PL185536B1

PL185536B1 - Sposób wytwarzania substratu z materiałem superabsorbującym

Info

Publication number: PL185536B1
Application number: PL96321462A
Authority: PL
Inventors: Aalbertus P. Kroesbergen
Original assignee: Stockhausen Chem Fab Gmbh
Priority date: 1995-01-23
Filing date: 1996-01-23
Publication date: 2003-05-30
Also published as: WO1996023024A1; KR100423661B1; KR19980701584A; PL321462A1; US20030153228A1; DE69634723T2; JPH10513123A; CN1176650A; EP0813566A1; FI973018A7; ES2242964T3; FI973018A0; MX9705500A; US5998312A; CA2211111A1; US6946189B2; ATE295389T1; JP3917178B2; CN1122681C; HUP9801765A3

Abstract

1. Sposób wytwarzania substratu z materialem superabsorbujacym wyposazonego w dro- bne obszary nieciagle materialu superabsorbujacego, zwlaszcza do uzytku higienicznego, jako material okryciowy do kabli, jako material opakowaniowy oraz jako substrat rolniczy, znamienny tym, ze prowadzi sie polimeryzacje odpowiednich monomerów w obecnosci katalizatora, wzglednie rozpuszcza sie juz utworzony polimer w wodzie lub rozpuszczalniku wodnym, dodaje sie do nich srodek sieciujacy dla uzyskania mieszanki w postaci pasty, na- stepnie naklada sie mieszanke na substrat tworzac nieciagle, zasadniczo pólsferyczne wy- sepki o srednicy od 10 do 1000 µ, korzystnie do 500 µ, szczególnie korzystnie do 200 µ, po czym suszy sie i prowadzi sie usieciowanie nalozonej mieszanki. PL PL PL PL PL PL PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania substratu wyposażonego w drobne obszary nieciągłe materiału superabsorbującego, zwłaszcza do użytku higienicznego, jako materiał okryciowy do kabli, jako materiał opakowaniowy oraz jako substrat rolniczy.

Materiały superabsorbujące używane w różnych dziedzinach techniki istniały od dziesiątków lat. Takie materiały superabsorbujące zdolne są do wiązania płynu, zwłaszcza wody, w wielokrotności ich własnego ciężaru, czasami aż do pięciuset razy.

Zdolność superabsorbująca takich materiałów opiera się na pęcznieniu. Materiały te przynajmniej częściowo są łańcuchami polimerowymi z wiązaniami poprzecznymi, zawierającymi duże ilości grup COOH. Poprzez kontakt z wodą albo wodnym płynem atomy wodoru odszczepiają się i tworzą się grupy COO. Te ujemnie naładowane grupy karboksylowe odpychają się nawzajem, w wyniku tego połączony wiązaniami poprzecznymi polimer tworzy sieć trójwymiarową, w której cząsteczki wody są jak gdyby „uwiązane”. Cząsteczki wody utrzymywane są w materiale superabsorbującym przy pomocy mostków wodorowych. (Częściowe) połączenie wiązaniami poprzecznymi materiału ma zasadnicze znaczenie dla jego efektywności, albowiem „oddzielone” łańcuchy polimeru po prostu rozpuściłyby się w płynie, zamiast go wchłonąć.

Materiały superabsorbujące mają postać proszków albo włókien. Zaletą proszków jest to, że mają znacznie większą zdolność absorpcyjną niż włókna ze względu na ich znacznie większe pole powierzchni. Włókna superabsorbujące są ponadto droższe.

Proszki stosuje się zwykle do substratów, które z kolei poddaje się dalszej obróbce do produktu końcowego. W szczególnych przypadkach proszki również poddaje się bezpośredniej obróbce. Wielką wadą proszku jest jednak to, że powoduje on zakurzenie, a kurz szkodzi zarówno wytwarzaniu substratów pokrytych proszkiem, jak i obróbce tych substratów albo samych luźnych proszków. Szkodliwość kurzu jest nie tylko bardzo nieprzyjemna, ale powoduje również stratę materiału, (tym samym marnotrawstwo) i jest ponadto niekorzystna dla zdrowia osób pracujących z proszkami.

Oba opisy US 4017653 i US 4154898 ujawniają substraty powlekane, pęczniejącym pod wpływem wody polimerem, w sposób ciągły lub nieciągły, tj. według wzoru dużych plamek, kwadratów lub linii siatkowych.

Opis EP 0040087 ujawnia kompozyt absorbentu składający się z włóknistego substratu i materiału absorbentu rozmieszczonego według wstępnie określonego wzoru przerywanego na substracie. Wzór ten jest opisany jako „bardzo drobno podzielone obszary nieciągłe”. W przykładzie 3 jest opisana rolka sitodrukowa do nakładania materiału superabsorbującego zawierająca wzór rozstawionych, drobnych okrągłych wgłębień mających głębokość około 508 μ i około 1270 μ średnicy. Substraty o powleczonej warstwie materiału superabsorbującego stanowiącej powierzchnię pełną lub z materiału superabsorbującego w postaci dużych plamek, kwadratów lub linii siatkowych mają zbyt małą pojemność absorbcyjną aby nadawały się dla niektórych zastosowań.

Celem niniejszego wynalazku jest opracowanie sposobu wytwarzania substratu, wyposażonego w materiał superabsorbujący, który nie ma wyżej wspomnianych wad.

Sposób wytwarzania substratu wyposażonego w drobne obszary nieciągłe materiału superabsorbującego zwłaszcza do użytku higienicznego, jako materiał okryciowy do kabli, jako materiał opakowaniowy oraz jako substrat rolniczy, według wynalazku charakteryzuje się tym, że prowadzi się polimeryzację odpowiednich monomerów w obecności katalizatora, względnie rozpuszcza się już utworzony polimer w wodzie lub rozpuszczalniku wodnym, dodaje się do nich środek sieciujący dla uzyskania mieszanki w postaci pasty, następnie nakłada się mieszankę na substrat tworząc nieciągłe, zasadniczo półsferyczne wysepki o średnicy od 10 do 1000 μ, korzystnie do 500 μ, szczególnie korzystnie do 200 μ, po czym suszy się i prowadzi się usieciowanie nałożonej mieszanki.

Korzystnie, do mieszanki w postaci pasty dodaje się środek powodujący pienienie, a następnie nakłada się mieszankę na substrat, przy czym podczas albo po nałożeniu mieszanki na substrat przeprowadza się jej spienienie.

185 536

Mieszanlkę w postaci pasty nakłada się na substrat przy pomocy techniki sitodruku, przy czym w technice sitodruku stosuje się szablon o kształcie, wymiarach i rozkładzie otworków odpowiadającym nałożeniu mieszanki na substrat w postaci nieciągłych wysepek.

Korzystnie, stosuje się szablon o kształcie otworków pozwalającym na otrzymanie zasadniczo półsferycznych wysepek.

Mieszankę na substrat nakłada się tak, że średnica półsferycznych wysepek leży korzystnie pomiędzy 50 a 500 μ, a szczególnie korzystnie pomiędzy około 100 a 200 μ.

Korzystnie, w sposobie według wynalazku stosuje się mieszankę w postaci pasty zawierającą dodatkowo inne domieszki, wybrane spośród środków obejmujących; środki do zmieniania lepkości mieszanki, środki do poprawiania przylegania materiału superabsorbującego do substratu, środki do zmiękczania materiału superabsorbującego i środki do nadania mieszance własności przewodzących.

Stosuje się środki do zmieniania lepkości mieszanki wybrane spośród akrylanów, poliuretanu i ich kombinacji.

Stosuje się środki do poprawiania przylegania materiału superabsorbującego do substratu wybrane spośród środków obejmujących; poliamid (PA), polietylen (PE), octan etylenu winylu (EVA) i ich kombinacji.

Stosuje się środki do zmiękczania materiału superabsorbującego, skopolimeryzowane z materiałem superabsorbującym.

Stosuje się środek sieciujący zawierający dwie grupy funkcyjne, zdolne po termicznym wzbudzeniu do reagowania w krótkim czasie z karboksylowymi grupami funkcyjnymi albo kwasu węglowego.

Jako środek do nadania mieszance własności przewodzących stosuje się sadzę.

Stosuje się materiał superabsorbujący wybrany z grupy obejmującej poliakrylan, korzystnie sól sodową względnie amonową, poliamid, polimer celulozopodobny albo ich kombinację.

Stosuje się substrat wybrany z grupy obejmującej tkaninę, tkaninę nietkaną, papier, folię, taśmę aluminiową, włókno albo związek wypełniający typu petrożel.

Stosuje się mieszankę w postaci pasty zawierającą 0,1-5, korzystnie 0,5-3% wag. środka sieciującego.

Zaletą sposobu według niniejszego wynalazku jest to, że nie dochodzi już do uciążliwości związanych z kurzem w czasie nakładania materiału superabsorbującego na substrat albo w czasie obróbki samego substratu. Zapobiega się w ten sposób powstawaniu dodatkowych odpadów.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat etapów przygotowawczych wytwarzania proszku superabsorbującego według stanu techniki, fig. 2 - sposób według wynalazku w postaci schematu.

W sposobie według wynalazku etapu tworzenia wiązań poprzecznych nie przeprowadza się w czasie polimeryzacji, lecz później. Tworzenie wiązań poprzecznych zachodzi tuż przed, w czasie bądź po nałożeniu mieszaniny roztworu polimeru i środka sieciującego. Następnie końcowo wytwarza się materiał o własnościach superabsorbujących poprzez wysuszenie.

Jeśli jest to wskazane, do mieszanki wprowadza się również inne domieszki, równocześnie albo po dodaniu środka sieciującego. Celem wprowadzenia takich domieszek jest na przykład zmiana lepkości mieszanki, dzięki czemu ułatwia się nałożenie, polepszenie przylegalności materiału do substratu, zmiękczenie materiału superabsorbującego, dzięki czemu poprawia się również przyleganie, zwiększenie własności przewodnictwa albo spowodowanie spienienia się mieszanki, po lub też w czasie nakładania.

Domieszki, które mogą zmieniać lepkość mieszanki można wybrać na przykład spośród akrylanów, poliuretanu i ich połączeń. Zmiana lepkości może być konieczna w odniesieniu do szczególnych sposobów nakładania mieszanki na substrat. W technikach sitodruku może być to wskazane w szczególnych przypadkach, aby nakładana ilość materiału nie ściekała albo ściekała powoli. Na prędkość rozprzestrzeniania się można wpływać zmieniając lepkość.

Domieszkami służącymi poprawieniu przylegalności materiału superabsorbującego do substratu są na przykład poliamidy (PA), polietylen (PE), octan etylenu winylu (EVA) i ich

185 536 połączenia. Materiały te przylegają stosunkowo dobrze do zwykle używanych substratów. Poprzez dołączenie ich do materiału superabsorbującego, można poprawić jego przylegalność. Takim środkom adhezyjnym można również nadać postać warstwy pokrywającej na substracie, przed nałożeniem mieszanki w postaci pasty. Przylegalność można również wzmocnić dzięki dodaniu zmiękczaczy. Dogodnymi zmiękczaczami są korzystnie zmiękczacze, które ulegają kopolimeryzacji z materiałem superabsorbującym tik, że nie mogą dyfundować z polimeru do na przykład izolacji kabla. Zmiękczacze powodują to, że uzyskany materiał superabsorbujący nie staje się zbyt twardy, dzięki czemu może łatwo odłączyć się od substratu.

W celu polepszenia przewodnictwa materiału albo produktu końcowego, można wmieszać doń na przykład sadzę (węgiel) albo inne materiały przewodzące.

Odpowiednimi środkami spieniającymi są na przykład Servo Amfolyt JA 140™, Nekanil™ i ich połączenia. Zaletą materiału absorbującego w postaci piany jest to, że znacznie zwiększa się jego powierzchnia. Dzięki temu zwiększa się również pojemność pęcznienia, ponieważ cząsteczki wody mają łatwiejszy dostęp do grup karboksylowych sieci polimerowej i dzięki temu mogą one ulec szybszej hydrolizie.

W zasadzie każdy polimer o odpowiednich własnościach pęcznienia można poddać obróbce w sposób opisany powyżej do postaci mieszanki w formie pasty, którą można nałożyć na substrat. Szczególnie zalecane są jednak poliakrylany, korzystnie akrylamidy zobojętnione sodem bądź amoniakiem oraz polimery celulozopodobne. Odpowiedni środek sieciujący dodaje się zależnie od polimeru. Fachowiec w tej dziedzinie przy zastosowaniu przeciętnej wiedzy profesjonalnej będzie zdolny do wybrania odpowiednich środków sieciujących.

W zasadzie dowolny wskazany materiał można użyć jako substrat, o ile tylko możliwe jest przyleganie doń materiału superabsorbującego. Przykładami substratów są na przykład tkaniny, tkaniny nietkane, papier, folie, na przykład plastikowe albo metalowe, materiały taśmowe, na przykład z gliny, jak również związki wypełnieniowe typu petrożeli. W dodatku do substratów płaskich można również zastosować substraty włókienkowe bądź włókniste.

Sposób wytwarzania substratu wyposażonego w pokrycie materiałem superabsorbującym, polega na prowadzeniu polimeryzacji odpowiednich monomerów w obecności katalizatora, dodaniu do niego środka sieciującego dla uzyskania mieszanki w postaci pasty, następnie nałożeniu mieszanki na substrat i umożliwieniu powstania wiązań poprzecznych w nałożonej mieszance oraz wyschnięcia dla uzyskania substratu z materiałem superabsorbującym.

Można również wytworzyć roztwór polimeru, zamiast polimeryzacji, poprzez rozpuszczenie łańcuchów polimeru w wodzie albo rozpuszczalniku wodnym.

Istnieją różne możliwości nałożenia mieszanki w postaci pasty na substrat. Pełne pokrycie powierzchniowe daje w rezultacie zasadniczo zamkniętą warstwę. W zasadzie zamknięta warstwa ma stosunkowo niską, pojemność pęcznienia. Dla szczególnych zastosowań taki produkt może być jednak pożądany. W dodatku do pokrycia powierzchniowego, materiał w postaci pasty można również nałożyć przy pomocy pędzlowania, nawijania i tym podobnych.

Kolejną metodą nakładania jest impregnacja. Impregnacja zachodzi na przykład poprzez przeniesienie substratu wraz z mieszanką w postaci pasty poprzez dwa wałki. Zależnie od zwilżalności substratu, tworzy się w rezultacie zamknięta warstwa albo powstają lokalnie nagromadzenia mieszanki. Druga sytuacja ma miejsce, zwłaszcza gdy stosuje się substraty hydrofobowe.

Korzystnie, w sposobie według wynalazku do nakładania mieszanki w postaci pasty wykorzystuje się techniki sitodruku. Materiał jest tu nakładany na substrat przez matrycę. Postać, rozkład i wymiary otworów w matrycy determinują ostateczny wzór na substracie.

Cechy materiału pęczniejącego zależą od wielu czynników. A zatem zarówno stosunek pomiędzy temperaturą (w czasie nakładania i suszenia) a czasem suszenia, jak również lepkość mieszanki są ważne dla przylegania do substratu i dla pojemności pęcznienia. Środki sieciujące są na ogół aktywne w stosunkowo wysokich temperaturach i w środowiskach wodnych. W idealnym przypadku, powstanie wiązań poprzecznych powinno nastąpić w temperaturze pomiędzy

185 536

150 a200°C, korzystnie około 175°C i pod ciśnieniem takim, w jakim woda jeszcze nie wyparuje. W praktyce jednak, często wybiera się ciśnienie atmosferyczne i temperaturę około 175°C. Stwierdzono, według wynalazku, iż przy czasie suszenia pomiędzy 1 a 3 minuty w 175°C uzyskuje się materiał absorbujący o dobrych właściwościach. Czas i temperatura może się jednak zmieniać zależnie od stosunku pomiędzy ilościami akrylanu i środka sieciującego a lepkością mieszaniny.

Stwierdzono, iż przy pierwszym etapie suszenia trzeba tak dalece jak to możliwe zapobiegać wyparowaniu środka powodującego sieciowanie. Można to osiągnąć poprzez pracę przy najmniejszym możliwym krążeniu powietrza.

Dodatkowo, postać w jakiej nakłada się materiał superabsorbujący jest również ważna dla własności absorpcyjnych. Dla proszków stwierdzono w praktyce, iż cząstki o średnicy pomiędzy około 100 a 200 μ mają najlepsze własności absorpcyjne. Według wynalazku zaleca się zatem nakładanie mieszanki w postaci nieciągłych, zasadniczo półsferycznych wysepek o średnicy pomiędzy około 100 a 200 μ. Zależnie od zastosowania, wysepki mogą jednak mieć większe bądź mniejsze średnice, na przykład pomiędzy 10 a 1000 μ, korzystnie pomiędzy 50 a 500 μ.

Rozkład wysepek na substracie może być przypadkowy albo według ustalonego wzoru. Dodatkowo, większa ilość wysepek albo wysepki o różnej średnicy można umieścić w ustalonych położeniach na substracie w celu miejscowego zwiększenia zdolności absorpcyjnej. Jest to ważne na przykład, gdy produkt stosuje się w produktach higienicznych, takich jak pieluszki niemowlęce i ręczniki sanitarne. Fachowiec przy pomocy prostych testów ustali jaki wzorzec jest najodpowiedniejszy dla poszczególnego zastosowania.

Zdolność absorpcyjna substratu zależy od ilości nałożonego materiału superabsorbującego. W niniejszym przypadku 30 g na m² zapewniłoby już wystarczającą, pochłanialność. Poczynając od tej danej informacji, można obliczyć ile materiału trzeba nałożyć na wysepkę 200 μ i jaka musi być odległość pomiędzy wysepkami, na przykład przy pomocy następującego obliczenia:

- objętość wysepki wynosi

2/3 pr³ = 2/3*3,14*(0,002)³ = 1,7*10'⁸ dm³

- ciężar właściwy ustala się na:

kg/m3

- masa jednej półsfery wynosi zatem:

1,7*10- masa 30 g/m - daje wówczas:

1,75*10⁶ półsfer

- powierzchnia średnicy jednej półsfery wynosi:

3,14*10'⁸ m²

- całkowita powierzchnia kropek razem wynosi:

0,0553 m2

- odległość pomiędzy kropkami wynosi:

₈*10-6 - 2*10-6 = 600 m

Ilość materiału, który należy nałożyć określa postać i wymiary otworków w matrycy.

W przypadku półsferycznych wysepek, zaleca się, by materiał nakładać w kształcie walca i przyjmie on wówczas idealny kształt pólsferyczny poprzez lekkie wypłynięcie.

Stwierdzono, iż materiał superabsorbujący nałożony matrycą CP30 ma pojemność pęcznienia około 1 mm na 10 g/m2 w wodzie wodociągowej. Warstwa o całkowicie pokrytej powierzchni materiału absorbującego ma na przykład pojemność pęcznienia 0,2 mm na 10 g/m2 (w wodzie wodociągowej o przeciętnej przewodności).

Substrat z materiałem superabsorbującym według wynalazku można w zasadzie zastosować w dowolnej dziedzinie, w której obecnie stosuje się również proszki superabsorbujące i włókna oraz materiały substratowe z proszkami i włóknami superabsorbującymi.

185 536

Przykładem szczególnie korzystnego zastosowania jest użycie substratu jako materiału okryciowego w przemyśle kablowym. Materiał okryciowy stosowany jest do kabli elektrycznych i kabli do przesyłu danych i spełnia wiele funkcji. Służy na przykład do zamocowania części przewodzącej kabla i do utworzenia bariery dla środowiska (tak zwana funkcja odzieżowa). Ponadto, materiał okryciowy stosuje się do utrzymania razem składowych kabla (tak zwane wiązanie). Co więcej, określone składniki kabla muszą być wzajemnie oddzielone (oddzielanie). Materiał okryciowy stosuje się również w tym celu. Ważną, czwartą i ostatnią funkcją jest tak zwane blokowanie wody, które musi zapobiegać przenikaniu wody do rdzenia w kierunku poprzecznym jak również podłużnym. Materiał okryciowy według wynalazku szczególnie nadaje się do tej ostatniej funkcji. Do tej pory w tym celu stosowano związki typu petrożel albo materiały substratowe pokryte proszkiem superabsorbującym. Obróbka petrożeli jest wielce nieprzyjemna i powoduje znaczny stopień rozbryzgiwania, wycieku żeli i tym podobne w czasie wytwarzania kabli jak również w czasie ich łączenia. Wady sproszkowanych materiałów superabsorbujących opisano już powyżej. Substrat według wynalazku jest szczególnie korzystny jako materiał blokujący wodę w kablach.

Materiały superabsorbujące dodatkowo stosowane są również w produktach higieny, takich jak pieluszki niemowlęce, ręczniki sanitarne i produkty stosowane przy nietrzymaniu moczu i kału. Przy wytwarzaniu takich produktów i ich zastosowaniu wady stosowanych do tej pory proszków eliminuje się dzięki zastosowaniu substratu według wynalazku.

Kolejne zastosowanie substrat według wynalazku znalazł w dziedzinie rolnictwa, gdzie można uzyskać warunki regulowania wilgotności, na przykład w substratach rolniczych, dzięki superabsorpcyinym własnościom materiału.

Materiał można również zastosować w przemyśle pakowniczym. Produkty, które muszą być przechowywane absolutnie wolne od wilgoci, często pakuje się wielokrotnie w żel krzemionkowy.. Wynalazek umożliwia pakowanie produktu na przykład bezpośrednio w substrat wyposażony w materiał superabsorbujący.

W niniejszym zastosowaniu stosuje się następującą terminologię. Przez „roztwór polimeru” rozumie się fazę płynną, zawierającą polimer przed dodaniem środka sieciującego. Przez „mieszankę” rozumie się roztwór polimeru po dodaniu środka sieciującego, przed jak również po nałożeniu go na substrat, opcjonalnie po powstaniu wiązań poprzecznych, ale wciąż przed suszeniem. „Materiał absorbcyjny” oznacza mieszankę po powstaniu wiązań poprzecznych i wysuszeniu.

Wynalazek zostanie dalej objaśniony na podstawie przykładu wykonania, nie ograniczającego wynalazku w jakikolwiek sposób.

Przykład

Mieszankę superabsorbującą według wynalazku przygotowano z dwóch składników. Składnik 1 składał się z wodnego roztworu wstępnie usieciowanego kwasu poli(met)akrylowego, częściowo występującego w postaci soli. Przeciwjonami mogą w tym wypadku być sód, potas bądź jon amonowy. Dodatkowo roztwór może warunkowo zawierać akrylamid jako komonomer. Monomer zawierający grupę karboksylową (kwas (met)akrylowy) musi jednak zawsze być obecny w nadmiarze.

Drugim składnikiem jest rzeczywisty reagujący środek sieciujący, który korzystnie zawiera dwie grupy funkcjonalne, które zdolne są po wzbudzeniu termicznym do reagowania w krótkim czasie z grupami funkcjonalnymi karboksylowymi albo kwasu węglowego.

Krótko przed nałożeniem mieszaniny na substrat, składnik 2 w ilości 0,1-5% wagowych, korzystnie 0,5-3% wagowych w stosunku do całkowitej ilości składnika 1, dodaje się do składnika 1 (95-99,9% wagowych) i miesza z nim jednorodnie.

Mieszaninę nakłada się również na odpowiedni substrat przy pomocy technik sitodruku przy sicie o szerokości oka 500-1000, korzystnie 745 μ w celu uzyskania regularnego wzorca wysepek o średnicy 100-500, korzystnie 250 μ i powierzchni otwartej 5-20, korzystnie 13%. Po druku, substrat z mieszaniną na nim suszy się dla spowodowania zajścia procesu powstawania wiązań poprzecznych. Uzyskany w ten sposób produkt ma pojemność pęcznienia 1 mm przy nałożeniu 9 g/m² (na sucho).

185 536

Dzięki sposobowi według wynalazku uzyskujemy nowy substrat, wyposażony w materiał superabsorbujący, który to substrat w czasie produkcji i obróbki nie wykazuje żadnych wad substratów pokrytych konwencjonalnie stosowanymi proszkami superabsorbującymi.

Opracowano więc nowy sposób wytwarzania substratu. Substrat ten może mieć różne postacie i mieć wiele, różnych zastosowań.

FIG. 1

FIG. 2

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 50 egz.

Cena 2,00 zł.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Sposób wytwarzania substratu z materiałem superabsorbującym wyposażonego w drobne obszary nieciągłe materiału superabsorbującego, zwłaszcza do użytku higienicznego, jako materiał okryciowy do kabli, jako materiał opakowaniowy oraz jako substrat rolniczy, znamienny tym, że prowadzi się polimeryzację odpowiednich monomerów w obecności katalizatora, względnie rozpuszcza się już utworzony polimer w wodzie lub rozpuszczalniku wodnym, dodaje się do nich środek sieciujący dla uzyskania mieszanki w postaci pasty, następnie nakłada się mieszankę na substrat tworząc nieciągłe, zasadniczo półsferyczne wysepki o średnicy od 10 do 1000 μ, korzystnie do 500 μ, szczególnie korzystnie do 200 μ, po czym suszy się i prowadzi się usieciowanie nałożonej mieszanki.
2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że do mieszanki w postaci pasty dodaje się środek powodujący pienienie, a następnie nakłada się mieszankę na substrat, przy czym podczas albo po nałożeniu mieszanki na substrat przeprowadza się jej spienienie.
3. Sposób według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że mieszankę w postaci pasty nakłada się na substrat przy pomocy techniki sitodruku.
4. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że w technice sitodruku stosuje się szablon o kształcie, wymiarach i rozkładzie otworków odpowiadającym nałożeniu mieszanki na substrat w postaci nieciągłych wysepek.
5. Sposób według zastrz. 4, znamienny tym, że stosuje się szablon o kształcie otworków pozwalającym na otrzymanie zasadniczo półsferycznych wysepek.
6. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że nakłada się mieszankę na substrat tak, że średnica półsferycznych wysepek leży korzystnie pomiędzy 50 a 500 μ, a szczególnie korzystnie pomiędzy około 100 a 200 μ.
7. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że stosuje się mieszankę w postaci pasty zawierającą dodatkowo inne domieszki, wybrane spośród środków obejmujących; środki do zmieniania lepkości mieszanki, środki do poprawiania przylegania materiału superabsorbującego do substratu, środki do zmiękczania materiału superabsorbującego i środki do nadania mieszance własności przewodzących.
8. Sposób według zastrz. 7, znamienny tym, że stosuje się środki do zmieniania lepkości mieszanki wybrane spośród akrylanów, poliuretanu i ich kombinacji.
9. Sposób według zastrz. 7, znamienny tym, że stosuje się środki do poprawiania przylegania materiału superabsorbującego do substratu wybrane spośród środków obejmujących; poliamid (PA), polietylen (PE), octan etylenu winylu (EVA) i ich kombinacji.
10. Sposób według zastrz. 7, znamienny tym, że stosuje się środki do zmiękczania materiału superabsorbującego, skopolimeryzowane z materiałem superabsorbującym.
11. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że stosuje się środek sieciujący zawierający dwie grupy funkcyjne, zdolne po termicznym wzbudzeniu do reagowania w krótkim czasie z karboksylowymi grupami funkcyjnymi albo kwasu węglowego.
12. Sposób według zastrz. 7, znamienny tym, że jako środek do nadania mieszance własności przewodzących stosuje się sadzę.
13. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że stosuje się materiał superabsorbujący wybrany z grupy obejmującej poliakrylan, korzystnie sól sodową względnie amonową, poliamid, polimer celulozopodobny albo ich kombinację.
14. Sposób według zastrz. 1 albo 2, albo 4, albo 6, znamienny tym, że stosuje się substrat wybrany z grupy obejmującej tkaninę, tkaninę nietkaną, papier, folię, taśmę aluminiową, włókno albo związek wypełniający typu petrożel.
15. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że stosuje się mieszankę w postaci pasty zawierającą 0,1-5, korzystnie 0,5-3% wag. środka sieciującego.

* * *

185 536