PL184000B1 - Urządzenie do oczyszczania spalin - Google Patents

Abstract

1. Urzadzenie do oczyszczania spalin majace polaczony ze zródlem adsorben- tu/absorbentu zbiornik z co najmniej jednym otworem wlotowym dla gazu surowego i adsorbentu/absorbentu do oczyszczania surowego gazu i co najmniej jednym otwo- rem wylotowym dla oczyszczonego gazu, przy czym w zbiorniku tym znajduja sie ru- chome czlony z gietkimi elementami zawi rowujacymi, znamienne tym, ze gietkie elementy zawirowujace (43) sa umieszczone na co najmniej jednym napedzanym obroto- wo wale (39), a co najmniej jeden wal (39) jest umieszczony prostopadle do osi wzdluz- nej zbiornika (31). F i g . 2a PL PL PL PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest urządzenie do oczyszczania spalin mające połączony ze źródłem adsorbentu/absorbentu zbiornik z co najmniej jednym otworem wlotowym dla gazu surowego i adsorbentu/absorbentu do oczyszczania surowego gazu i co najmniej jednym otworem wylotowym dla oczyszczonego gazu, przy czym w zbiorniku tym znajdują się ruchome człony z giętkimi elementami zawirowującymi.

Do oczyszczania spalin, na przykład gazów odlotowych z urządzeń paleniskowych, obecnie znajdują zastosowanie głównie metody oczyszczania mokrego, półsuchego i suchego. Przy tym procesy mokre i półsuche odznaczają się z reguły wyższą sprawnością oczyszczania, niż procesy suche, ale jednak metody mokre i półsuche wymagają większych nakładów na dostarczanie, odprowadzanie i wtórne uzdatnianie adsorbentów/absorbentów, stosowanych do oczyszczania gazów surowych. Do tego w zbiorniku, w którym następuje absorpcja albo adsorpcja substancji szkodliwych przez dodane adsorbenty/absorbenty, powstają nadzwyczaj agresywne kwasy, atakujące wewnętrzne ściany zbiornika albo znajdujące się w nim urządzenia. Ścieki z solami, wytrącone z płuczki, muszą być unieszkodliwiane w oczyszczalni ścieków, co wiąże się ze znacznymi nakładami, które wpływają na koszty, zwłaszcza w przypadku mniejszych urządzeń do oczyszczania spalin.

Dlatego proponowano różne sposoby podwyższenia sprawności i polepszenia skuteczności suchych metod oczyszczania spalin. Na przykład w EP-A-0 104 335 podano, że reakcję między zawartymi w spalinach substancjami szkodliwymi a adsorbentami/absorbentami można poprawić przez dodatkowe dodanie wody. Odbywa się to w ten sposób, że w pierwszym etapie wdmuchuje się suchy sproszkowany reagent, w drugim etapie zaś wtryskuje się przez dysze czystą wodę albo roztwór wodny lub zawiesinę reagenta. Dzięki wodzie dodanej w drugim etapie można uzyskać reaktywację cząstek reagenta. W ten sposób dodatek wody powoduje lepsze wykorzystanie reagenta.

Wadą tego sposobu jest konieczność utrzymywania ilości dodawanej wody na tak niskim poziomie, aby nawet przy stosunkowo niskiej temperaturze początkowej spalin nie zejść poniżej punktu rosy. Jeżeli się tego nie przestrzega, to może dojść do uszkodzenia urządzenia przez tworzące się agresywne wodne roztwory kwasów.

Ponadto wiadomo, na przykład z EP-A-0 029 564, że przez intensywne mieszanie surowego gazu z dodanym suchym adsorbentem/absorbentem można powiększyć prędkość relatywną cząstek adsorbentu/absorbentu względem gazu i osiągnąć przez to poprawę szybkości reakcji albo sprawności oczyszczania. Do tego w EP-A-O 029 564 zaproponowano oddziaływanie falami dźwiękowymi na składniki reakcji.

Z DE-A-32 32 080 jest znane to, że przez częściowe zawracanie adsorbentu/absorbentu albo wydzielonych ciał stałych z zewnątrz do obiegu można lepiej wykorzystywać adsorbent/absorbent i przez to w rezultacie oszczędzać adsorbent/absorbent.

Dla poprawy stopnia oczyszczania zaproponowano w EP-B-O 203 430 sposób albo urządzenie do oczyszczania spalin, w którym stosunek czasu przebywania doprowadzonego do reaktora adsorbentu/absorbentu do czasu przebywania spalin w reaktorze reguluje i/lub

184 000 steruje się przez zastosowanie w reaktorze poruszających się względem zbiornika reaktora, wstawianych elementów ruchomych, na przykład w postaci obracającego się ślimaka. Ślimak ten można napędzać z prędkością obrotową od około 0,5 do 120 obrotów na minutę, przy czym chociaż adsorbent/absorbent częściowo odkłada się na powierzchniach ślimaka, jednak jest wciąż na nowo podrywany i zawirowywany przez przeznaczone do oczyszczania spaliny albo przez wdmuchiwane dodatkowo sprężone powietrze. W ten sposób można sterować albo regulować stosunek czasu przebywania, zwłaszcza cięższych, cząstek adsorbentu/absorbentu wzglgdem czasu przebywania gazu w reaktorze.

Wadą tego urządzenia albo tego sposobu jest jednak to, że z biegiem czasu pracy reaktora, zarówno na wewnętrznych ścianach zbiornika jak i na powierzchni poruszających się członów osadza się twarda warstwa, utworzona ze znajdujących się w reaktorze ciał stałych. Ta nadzwyczaj twarda i przyczepna powłoka daje się usuwać praktycznie tylko środkami górniczymi.

Doświadczenia eksploatacyjne z tymi wyżej wymienionymi w urządzeniami albo sposobami pokazały, że równomierne rozpylenie wtryśniętej wody jak i równomierny rozdział frakcji ciał stałych w stosunku do ilości spalin są nieosiągalne. Wynika z tego nierównomierne i nieefektywne wymieszanie spalin z adsorbentem/absorbentem, czego nieuniknionym skutkiem jest to, że strefy wilgotne prowadzą do narostów przez przypieczenie a strefy suche absorbują w niezadowalający sposób.

Celem wynalazku jest stworzenie takiego urządzenia do oczyszczania spalin, zwłaszcza oczyszczania suchego odznaczającego się wysoką sprawnością oczyszczania przy jednoczesnym zapobieżeniu poważnym zakłóceniom funkcjonowania, powodowanym w znanych urządzeniach przez powstawanie narostów i osadów na wewnętrznych ścianach zbiornika albo na umieszczonych w nim częściach ruchomych.

Istota wynalazku polega na tym, że giętkie elementy zawirowujące są umieszczone na co najmniej jednym napędzanym obrotowo wale, a co najmniej jeden wał jest umieszczony prostopadle do osi wzdłużnej zbiornika.

Korzystnie te giętkie elementy zawirowujące stanowią łańcuchy albo liny.

W korzystnym przykładzie wykonania wynalazku te giętkie elementy zawirowujące są umieszczone wzdłuż linii śrubowej na obwodzie co najmniej jednego wału.

Ponadto korzystnie te giętkie elementy zawirowujące są rozmieszczone na co najmniej jednym wale zawsze z podziałem w kierunku osiowym na szereg grup, przy czym korzystnie te grupy na każdym wale są przewidziane w równych odcinkach każdorazowo między dwiema płaszczyznami prostopadłymi do wałów.

W kolejnych przykładach wykonania wynalazku oś wzdłużna zbiornika jest pionowa albo pozioma.

Ponadto zbiornik korzystnie ma przekrój zasadniczo prostokątny.

Korzystnie ściany zbiornika równoległe do wałów mają, strony wewnętrzne złozone z szeregu obszarów stanowiących części cylindra, przy czym każdy wał jest usytuowany zasadniczo w osi obszaru stanowiącego część cylindra.

Wynika z tego taka korzyść, że przy odpowiedniej długości elementów zawirowujących i właściwym doborze prędkości obrotowej wału, albo wałów, odkładające się na wewnętrznych ścianach zbiornika warstwy nie mogą przekroczyć określonej grubości, ponieważ końce obracających się elementów zawirowujących rozbiiąją nadmiar warstwy. Osiąga się dzięki temu efekt samooczyszczania.

Ponadto korzystnie na wewnętrznych stronach ścian zbiornika, prostopadłych do wałów, są umieszczone elementy kierujące strumieniem przepływu albo obszary stron wewnętrznych mają zintegrowane elementy kierujące strumień mieszanki gaz - adsorbent/absorbent i odchylające ten strumień w kierunku środka zbiornika.

Zgodnie z dalszym przykładem wykonania wynalazku zbiornik ma co najmniej po jednym otworze wlotowym dla gazu surowego i adsorbentu/absorbentu.

Korzystnie co najmniej jeden otwór wlotowy dla gazu surowego i co najmniej jeden otwór dla adsorbentu/absorbentu, jak też co najmniej jeden otwór wylotowy dla gazu oczysz184 000 czonego są rozmieszczone w krańcowych w kierunku osiowym obszarach zbiornika, a oczyszczanie surowego gazu następuje we współprądzie albo w przeciwprądzie.

W kolejnym przykładzie wykonania wynalazku przy zbiorniku znajduje się urządzenie zbiorcze na adsorbent/absorbent, przy czym korzystnie urządzenie zbiorcze jest umieszczone przy pionowej osi wzdłużnej zbiornika na czołowej stronie zbiornika od jego dna.

Korzystnie to urządzenie zbiorcze jest usytuowane przy poziomej osi wzdłużnej zbiornika w przydennym obszarze ściany zbiornika.

Korzystnie przenośnik urządzenia zbiorczego rozciąga się przez całą długość przydennego obszaru ściany zbiornika albo przez obszar sąsiadujący ze stroną odprowadzania gazu.

Korzystnie podajnik urządzenia zbiorczego jest podłączony do studzienki zbiorczej do utrzymywania różnicy ciśnień w zbiorniku między stroną doprowadzania gazu a stroną odprowadzania gazu, połączonej ze zbiornikiem w układzie obiegowym, a zatem podajnik urządzenia zbiorczego podaje adsorbent/absorbent do tej studzienki zbiorczej, z której określoną z góry część adsorbentu/absorbentu zwraca się do zbiornika w postaci obiegu, a znajdujący się w studzience adsorbent/absorbent służy do utrzymywania różnicy ciśnień w zbiorniku między stroną doprowadzania gazu a stroną odprowadzania gazu.

Korzystnie w studzience zbiorczej znajduje się urządzenie odprowadzające z góry ustaloną część adsorbentu/absorbentu do utylizacji.

Korzystnie przy zbiorniku znajduje się urządzenie doprowadzające adsorbent/absorbent, połączone korzystnie ze studzienką zbiorczą.

Urządzenie doprowadzające adsorbent/absorbent obejmuje urządzenie do dodawania wody aż do uzyskania określonej z góry zawartości wilgoci.

Wynalazek opiera się na założeniu, że przez zastosowanie giętkich elementów zawirowujących, wchodzących w skład ruchomych członów, da się albo z góry całkowicie zapobiec tworzeniu się szkodliwych warstw albo ograniczyć je tak znacznie, że potem będzie je można z łatwością usunąć dzięki odkształcalności giętkich elementów zawirowuj ących.

Ponadto ewentualnie powstająca na wewnętrznej ścianie zbiornika warstwa nie może nigdy na tyle zakłócić funkcjonowania urządzenia, aby w znacznej mierze utrudnić ruch członów ruchomych, jak to ma miejsce na przykład przy' urządzeniu według EP-B-0 203 430, gdy obracający się ślimak wchodzi w kontakt z warstwą, powstającą na wewnętrznej ścianie zbiornika.

Powstawaniu warstw osadu na giętkich elementach zawirowujących można zapobiec na przykład przez to, że w określonych odstępach czasu przeprowadza się zmianę prędkości ruchu elementów zawirowujących tak, że zmienia się kształt elementów giętkich a przez to ewentualnie już powstałe cienkie warstwy osadu odpryskują.

Wały z elementami zawirowującymi. są napędzane obrotowo. Odznacza się to zaletą w postaci prostej mechanicznie i taniej konstrukcji, przy czym zwłaszcza ukształtowanie elementów zawirowujących jako łańcuchów prowadzi do tego, że przy zmianie kierunku albo szybkości obrotów następuje zmiana położenia ogniw łańcuchów względem siebie i względem wału tak, że już powstałe warstwy osadów zostają odłupane albo starte.

Wynika z tego jeszcze i ta korzyść, że warstwy osadów, powstające na wewnętrznych ścianach zbiornika, kiedy tylko staną, się już tak grube, że dotykają końców łańcucha, są stale obtłukiwane przez jego ogniwa.

W ten sposób wynalazek przynosi korzyść samoczynnego czyszczenia zarówno giętkich elementów zawirowujących, jak i wewnętrznych ścian zbiornika.

Ruch obrotowy giętkich elementów zawirowujących odbywa się z taką prędkością, że spowodowane tym ruchem zawirowanie mieszanki surowego gazu z adsorbentem/absorbentem przyspiesza reakcję a przez to i zwiększa sprawność oczyszczania wskutek wynikłych z tego znacznych prędkości cząstek adsorbentu/absorbentu względem surowego gazu. W przeciwieństwie do znanych z EP-B-0 203 430 sztywnych członów ruchomych giętkie elementy zawirowujące w urządzeniu według wynalazku służą przede wszystkim do należytego i wystarczającego zawirowania mieszanki surowego gazu z adsorbentem/absorbentem. Oczywiście przez odpowiedni dobór prędkości obrotowej giętkich elementów zawirowujących i spowodowanego przez to przedłużenia drogi cząstek adsorbentu/absorbentu w oczysz6

184 000 czanym gazie można też do pewnych granic regulować stosunek czasu przebywania adsorbentu/absorbentu do czasu przebywania gazu w reaktorze.

Dalszą zaletą jest nieznaczna różnica ciśnień w zbiorniku występująca między stroną wlotu i stroną wylotu gazu, ponieważ nie potrzeba stosować tu żadnych stałych członów, powodujących spadek ciśnienia.

Poza tym dzięki zastosowaniu giętkich elementów zawirowujących możliwe jest wysokie obłożenie spalin adsorbentem/absorbentem, z tego względu, że przez znaczną prędkość obrotową albo przemieszczania się elementów zawirowujących osiąga się wysoki stopień zawirowania i nie zachodzi obawa tworzenia się warstw osadu w zbiorniku. Wskutek znacznego natężenia przepływu sproszkowanych ciał stałych można stosować wysokie obłożenie zawróconym do obiegu, czyli tylko częściowo zdolnym do absorpcji adsorbentem i do absorpcji absorbentem, przy czym stechiometryczny stosunek jeszcze aktywnej części adsorbentu/absorbentu do ilości materiałów do adsorbowania lub absorbowania może dżęki silnemu zawirowaniu wynosić około jedności, korzystnie 1,0-1,5. Wynika z tego zaleta optymalnego wykorzystania adsorbentu/absorbentu, ponieważ można go stosunkowo długo utrzymywać w obiegu.

Dzięki znacznym prędkościom obrotowym i przemieszczania się giętkich elementów zawirowujących dochodzi dodatkowo do rozbijania większych cząstek adsorbentu/absorbentu przez ich wzajemne zderzenia i ścieranie. Ponadto dodatkowo jest możliwe w ten sposób tworzenie nowych aktywnych powierzchni do wyzwalania cząstek adsorbentu/absorbentu z powierzchni nieaktywnych z punktu widzenia pożądanej adsorpcji albo absorpcji.

Wreszcie urządzenie zgodne z wynalazkiem odznacza się zaletą łatwego demontażu ruchomych członów, ponieważ na przykład wały można mocować do zbiornika za pomocą kołnierzy o niewielkich średnicach tak, że po zdemontowaniu kołnierza można wyjąć wał razem z giętkimi elementami zawirowującymi. Ze względu na giętkość elementów zawirowujących jest potrzebny do tego stosunkowo niewielki otwór a w związku z tym także kołnierz o małej średnicy.

W końcu z braku sztywnych członów ruchomych wynika zaleta dobrej przydatności zbiornika do chodzenia w nim albo dostępu do niego w czasie postoju, ponieważ człony giętkie pod działaniem siły ciężkości zwisają do dołu i pozostawiają obszerną przestrzeń pozwalającą na swobodne chodzenie i dostęp. Dzięki temu zapewnia się bardzo prosty sposób prowadzenia napraw wewnątrz zbiornika albo wymiany elementów giętkich.

Ponieważ w czasie postoju giętkie elementy zawirowujące nie mogą blokować przelotowości urządzenia dla gazu surowego, to dalej zapewnienia się zdolność eksploatacyjną urządzenia, nawet przy postoju elementów zawirowujących, ale ze zmniejszoną sprawnością.

Ukształtowanie giętkich elementów zawirowujących jako łańcuchów albo lin jest dużą zaletą. Koszt części zamiennych jest znacznie obniżony.

Dzięki zgodnemu z wynalazkiem rozmieszczeniu giętkich elementów zawirowujących wynika zaleta wytwarzanej w pewnym zakresie składowej przepływu w kierunku podawania zgodnie z linią śrubową, powstającej przy obracaniu się wału. Oczywiście, na jednym wale można przewidzieć więcej odcinków takich linii śrubowych, których kierunki podawania mogą być też przeciwbieżne.

Jeżeli przy tym wały są rozmieszczone równolegle do wzdłużnej osi zbiornika, to powstają przez to w kierunku przepływu gazu strefy nadzwyczaj burzliwych zawirowań i strefy spokojniejsze tak, że zwłaszcza w warstwach granicznych powstają nadzwyczaj duże prędkości względne cząstek adsorbentu/absorbentu względem spalin. To z kolei znów prowadzi do polepszenia adsorpcji albo absorpcji.

Zaletą tego, że zbiornik można stosować zarówno w ustawieniu pionowym, jak i poziomym, jest łatwość dopasowania urządzenia do będącego w dyspozycji miejsca.

Kiedy ściana jest zbudowana z szeregu obszarów stanowiących części cylindra i przewidziane jest kilka wałów z elementami zawirowującymi, osiąga się ulepszone zawirowanie mieszanki gaz-adsorbent/absorbent. Przez ukształtowanie ścian wewnętrznych w postaci kilku obszarów stanowiących części cylindra, w przeciwieństwie do kształtu czysto cylindrycz184 000 nego unika się ąuasi-laminamego przepływu mieszanki w postaci ruchu wirowego (po linii śrubowej).

Dla poprawy zawirowania można zastosować parzystą liczbę wałów z elementami zawirowującymi, przy czym zawsze wały sąsiadujące są napędzane przeciwbieżnie. W celu samooczyszczenia elementów zawirowujących można zmieniać prędkość obrotową dla każdego przypadku po jakimś z góry ustalonym czasie, na przykład zmniejszać albo z powrotem powiększać. W taki sam sposób można po z góry założonym czasie odwracać kierunek obrotów wałów.

Zastosowanie elementów kierujących przepływem albo odpowiednio ukształtowanych obszarów stron wewnętrznych daje tę zaletę, że można zapobiec brakowi zawirowania albo występowaniu tylko nieznacznego zawirowania mieszanki na wewnętrznych stronach ścian zbiornika prostopadłych do wałów. W prostej postaci te elementy kierujące mogą znów stanowić ściany w kształcie walców kolistych, umieszczonych współosiowo do wałów.

Te postaci wykonania z wałami umieszczonymi prostopadle do osi wzdłużnej zbiornika (niezależnie czy przy pionowym, czy przy poziomym ustawieniu zbiornika) dają taką dalszą zaletę, że umożliwiają modułową budowę zbiornika. Zależnie od żądanej wydajności oczyszczania albo żądanej czystości oczyszczonego gazu można składać zbiornik z tyłu modułów, ile potrzeba. Zmniejsza to znacznie koszty projektowania i budowy urządzenia do oczyszczania spalin. Ponadto można przeprowadzić łatwo i tanio późniejsze zmiany w już istniejącym urządzeniu.

Oczywiście, mieszanie adsorbentu/absorbentu z surowym gazem może się odbywać w jakimś miejscu poprzedzającym wejście do zbiornika.

W przypadku, gdy zastosuje się zbiornik stojący zaletą wynalazku jest to, że dzięki odpowiedniemu usytuowaniu otworów wlotowych oczyszczanie gazu może przebiegać oczywiście we współprądzie albo w przeciwprądzie, przy czym gaz może płynąć albo z dołu do góry albo odwrotnie, natomiast w przypadku gdy zbiornik jest leżący wchodzi w grę w zasadzie tylko oczyszczanie we współprądzie, ponieważ to strumień gazu przemieszcza cząstki adsorbentu/absorbentu. Urządzenie zbiorcze dla adsorbentu/absorbentu ma zwykle przenośnik, rozciągający się przez całą długość strefy przydennej zbiornika albo części dna, sąsiadującej ze stroną odprowadzania gazu. W razie potrzeby przenośnik można przykryć jedną albo większą liczbą blaszanych pokryw. Urządzenie zbiorcze jest przy tym przeważnie ukształtowane tak, że z góry ustaloną część adsorbentu/absorbentu doprowadza się do zbiornika z powrotem w formie obiegu, przy czym znajdujący się w studzience zbiorczej adsorbent/absorbent służy do utrzymywania różnicy ciśnień w zbiorniku między stroną doprowadzania gazu a stroną odprowadzania gazu. Unika się dzięki temu przedostawania się gazu do zbiornika poprzez zewnętrzną drogę doprowadzania adsorbentu/absorbentu i urządzenie zbiorcze w bezpośredniej bliskości otworu wylotowego gazu z pominięciem właściwej drogi oczyszczania.

Przy zbiorniku urządzenia według wynalazku umieszczono otwór wlotowy urządzenia doprowadzającego adsorbent/absorbent.

To urządzenie doprowadzające adsorbent/absorbent wprowadza do zbiornika potrzebną ilość adsorbentu/absorbentu i zastępuje świeżym, nieużywanym adsorbentem/absorbentem tę jego część, którą urządzenie zbiorcze ostatecznie odprowadziło do utylizacji.

Jednocześnie urządzenie doprowadzające adsorbent/absorbent może zawierać w sobie urządzenie do dodawania wody aż do uzyskania z góry określonej zawartości wilgoci, przez co uzyskuje się reaktywację adsorbentu/absorbentu, wysuszonego skutkiem ostatniego przepływu przez zbiornik. Może przy tym dojść po pierwsze do reaktywacji już odreagowanych powierzchni cząstek adsorbentu/absorbentu a po drugie woda, skutkiem działania kapilarnego, jest wsysana przez cząstki adsorbentu/absorbentu do ich wnętrza tak, że wskutek nagłego nagrzania po wejściu do wnętrza zbiornika może dojść do nagłego odparowania wody. Cząstki zostają skutkiem tego rozsadzone (efekt prażonej kukurydzy) i następuje znaczne powiększenie ich powierzchni adsorbującej albo absorbującej.

Przez dodanie wody bezpośrednio do adsorbentu/absorbentu, zanim zostanie wprowadzony do wnętrza zbiornika, uzyskuje się taką korzyść, że do zbiornika można wprowadzić stosunkowo dużo wilgoci bez występowania na zewnątrz dostrzegalnej wilgotności materiału.

184 000

Struktura makroskopowa adsorbentu/absorbentu, znajdującego się w obiegu, pozostaje niezmiennie sucha i drobnoziarnista, co znaczy, że adsorbent/absorbent pozostaje lotny i podlega porywaniu i zawirowaniom, tak jak suchy pył. To samo odnosi się oczywiście do powstających agresywnych wodnych roztworów kwasów. Zatem w ten sposób można w znacznym stopniu zapobiec atakowaniu wewnętrznych ścian zbiornika albo ruchomych członów przez powstające substancje agresywne. Wprawdzie nie jest wykluczone, że na giętkich elementach zawirowujących mogą, się w cieniu przepływu osadzać warstwy adsorbentu/absorbentu ale dzięki ukształtowaniu giętkich elementów zawirowujących nie powoduje to ujemnych skutków.

Tę metodę dodawania wody do adsorbentu/absorbentu przed jego wprowadzeniem do zbiornika i potrzebne do tego urządzenia można oczywiście stosować także w połączeniu ze znanymi suchymi metodami oczyszczania spalin i urządzeniami do oczyszczania spalin. Oczywiście przy zastosowaniu znanych zbiorników nie można osiągnąć korzystnie wysokiego stopnia oczyszczania, takiego jaki zapewnia się w zbiorniku zgodnym z wynalazkiem umożliwiającym dużą i skuteczną przelotowość adsorbentu/absorbentu.

Kiedy jako adsorbentu/absorbentu używa się wodorotlenku wapnia Ca(OH)2, to w miejsce urządzenia do dodawania wody można zastosować urządzenie do dodawania mleka wapiennego. Innymi słowy, potrzebny dodatek świeżego adsorbentu/absorbentu w postaci suchego wodorotlenku wapnia i osobne dodawanie wody można zastąpić jednym procesem dodawania mleka wapiennego. Przynosi to takie korzyści, że po pierwsze zmniejsza się nakłady na urządzenie doprowadzające adsorbent/absorbent a po drugie potrzebne jako dodatek mleko wapienne można łatwo przyrządzić wapna palonego (CaO) i wody. Do urządzenia filtracyjnego trzeba dostarczać jedynie wapno palone (wychodząc z założenia, że woda i tak jest na miejscu), przy czym potrzebna ilość wapna palonego jest znacznie mniejsza, niż potrzebna ekwiwalentnie ilość wodorotlenku wapnia. Wynika stąd zmniejszenie kosztów transportu.

Do rozruchu urządzenia w tym przypadku potrzeba, aby studzienka zbiorcza urządzenia zbiorczego była przed uruchomieniem napełniona sproszkowanym adsorbentem/absorbentem.

Dzięki specjalnemu ukształtowaniu ruchomych członów jako członów giętkich, które umożliwiają dużą przelotowość adsorbentu/absorbentu, można w urządzeniu według wynalazku stosować jako adsorbent/absorbent wodorotlenek krzemianu wapnia CaSiOH o wielkości ziaren do 5 mm i więcej. W tej postaci wodorotlenek krzemianu wapnia występuje jako odpad przy produkcji gazobetonu i przez to stanowi bardzo tani adsorbent/absorbent.

Jednak z powodu występujących tutaj stosunkowo dużych cząstek jego zastosowanie w znanych urządzeniach było niemożliwe albo, z powodu konieczności przeróbki rozdrabniającej wodorotlenku krzemianu wapniowego, nieopłacalne.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schematycznie całe urządzenie do oczyszczania spalin, fig. 2 - urządzenie według wynalazku w pierwszym przykładzie wykonania i w przekroju (fig. 2a przekrój podłużny, fig. 2b - przekrój poprzeczny przez zbiornik), fig. 3 - urządzenie zbiorcze adsorbentu/absorbentu wzdłuż linii I -1 na fig. 2a, w przekroju częściowym, fig. 4 - kolejny przykład wykonania wynalazku ze zbiornikiem leżącym w dwóch przekrojach wzdłużnych w dwóch prostopadłych do siebie płaszczyznach, fig. 5 - kolejny przykład wykonania wynalazku ze zbiornikiem leżącym, przedstawiony analogicznie jak na fig. 4 i fig. 6 - kolejny, uproszczony przykład wykonania wynalazku ze zbiornikiem leżącym, przedstawiony jest na figurach 4 i 5.

Przedstawione na fig. 1 całe urządzenie do oczyszczania spalin składa się zasadniczo z chłodnicy wstępnej 1, do której wprowadza się w kierunku strzałki przez zawór klapowy 3 przeznaczony do oczyszczenia gaz surowy, jak też z właściwego urządzenia 5 do oczyszczania spalin, za którym jest włączony oddzielacz 7 ciał stałych. Oczyszczone spalmy są wypuszczane do atmosfery przez komin 9. Oczywiście przez połączenie równoległe kilku urządzeń 5 można zwiększyć wydajność oczyszczania a przez połączenie szeregowe kilku urządzeń 5 można poprawić jakość oczyszczania gazów.

Droga gazu przez urządzenie przy normalnej pracy jest pokazana na fig. 1 liniami grubymi i strzałkami.

184 000

Linie cienkie przedstawiają drogi, zapewniające ciągłość eksploatacji w razie awarii jednego lub większej liczby elementów składowych instalacji. I tak w przypadku przewodu 11 z włączonym weń zaworem klapowym 13 chodzi o obejście awaryjne, którym można zmostkować całe urządzenie i puścić surowe gazy bezpośrednio do komina 9.

Za pomocą przewodu 15 i włączonego weń zaworu klapowego 17 można w połączeniu z odpowiednim wysterowaniem zaworów klapowych 19 i 21 zmostkować samo urządzenie 5.

Wreszcie za pomocą przewodu 23 i odpowiedniego wysterowania zaworów klapowych 25,27 i 29 można zmostkować oddzielacz 7 ciał stałych.

Urządzenie 5, przedstawione na fig. 2a, obejmuje zbiornik 31, do którego w kierunku strzałki przez otwór wlotowy 33 jest doprowadzany surowy gaz. Oczyszczony gaz surowy jest odprowadzany przez otwór wylotowy 35 w dolnej strefie zbiornika 31 i wprowadzany do oddzielacza 7 ciał stałych (fig. 1), który może być wykonany na przykład jako filtr tkaninowy. Do zbiornika 31 doprowadza się adsorbent/absorbent suchy lub półsuchy w postaci pyłu albo proszku urządzeniem 37 doprowadzającym adsorbent/absorbent.

Ponieważ adsorpcja albo absorpcja substancji szkodliwych w gazie surowym przez cząstki adsorbentu/absorbentu jest lepsza, kiedy wykazują one pewną wilgotność, więc do urządzenia 37, doprowadzającego adsorbent/absorbent dodaje się wodę przy jednoczesnym mieszaniu adsorbentu/absorbentu aż do osiągnięcia założonego z góry stopnia wilgotności. Może to oczywiście przebiegać samoczynnie w zamkniętym obiegu regulacyjnym, przy czym stopień wilgotności można dobierać w zależności od określonych parametrów, jak na przykład temperatura doprowadzanego surowego gazu. W ten sposób można podwyższyć stopień wilgotności adsorbentu/absorbentu już przed wprowadzeniem go do wnętrza zbiornika 31, na przykład do granicy zaistnienia struktury pylistej. Jednak adsorbent/absorbent istnieje przy tym ciągle w postaci pyłu albo proszku, wskutek czego nadal jest do dyspozycji duża aktywna powierzchnia oczyszczania

Ponieważ do podwyższenia sprawności pożądana jest duża szybkość względna cząstek adsorbentu/absorbentu względem surowego gazu, więc w osi wzdłużnej zbiornika 31 usytuowano kilka wałów 39 (w pokazanym przykładzie cztery) przebiegających równolegle do wzdłużnej osi zbiornika. Wały są napędzane obrotowo silnikami elektrycznymi 41, znajdującymi się na górze zbiornika 31.

W celu zawirowania mieszanki gaz-adsorbent/absorbent wewnątrz zbiornika umieszczono na wałach 39 elementy zawirowujące 43 w postaci łańcuchów. Łańcuchy zwisają w dół pod działaniem siły ciężkości, kiedy wały są nieruchome a kiedy wały się obracają, łańcuchy odchylają się na zewnątrz pod działaniem siły odśrodkowej. Oczywiście zamiast łańcuchów można użyć dowolnych innych giętkich elementów zawirowujących, jak na przykład lin. Łańcuchy mają jednak tę zaletę, że dzięki oczkom w ich ogniwach zawirowanie jest intensywniejsze, niż w przypadku lin. Na giętkie elementy zawirowujące można pozakładać w sposób nie pokazany na rysunku różne mniejsze, sztywne albo giętkie, elementy zwiększające opór powietrza.

Jak pokazano na fig. 2, zbiornik 31 może mieć ścianę 31a, której strona wewnętrzna składa się z kilku obszarów w postaci części cylindrów. Cztery wały są wówczas, jak pokazano na fig. 2b, zasadniczo rozmieszczone tak, że każdorazowo znajdują się w osi obszarów 3 1b stanowiących części cylindra.

Zapewniono dzięki temu przede wszystkim to, że gaz wskutek zawirowania przez elementy zawirowujące 43 każdego wału będzie kierowany i odprowadzany od wewnętrznych ścian obszarów 31b z powrotem ku środkowi zbiornika. Dla poprawy zawirowania można każdą parę bezpośrednio sąsiadujących wałów 39, jak pokazano na fig. 2b, napędzać przeciwbieżnie czyli we wzajemnie przeciwnych kierunkach. Długość elementów zawirowujących 43, które stanowią łańcuchy, przeważnie dobiera się tak, aby przy pewnej z góry założonej prędkości obrotowej ich zewnętrzne końce opisywały zewnętrzne koło, którego średnica jest tylko nieznacznie mniejsza od wewnętrznej średnicy obszarów 31b w postaci części cylindra. Jeżeli podczas pracy urządzenia będą się odkładać na wewnętrznej ścianie zbiornika 31 warstwy adsorbentu/absorbentu, to po przekroczeniu pewnej grubości nadmiar będzie strącany końcami łańcuchów. W każdym przypadku, w przeciwieństwie do zastosowania sztyw10

184 000 nych elementów zawirowujących, osiąga się to, że nawet przy większych grubościach warstwy potrzebna moc napędu do poruszania wałów 39 pozostaje zasadniczo niezmienna.

Aby uniknąć osadzania się za grubych warstw na elementach zawirowujących 43, można, jak już wspomniano, w określonych odstępach czasu odwracać kierunek albo zmieniać prędkość obrotów każdego z wałów 39. Powoduje to zmianę kształtu giętkich elementów zawirowujących 43, przez co ewentualnie osadzone na nich warstwy odpryskują.

Jak zaznaczono na fig. 2b, wały 39 mogą mieć obroty zsynchronizowane tak, że łańcuchy nie zderzają się z sobą w strefie środka zbiornika. W celu czyszczenia można tę synchronizację na krótko kasować i wtedy łańcuchy czyszczą się przez wzajemne obtłukiwanie.

Łańcuchy mogą być rozłożone wzdłuż wałów 39 na przykład równomiernie, przy czym dla zapobieżenia niewyważeniu albo skrzywieniom wałów korzystnie jest rozmieścić łańcuchy symetrycznie w płaszczyźnie prostopadłej do wału. Jak pokazano na fig. 2b, można zastosować w każdej płaszczyźnie na przykład po 4 łańcuchy. Dla uzyskania pożądanych efektów zawirowania można też zastosować łańcuchy o rozmaitych długościach.

Łańcuchy można też, jak pokazano na fig. 2a, rozmieścić w kierunku osiowym w grupach, przy czym strefy silnego zawirowania przeplatają się ze strefami uspakajania. Powstają wtedy, zwłaszcza w warstwach przejściowych, duże prędkości względne cząstek adsorbentu/absorbentu względem gazu.

Na końcu zbiornika od strony dna zbiornika 31 jest przewidziane urządzenie zbiorcze 45 dla adsorbentu/absorbentu, zawierające, jak widać wyraźniej na fig. 3, urządzenie podające 47, które odprowadza do studzienki zbiorczej 51 zbierający się na przenośniku łańcuchowym 49 adsorbent/absorbent (częściowo zawierający substancje szkodliwe). Przenośnik łańcuchowy 49 ciągnie się przy tym przeważnie przez całą przy denną powierzchnię zbiornika 31.

Na dnie przy końcu studzienki zbiorczej 51 przewidziane jest następne urządzenie przenośnikowe 53, które za pomocą kolejnego przenośnika łańcuchowego 55 ponownie doprowadza adsorbent/absorbent do urządzenia 37 doprowadzającego adsorbent/absorbent. W skład tego urządzenia może wchodzić ciąg transportowy 57 na przykład w postaci podnośnika kubełkowego. Do ciągu transportowego 57 podaje się też strącony za pomocą oddzielacza 7 ciał stałych (fig. 1) produkt w postaci pyłu, składającego się w znacznej mierze z adsorbentu/absorbentu. Wynika z tego optymalne wykorzystanie adsorbentu/absorbentu.

Poza tym urządzenie 37 doprowadzające adsorbent/absorbent obejmuje też urządzenie 58 dostarczające świeży wsad, to znaczy świeży adsorbent/absorbent. To urządzenie dostarczające świeży wsad może, jak pokazano na fig. 1 i 2a, podawać świeży wsad z silosu 62 adsorbentu/absorbentu (fig. 1) na dół ciągu transportowego 57. Oczywiście, doprowadzanie świeżego wsadu może się odbywać w każdym miejscu między otworem wlotowym adsorbentu/absorbentu a urządzeniem zbiorczym 45 adsorbentu/absorbentu. Ilość świeżego wsadu doprowadzaną do już znajdującego się w obiegu adsorbentu/absorbentu można określać i regulować w zależności od określonych parametrów, na przykład ilości substancji szkodliwych do adsorbowania/absorbo wania.

Dodatkowo za pomocą urządzenia 37 doprowadzającego adsorbent/absorbent doprowadza się w już wyżej opisany sposób do już znajdującego się w obiegu adsorbentu/absorbentu wodę aż do osiągnięcia określonej zawartości wilgoci.

Część powstających produktów reakcji, odpowiadającą ilości wprowadzonej i wydzielonej, wyprowadza się z obiegu adsorbentu/absorbentu ze studzienki zbiorczej 51, jak pokazano na fig. 3, za pomocą urządzenia odprowadzającego 59 zawierającego na przykład przenośnik ślimakowy i podającego do silosu 61 odpadów (fig. 1) celem dalszej utylizacji. W ten sposób ilość adsorbentu/absorbentu, znajdującego się w obiegu, jest utrzymywana zasadniczo na stałym poziomie.

Warstwa adsorbentu/absorbentu, znajdująca się w studzience zbiorczej 51, utrzymuje zarazem różnicę ciśnień między otworem wlotowym 33 a otworem wylotowym 35 gazu i w ten sposób zapobiega przedostawaniu się surowego gazu poprzez urządzenie doprowadzające 37 adsorbent/absorbent i studzienkę zbiorczą 51 do otworu wylotowego 35 bez należytego przejścia procesu oczyszczania.

184 000

Poprzednie wykonanie urządzenia 37 doprowadzającego adsorbent/absorbent i urządzenia zbiorczego 45 adsorbentu/absorbentu zapewnia pożądaną dużą przelotowość adsorbentu/absorbentu przez zbiornik 31. Te elementy można oczywiście stosować również ze znanymi zbiornikami 31.

W sumie urządzenie według wynalazku pozwala przy prostej budowie nie tylko na poprawę sprawności oczyszczania lecz również na lepsze wykorzystanie adsorbentu/absorbentu przez reaktywację w urządzeniu doprowadzającym adsorbent/absorbent. Każda cząstka adsorbentu/absorbentu przelatuje kilkakrotnie przez zbiornik 31 i kilkakrotnie oddziałuje na oczyszczanie gazu. W ten sposób adsorbent/absorbent pozostaje w obiegu - przy odpowiedniej całkowitej ilości adsorbentu/absorbentu w obiegu stosunkowo długo (dwa dni i dłużej), z czego wynika dodatkowa korzyść, że powstające produkty reakcji są dotleniane pozostającym w gazie tlenem resztkowym i dzięki wilgoci w urządzeniu. Na przykład istniejący w adsorbencie/absorbencie siarczyn wapnia CaSO3 zostaje utleniony do siarczanu wapnia CaSO4. Dzieje się to już w obiegu adsorbentu/absorbentu. Dzięki temu nie jest już potrzebne włączanie za urządzeniem dodatkowego stopnia utleniania adsorbentu/absorbentu, odprowadzanego przez urządzenie odprowadzające 59.

Dalej jest opisany, pokazany na fig. 4a i 4b, następny przykład wykonania wynalazku, przy czym omówione są jedynie różnice w stosunku do przykładu wykonania według fig. 2 i 3. Zwłaszcza istotne części urządzenia zbiorczego 45 adsorbentu/absorbentu i urządzenie 37 doprowadzające adsorbent/absorbent pozostają w zasadzie niezmienione.

Jak przedstawiono na fig. 4a, zbiornik 31 urządzenia 5 znajduje się w pozycji leżącej, podczas gdy wały 39 są ustawione pionowo prostopadle do wzdłużnej osi zbiornika. Napęd wałów pozostaje w zasadzie niezmieniony.

Leżąca pozycja zbiornika 31 ma tę zaletę, że łożyska wałów, zwłaszcza dolne, mogą znajdować się na zewnątrz zbiornika, dzięki czemu są zabezpieczone przed zetknięciem z agresywnymi gazami. Otwór wlotowy 33 gazu surowego rozszerza się najpierw aż na cały przekrój zbiornika 31 i powoduje przez to zmniejszenie prędkości przepływu. W ten sposób gazy do oczyszczenia przebywają dłużej w zbiorniku 31, co przyczynia się do podwyższenia skuteczności oczyszczania.

Przymocowane do wałów 39 łańcuchy są rozmieszczone wzdłuż wałów w zasadzie w równych odstępach a wokół wałów rozdzielone tak równomiernie, aby nie spowodować niewyważenia układu. Oczywiście można też i w tym rozwiązaniu przewidzieć w każdej płaszczyźnie po kilka łańcuchów, na przykład po cztery, tak że wykluczy się niewyważenie w każdej płaszczyźnie prostopadłej do wału.

Jak widać z fig. 4b, równoległe do wałów 39 wewnętrzne ściany zbiornika tutaj też są wykonane w postaci obszarów 31b' stanowiących części cylindra, co daje już opisane powyżej korzyści.

Aby zapobiec tworzeniu się wzdłuż przebiegających prostopadle do wałów ścian wewnętrznych zbiornika stref uspokojenia w stosunku do zawirowania, można przewidzieć na tych ścianach wewnętrznych (jak objaśniono w połączeniu z fig. 6) niepokazane na rysunku elementy kierujące przepływem, które uniemożliwiają niezakłócony swobodny przepływ gazu w kierunku i bezpośrednio do otworów wylotowych 35.

W ścianie zbiornika 31 od strony dna też jest przewidziane w strefie otworu wylotowego 35 gazu urządzenie zbiorcze 45 dla adsorbentu/absorbentu. Znów obejmuje ono urządzenie podające 47, ciągnące się przez całą szerokość zbiornika 31. Poza tym urządzenie zbiorcze 45 nie jest zmienione tak samo, jak urządzenie 37 doprowadzające adsorbent/absorbent. Dla przejrzystości rysunku zrezygnowano z pokazania obiegu adsorbentu/absorbentu.

W tej postaci wykonania wynalazku zasadniczo możliwe jest jego działanie tylko we współprądzie.

W urządzeniu według fig. 4 doprowadzone cząstki adsorbentu/absorbentu osadzają, się wciąż na nowo na dnie zbiornika i są wciąż na nowo podrywane zawirowaniem. Te cząstki adsorbentu/absorbentu są przy tym niesione strumieniem gazu w kierunku otworu wylotowego 35 gazu. Ponieważ w tylnej części zbiornika 31 czyli w strefie urządzenia zbiorczego 45 nie sąjuż przewidziane obracające się wały, więc cząstki adsorbentu/absorbentu odkładają się

184 000 już w znacznej części na podajniku łańcuchowym urządzenia zbiorczego 45. Te cząstki, które jeszcze zostają porwane strumieniem gazu w kierunku otworu wylotowego 35 gazu osadzają się pod działaniem siły ciężkości na odchylonym stromo w górę dnie kanału odlotowego z czasem tak grubo, że pod własnym ciężarem zsuwają się w dół do urządzenia zbiorczego 45. W ten sposób jest zapewnione docieranie większości adsorbentu/absorbentu do urządzenia zbiorczego 45. Część adsorbentu/absorbentu, odprowadzana w każdej postaci wykonania ze strumieniem gazu przez otwór wylotowy gazu, a zwłaszcza zawierająca drobniejsze cząstki adsorbentu/absorbentu, zostaje potem odzyskana w oddzielaczu 7 ciał stałych (fig. 1).

Postać wykonania według fig. 5 różni się od przykładu wykonania pokazanego na fig. 4 jedynie tym, że wały 39 są umieszczone poziomo i prostopadłe do osi wzdłużnej zbiornika 31. Przez to można więc praktycznie w całej rozciągłości powoływać się na wykonania poprzednie.

Jak pokazano na fig. 5a, urządzenie zbiorcze 45 do adsorbentu/absorbentu jest zaopatrzone w dłuższy przenośnik łańcuchowy, napędzany w ten sposób, że znajdujący się na przenośniku łańcuchowym adsorbent/absorbent jest podawany w kierunku końca zbiornika a stamtąd dolną stroną przenośnika łańcuchowego w kierunku studzienki zbiorczej. Przez to można osiągnąć zmniejszenie koncentracji cząstek adsorbentu/absorbentu w otoczeniu wałów 39, znajdujących się nad przenośnikiem łańcuchowym, w porównaniu z koncentracją adsorbentu/absorbentu w przedniej strefie zbiornika 31. W ten sposób zmniejsza się także udział cząstek adsorbentu/absorbentu, odprowadzanych z gazem przez otwór wylotowy 35 gazu.

Dzięki poziomemu usytuowaniu wałów 39 łańcuchy nawijają się na nie przy niewielkiej prędkości obrotowej, na przykład przy zatrzymywaniu urządzenia, tak że możliwy jest bez przeszkód dostęp do wnętrza zbiornika 31. Jednak przy wyższych obrotach następuje odwijanie się łańcuchów skutkiem siły odśrodkowej tak, że również i w tej postaci wykonania jest zapewnione optymalne zawirowanie mieszanki gazu i adsorbentu/ absorbentu.

Na fig. 6 pokazano uproszczoną postać wykonania wynalazku również z leżącym zbiornikiem 31. Tak samo, jak w przykładzie wykonania według fig. 5, wały 39 są umieszczone poziomo i prostopadle do wzdłużnej osi zbiornika 31. W odróżnieniu od tamtego rozwiązania jest tutaj przewidziany tylko jeden pojedynczy szereg wałów 39, przy czym łańcuchy też są długie tylko na tyle, aby nie było możliwe ich zderzanie się z sobą. Dzięki temu można zrezygnować z synchronizacji napędów wałów 39.

Podczas, gdy górna ściana zbiornika 31 ma znane obszary stanowiące części cylindra, to przez całą dolną ścianę wewnętrzną ciągnie się przenośnik łańcuchowy urządzenia zbiorczego 45 dla adsorbentu/absorbentu. Przenośnik łańcuchowy może być, jak pokazano na fig. 6a, napędzany tak, że jego górna strona porusza się w kierunku otworu wylotowego 35 gazu, przez co adsorbent/absorbent jest podawany między dolną stroną podajnika łańcuchowego a wewnętrzną ścianą zbiornika w kierunku do studzienki zbiorczej urządzenia 45. Wynika z tego względnie szybki przelot adsorbentu/absorbentu, który wciąż na nowo jest podrywany zawirowaniem przez górną stronę podajnika łańcuchowego.

Ale przenośnik łańcuchowy może być napędzany również przeciwnie tak, że adsorbent/absorbent, odkładający się na przenośniku łańcuchowym, jest ciągle przemieszczany w kierunku otworu wlotowego 33 dla gazu. Trzeba jednak wtedy dobierać prędkość przenośnika łańcuchowego większą od średniej prędkości ruchu cząsteczek adsorbentu/absorbentu w strumieniu gazu.

Przy takim napędzie przenośnika łańcuchowego można przedłużyć czas przebywania cząstek adsorbentu/absorbentu wewnątrz zbiornika 31.

Jak przedstawiono na fig. 6, można nad przenośnikiem łańcuchowym urządzenia zbiorczego 45 adsorbentu/absorbentu przewidzieć elementy 63 kierujące przepływem umieszczone w obszarach między zewnętrznymi torami kolistymi łańcuchów i pełniące funkcję odpowiadającąkolisto-cylindrycznym obszarom 31b' górnej ściany.

Ponadto, jak zaznaczono liniami przerywanymi na fig. 6a i jak widać z fig. 6b, na bocznych ścianach wewnętrznych zbiornika 31 są stosowane dalsze elementy 65 kierujące strumieniem i zapobiegające temu, aby gaz mógł przejść tymi drogami od otworu wlotowego 33 do otworu wylotowego 35 nie zawirowany albo zawirowany tylko nieznacznie.

184 000

Fig. 2α

184 000

Fig.3

184 000

184 000

184 000

cn

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 60 egz. Cena 4.00 zł.

Claims (20)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Urządzenie do oczyszczania spalin mające połączony ze źródłem adsorbentu/absorbentu zbiornik z co najmniej jednym otworem wlotowym dla gazu surowego i adsorbentu/absorbentu do oczyszczania surowego gazu i co najmniej jednym otworem wylotowym dla oczyszczonego gazu, przy czym w zbiorniku tym znajdują się ruchome człony z giętkimi elementami zawirowującymi, znamienne tym, że giętkie elementy zawirowujące (43) są umieszczone na co najmniej jednym napędzanym obrotowo wale (39), a co najmniej jeden wał (39) jest umieszczony prostopadle do osi wzdłużnej zbiornika (31).
2. 2. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że giętkie elementy zawirowujące (43) stanowią łańcuchy albo liny.
3. 3. Urządzenie według zastrz. 1 albo 2, znamienne tym, że giętkie elementy zawirowujące (43) są umieszczone wzdłuż linii śrubowej na obwodzie co najmniej jednego wału (39).
4. 4. Urządzenie według zastrz. 1 albo 2, znamienne tym, że giętkie elementy zawirowujące (43) są rozmieszczone na co najmniej jednym wale (39) zawsze z podziałem w kierunku osiowym na szereg grup.
5. 5. Urządzenie według zastrz. 4, znamienne tym, że te grupy na każdym wale (39) są usytuowane w równych odcinkach każdorazowo między dwiema płaszczyznami prostopadłymi do wałów (39).
6. 6. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że oś wzdłużna zbiornika (31) jest pionowa.
7. 7. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że oś wzdłużna zbiornika (31) jest pozioma.
8. 8. Urządzenie według zastrz. 1 albo 6, znamienne tym, że zbiornik (31) ma przekrój zasadniczo prostokątny.
9. 9. Urządzenie według zastrz. 8, znamienne tym, że ściany zbiornika (31) równoległe do wałów (39) mają strony wewnętrzne złożone z szeregu obszarów (31b) stanowiących części cylindra, przy czym każdy wał (39) jest usytuowany zasadniczo w osi obszaru stanowiącego część cylindra.
10. 10. Urządzenie według zastrz. 8 albo 9, znamienne tym, że na wewnętrznych stronach ścian zbiornika, prostopadłych do wałów (39), są umieszczone elementy kierujące strumieniem przepływu lub obszary stron wewnętrznych mają zintegrowane elementy kierujące strumień mieszanki gaz adsorbent/absorbent i odchylające go w kierunku środka zbiornika (31).
11. 11. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że zbiornik (31) ma co najmniej po jednym otworze wlotowym dla gazu surowego i adsorbentu/absorbentu.
12. 12. Urządzenie według zastrz. 11, znamienne tym, że co najmniej jeden otwór wlotowy (33) dla gazu surowego i co najmniej jeden otwór dla adsorbentu/absorbentu, oraz co najmniej jeden otwór wylotowy (35) dla gazu oczyszczonego są rozmieszczone w krańcowych w kierunku osiowym obszarach zbiornika (31).
13. 13. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że przy zbiorniku (31) znajduje się urządzenie zbiorcze (45) na adsorbent/absorbent.
14. 14. Urządzenie według zastrz. 13, znamienne tym, że urządzenie zbiorcze (45) znajduje się przy pionowej osi wzdłużnej zbiornika (31) na czołowej stronie zbiornika od jego dna.
15. 15. Urządzenie według zastrz. 13, znamienne tym, że urządzenie zbiorcze (45) znajduje się przy poziomej osi wzdłużnej zbiornika (31) w przydennym obszarze ściany zbiornika.
16. 16. Urządzenie według zastrz. 15, znamienne tym, że przenośnik (47) urządzenia zbiorczego (45) rozciąga się przez całą długość przydennego obszaru ściany zbiornika albo przez obszar sąsiadujący ze stroną odprowadzania gazu.

    184 000
17. 17. Urządzenie według zastrz. 13 albo 14, albo 15, albo 16, znamienne tym, że podajnik (47) urządzenia zbiorczego (45) jest podłączony do studzienki zbiorczej (51) do utrzymywania różnicy ciśnień w zbiorniku między stroną doprowadzania gazu a stroną odprowadzania gazu, połączonej ze zbiornikiem (31) w układzie obiegowym.
18. 18. Urządzenie według zastrz. 17, znamienne tym, że w studzience zbiorczej (51) znajduje się urządzenie odprowadzające (59) z góry ustaloną część adsorbentu/absorbentu do utylizacji.
19. 19. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że przy zbiorniku (31) znajduje się urządzenie doprowadzające (37) adsorbent/absorbent, połączone korzystnie ze studzienką zbiorczą.
20. 20. Urządzenie według zastrz. 19, znamienne tym, że urządzenie doprowadzające (37) adsorbent/absorbent obejmuje urządzenie do dodawania wody.