stronie przez pierścień ruchomy łożyska kulkowego lub przez pierścień wsporczy (33) i uszczelnienie na obrotowym elemencie regulacyjnym.