PL187842B1

PL187842B1 - Środek do pobudzania odporności roślin względem mikroorganizmów fitopatogennych

Info

Publication number: PL187842B1
Application number: PL32940897A
Authority: PL
Inventors: Egon Moesinger
Original assignee: Novartis Ag
Priority date: 1996-05-28
Filing date: 1997-05-27
Publication date: 2004-10-29
Also published as: CN1146323C; GB9611089D0; ATE217758T1; TR199802306T2; DE69712785D1; DK0949866T3; CA2249444A1; HUP9902922A3; WO1997045018A1; DE69712785T2; RU2249363C2; PL329408A1; EP0949866A1; JP2001503733A; CU22775A3; HUP9902922A2; AU717292B2; US20010014324A1; BR9709469A; EP0949866B1

Abstract

1. Srodek do pobudzania odpornosci roslin wzgledem mikroorganizmów fitopato- gennych, zawierajacy ekstrakt z biomasy pochodzacej z procesu fermentacji Acremonium spp., Aspergillus spp., Aureobasidium spp., Beauveria spp., Clitopilus spp., Mucor spp., Neocosmospera spp., Phaecilomyces spp., Penicillium spp., Phanerochaete spp., Pullu- laria spp., Schizosaccharomyces spp., Tolypocladium spp., Trametes spp. i Trichoderma spp., który to ekstrakt otrzymano ze wspomnianej biomasy w procesie obejmujacym przygotowanie zawiesiny 50 g do 200 g (ciezar suchej masy) biomasy z mikroorgani- zmów niepatogennych dla roslin na litr rozpuszczalnika nieorganicznego lub organiczne- go, mieszanie jej w temperaturze pokojowej przez 1 do 12 godzin, nastepnie inkubowa- nie, ponowne przygotowanie zawiesiny, która pozostawiono do schlodzenia do tempera- tury pokojowej oraz ewentualne jej przesaczenie, znam ienny tym, ze ekstrakt biomasy jako skladniki aktywne zawiera: rozgalezione lub nierozgalezione oligosacharydy o stopniu polimeryzacji pomiedzy 2 i 30, monosacharydy oraz bialka, glikoproteiny i/lub lipo- proteiny posiadajace ciezar czasteczkowy < 3000 daltonów (5,1 · 10-2 1 g). PL PL PL PL PL PL PL PL

Description

Różnorodne badania wykazały, że podatność roślin na pewne choroby nie jest jednoznaczna z nieobecnością potencjału genetycznego dla mechanizmów odpornościowych wobec tych chorób. W rzeczywistości, wiadomo, że odporność może być pobudzona u roślin pozornie podatnych na chorobę poprzez inokulację niezjadliwych postaci patogenów roślinnych, patogenów roślinnych o obniżonej zjadliwości lub przez ograniczoną inokulację patogenami roślinnymi. Uzyskana wzbudzona odporność jest trwała i na ogół niespecyficzna wobec patogenu.

Ten system obronny jest złożonym oddziaływaniem wyników wczesnego rozpoznania patogenetycznego wytwarzającego sygnały, które są następnie przetwarzane z miejsca inokulacji wewnątrz- i międzykomórkowo w całej roślinie. Sygnały te wyzwalają serię wzbudzonych reakcji obronnych mających na celu blokowanie lub nawet zabijanie atakującego patogenu. Wiele reakcji obronnych jest kontrolowanych na poziomie transkrypcji genu.

Wykrycie patogenu zachodzi tak blisko powierzchni rośliny jak to możliwe. Produkty degradacji ściany komórkowej atakującego patogenu (wychwyt glikanu) jak również atakowane fragmenty komórki roślinnej (wychwyt oligogalakturonidu) znajdują się wśród najlepiej opisanych sygnałów alarmowych. Sygnały drugorzędne są rozprzestrzeniane z miejsca ataku na całą roślinę. Najbardziej udokumentowanym związkiem w obrębie łańcucha tego sygnału jest kwas salicylowy, ale opisano również sygnały elektryczne jako sygnały pobudzające reakcje obronne.

Reakcje obronne, które są uruchamiane przez nadchodzące sygnały alarmowe obejmują szeroki zakres obrony chemicznej, biochemicznej i mechanicznej. U roślin jednoliściennych często obserwowuje się wzmocnienie ścian komórkowych przez odkładanie warstwy stwardniałej po przeciwnej stronie punktu, przez który próbuje wniknąć patogen. U roślin jedno- i dwuliściennych obserwowano pojawienie się enzymów hydrolitycznych (np. chityna z aktywnością lizozymową, P-1,3-glikanaz, proteaz). Rośliny mogą również reagować poprzez wytwarzanie

187 842 toksycznych drugorzędnych metabolitów, tak zwanych fitoaleksyn, o znacznie podwyższonym stężeniu miejscowym, które mogą zabić atakujące mikroorganizmy. Jedną z najwcześniejszych reakcji atakowanej komórki roślinnej jest wytwarzanie aktywnych rodników tlenowych, co często jest początkiem całkowitego poświęcenia ograniczonej ilości komórek otaczających miejsce infekcji.

Streszczenie wynalazku.

Nieoczekiwanie stwierdzono, że ekstrakt biomasy mikroorganizmów, które normalnie nie wywołują chorób żadnych roślin (mikroorganizmy niepatogenne dla roślin) mogą być zastosowane u roślin do pobudzenia odporności na mikroorganizmy fitopatogenne.

Zatem przedmiotem niniejszego wynalazku jest środek do pobudzania odporności roślin względem mikroorganizmów fitopatogennych, zawierający ekstrakt z biomasy pochodzącej z procesu fermentacji Acremonium spp., Aspergillus spp., Aureobasidium spp., Beauveria spp., Clitopilus spp., Mucor spp., Neocosmospera spp., Phaecilomyces spp., Penicillium spp., Phanerochaete spp , Pullularia spp., Schizosaccharomyces spp., Tolypocladium spp., Trametes spp. i Trichoderma spp., który to ekstrakt otrzymano ze wspomnianej biomasy w procesie obejmującym przygotowanie zawiesiny 50 g do 200 g (ciężar suchej masy) biomasy z mikroorganizmów niepatogennych dla roślin na litr rozpuszczalnika nieorganicznego lub organicznego, mieszanie jej w temperaturze pokojowej przez 1 do 12 godzin, następnie inkubowanie, ponowne przygotowanie zawiesiny, którą pozostawiono do schłodzenia do temperatury pokojowej oraz ewentualne jej przesączenie, charakteryzujący się tym, że ekstrakt biomasy jako składniki aktywne zawiera: rozgałęzione lub nierozgałęzione oligosacharydy o stopniu polimeryzacji pomiędzy 2 i 30, monosacharydy oraz białka, glikoproteiny i/lub lipoproteiny posiadające ciężar cząsteczkowy < 3000 daltonów (5,1-10^-2 g).

Wspomniany powyżej środek do pobudzania odporności roślin (określany dalej jako „środek według wynalazku”) korzystnie zawiera ekstrakt z biomasy pochodzącej z fermentacji Penicillium chrysogenum i Cephalosporium acremonium.

Szczegółowy opis wynalazku.

Przez używane tutaj określenie „rośliny” rozumie się typowo uprawiane rośliny, które są sadzone/hodowane w celu uzyskania dającego się zebrać produktu. Rośliny, które mają być ochraniane poprzez pobudzenie odporności, pozostającej w obrębie zakresu niniejszego wynalazku, obejmują, na przykład, następujące gatunki: zboża (pszenica, jęczmień, żyto, owies, ryż, sorgo i uprawy pokrewne), buraki (burak cukrowy i burak pastewny), pestkowce, owoce szupinkowe i owoce miękkie (jabłka, gruszki, śliwki, brzoskwinie, orzechy, wiśnie, truskawki, maliny i jeżyny), rośliny strączkowe (fasola, soczewica, groch, soja), uprawy oleiste (rzepak, gorczyca, mak, oliwka, słonecznik, kokos, rośliny rycynusa, ziarno kakaowe i orzech ziemny), rośliny ogórkowate (ogórki, dynie i melony), rośliny włókniste, (bawełna, len, konopie, juta), owoce cytrusowe (pomarańcze, cytryny, grejpfruty i mandarynki), warzywa (szpinak, sałata, szparagi, kapusta, marchew, cebula, czosnek, pomidory, ziemniaki i papryka), rośliny wawrzynowate (awokado, cynamon, kamfora) lub rośliny takie jak kukurydza, tytoń, orzechy, kawa, trzcina cukrowa, herbata, winorośl, chmiel, bananowce i naturalne kauczukowce; jak również rośliny ozdobne, obszary trawiaste (darń) i obrzeza.

Do korzystnych roślin, które mają być chronione według niniejszego wynalazku należą: psiankowate takie jak pomidory i ziemniaki, fasola, ogórki, papryka, tytoń, orzech ziemny i winorośl.

Szczególnie korzystnymi roślinami, które mają być chronione według niniejszego wynalazku są psiankowate.

Przez używane tutaj określenie „mikroorganizmy fitopatogenne” rozumie się grzyby, bakterie i wirusy, które atakują rośliny i powodują uszkodzenie rośliny. Środek według wynalazku jest szczególnie skuteczny w pobudzaniu odporności wobec grzybów fitopatogennych. Takie grzyby fitopatogenne obejmują np. Phytophtora infestans, Cladosporium fulvum, Plasmopora viticoia, Colletotrichum lagenarium, Pseudomonas lachrymans i Puccinia tritici.

Szczególnie dobre rezultaty można osiągnąć stosując środek według wynalazku do ochrony psiankowatych takich, jak pomidory i ziemniaki przed Phytophtora infestans i Cla4

187 842 dosporium fulvum, do ochrony winorośli przed Plasmopora viticola, oraz do ochrony ogórków przed Colletotrichum lagenarium i Pseudomonas lachrymans.

Przez określenie używane tutaj „mikroorganizmy niepatogenne dla roślin” rozumie się mikroorganizmy takich rodzajów i gatunków, które nie wywołują chorób u roślin. Korzystnie mikroorganizmy niepatogenne dla roślin są również mikroorganizmami niespecyficznymi dla rośliny, tj. nie rozwijają się na roślinach.

Przykłady rodzajów mikroorganizmów, które mogą być użyte według wynalazku obejmują następujące:

- Bakterie: Acetobacter, Achromobacter, Actinoplanes, Aerobacter, Alcaligenes, Arthrobacter, Bacillus, Brevibactcrium, Cephalosporium, Clostridium, Corynebacterium. Cryptococcus, Escherichia, Flavobacterium, Gluconobacter, Lactobacillus, Leuconostoc, Methanobacillus, Methanomonas, Methylovibrio, Microbacterium, Micrococcus, Micromonospora, Mycobacterium, Nocardia, Propionibacterium, Protaminobacter, Proteus, Pseudomonas, Rhodopseudomonas, Saccharopolyspora, Sarcina, Sporotrichum, Streptococcus, Streptomyces, Thermomonospora, Thiobacillus, Xanthomonas,

- Grzyby i drożdże: Acremonium, Aschersonia, Ashbya, Aspergillus, Aureobasidium, Beaveria, Candida, Claviceps, Clitopilus, Curvularia, Cyclindrocarpon, Eremothecium, Erwinia, Fusarium, Fusidium, Gibberalla, Hansenula, Hirsutella, Klyveromyces, Metarhizium, Mucor, Myocandida, Neocosmospora, Phaecilomyces, Penicillium, Pericularia, Phanerochaete, Phycomyces, Pichia, Pullularia, Rhizopus, Saccharomyces, Schizosaccharomyces, Sclerotium, Sesąuicilliopsis, Streptomyxa, Tolypocladium, Torula, Torulopsis, Trametes, Trichoderma, Trigonopsis.

Przykłady konkretnych gatunków, które mogą być użyte według wynalazku obejmują następujące:

- Bakterie: Acetobacter aceti, Acetobacter suboxydans, Acetobacter xylinum, Achromobacter obae, Actinoplanes missouriensis, Aerobacter aerogenes, Alcaligenes faecalis, Arthrobacter hyalinus, Arthrobacter parafflneus, Arthrobacter simplex, Bacillus acidocaldarius, Bacillus amyloliquefaciens, Bacillus amylosolvens, Bacillus brevis, Bacillus caldolyticus, Bacillus cereus, Bacillus circulans, Bacillus coagulans, Bacillus fimus, Bacillus lentus, Bacillus licheniformis, Bacillus megaterium, Bacillus moritae, Bacillus polymyxa, Bacillus popiliae Bacillus pumilis, Bacillus subtilis, Brevibacterium amylolyticum, Brevibacterium flavum, Brevibacterium lactofermentum, Clostridium acetobutylicum, Clostridium butyricum, Corynebacterium gelatinosum, Corynebacterium glutamicum, Corynebacterium guanofaciens, Corynebacterium hydrocarboclastus, Corynebacterium petrophilum, Cryptococcus laurentii, Escherichia coli, Flavobacterium aminogenes, Gluconobacter melanogenus, Lactobacillus bulgaris, Lactobacillus delbrueckii, Lactobacillus helveticus, Lactobacillus leichmanii, Lactobacillus pentosus, Leuconostoc brevis, Leuconostoc dextranicum, Leuconostoc mesenteroides, Methanobacillus omelianski, Methanobacillus soenhngenii, Methanomonas margaritae, Methanomonas capsulatus, Methanomonas methanica, Methylovibrio soehngenii, Microbacterium ammoniaphilum, Micrococcus glutamicus, Micromonospora carbonaceae, Micromonospora echinospora, Micromonospora inyoensis, Micromonospora olivoasterospora, Micromonspora purpurea, Mycobacterium phlei, Mycobacterium smegmatis, Nocardia alkanoglutinosa, Nocardia gardneri, Nocardia mediterranei, Nocardia uniformis, Propionibacterium freudenreichii, Propionibacterium shermanii, Protaminobacter ruber, Proteus rettgeri, Pseudomonas amyloderamosa, Pseudomonas aureofaciens, Pseudomonas dacunhae, Pseudomonas denitrificans, Pseudomonas methylotrophus, Pseudomonas ovalis, Pseudomonas pyrrocinia, Rhodopseudomonas spheroides, Saccharopolyspora erythraea, Sarcina lutea, Sporotrichum pulverulentum, Streptococcus cremoris, Streptococcus fradiae, Streptococcus lactis, Streptococcus mutans, Streptococcus thermophilus, wszystkie gatunki: Streptomyces, Thermomonospora curvata, Thermomonospora fusca, Thiobacillus ferroxidans, Thiobacillus ihiooxidans;

- Grzyby i drożdże: Acremonium chrysogenum, Aschersonia aleyrodis, Ashbya gossypii, Aspergillus awamori, Aspergillus flavus, Aspergillus itaconicus, Aspergillus oryzae, Aspergillus sojae, Aspergillus terreus, Aspergillus wentii, Aureobasidium pullulans, Beauveria bassia187 842 na, Beauveria inflatum, Candida flareri, Candida lipolytica, Candida oleophila, Candida periculosa, Candida tropicalis, Candida utilis, Cephalosporium acremonium, Claviceps paspali, Claviceps fusiformis, Clitopilus passeckerianus, Curvularia lunata, Cyclindrocarpon radicicola, Eremothecium ashbyii, Hansenula anomala, Hirsutella thompsonii, Klyveromyces fragilis, Klyveromyces lactis, Metarhizium anisophae, Mucor miehei, Mucor pusillus, Myocandida riboflavina, Neocosmospora vasinfecta, Phaecilomyces varioti, Penicillium chrysogenum, Penicillium camemberti, Penicillium griseofulvum, Penicillium roqueforti, Penicillium patulum, Phanerochaete chrysosporium, Phycomyces blakesleanus, Pichia guilliermondi, Pichia stiptis, Pullularia pullulans, Rhizopus delemar, Rhizopus formosaensi, Rhizopus japanicus, Rhizopus nigricans, Rhizopus niveus, Saccharomyces cerevisiae, Saccharomyces carlsbergiensis, Saccharomyces rouxii, Saccharomyces lipolytica, Schizosaccharomyces pombe, Sclerotium glutanicum, Sesquicilliopsis rosariensis, Streptomyxa aflnis, Tolypocladium inflatum, Tolypocladium terricola, Torula cremoris, Torulopsis magnoliae, Torulopsis utilis, Trametes sanguinea, Trigonopsis variabilis.

Mikroorganizmami niepatogennymi dla roślin korzystnie są grzyby lub drożdże, lecz w szczególności grzyby.

Szczególnie korzystne gatunki grzybów należą do następujących rodzajów i gatunków: Acremonium spp, takie, jak: Acremonium chrysogenum, Aspergillus spp, takie, jak: Aspergillus awamori, Aspergillus itaconicus, Aureobasidium spp, takie, jak: Aureobasidium pullulans, Beauveria spp, takie, jak: Beauveria bassiana, Beauveria inflatum, Clitopilus spp, takie, jak: Clitopilus passeckerianus, Mucor spp, takie, jak: Mucor miehei·, Mucor pusillus, Neocosmospera spp, takie, jak: Neocosmospera vasinfecta, Phaecilomyces spp, takie, jak: Phaecilomyces varioti, Penicillium spp, takie, jak: Penicillium chrysogenum, Penicillium camemberti, Penicillium citrmum, Penicillium griseofulvum, Penicillium roqueforti, Penicillium urticae, Penicillium patulum, Phanerochaete spp, takie, jak: Phanerochaete chrysosporium, Pullularia spp, takie, jak: Pullularia pullulans, Schizosaccharomyces spp, takie, jak: Schizosaccharomyces pombe, Tolypocladium spp, takie, jak: Tolypocladium inflatum, Tolypocladium terricola, Trametes spp, takie, jak: Trametes sanguinea, Trichoderma spp, podobne do Trichoderma koningii, Trichoderma reseei, Trichoderma viride.

Jeszcze bardziej korzystne mikroorganizmy, które mogą być użyte według wynalazku, należą do rodzajów Penicillium i Cephalosporium, z których szczególnie korzystne są gatunki Penicillium chrysogenum i Cephalosporium acremonium.

Przez używane tutaj określenie „biomasa” rozumie się wysuszone, organiczne produkty odpadowe, które są otrzymywane w biotechnologicznych procesach fermentacyjnych np. przy wytwarzaniu preparatów farmaceutycznych takich, jak antybiotyki. Podczas wydzielania produktu mokra biomasa mikrobiologiczna oddzielana jest przez odsączenie od cieczy, np. fazy zawierającej antybiotyk, i suszona, np. przez 4 do 6 godzin w +130 do +150°C. Ten wysuszony organiczny produkt odpadowy może teraz posłużyć jako materiał wyjściowy do wytworzenia środka według wynalazku.

Korzystnie materiał wyjściowy stanowi biomasa grzybowa (grzybniowa), która pochodzi z produktów odpadowych z procesów fermentacji biotechnologicznej, korzystnie z fermentacji Penicillium chrysogenum i Cephalosporium acremonium.

Korzystnym przykładem nieorganicznego rozpuszczalnika odpowiedniego do użycia w etapach przygotowywania zawiesiny podczas procesu otrzymywania ekstraktu z biomasy jest woda. Korzystnymi przykładami organicznych rozpuszczalników odpowiednich do użycia w etapach przygotowywania zawiesiny podczas tego procesu ekstrakcji są alkohole takie, jak izopropanol, etanol lub metanol.

Na ogół stosowane są stężenia od 50 do 200 g (ciężar suchego materiału) biomasy z mikroorganizmów niepatogennych dla roślin na litr rozpuszczalnika. Korzystnie sporządza się zawiesinę około 150 g (ciężar suchego materiału) biomasy na litr rozpuszczalnika.

Zawiesina otrzymana w pierwszym etapie procesu otrzymywania ekstraktu z biomasy typowo ma pH około 2.8 do około 5,6, korzystnie około 3,3 do około 3,6, bez dalszego korygowania. Zawiesinę tę na ogół miesza się w temperaturze pokojowej +20 do +25°C przez 1 do 12 godzin (drugi etap procesu otrzymywania ekstraktu z biomasy).

187 842

Typowe warunki inkubacji w trzecim etapie procesu otrzymywania ekstraktu z biomasy to np. 1 godzina w +120°C, 2 godziny w +80°C, lub 12 godzin w +20°C. W ten sposób temperatura maksymalna wynosi +120°C, a minimalna +20°C. W +120°C czas inkubacji nie powinien przekraczać 2 godzin i nie powinien być mniejszy niz 0,5 godziny, podczas gdy w+20°C minimalny czas inkubacji powinien wynosić 8 godzin, a maksymalny 70 godzin. Specjalista w tej dziedzinie orientuje się, jak określić minimalny i maksymalny czas inkubacji w danej temperaturze pomiędzy +120°C i +20°C. Korzystnie inkubacja prowadzona jest z jednoczesnym ogrzewaniem lub z wykorzystaniem autoklawu tak, jak przez 1 godzinę w +120°C (ekstrakt otrzymany w ten sposób będzie poniżej określany jako ekstrakt PEN-A) lub przez 2 godziny w +80°C. Ekstrakt otrzymany w wyniku inkubacji przez 12 godzin w +20°C będzie poniżej określany jako ekstrakt PEN-B.

Ponowne przygotowanie zawiesiny w czwartym etapie procesu otrzymywania ekstraktu z biomasy typowo prowadzi się przez wytrząsanie lub mieszanie zawiesiny, która może być rozdzielona na składniki stałe i ciekłe w etapie inkubacji.

Etap pozostawienia zawiesiny do schłodzenia do temperatury pokojowej jest konieczny tylko wtedy, gdy zastosowana temperatura inkubacji jest wyższa od temperatury pokojowej.

Przesączanie zawiesiny w ostatnim etapie procesu otrzymywania ekstraktu z biomasy typowo przeprowadzi się na filtrach papierowych, uzyskując klarowny roztwór o brązowawej barwie i zapachu typowym dla produktów fermentacji. Etap przesączania może być przeprowadzany na skalę przemysłową przez okresowe lub ciągłe wirowanie lub przy użyciu prasy filtracyjnej. Etap przesączania służy m.in. zmniejszeniu ryzyka fitotoksyczności. Korzystne środki według wynalazku zostały otrzymane z wykorzystaniem etapu przesączania.

Po schłodzeniu zawiesiny do temperatuiy pokojowej lub korzystnie - po etapie przesączania ekstrakt suszy się w dogodny sposób, tak że można go pakować i przesyłać w postaci proszku, zaś końcowy użytkownik może ponownie przeprowadzić ten proszek w zawiesinę w celu zastosowania jej zgodnie z wynalazkiem. Warunki suszenia nie mają zasadniczego znaczenia, można wykorzystać każdą ze znanych metod takich, jak liofilizacja, suszenie rozpyłowe lub suszenie rotacyjne.

Zmiany w procedurze ekstrakcji doprowadziłyby do poważnej utraty pożądanej aktywności ochronnej dla rośliny i/lub wywołałyby silne działania uboczne ekstraktu.

Środek według wynalazku jako aktywne składniki zawiera rozgałęzione lub nierozgałęzione oligosacharydy o stopniu polimeryzacji pomiędzy dwa i 30, monosacharydy oraz białka, glikoproteiny i/lub lipoproteiny posiadające ciężar cząsteczkowy < 3000 daltonów (5,1 · 10'²¹ g).

Korzystnie środek według wynalazku zawiera:

1) 0,5 do 8,0 g/l rozgałęzionych lub nierozgałęzionych oligosacharydów o stopniu polimeryzacji pomiędzy dwa i 30, głównie zawierających wiązania beta 1-6 i beta 1-3,

2) 0,1 do 4,0 g/l monosacharydów, oraz

3) 0,1 do 1,5 g/l białek, glikoprotein i/lub lipoprotein.

Monomery uwolnione podczas hydrolizy wymienionych oligosacharydów to głównie mannoza, galaktoza i glukoza w stosunku np. 1:1:1 (dla Penicillium chrysogenum), 2:1:2, 1:1:2 lub 2:1:1, lecz także N-acetyloglukozamina, glukozamina i chityna.

Główna aktywność wzbudzająca odporność u roślin związana jest z cząsteczkami o cięzarze cząsteczkowym < 3000 daltonów (5,1 · 10’²¹ g).

Środek według wynalazku może być stosowany jako jeden ze składników kompozycji do wzbudzania odporności wobec fit.opaaogennych mikroorganizmów roślin, zawierających ponadto agrotechnicznie dopuszczalny rozcieńczalnik (określany dalej jako „rozcieńczalnik”) i opcjonalnie - jeden lub więcej pestycydów roślinnych. Kompozycje otrzymuje się w sposób typowy, np. przez zmieszanie środka według wynalazku z rozcieńczalnikiem i opcjonalnie -ze składnikami dodatkowymi, takimi jak środki powierzchniowo czynne.

Używane tutaj określenie „rozcieńczalniki” oznacza agrotechnicznie dopuszczalne materiały ciekłe lub stałe, które mogą być dodane do środka aktywnego, odpowiednio, celem przeprowadzenia go w postać łatwiejszą lub korzystniejszą w stosowaniu, celem rozcieńczenia środka aktywnego, tak aby otrzymać użyteczny lub pożądany poziom aktywności. Przykładami takich rozcieńczalników są talk, kaolin, ziemia okrzemkowa, ksylen lub woda.

187 842

W szczególności preparaty przeznaczone do użycia w postaci rozpylonej takie, jak koncentraty dyspergowalne w wodzie lub zwilżalne proszki, mogą zawierać środki powierzchniowo czynne takie, jak środki zwilżające i dyspergujące, np. produkt kondensacji formaldehydu z naftalenosulfonianem, alkiloarylosulfonianem, ligninosulfonianem, siarczanem alkilowym, etoksylowanym alkilofenolem i etoksylowanym alkoholem tłuszczowym. Ogólnie, preparaty zawierają od 0,01 do 90% wagowych środka aktywnego (środek według wynalazku i - opcjonalnie - pestycydy), od 0 do 20% agrotechnicznie dopuszczalnego środka powierzchniowo czynnego i od 10 do 99,99% rozcieńczalnika (rozcieńczalników). Stężone postacie kompozycji, np. koncentraty emulsji, zawierają na ogół od około 2 do 90%, korzystnie od 5 do 70% wagowych środka aktywnego. Postacie preparatów przeznaczonych bezpośrednio do zastosowania zawierające na ogół od 0,0005 do 10% wagowych środka według wynalazku jako środka aktywnego, zaś w typowej zawiesinie do natryskiwania mogą, na przykład, zawierać od 0,0005 do 0,05, np. 0,000l, 0,002 lub 0,005% wagowych środka aktywnego.

Środek według wynalazku oprócz zwykłych rozcieńczalników i środków powierzchniowo czynnych może być stosowany także w połączeniu z innymi dodatkami o specjalnym przeznaczeniu, np. stabilizatorami, dezaktywatorami (dla preparatów stałych lub nośników posiadających czynną powierzchnię), środkami poprawiającymi adhezję do roślin, inhibitorami korozji, środkami przeciwpieniącymi i barwnikami.

Odpowiednie pestycydy roślinne, które mogą być użyte w połączeniu ze środkiem według wynalazku obejmują środki grzybobójcze, herbicydy, środki bakteriobójcze, środki owadobójcze, itp. Środek według wynalazku stosowany jest korzystnie w połączeniu z takimi środkami grzybobójczymi jak np: siarka, chlorotalonil, euparen; guanidynowymi środkami grzybobójczymi taki, jak guazatyna; ditiokarbaminianami, takimi, jak: mankozeb, maneb, zineb, propineb; sulfenyloftalimidami trichlorometanu i analogami takimi, jak kaptan, kaptafol i folped; benzimidazolami, takimi, jak: karbendazim, benomyl; azolami, takimi, jak: difenoconazol, cyprokonazol, flusilazol, flutriafol, heksakonazol, propikonazol, penkonazol, tebukonazol, metakonazol, epoksykonazol, tetrakonazol, tritikonazol, probenazol, tricyklazol, flukwinkonazol, prochloraz; morfolinami, takimi, jak: fenpropimorf, fenpropidyna, dimetomorf lub inne korzystnie działające materiały, takie, jak środki grzybobójcze jak: chinoksyfen, famoksadon, spiroksamina, fenheksamid, 2-(2-fenoksyfenylo)-(E)-2-metoksyimino-N-metyloacetamid, [2-(2,5-dimetylofenoksymetylo)fenylo]-(E)-2-metoksyimino-N-metyloamid, (1R, 3S/1S ,3R)-2,2-dichloro-N- [(R)-1 -(4-chlorolenylo)etyloj -1 -etylo-3 -metylocyklopropano-karboksyamid, metoksyakrylany i metoksyiminoakrylany, jak ujawniono we wzorze 1 w W097/00011, azoksystrobina, metylokrezoksiom, cymoksanil, cyprodynil, pirokwilon, oksadiksyl, metalaksyl, lub Rmetalaksyl, lub takie środki owadobójcze jak: furatiokarb lub związki jak ujawniono we wzorze 1 w EP-A-0580553, gdzie korzystne są połączenia z cyprokonazolem, propikonazolem, R-metalaksylem lub oksadiksylem.

Takie połączenia są szczególnie efektywne w leczeniu lub zapobieganiu inwazji późnej rdzy zbożowej (Phytophthora infestans}, antroknozy (Colletotrichum lagenarium), rdzy (Puccinia tritici), pleśni (Erysiphe graminis), bakteryjnej choroby powodującej więdnięcie (Erwinia tracheiphila) i narożnikowego plamienia liści (Pseudomonas lachrymans),

Przykłady preparatów roślinnych środków grzybobójczych są następujące: o) Preparat proszku zawiesinowego.

części środka według wynalazku w suchej postaci mieszano i mielono z 4 częściami syntetycznej, drobno sproszkowanej krzemionki, 3 częściami laurylosiarczanu sodowego, 7 częściami ligninosulfonianu sodowego i 66 częściami drobno sproszkowanego kaolinu oraz 10 częściami ziemi okrzemkowej, dopóki średni rozmiar cząstek nie wyniósł około 5 mikronów. Otrzymany proszek zawiesinowy przed użyciem jest rozcieńczany wodą, tak aby otrzymać płyn do spryskiwania, który może być stosowany do oprysku liści jak również do podlewania korzeni.

b) Granulaty.

W 94,5 częściach wagowych piasku kwarcowego w mieszarce bębnowej rozpylono 0,5 części wagowych substancji wiążącej (niejonowego środka powierzchniowo czynnego) i całość dokładnie wymieszano. Następnie dodano 5 części wagowych środka według wynalazku w suchej postaci i kontynuowano dokładne mieszanie, tak aby otrzymać preparat granulatowy o rozmiarze cząstek

187 842 w zakresie od 0,3 do 0,7 mm (jeśli to wymagane, granulat może być dodatkowo podsuszony poprzez dodanie 1 do 5% wagowych talku). Granulki mogą być zastosowane przez wprowadzenie ich do gleby w sąsiedztwie roślin poddawanych działaniu preparatu.

c) Koncentrat emulsji.

części wagowych środka według wynalazku mieszano z 10 częściami wagowymi emulgatora i 80 częściami wagowymi ksylenu. Tak otrzymany koncentrat tuż przed zastosowaniem rozcieńcza się wodą z utworzeniem emulsji o pożądanym stężeniu.

d) Zaprawianie nasion.

części wagowych środka według wynalazku mieszano z 1,5 części wagowych adduktu eteru diamylofenolowo-dekaglikolowego z tlenkiem etylenu, 2 częściami oleju wrzecionowego, 51 częściami bardzo rozdrobnionego talku i 0,5 częściami barwnika, rodaminy B. Mieszaninę mielono w młynie dwuwrzecionowym przy prędkości 10000 obr./min. dopóki średni rozmiar cząstek nie wynosił mniej niż 20 mikronów.

Otrzymany suchy proszek posiada dobrą przyczepność i może być zastosowany do zaprawiania nasion, np. przez mieszanie przez 2 do 5 minut w wolno obracającym się naczyniu.

Środek według wynalazku może być dostarczany roślinom przez opryskiwanie powierzchni liści i/lub łodyg, może być stosowany doglebowo przez podlewanie gleby lub przez wprowadzenie granulek lub kapsułek do gleby, a może też być stosowany jako zaprawa do nasion.

Korzystny sposób aplikowania stanowi opryskiwanie powierzchni liści i/lub łodygi lub przez połączenie alternatywnego opryskiwania powierzchni liści i/lub łodyg i podlewania gleby.

Jeśli środek według niniejszego wynalazku stosowany jest do opryskiwania powierzchni liści i łodyg, to może on zawierać także dalsze składniki takie, jak środki wspomagające, stabilizatory, środki powierzchniowo czynne i lepiszcza znane w tej dziedzinie.

Jeśli kompozycję zawierającą środek według niniejszego wynalazku stosuje się jako zaprawę do nasion, może to być przeprowadzone w połączeniu z użyciem lepiszczy lub też środek aktywny może być użyty w postaci kapsułkowanej, co może być zrealizowane przy użyciu znanych technik kapsułkowania.

Ilość stosowanego środka według wynalazku wynosi typowo 0,005 do 1,0 g równoważnika glukozy na roślinę, lub alternatywnie 0,05 do 2 kg na hektar i zależnie od wybranego sposobu zastosowania. Może być niezbędne zastosowanie podawania powtarzanego. Równoważniki glukozy oznacza się stosując procedurę „Anthron” z glukozą jako standardem [Dische, Z. (1962) „Color Reactions of Carbohydrates”, w „Methods in Carbohydrate Chemistry”. Vol. (Whistler, R.L. Wolfram, M.L., eds.) Academic Press Inc., New York].

Stężenie, w jakim ekstrakt jest stosowany celem wzbudzania odporności u roślin wynosi typowo od 0,5 do 3,0 g/l równoważników glukozy.

Stopień ochrony jest obliczony w odniesieniu do roślin porównawczych według następującego wzoru:

% powierzchni zakażonego liścia portwnewciy ·% powierzchni zakażonego liścia podawejoanau™ % ochrony =------------——x100 % powierzchni zakażonego liścia ,»rown«way

Następujące przykłady są przedstawione celem zademonstrowania wynalazku. Celem przykładów jest objaśnienie nie ograniczające zakresu wynalazku.

Przykład 1: Otrzymywanie ekstraktu z Penicillium.

300 g suchej masy odpadów grzybni Penicillium chrysogenum z produkcji penicyliny przeniesiono do 2000 ml szklanej butli Duran®, do której dodano wody destylowanej do końcowej objętości wynoszącej 2 litry (pH roztworu wynosiło 3,2). Otrzymaną zawiesinę mieszano w temperaturze pokojowej przez 1 godzinę przy szybkości 700 obr./min. i następnie trzymano w autoklawie przez 1 godzinę w +121°C i pod ciśnieniu 1 bara (10⁵ Pa). Następnie ciągle gorącą butlę wstrząsano delikatnie i pozostawiono do ochłodzenia i sedymentacji przez noc. Następnie całą zawartość butli przesączono przez papierowy filtr do kawy Melitta® 1-10 i zebrano przesączony

187 842 płyn, który zawierał aktywny ekstrakt (poniżej określany jako ekstrakt -PEN). Zawartość cukru (równoważniki glukozy) oznaczono przy zastosowaniu procedury „Anthron” z glukozą jako standardem [Dische, Z. (1962) „Color Reactions of Carbohydrates”, w „Methods in Carbohydrate Chemistry”. Vol. (Whistler, R.L. Wolfrom, M.L., eds.) Academic Press Inc., New York],

Typowy ekstrakt PEN zawiera około 5 g równoważników glukozy na litr i zwykle jest

2-3-krotnic rozcieńczany przed zastosowaniem wobec testowanej rośliny.

Przykład 2: Działanie przeciwko Phytophthora infestans na pomidorach.

Materiał roślinny i grzybowy:

Roślina pomidora (Lycopersicum esculentum) odmiany „Baby FI” wzrastała w szklarni na grządce o 120 wgłębieniach w mieszaninie 1/3 piasku i 2/3 gleby TKS1 w +25°C w warunkach 16 godz światła dziennego / 8 godz. ciemności. Po 14 dniach poszczególne sadzonki przeniesiono do doniczek o średnicy 10 cm i trzymano w tych samych warunkach wzrastania przez następne trzy tygodnie.

Szczep Phytophthora infestans wyhodowano przez 6 do 7 dni na kawałkach bulwy ziemniaczanej naciętej w sposób dwuwklęsły (uprawa Bintije z farmy biologicznej) w zamkniętych tacach z tworzywa sztucznego w ciemności w +12 do +16°C i wilgotności względnej 60-80%.

Zawiesinę inokulującą przygotowano przez przemycie 100 ml lodowatej wody destylowanej kawałków bulwy ziemniaczanej, które były całkowicie pokryte zarodnikującą grzybnią Phytophthora infestans. Resztki grzybni usunięto przez sączenie i określono ilość zarodni w roztworze z przemycia przez liczenie pod mikroskopem w komorze zliczeniowej „Neubauer”.

Przed inokulacją gęstość inokulum ustalono na 30-40000 zarodni na ml.

Działanie:

Rośliny pomidora na etapie pięciu prawdziwych liści podlewano i/lub opryskiwano ekstraktem PEN 7 i 3 dni przed inokulacją zawiesiną grzybni Phytophthora infestans.

Podlewanie: roślin nie podlewano jeden dzień przed działaniem i doniczki umieszczono na tacach 7x7 cm, tak aby zbierać nadmiar roztworu do podlewania. W szklarni, w temperaturze pokojowej zastosowano 60 ml ekstraktu PEN zawierającego 1 do 2 g równoważników glukozy na litr.

Opryskiwanie: całą roślinę opryskano prawie do skapywania ekstraktem PEN zawierającym 1 do 2 g równoważników glukozy (około ID-15 ml na roślinę) stosując pistolet pneumatyczny do spryskiwania, model JATO 232 FR przy ciśnieniu 0,5 bara (0,5 • 10⁵ Pa).

Po działaniu, rośliny trzymano w szklarni dopóki nie została wywołana inokulacja. Rośliny porównawcze potraktowano wodą destylowaną.

Wywołanie inokulacji:

Rośliny traktowane lub rośliny porównawcze opryskano w przybliżeniu 10 ml lodowatej zawiesiny zarodni w wentylowanej komorze inokulacyjnej stosując pistolet pneumatyczny do spryskiwania, model JATO 232 FR przy ciśnieniu 0,2 bara (0,2 · 10 ⁵ Pa) pokrywając głównie spodnie powierzchnie liści jednorodną warstwą małych kropli.

Natychmiast po inokulacji rośliny przeniesiono do boksów z pleksiglasu i trzymano w +12 do +16°C i przy 100% wilgotności względnej przez 24 godziny w ciemności. Następnie przeniesiono je ponownie do szklarni i trzymano w standardowych warunkach jak opisano powyżej.

Ocena:

do 6 dni po inokulacji, po pojawieniu się typowych objawów na roślinach porównawczych, stopień infekcji określono wizualnie jako % powierzchni zainfekowanego liścia na pięciu spodnich liściach roślin testowanych. Stopień ochrony obliczono w odniesieniu do roślin porównawczych według następującego wzoru:

% powierzchni zakażonego liścia - % powierzchni zakażonego liścia poddany dąsu™ % ochrony ---—--------x100 % powierzchni zakażonego liścia

187 842

Wyniki przedstawiono w tabeli 1a. Najlepsze wyniki osiągnięto przy łącznym zastosowaniu podlewania i opryskiwania.

Tabela 1a:

Wzbudzona użyciem z PEN obrona rośliny pomidora przed Phytophthora infestans przy zastosowaniu podlewania i opryskiwania oraz połączonym zastosowaniu podlewania/opryskiwania

Działame °	Stężenie PEN	% powierzchni zainfekowanego liścia	% ochrony
D + S	1,5 g/l, 2,0 g/l	4	91
D + S	1,5 g/l, 1,0 g/l	10	75
D + S	1,5 g/l, 0,5 g/l	23,3	50,1
D + S*	2,0 g/l, 1,5 g/l	8	89
2D	1,5 g/l	40	14,3
1D	1,5 g/l	18,3	60,8
2S	1,5 g/l	10	78,6
1S	1,5 g/l	16,7	64,2

próbka porównawcza, woda	47
*próbka porównawcza, woda	73

Wartości stanowią średnie czterech niezależnych doświadczeń.

Błąd średni wynosi < 9,5%. D = podlewanie, S = opryskiwanie. “Pierwsze działanie (zastosowanie środka wzbudzającego odporność) 7 dni przed inokulacją, drugie - 3 dni przed inokulacją.

* Wartość ta pochodzi z innego doświadczenia i dlatego posiada także różną wartość porównawczą, jak to jest wido czne wg ostatnim wierszu tabeli 1a.

Przykład 3: Działanie przeciwko Phytophthora infestans na ziemniaku.

Stosując ten sam sposób jak w przykładzie 2 wzbudzono obronę rośliny przed Phytophthora infestans w roślinach ziemniaka hodowanych z IbuM-y uprawy „Βΐ^ε” na etapie czterech liści. Wyniki przedstawiono w tabeli 1b. Najlepsze wyniki osiągnięto przy zaete”owaniu opryskiwania.

Tabela 1b:

Wzbudzona użyciem z PEN obrona rośliny ziemniaka przed Phytophthora infestans z zastosowaniem opryskiwania i łącznym zastosowaniu podlewania/opryskiwania.

Działame °	Stężenie PEN	% powierzchni zainfekowanego liścia	% ochrony
1	2	3	4
1D + 1S	2 g/l, 2 g/l	10	83
1D + 1S	1 g/l, 1 g/l	20	67
2S	3 g/l	7	89
2S	2 g/l	3	95

187 842

c.d.tabeli lb

1	2	3	4
2S	lg/1	8	86
2S	0,5 g/l	27	56
BABA	500 ppm	23	61
próbka kontrolna, woda	61	0

Wartości stanowią średnie trzech niezależnych doświadczeń.

Błąd średni wynosi < 11%. D = podlewanie, S = opryskiwanie. °Pierwsze działanie (zastosowanie środka wzbudzającego odporność) 7 dni przed inokulacjąi drugie - 3 dni przed inokulacją. BABA = kwas beta-masłowy użyty jako standardowy induktor chemiczny.

Przykład 4: Działanie przeciwko Uromyces appendiculatus na roślinach fasoli. Materiał roślinny i grzybowy:

Dwa ziarna fasoli (Phaseolus aureus) odmiany „Musica” wzrastały w doniczkach o średnicy 8 cm w mieszaninie 1/3 piasku i 2/3 gleby TKS1 w 25°C w warunkach 16 godz. światła/8 godz. ciemności przez 16 dni. Wybrano jedną sadzonkę na doniczką do oznaczenia tuż przed rozwinięciem liści wtórnych.

Zarodniki szczepu Uromyces appendiculatus pobrano z przechowalni KRYO w ciekłym azocie. Z 1 mg zarodników uzyskano 1 ml zawiesiny inokulacyjneą.

Działanie:

Rośliny fasoli na etapie liści wtórnych podlewano i/lub opryskiwano 7 i 3 dni przed inokulacją zawiesiną grzybni Uromyces appendiculatus.

Podlewanie: roślin nie podlewano jeden dzień przed działaniem a doniczki umieszczono na tacach 7 · 7 cm, tak aby zbierać nadmiar roztworu do podlewania. Zastosowano 40 ml ekstraktu PEN zawierającego 1 do 2 g równoważników glukozy na litr. Po zastosowaniu ekstraktu rośliny trzymano w szklarni w +20 do +25°C bez podlewania przez jeden dzień.

Opryskiwanie: całą roślinę opryskano prawie do skapywania ekstraktem PEN zawierającym 1 do 2 g równoważników glukozy, stosując pistolet pneumatyczny do spryskiwania, model JATO 232 FR przy ciśnieniu 0,5 bara (0,5 · 10⁵ Pa).

Po działaniu rośliny trzymano w szklarni dopóki nie została wywołana inokulacja.

Rośliny porównawcze potraktowano wodą destylowaną.

Wywołanie inokulacji:

Rośliny poddane działaniu ekstraktu lub rośliny porównawcze opryskano w przybliżeniu 3 ml zawiesiny zarodni w wentylowanej komorze inokulacyjnej stosując pistolet pneumatyczny do opryskiwania, model JATO 232 FR przy ciśnieniu 0,2 bara (0,2 · 10⁵ Pa) pokrywając głównie spodnie powierzchnie liścia jednorodną warstwą małych kropli.

Natychmiast po inokulacji rośliny przeniesiono do boksów z pleksiglasu i trzymano w +20°C i 60% wilgotności względnej przez 24 godziny w ciemności, a następnie włączono światło i rośliny trzymano w tych samych warunkach przez dodatkowe cztery dni. Następnie przeniesiono je ponownie do szklarni i trzymano w standardowych warunkach jak opisano powyżej. Liście, które nie uległy inokulacji usunięto.

Ocena:

Dwa tygodnie po inokulacji, kiedy grzyb zarodnikował na roślinach porównawczych stopień infekcji określono wizualnie jako % powierzchni zainfekowanego liścia na liściach, które uległy inokulacji. Stopień ochrony obliczono w odniesieniu do roślin porównawczych według następującego wzoru:

% powierzchni zakażonego liścia ^% powierzchni zakażonego liścia % ochrony ------------x100 % powierzchni zakażonego liścia porowrawczy

187 842

Wyniki przedstawiono w tabeli 2. Najlepsze wyniki osiągnięto stosując podlewanie dwukrotne, odpowiednio - przy 2 g/l i 0,5 g/l.

Tabela 2:

Wzbudzona obrona rośliny fasoli przed Uromyces appendiculatus z zastosowaniem działania opryskowego PEN w podlewaniu i opryskiwaniu, i łącznym zastosowaniu podlewania/opryskiwania.

Działanie*	Stężenie PEN	% powierzchni zainfekowanego liścia	% ochrony
2D	2 g/l	5	95
2D	1 g/l	60	37
2D	0,5 g/l	3	97
1D+ IS	2 g/l	17	82
1D+ IS	1 g/l	33	65
1D+ IS	0,5 g/l	50	47
2S	2 g/l	27	72
2S	1 g/l	90	5,3
2S	0,5 g/l	60	37
próbka porównawcza, woda	87	9

Wartości stanowią średnie dwóch niezależnych doświadczeń z wykorzystaniem w każdym z nich czterech odrębnych roślin.

Błąd średni wynosi < 8,5%. D = podlewanie, S = opryskiwanie. *Pierwsze działanie (zastosowanie środka wzbudzającego odporność) 7 dni przed inokulacją, drugie działanie 3 dni przed inokulacją.

Przykład 5: Działanie przeciwko Puccinia recondita spp. tritici na pszenicy Materiał roślinny i grzybowy:

Dziesięć ziaren pszenicy (Triticum arvense) odmiany „Anna” wzrastało w doniczkach o średnicy 8 cm w mieszaninie 1/3 piasku i 2/3 gleby TKS1 w 25°C w warunkach 16 godz. światła/8 godz. ciemności przez 7 dni, aż pierwsze liście były całkowicie wykształcone.

Szczep rdzy brązowej Puccinia recondita spp. tritici rozmnożono na tej samej odmianie pszenicy. Całkowicie zainfekowane, zarodnikowane liście odcięto i zarodniki strząśnięto do wody zawierającej 0,05% Tween 20. Gęstość inokulum skorygowano do 100000 zarodników na ml. Działanie:

Rośliny pszenicy na etapie ukazywania się wtórnego liścia opryskiwano 7 i 3 dni przed inokulacją. Całą rośliną opryskano prawie do skapywania ekstraktem PEN zawierającym 1 do 2 g równoważników glukozy i 0,05% Tween 20 stosując pistolet pneumatyczny do opryskiwania, model JATO 232 FR przy ciśnieniu 0,5 bara (0,5 10⁵ Pa).

Po działaniu, rośliny trzymano w szklarni dopóki nie została wywołana inokulacją.

Rośliny porównawcze potraktowano wodą destylowaną.

Wywołanie inokulacji:

Rośliny poddane działaniu (immunizowane środkiem według wynalazku) lub rośliny porównawcze opryskano w przybliżeniu 3 ml zawiesiny zarodni w wentylowanej komorze inokulacyjnej stosując pistolet pneumatyczny do opryskiwania, model JATO 232 FR przy ciśnieniu 0,2 bara (0,2 · 10⁵ Pa), tak aby utworzyła się jednorodna warstwa małych kropli na całej sadzonce.

187 842

Po wyschnięciu kropli, rośliny przeniesiono do boksów z pleksiglasu i trzymano w +20°C i 60% wilgotności względnej przez 24 godziny w ciemności, następnie włączono światło i rośliny trzymano w tych samych warunkach przez dodatkowe cztery dni. Następnie przeniesiono je ponownie do szklarni i trzymano w standardowych warunkach jak opisano powyżej. Ocena:

dni po inokulacji, kiedy grzyb zarodnikował na roślinach porównawczych, stopień infekcji określono wizualnie jako % powierzchni zainfekowanego liścia na liściach, które uległy inokulacji. Stopień ochrony obliczono w odniesieniu do roślin porównawczych według następującego wzoru:

% powierzchni zakażonego liścia ponsmewciy - % powierzchni zakażonego liścia κολ™, % ochrony -------------x100 % powierzchni zakażonego liścia poreewaway

Wyniki przedstawiono w tabeli 3. Najlepsze wyniki osiągnięto stosując frakcją PEN posiadającą ciężar cząsteczkowy 2-3 kDa (3,4 - 5,1 · 10*21 g) przy stężeniu 2g/l.

Tabela 3:

Wzbudzona obrona rośliny pszenicy przed Puccinia re-condita spp. Tritici z zastosowaniem działania opryskowego z PEN oraz wielkości cząsteczek frakcji PEN.

Działanie	Stężenie	% zainfekowania	% ochrony
PEN	2 g/l	15,9	73,9
PEN	1 g/l	42,2	30,9
PEN > 30 kD	4 g/l	21,4	65
PEN > 10 kD	2 g/l	33,3	45,5
PEN > 10 kD	1 g/l	25	59
PEN 2-3 kD	2 g/l	8,9	85,4
PEN 2-3 kD	1g/l	20	67,3
PEN > 300 D	1g/l	11,1	81,3
PEN > 300 D	0,5 g/l	33,3	45,5
CGA 245 704	30 ppm	31,3	48,8
CGA 245 704	60 ppm	60	20
próbka porównawcza preparatu	42,9	29,8
próbka porównawcza, woda	611	0

Wartości stanowią średnie czterech niezależnych doświadczeń.

Błąd średni wynosi < 10%. Jako standardowego induktora chemicznego użyto CGA 245 704, składnika aktywnego BION®.

187 842

Przykład 6: Działanie przeciwko Colletotrichum lagenarium i Pseudomonas lachrymans na ogórku.

Materiał rośliny/patogen:

Rośliny ogórka Wisconsin (Cucumis sativus) wzrastały przez 10 dni w szklarni w 40 ml doniczkach. Colletotrichum lagenarium wzrastało na agarze zawierającym sok V8-warzywny przez 7 dni w +20°C na szalkach Petriego. Pseudomonas lachrymans wzrastało na pożywce YDC (drożdże-dekstroza-węglan wapnia) przez 24 godz. w +30°C w kolbach Erlenmayer'a. Działanie:

Roztworem do opryskiwania zawierającym 1,5 lub 3 g/l równoważników glukozy ekstraktu PEN-A lub PEN-B opryskiwano prawie do skapywania liście stosując specjalny kapturek natryskowy. Po działaniu, rośliny inkubowano w szklarni w +22°C przez 3 do 7 dni. Rośliny porównawcze potraktowano wodą.

Wywołanie inokulacji:

Zawiesiną zarodnika CJagenarium (1,2 · 10⁵ zarodników/ml) opryskano liście rośliny stosując pistolet natryskowy Velbiss. Rośliny inkubowano przez 30 godz w +23°C i przy 95% wilgotności względnej (RL) w ciemności. Następnie przeniesiono je do szklarni w +22 do +23°C przy normalnej RL.

Zawiesiną P. lachrymans (10⁸ komórek/ml) opryskano liście rośliny, stosując pistolet natryskowy Velbiss i ciśnienie 2 bara (0,2 · 10⁵ Pa). Przed inokulacją rośliny inkubowano przy 100% RL przez 4 godz. Po inokulacji rośliny ponownie inkubowano w szklarni przy 100% RL w +23 do + 24°C.

Ocena:

Po 6 (P lachrymans) lub 7-8 dniach (C lagenarium) chorobę oceniono wizualnie i oszacowano % powierzchni zaatakowanego liścia. Wyniki zebrano w poniższej tabeli.

% aktywności zapobiegawczej dni działania przed inokulacją	PEN-A	PEN-B
1,5 g/l	3,0 g/l	1,5 g/l	3,0 g/l
Co lletotrichum/ogórek 3 dni	96	92	98	96
Co l letotrichum/ogórek 7 dni	0	95	0	0
Pseudomonas/ogórek 3 dni	10	10	80	35
Pseudomonas/ogórek 7 dni	0	20	20	20

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 50 egz.

Claims

1. Środek do pobudzania odporności roślin względem mikroorganizmów fitopatogennych, zawierający ekstrakt z biomasy pochodzącej z procesu fermentacji Acremonium spp, Aspergillus spp., Aureobasidium spp., Beauveria spp., Clitopilus spp., Mucor spp., Neocosmospera spp., Phaecilomyces spp., Penicillium spp., Phanerochaete spp., Pullularia spp, Schizosaccharomyces Spp, Tolypocladium spp., Trametes spp. i Trichoderma spp., który to ekstrakt otrzymano ze wspomnianej biomasy w procesie obejmującym przygotowanie zawiesiny 50 g do 200 g (ciężar suchej masy) biomasy z mikroorganizmów niepatogennych dla roślin na litr rozpuszczalnika nieorganicznego lub organicznego, mieszanie jej w temperaturze pokojowej przez 1 do 12 godzin, następnie inkubowanie, ponowne przygotowanie zawiesiny, którą pozostawiono do schłodzenia do temperatury pokojowej oraz ewentualne jej przesączenie, znamienny tym, że ekstrakt biomasy jako składniki aktywne zawiera: rozgałęzione lub nierozgałęzione oligosacharydy o stopniu polimeryzacji pomiędzy 2 i 30, monosacharydy oraz białka, glikoproteiny i/lub lipoproteiny posiadające ciężar cząsteczkowy < 3000 daltonów (5,1 · 10'²¹ g).

2. Środek według zastrz. 1, znamienny tym, że biomasa pochodzi z fermentacji Penicillium chrysogenum i Cephalosporium acremonium.

Niniejszy wynalazek dotyczy w ogólności immunizacji roślin, zaś bardziej szczegółowo-środka do pobudzania odporności roślin względem mikroorganizmów fitopatogennych, takich jak grzyby fitopatogenne.