PL176236B1

PL176236B1 - Pochodne penemu

Info

Publication number: PL176236B1
Application number: PL93308145A
Authority: PL
Inventors: Maria Altamura; Federico M. Arcamone; Enzo Perrotta; Vittorio Pestellini; Piero Sbraci; Giuseppe Cascio
Original assignee: Luso Farmaco Inst; Menarini Farma Ind
Priority date: 1992-09-17
Filing date: 1993-09-15
Publication date: 1999-05-31
Also published as: EP0660837A1; DE69330430D1; FI951273A0; RO113644B1; SK280476B6; PL308145A1; ES2158865T3; DE69330430T2; BR1100549A; CZ285816B6; ITFI920181A1; HU221318B1; US5747483A; RU2126410C1; AU4817093A; RU95108539A; IT1262908B; CZ65795A3; EP0660837B1; GR3036817T3

Abstract

1. Pochodne penemu o wzorze ogólnym (I), w którym podstawnik: R1 oznacza grupe C1 -C6-hydro- ksyalkilowa; R 2 oznacza anion karboksylanowy, wolna grupe karboksylowa lub zestryfikowana grupe karbo- ksylowa o wzorach (a) lub (b), w których podstawniki R 7 i R8 oznaczaja wodór, grupe C1 -C6-alkilowa, grupe C1 - C 6-alkenylowa, grupe C 3-C8-cykloalkllowa lub C 3-C 8- cykloalkenylowa, grupe C 6-C10-arylowa lub C1 -C6-alki- lo-C 6-C10-arylowa oraz m oznacza liczbe 0 lub 1; R 3 oznacza wodór lub grupe C1 -C 4-alkilowa, ewentualnie podstawiona grupa karboksyamidowa; R 4 oznacza wo- dór lub grupe aminoalkilowa, lub grupe C1 -C 6-alkilowa ewentualnie podstawiona grupa fenylowa: lub R 3 i R 4 polaczone razem tworza pierscien heterocykliczny, któ- ry oznacza odpowiednio grupe 1 -azirydynylowa, grupe 1 -pirolidynylowa lub grupe 1 -piperydynowa, przy czym kazda z tych grup jest ewentualnie podstawiona grupa hydroksylowa i/lu b grupa karbamoilowa; R5 i R6 ozna- czaja niezaleznie wodór, grupe C1 -C 6-alkilowa, grupe C1 -C 6-alkilokarboksyamidowa, w której grupa alkilowa moze byc grupa o lancuchu prostym lub rozgalezionym: albo R 5 i R 6 razem tworza grupe 4-metylo- 1 -piperazyny- lowa; n wybrane jest z grupy skladajacej sie z liczb 1 , 2 , 3; oraz ich sole dopuszczone do stosowania w farmacji. PL

Description

Przedmiotem wynalazku są pochodne penemu o wzorze ogólnym (I), w którym:

R1 oznacza grupę C1-C6-hydroksyalkilową;

R2 oznacza anion karboksylanowy, wolną grupę karboksylową lub zestryfikowaną grupę karboksylową o wzorach (a) lub (b), w których podstawniki R7 i Rs oznaczają wodór, grupę C1-C6-alkilową, grupę Cj-C^-alkenylową, grupę C3-Cs-cykloalkilową lub C3-Cs-cykloalkenylową, grupę C6-Cio-arylową lub C1-C6-alkilo-C6-C10-arylową oraz m oznacza liczbę 0 lub 1;

R3 oznacza wodór lub grupę C1-C4-alkilową, ewentualnie podstawioną grupą karboksyamidową;

R4 oznacza wodór lub grupę aminoalkilową, lub grupę C1-C6-alkilową ewentualnie podstawioną grupą fenylową;

lub

R3 i R4 połączone razem tworzą pierścień heterocykliczny i oznaczają odpowiednio grupę

1-azirydynylową, grupę 1-pirolidynylową lub grupę 1-piperydynową, przy czym każda z tych grup jest ewentualnie podstawiona grupą hydroksylową i/lub grupą karbamoilową;

R5 i R6 oznaczają niezależnie wodór, grupę C1-C6-alkilową, grupę C1-C6-alkilokarboksyamidową, w której grupa alkilowa może być grupą o łańcuchu prostym lub rozgałęzionym; albo

R5 i R6 razem tworzą grupę 4-metyl^-t-piperazynylową; n wybrane jest z grupy składającej się z liczb 1, 2, 3; oraz ich sole dopuszczone do stosowania w farmacji.

Znane są właściwości przeciwbakteryjne związków znanych jako penemy. Ponieważ bakterie stają się szybko oporne na używane przeciwko nim środki, istotne jest otrzymanie nowych związków mogących zaspokoić farmaceutyczne zapotrzebowanie na skuteczne środki przeciwbakteryjne, posiadające dobrą stabilność, mniejszą toksyczność itp.

Przedmiotem wynalazku są nowe związki z rodziny penemów posiadające interesujące właściwości farmaceutyczne.

Związki według wynalazku są to związki o wzorze (I), w którym podstawniki R1, R2, R3, R4, R5 i R6 oraz liczba n zostały zdefiniowane powyżej.

176 236

Z powyższego wzoru (I) wynika w sposób ewidentny, że związki według wynalazku mogą występować w postaci różnorodnych optycznych i geometrycznych izomerów. Izomery te jak również ich mieszaniny mieszczą się w zakresie wynalazku.

Korzystne są te związki o wzorze (I), które posiadają konfigurację (5R, 6S).

Korzystnie, są to związki o wzorze (I), w którym R1 jest grupą alfa-hydroksyetylową, przy czym korzystniej jest gdy grupa ta ma konfigurację 1R, to znaczy konfiguracja atomu węgla alfa grupy etylowej jest konfiguracją R.

R2 oznacza anion karboksylanowy, wolną grupę karboksylową lub zestryfikowaną grupę karboksylową o wzorach (a) lub (b), w których podstawniki R7 i Re oznaczają wodór, grupę Ci-Có-alkilową, grupę Ci-Có-alkenylową, grupę C3-C8-cykloalkilową lub ©-Cg-cykloalkenylową, grupę Có-Cio-arylową lub Ci-Có-alkilo-Có-Cio-arylową oraz m oznacza liczbę 0 lub 1.

R3 oznacza wodór lub grupę Ci-C4-alkilową, ewentualnie podstawioną grupą karboksyamidową

R4 oznacza wodór lub grupę aminoalkilową, lub grupę Ci-Có-alkilową ewentualnie podstawioną grupą fenylową;

lub

R3 i R4 połączone razem tworzą pierścień heterocykliczny i oznaczają odpowiednio grupę 1-azirydynylową, grupę 1-pirolidynylową lub grupę 1-piperydynową, przy czym każda z tych grup jest ewentualnie podstawiona grupą hydroksylową i/lub grupą karbamoilową.

Korzystnie, R5 i Re oznaczają wodór, grupę Ci-Có-alkilową, grupę Ci-Có-alkilokarboksyamidową, w której grupa alkilową może być grupą o łańcuchu prostym lub rozgałęzionym, albo

R5 i Re razem tworzą grupę 4-metylo-i-piperazynylową.

Wśród farmakologicznie akceptowalnych soli związków o wzorze (I) według wynalazku są te, które powszechnie stosuje się w dziedzinie penicylin i cefalosporyn, jak na przykład sole utworzone z nieorganicznymi zasadami, takimi jak wodorotlenek metalu alkalicznego lub wodorotlenek metalu ziem alkalicznych (korzystnie NaOH, KOH) i sole zasad organicznych wliczając w to aminokwasy jak na przykład lizynę. Do farmakologicznie akceptowalnych soli według wynalazku zalicza się również sole amfoteryczne.

Związki według wynalazku mogą być podawane jako takie lub w połączeniu z używanymi powszechnie do penicylin i cefalosporyn substancjami pomocniczymi, do przygotowania postaci leku do stosowania doustnego lub pozajelitowego lub w połączeniu ze znanymi antybiotykami lub z inhibitorami β-laktamaz.

Związki według wynalazku charakteryzują się szerokim spektrum działania antybakteryjnego i mogą być podawane w dawkach i zgodnie z modalnością opisaną w farmakopei jako analogi penicyliny i analogi antybiotyków.

Związki według wynalazku można otrzymać z odpowiednich związków hydroksymetylowych o wzorze II (SCHEMAT i), w którym Ri posiada znaczenie zdefiniowane uprzednio (jest korzystnie grupą alfa-hydroksyetylową) a Y jest grupą estrową, taką jak na przykład grupa allilowa lub grupa p-nitrobenzylowa.

Związki o wzorze II są znane i można je otrzymać (SCHEMAT i) ze związków azetydynowych o wzorze III lub z pochodnych penicylin naturalnych o wzorze IV przy użyciu znanych metod [na przykład E. Fontana et. al., J. Lab. Comp. Radiopharm., 24,41 (i986); A.J. Corraz et al., J. Med. Chem., 35, I828 (i992), co zamieszcza się w niniejszym jako referencję].

Hydroksymetylowe penemy o wzorze II są przekształcane w odpowiednie pochodne sulfonylowe o wzorze V, w którym Ri i Y zostały zdefiniowane powyżej a Z jest grupą alkilową lub grupą arylową (korzystnie metylową lub p-tolilową), w wyniku reakcji związków o wzorze II z odpowiednim chlorkiem sulfonylu (na przykład chlorkiem metanosulfonylu) w obecności zasady organicznej, takiej jak na przykład trietyloamina lub N,N-diizopropyloetyloamina, w obojętnym rozpuszczalniku organicznym, takim jak na przykład dichlorometan lub chloroform, w temperaturze od -70°C do +20°C. Pochodne sulfonylowe o wzorze V reagują ze związkami o wzorze VI, w którym n, R3, R4, R5 i Ró zostały zdefiniowane powyżej, w rozpuszczalniku organicznym, takim jak na przykład dimetylosulfotlenek, dimetyloformamid, dioksan, tetrahydrofuran lub octan etylu, w temperaturze od -20°C do +20°C. Reakcja może być przeprowadzona

176 236 przy użyciu czystych lub nie oczyszczonych pochodnych o wzorze V. Synteza może być ewentualnie przeprowadzona przez przekształcenie pochodnych sulfonylu o wzorze V w odpowiednie halogenki o wzorze VIII, w którym X oznacza atom chloru, atom bromu lub atom jodu, w wyniku reakcji z nieorganicznymi halogenkami korzystnie halogenkami wapnia.

Związki o wzorze ogólnym VII można uzyskać z halogenków o wzorze VIII w w wyniku reakcji ze związkami o wzorze VI, w którym n, R3, R4, R5 zostały zdefiniowane powyżej, w rozpuszczalniku organicznym, takim jak na przykład dimetylosulfotlenek, dimetyloformamid, dioksan, tetrahydrofuran lub octan etylu, w temperaturze od -20°C do +20°C. Także w tym przypadku, reakcję można przeprowadzić wychodząc z odpowiednich halogenków o wzorze VIII, wyizolowanych lub nie oczyszczonych. Po zakończeniu reakcji penemy o wzorze VII wydziela się i oznacza tradycyjnymi metodami.

Gdy R1 jest grupą hydroksyalkilową kolejne reakcje przeprowadza się po zabezpieczeniu funkcji alkoholowej konwencjonalnymi grupami zabezpieczającymi, jak na przykład grupą p-nitrobenzyloksykarbonylową, alliloksykarbonylową, tert-butylodimetylosililową lub trimetylosililową. Grupa zabezpieczająca jest usuwana po zakończeniu reakcji. Odmiennie, reakcja może być przeprowadzona z niezabezpieczoną pochodną dialkoholową o wzorze II(R1=CH3CHOH-).

Związki o wzorze ogólnym I są ostatecznie otrzymywane z odpowiednich estrów o wzorze VII na drodze hydrolizy lub hydrogenolizy albo innymi sposobami.

Związki o wzorze ogólnym I charakteryzują się znaczną aktywnością przeciwbakteryjną w porównaniu z tradycyjnymi antybiotykami β-laktamowymi, zarówno przeciwko drobnoustrojom Gram-dodatnimjak i Gram-ujemnym, jak również przeciwko drobnoustrojom beztlenowym wytwarzającym lub nie wytwarzającym β-laktamazy.

Wynalazek ilustrują poniższe przykłady, które nie ograniczają jego zakresu.

Przykład I: Otrzymywanie (5R,6S)-2-(N-(2-acetamido)-N-metylo)aminometylo)-6[(1R)-1 -tert-butylodimetylosililoksyetylo]-penem-3-karboksyIanu allilu.

3,2 ml (23,2 mmole) trietyloaminy i 1,8 ml (23,2 mmole) chlorku metanosulfonylu dodaje się w temp. 0°C w atmosferze azotu do roztworu zawierającego 6g (15 mmoli) (5R,6S)-2-hydroksymetylo-6-[(1R)-l-tert-butylodimetylosililoksyetylo]-penem-3-karboksylanu allilu w 150 ml bezwodnego chlorku metylenu. Mieszaninę reakcyjną miesza się następnie w 5°C przez 30 minut. Zimny roztwór jest przemywany wodą, NaHCCb 5% i ponownie wodą. Roztwór osusza się nad Na2SO4 i odparowuje otrzymując pozostałość barwy żółtej.

Surowy produkt rozpuszcza się w dimetylosulfotlenku (150 ml) i roztworze 2,4 g (19,3 mmole) chlorowodorku sarkozynoamidu [przygotowany według Marvelm et al. J. Am. Chem. Soc. 68. 1685 (1946)] i dodaje się 2,8 ml (20,1 mmoli) trietyloaminy w 40 ml dimetylosulfotlenku. Do roztworu dodaje się 2,8 (20,1 mmoli) trietyloaminy i mieszaninę miesza się w temperaturze pokojowej przez 4 godziny. Mieszaninę pozostawia się na 1 noc w tej samej temperaturze, po czym wlewa się do wody z lodem, a następnie ekstrahuje dwukrotnie octanem etylu. Ekstrakty organiczne przemywa się wodą i suszy nad Na2SO4 i odparowywuje się rozpuszczalnik pod próżnią.

Produkt surowy oczyszcza się w kolumnie chromatograficznej (żel krzemionkowy; octan etylu/cykloheksan w stosunku objętościowym 70:30, otrzymując osad barwy jasno żółtej o temperaturze topnienia 118-9°C.

Przykład II: Otrzymywanie (5R,6S)-2-(N-(2-acetanido)-N-metylo)-aminometylo)6-[( 1R)-1 -hydroksyetylo]-penem-3-karboksylanu allilu.

Kwas octowy 2,9 ml (50,7 mmoli) i fluorek tetrabutyloamoniowy (1-molowy roztwór w tetrahydrofuranie; 25 ml, 25 mmoli) dodaje się w temperaturze pokojowej do roztworu (5R,6S)2-(N-(2-acetamido)-N-metylo)-aminometylo)-6-[(1R)-1-tert-butylodimetylosilyloksyetylo]-p enem-3-karboksylanu allilu (4 g, 8,5 mmoli) w tetrahydrofuranie (200 ml).

Mieszaninę miesza się przez 24 godziny w temperaturze pokojowej, zatęża się do 50 ml, rozcieńcza octanem etylu, przemywa wodą i 5% roztworem NaHCOs, suszy i odparowuje.

Osad krystalizuje się z eteru etylowego, przemywa się na filtrze eterem etylowym i suszy się pod próżnią, otrzymując osad barwy żółtej o temperaturze topnienia 83 - 85°C.

Przykład III: Otrzymywanie kwasu (5R,6s)-2-(N-(2-acetamido)-N-metylo)-aminoinetylo)-6-[(1R)-l-hydroksyetylo]-penem-3-karboksylowego.

176 236 mg (0,30 mmoli) trifenylofosfiny, 335 mg (0,29 mmoli) tetrakis(trifenylofosfina)palladu(0) i 0,24 ml (4,2 mmole) kwasu octowego dodaje się w temperaturze 35 - 40°C w atmosferze azotu do roztworu 1 g (2,8 mmoli) (5R,6S)-2-(N-(2-acetamido)-N-metylo)-aminometylo)-6[(1R)-l-hydroksyetylo]-penem-3-karboksylanu allilu w 60 ml bezwodnego tetrahydrofuranu i 60 ml bezwodnego chlorku metylenu.

Mieszaninę miesza się w tej samej temperaturze przez około 1 godzinę. Roztwór zatęża się do 50 ml i dodaje eter etylowy cały czas mieszając. Osad filtruje się w atmosferze azotu, przemywa eterem etylowym i suszy pod próżnią. Produkt surowy oczyszcza się metodą chromatografii z odwróconymi fazami (LiChroprep RP-18^ woda/aceton 95:5 objętościowo).

Osad barwy białej; temperatura topnienia 92 - 95°C; masa cząsteczkowa 315,35.

Przykład IV: Otrzymywanie (5R,6S)-2-((N-prolinoamido)metylo)-6-[(1R)-l-fefbutylodimetylosililoksyetylo]-penem-3-karboksylanu allilu

1,0 ml (7,2 mmole) trietyloaminy i 0,6 ml (7,7, mmoli) chlorku metanosulfonylowego dodaje się w temperaturze 0°C w atmosferze azotu 2 g (5 mmoli) (5R,6S)-2-hydroksymetylo-6[(1R)-1-tert-butylodimetylosililoksyetylo]-penem-3-karboksylanu allilu w 60 ml bezwodnego chlorku metylenu.

Mieszaninę miesza się przez 30 minut w 5°C i następnie przemywa wodą, 5% roztworem Na2HCO₃ i jeszcze raz wodą. Roztwór suszy się nad Nć^SOą i odparowuje otrzymując osad barwy żółtej.

Nieoczyszczony produkt rozpuszcza się w dimetylosulfotlenku (60 ml). 0,7 g (6 mmoli) prolinoamidu i 0,7 ml (5 mmoli) trietyloaminy dodaje się do roztworu, który miesza się w temperaturze pokojowej przez dwie godziny i następnie pozostawia w temperaturze pokojowej na noc. Następnie roztwór wlewa się do wody z lodem i ekstrahuje dwukrotnie octanem etylu. Ekstrakty organiczne zbiera się razem, przemywa wodą, suszy nad Na₂SO4 i odparowuje pod próżnią.

Surowy produkt oczyszcza się metodą chromatografii kolumnowej (żel krzemionkowy; octan etylu), otrzymując osad w postaci wosku barwy jasno żółtej.

PrzykładV: (5R,6S)-2-((N-prolinoamido)metylo)-6-[(1R)-1-hydroksyetylo]-penem3-karboksylanu allilu.

0,9 ml (15,7 mmoli) kwasu octowego i 2,5 g (7,9 mmoli) trójwodnego fluorku tetrabutyloamoniowego dodaje się w temperaturze pokojowej do roztworu (5R,6S)-2-((N-prolinoamido)metylo)-6-[(1R)-1-feri-butylodimetylosililoksyetylo]-penem-3-karboksylanu allilu (1,3 g, 2,62 mmole) w tetrahydrofuranie 70 ml).

Mieszaninę miesza się w temperaturze pokojowej przez 16 godzin, rozcieńcza octanem etylu, przemywa się wodą i 5% roztworem NaHCO₃, suszy i odparowuje. Związek oczyszcza się na kolumnie chromatograficznej (żel krzemionkowy; octan etylu). Otrzymuje się oleistą substancję barwy żółtej.

Przykład VI: Otrzymywanie kwasu (5R,6S)-2-((N-prollnoaimdo)metylo))6-[((R)-lhydroksyetylo]-penem-3-karboksylowego.

130 g (0,50 mmoli) trifenylofosfiny, 560 mg (0,48 mmoli) tetrakis^ifenylofosfino^alladu(O) i kwasu octowego (0,27 ml; 4,7 mmoli) dodaje się w temperaturze pokojowej w atmosferze azotu do roztworu (5R,6S)-2-((N-pIΌlinamido)metylo)-6-[(1R)-1[tert-butylO[dimetylosililok[ syetylo]-penem-3-kafboksylanu allilu (0,93 g; 2,4 mmole) w 100 ml bezwodnego tetrahydrofuranu.

Mieszaninę miesza się w tej samej temperaturze przez 30 minut, a następnie rozcieńcza eterem etylowym, osad odfiltrowuje się w atmosferze azotu, przemywa eterem etylowym i suszy pod próżnią.

Produkt oczyszcza się metodą chromatografii z odwróconymi fazami (LiChroprep RP-18^K; woda/aceton 95:5 objętościowo)

Otrzymuje się osad barwy białej o temperaturze topnienia 133 - 5°C; masa cząsteczkowa 341,38.

Przykład VII: Otrzymywanie ^R^S^-fN-^-acetamidoj-N-metylobaminometylo)6-((lR)-1 [hydroksyetylo]-penem-3[karboksylanu ^'-metylo^-okso-E^-dioksoleno^ilo)metylu.

106 mg (1,0 mmoli) bezwodnego węglanu sodu dodaje się w temperaturze pokojowej i w atmosferze azotu do roztworu 261 mg (0,83 mmoli) kwasu (5R,6S)-2-(N[(2-acetamido)-N-me[ tylo)-aminometylo)-6-[( 1R)-1 -hydroksyetylo]-penem-karboksylowego w dimetyloformamidzie (15 ml).

Mieszaninę miesza się w temperaturze pokojowej przez 3 godziny, następnie oziębia się do temperatury 0°C i dodaje się 192 mg (1,0 mmol) 4-bromometylo-5-metylo-1,3-dioksolen-2one), reakcję prowadzi się przez 2 godziny w temperaturze pokojowej. Roztwór rozcieńcza się octanem etylu, przemywa wodą, suszy nad Na2SO4 i odparowuje.

Osad wytrąca się z mieszaniny chloroform/cykloheksan, rozpuszcza w wodzie i poddaje liofilizacji.

Produkt oczyszcza się metodą HPLC przy użyciu kolumny Hypersil 10 ODS^R, 10 gm, 25 cm x 20 mm, faza ruchoma: woda/acetonitryl 40/60, przepływ 10 ml/min.

Otrzymano 105 mg (wydajność 30%). Masa cząsteczkowa 427,43.

HPLC (analityczne): kolumna Hypersil 5 ODSR, 5 gm, 25 cm x 4,6 mm, detektor UV-220 i 320 nm, faza ruchoma - woda/acetonitryl (40/60), przepływ: 1 ml/min, tR = 5,8 min, lambda,nax = 325 nm.

Przykład VIII: Otrzymywanie (5R,6S)-2-((2-acetamido)-N-metylo)-aminometylo)6-[(1R)-1-hydroksyetylo]-penem-3-karboksylanusodu.

mg (0,13 mmoli) trifenylofosfiny, 145 mg (0,12 mmoli) tetrakis(trifenylofosfiny)palladu(0) i 326 mg (1,96 mmoli) 2-etyloheksanu sodu dodaje się w temperaturze pokojowej w atmosferze azotu do roztworu 450 mg (1,26 mmoli) (5R,6S)-2-(N-(2-acetamido)-N-metylo)aminometylo)-6-[(1R)-1-hydroksyetylo]-penem-3-karboksylanu allilu w 10 ml bezwodnego tetrahydrofuranu. Mieszaninę miesza się w temperaturze pokojowej przez 30 minut.

Roztwór jest zagęszczany dając produkt surowy, który oczyszcza się metodą HPLC, używając kolumny Hypersil 10 ODS ^R, 10 gm, 25 cm x 20 mm; faza ruchoma - woda/acetonitryl 90/10; przepływ: 20 ml/min. Otrzymano 235 mg (wydajność 54%). Masa cząsteczkowa 338,34.

HPLC (analityczne): kolumna Hypersil 5 OdsR, 5 gm, 25 cm x 4,6 mm, detektor UV 220 i 320 nm, faza ruchoma - woda/acetonitryl (95/5), przepływ: 1 ml/min, tR = 4,0 min.

Przy użyciu metod opisanych w przykładach III, VI, VII i VIII używając odpowiednich reagentów otrzymano następujące związki:

kwas (5R,6S)-2-(N-metylofenyloalanyloamido)metylo-6-[(1R)-1-hydroksyetylo]-penem-3karboksylowy

Masa cząsteczkowa 405,47

MS(FAB): m/z 406 (M + H⁺)

HPLC, faza ruchoma: woda/acetonitryl (80/20); tR = 5,7 min kwas (5R,6S--2-(3'-kibboksyamidopiperydyn-1 '-ylo)-metylo-6-[(1 R)-1 -hydroksyetylo]-penem-3-karboksylowy

Masa cząsteczkowa 355,412 [Uzyskano dwa diastereoizomery (A) i (B); rozdzielono je metodą HPLC (preparatywna), faza ruchoma: woda/acetonitryl (95/5), kolumna Hypersil 10 ODSR, 10 gm, 25 cm x 20 mm, przepływ: 20 ml/min]

HPLC (analityczne): tR(A) = 8,2 min, tR(B) = 9,9 min kwas (5R,6S)-2-(N,N-diacetamido)-aminometslo-6-[(1R)-1-hydro0sy-etylo]-penem-3-0arboksylowy

Masa cząsteczkowa 358,37

MS(FAB): m/z 359 (M + H+) ¹³C NMR (50 MHz, D2O) ó(ppm) sygnały charakteryzujące: 56,0; 61,1; 66,8; 69,1; 74,0.

Kwas (5R,6S)-2-(N-metylo-N-(3'-propionamido)aminometslo-6-[(1R)-1-hydroksyetylo]-penem-3-karboksylowy

Masa cząsteczkowa 329,37

HPLC: tR = 5,0 min, lambdmax = 314 nm

176 236

Kwas (5R,6S)-2-(N-metyło-N-(4'-metylo-1'piperazyno)amidokarboksy-metyloaminometyloó-[( iR)-i -hydroksyetylo]-penem-3-karboksylowy

Masa cząsteczkowa 398,48 ¹³C NMR (50 MHz, D2O) Ó(ppm) sygnały charakteryzujące: 4ó,3; 47,4; 59,9; ó7,9; ó9,0; 74,ó

Kwas (5R,6S)-2-(N-etylo-N-(2'-acetamido)-aminometylo-6-[(1R)-1-hydroksyetylo]-penem-3karboksylowy

Masa cząsteczkowa 329,37

HPLC: tR = 4,8 min; lambdami = 3i0 nm

Kwas ©R^S^^N-metylo-NRN^NOdirmetylo^cetamidoj-arminometylo-ó-fCiRj-i-hydroksyetylo]-penem-3-karboksylowy

Masa cząsteczkowa 343,40

HPLC: tR = 9,1 min lambdamax = 3i5 nm

Kwas (5R,óS)-2- (2'-karboksyamidopiperydyn-1^/-ylo)-metylo-ó-[(iR)-1-hydroksyetylo]-penem-3-karboksylowy

Masa cząsteczkowa 355,411 [Otrzymuje się dwa diastereoizomery (A) i (B); które rozdziela się metodą HPLC (preparatywna), faza ruchoma: woda/acetonitryl (99/1); kolumna Hypersil 10 ODSR, 10 gm, 25 cm x 20 mm, przepływ 20 ml/min]

HPLC (analityczna): tR(A)=9,1; tR(B)=11,0 min

Kwas ©R^S^-f^-karboksyamidopiperydyn-1' -ylo)-metylo-ó-[( 1R)-1 -hydroksyetylo]penem-3 -karboksylowy

Masa cząsteczkowa 355,412, temperatura topnienia 13ó - 7°C (óR^S^^N-prolinamicMmetylo-ó-KiRbl-hydroksyetylobpenem^-karboksylan-^-metylo-2'okso-1',3'-dioksolen-4'-ylo)metylu

Masa cząsteczkowa 453,470, MS(EI): m/z 453 (M+)

HPLC: faza ruchoma woda/acetonitryl (20/80), tR = 4,2 min; lambdamax = 325 nm (AR^S^-CN-metylo-N-^-acetamidob-am.ino-metylo-ó-KiRbi-hydroksyetylobpenem©-karboksylan acetoksymetylu

Masa cząsteczkowa 387,41

HPLC: faza ruchoma - woda/acetonitryl (50/50), tR = 3,0 min

MS(TS): m/z 388 (M+H+)

Kwas ^R^S^-^-karboksyamido-azyrydyn-1 ^/-ylo)metylo-ó-[( 1R)-1 -hydroksyetylo]-penem-3 -karboksylowy

Masa cząsteczkowa 313,33

HPLC: faza ruchoma - woda/acetonitryl (98/2), tR = 1,8 min; lambdamax = 30ó nm

MS(FAB): m/z 314 (M+H+)

Kwas (ARAS^-gN-CD-prolinamiidob-metylo-ó-biRbi-hydroksyetylobpenem^-karboksylowy

Masa cząsteczkowa 341,38

HPLC: faza ruchoma - woda/acetonitryl (95/5), tR = 4,4 min

MS(FAB): m/z 342 (M+H+)

Kwas (5R,óS)-^^[]^-^^t^1^)^llD^((^^,^-^łic^c/i^ća^mdc^)-i>licc/ll^]-i^imii^c^rmmtylc^-6-[[llR)^l-hydrOksy-etylo]-penem-3-karboksylowy

Masa cząsteczkowa 372,40

HPLC: faza ruchoma - woda/acetonitryl (95/5), tR = 3,4 min; lambdamax = 308 nm

MS(FAB): m/z 373 (M+H+)

176 236 (5R,6S)-2-(N-prolinamido)metylo-6-[(lR)-l-hydroksyetyl]-penem-3-karboksylan acetoksymetylu

Masa cząsteczkowa 413,449

HPLC: faza ruchoma - woda/acetonitryl (50/50), tR = 11,1 min; lambdami = 328 nm MS(TS): m/z 414 (M+H⁺)

Kwas (5R,6S)-2-[(2^/S,4^/R)-2^/-karboksyamido-4'-hydroksy-pirolidyn-l'ylo]-metylo-6-[(lR)-lhydroksyetylo]-penem-3-karboksylowy

Masa cząsteczkowa 357,38

HPLC: faza ruchoma - woda (100%), tR = 3,0 min; lambda_max = 306 nm MS(FAB): m/z 358 (M+H⁺)

Kwas (5R,6S)-2-[N-(2S )-2-propionamido-N-metylo] aminometylo)-6- [(1R) -1 -hydroksyetylo] penem-3-karboksylowy

Masa cząsteczkowa 329,1

Temperatura topnienia 105°C (z rozkładem) (5R,6S)-2-(N-prolinamido)metylo-6-[(lR)-l-hydroksyetylo]-penem-3-karboksylan piwaloiloksymetylu

Masa cząsteczkowa 455,17 Temperatura topnienia 51 - 5°C (5R,6S)-2-(N-acetamido)-N-metylo-6-[(lR)-l-hydroksyetylo]-penem-3-karboksylan piwaloiloksymetylu

Masa cząsteczkowa 429,16 Temperatura topnienia 50 - 3°C

Warunki wykonywania oznaczeń metodą HPLC (analityczne) były następujące (o ile nie zostało opisane inaczej):

Kolumna Hypersil 50DS^R, 5pm, 25 cm x 4,6 mm, czujnik UV 220 i 320 nm, faza ruchoma - woda/acetonitryl (95/5), przepływ 1 ml/min.

Testy porównawcze

Nieoczywistość rozwiązania według wynalazku wynika jednoznacznie z przeprowadzonych badań porównawczych.

W europejskim opisie patentowym numer EP 201459 ujawnia się związki które wykazują aktywność przeciwbakteryjną wyrażoną jako:

0,05 -16 pg/ml przeciwko drobnoustrojom Gram-dodatnim, oraz 0,2 - 32 pg/ml przeciwko drobnoustrojom Gram-ujemnym, przytaczając także szczególne przykłady testowanych drobnoustrojów.

Testy przeprowadzone przez zgłaszającego przeciwko takim samym drobnoustrojom, dały następujące wyniki (dla identyfikacji testowanych związków, za danymi dotyczącymi aktywności umieszczono legendę):

Staphylococcus aureus (Gram-dodatni)

0,03 gg/ml (związki A i C) < 0,03 μg/ml (związki B, D, E, F, G, H)

Streptococcus pyogenes (Gram-dodatni)

0,03 gg/ml (związki A i B)

0,015 gg/ml (związek J; ten związek jest aktywny przeciwko 26 różnym szczepom Streptococcus pyogenes)

0,0075 gg/ml (związek E)

Streptococcus pneumoniae (Gram-dodatni)

0,03 gg/ml (związek A)

0,075 gg/ml (związek E i J)

0,003 gg/ml (związek B)

176 236

Pałeczki jelitowe (szczególnie E. Coli) (Gram-ujemne) 0,12 gg/ml (związki A, C, K)

0,06 gg/ml (związek E)

0,0075 μg/ml (związek B)

0,001 gg/ml (związek J)

Haemophilus influenzae (Gram-ujemny)

0,06 gg/ml (związek J)

Bacteroides sp. (Gram-ujemne)

0,06 gg/ml (związek B i E)

0,03 gg/ml (związek A)

0,015 gg/ml (związek J)

Legenda (dotyczy wzoru(I))

Związek	n	R3	R4	R5	R6
A	1	CH3	H	H	H
B	1	CH3	(S)-CH3	H	H
C	1	CH3	(R)-CH3	H	H
D	1	CH3	(S)-CH2C6H5	H	H
E	1	(S)-CH2-CH2-CH2-	H	H
F	1	(R)-CH2-CH2-CH2-	H	H
G	2	-CH2-CH2-CH2-	H	H
H	3	-CH2-CH2-	H	H
J	1	-CH2-CH(OH)-CH2-	H	H
K	1	CH2CONH2	H	H	H

We wszystkich powyższych testowanych związkach R1 = CH3CH(OH)- oraz R2 = -COOH. Uwaga! W powyższej tabeli (R) i (S) odnoszą się do konfiguracji przestrzennej omawianych grup.

176 236

(1)

-COO-CH-OCO(O) R 1 w o (a) (ID

-coo-tH o

(b)

COOY (V) (VI) (VII)

176 236 \CRQSCy

Z~NO COOY r⁵

H-N-(CH-)CO-N

R.

,CH₂-X

COOY (VIII)

OCOCH,

176 236

SCHEMAT 1

''COOH

⁴ (VI)

H~N-(GH-)CO-N

fl)

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 70 egz.

Cena 4,00 zł.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Pochodne penemu o wzorze ogólnym (I), w którym podstawnik:

Ri oznacza grupę Ci-C6-hydroksyalkilową;

R2 oznacza anion karboksylanowy, wolną grupę karboksylową lub zestryfikowaną grupę karboksylową o wzorach (a) lub (b), w których podstawniki R7 i Rs oznaczają wodór, grupę Ci.Có-alkilową, grupę Ci-Có-alkenylową, grupę C3-Cs-cykloalkilową lub Ci-Cg-cykloalkenylową, grupę Có-Cio-arylową lub Ci-Cs-alkilo-Cć-Cio-arylową oraz m oznacza liczbę 0 lub 1;

R3 oznacza wodór lub grupę Ci-C4-alkilową, ewentualnie podstawioną grupą karboksyamidową;

R4 oznacza wodór lub grupę aminoalkilową, lub grupę Ci-Cć-alkilową ewentualnie podstawioną grupą fenylową;

lub

R3 i R4 połączone razem tworzą pierścień heterocykliczny, który oznacza odpowiednio grupę 1 -azirydynylową, grupę i-pirolidynylową lub grupę i-piperydynową, przy czym każda z tych grup jest ewentualnie podstawiona grupą hydroksylową i/lub grupą karbamoilową;

R5 i R- oznaczają niezależnie wodór, grupę C^C6-alkilową, grupę Ci.C--alkilokarboksyamidową, w której grupa alkilowa może być grupą o łańcuchu prostym lub rozgałęzionym;

albo

R5 i R- razem tworzą grupę 4-metylo-i-piperazynylową; n wybrane jest z grupy składającej się z liczb i, 2, 3; oraz ich sole dopuszczone do stosowania w farmacji.
2. Pochodne penemu według zastrz. i, znamienne tym, że posiadają konfigurację 5R, 6S.
3. Pochodne penemu według zastrz. 2, znamienne tym, że Ri jest grupą alfa-hydroksyetylową, w której atom węgla alfa grupy etylowej posiada konfigurację R.
4. Pochodne penemu według zastrz. 3, znamienne tym, że są to:

kwas (5R,6S)-2-(N-(2-acetamido)-N-metylo)aminometylo)-6-[(iR)-1-hydroksyetylo]penem-3-karboksylowy, kwas (5R,6s)-2-((N-prolinoamido)metylo)-6-[(iR)-i-hydroksyetylo]-penem-3-karboksylowy, kwas (5R,6S)-2-((N-metylofenyloalanmoamido)metylo-6-[(lR)-l-hydroksyetylo]-penem-3-karboksylowy, kwas (5R,6S)-2-(3'-karboksyamidopiperydyn-r-ylo)metylo)-6-[(1R)-1-hydroksyetylo]penem-3-karboksylowy, kwas (5R,6S)-2-((N,N-diacetamido)aminometylo)-6-[(lR)-l-hydiOksyetylo]-penem-3karboksylowy, kwas (5R,6S)-2-(N-metylo)-N-(3' -propionoamido)aminometylo)-6-((iR)-1-hydroksyetylo] -penem-3 -karboksylowy, kwas (5R,6S)-2-(N-metylo-N-(4'-metylo-i'piperazyno)amidokarboksymetylo aminometylo)-6-[( i R)-1-hydroksyetylo]-penem-3-karboksylowy, kwas (5R,6S)-2-(N-etylo-N-(2'-acetamido)aminometylo)-6-[(lR)-l-hydroksyetylo]-penem-3-karboksylowy, kwas (5R,6S)-2-(N-metylo-N-((N^/,N'-dimetylo)acetamido)-aminometylo-6--(lR)-l-hydroksyetylo] -penem-3-karboksylowy, kwas (5R,6S)-2-(2'-karboksyamidopiperydyn-1'-ylo)metylo)-6-[(lR)-i-hydroksyetylo]penem-3 -karboksylowy, kwas (5R,6s )-2-(4'-karboksyamidopiperydyn-1'-1-ylo)metylo)-6- [(iR)-1 -hydroksyetylo]-penem-3-karboksylowy, (5R,6S)-2-(N-(2-prolinoamido)metylo)-6-[(1R)-l-hydroksyetylo]-penem-3-karboksylan(5'-metylo-2'okso-1',3'-dioksolen-4'-ylo)metylu,

176 236

R)-l-hydroksyctylo]-penem-3

-karboksylan acetoksymetylu, kwas (5R,6S)-2-(2'-karboksyamidoazirydyn- 1'-ylo)metylo-6-[( 1R)-1 -hydroksyetylo]-penem-3-karboksylowy, kwas (5R,6S)-2-(N-(D-prolinoamido)metylo-6-[(1R)-1-hydroksyetylo]-penem-3-karboksylowy, kwas (5R,6S)-2([N-melylo-(N'-gliynooamido)glicylo]ammometylo-6-[(1R)-1-hydroksyetylo]-penem-3-karboksylowy, (5R,6S)-2-(N-metylo-N-l2-acetamido)aminometylo-6-[(1R)-1-hydroksyetylo]-penem-3 -karboksylan sodu, (5R,6S)-2-(N-prolinoamido)metylo-6-[(1R)-1-hydroksyetylo]-penem-3-karboksylan acetoksymetylu, (5R,6S)-2-lN-(2-acetamido)-N-mety]o)ammometylo)-6-[(1R)-1-hydroksyetylo]-penem -3-karboksylan (5^/-metylo-2^,okso-1',3^/-dioksolen-4'-ylo)metylu, kwas (5R, 6S)-2-[(2'S,4'R)-2'-karboksy (mńdo-4'-hydroksy-pirolidyn-1 '-ylojmetylo-ó((1R) -1 -hy droksyetylo] -penem-3 -karboksylowy, kwas (5R,6S)-2-(N-(2S)-2-propionoamido-N-metylo]aminoim^ei^l(^-6^[(1R)-1-hydroksyetylo]-penem-3-karboksylowy, (5R,6S)-2-(N-prolinoamido)metylo-6-[(1R)-1-hydroksyetylo]-penem-3-karboksylan piwaloiloksymetylu (5R,6S)-2-(N-l2-acetamido)-N-metylo)-6-[(lR)-l-hydroksyetylo]-penem-3-karboksylan piwaloiloksymetylu.