PL188760B1

PL188760B1 - Sposób wytwarzania kompozycji stanowiącej przyprawę do żywności i/lub składnik żywności, sposób wytwarzania produktów żywnościowych, kompozycja, jej zastosowanie oraz produkt żywnościowy

Info

Publication number: PL188760B1
Application number: PL97334094A
Authority: PL
Inventors: Heikki Olavi Karppanen; Pasi Heikki Karppanen; Pirjo Kylli Maria Laelia Karppanen; Mari Laelia Susanna Nevalainen
Original assignee: Mirador Res Oy Ltd
Priority date: 1996-12-30
Filing date: 1997-12-17
Publication date: 2005-04-29
Also published as: TR199901510T2; AU5399898A; ZA9711420B; BR9714117A; JP4607261B2; NZ335965A; DK0948265T3; HUP0001086A3; NO993221D0; EE03659B1; EE9900266A; IL130710A0; UA62951C2; WO1998028989A1; NO315222B1; IL130710A; WO1998028990A1; KR100541324B1; AR011334A1; AU735035B2

Abstract

1. Sposób wytwarzania kom pozycji stanowiacej przyprawe do zyw nosci i/lub skladnik zyw nosci, obnizajacej podwyzszony p oziom cholesterolu w osoczu i podwyzszone cisnienie krwi, zn am ien n y tym , ze do kom pozycji w yjsciowej, nieobnizajacej podwyz- szonego poziom u cholesterolu i podwyzszonego cisnienia krwi dodaje sie: • bo najmniej jeden sterol/stanol roslinny lub pochodna sterolu roslinnego, wybrane z grupy obejmujacej betasitosterol, stigmaste- rol, kampestrol, dihydrobrasikasterol, i/lub utwardzone formy stanolow e w ym ienionych steroli roslinnych i/lub estry wym ienionych steroli i stanoli z kwasami tluszczow ym i i ich m ieszaniny oraz • co najmniej jeden mineralny skladnik odzyw czy wybrany z grupy obejmujacej zwiazki m agnezu, w apnia i potasu i ich mieszaniny, przy czym wyzej w ym ienione skladniki dodaje sie w ilosci wystarczajacej do zapewnienia w docelowej kom pozycji sterolu/stanolu roslinnego w stezeniu 2-98% wag., magnezu w stezeniu 0-30% w ag., wapnia w stezeniu 0-30% w ag., a potasu w stezeniu 0-50% wag. 12. Sposób wytwarzania produktów zywnosciowych przeznaczonych do bezposredniego spozycia, obnizajacych podwyzszony poziom cholesterolu w osoczu i podwyzszone cisnienie krwi, znam ienn y tym , ze do skladników typowego produktu zyw nosciow ego, nieobmzaja- cego podwyzszonego poziom u cholesterolu w osoczu i podw yzszonego cisnienia krwi, dodaje sie: • co najmniej jed en sterol/stanol roslinny lub pochodna sterolu roslinnego, wybrane z grupy obejm ujacej beta-sitosterol, stig- masterol, kampestrol, dihydrobrasikasterol, i/lub utwardzone formy stanolow e wym ienionych steroli roslinnych ¡/lub estry................ • co najmniej jeden mineralny skladnik odzyw czy wybrany z grupy obejmujacej zw iazki m agnezu, w apnia i potasu i ich mieszaniny, 31. Kom pozycja stanowiaca przyprawe spozyw cza l/lub skladnik zyw nosci, obnizajaca podw yzszony poziom cholesterolu w osoczu i podwyzszone cisnienie krwi, znam ienna tym , ze zawiera: • co najmniej jeden sterol/stanol roslinny lub pochodna sterolu roslinnego wybrane z grupy obejmujacej beta-sitosterol,.. . . 43. Zastosow anie kom pozycji stanowiacej przyprawe spozyw cza okreslona w zastrz. 31 do wytwarzania produktów zyw no- sciowych 44 Produkt zyw nosciow y przeznaczony do bezposredniego spozycia, obnizajacy podwyzszony poziom cholesterolu w osoczu i pod- wyzszone cisnienie krwi, znam ienny tym, ze zawiera: • co najmniej jeden sterol/stanol roslinny lub pochodna sterolu roslinnego, wybrane z grupy obejm ujacej beta-sitosterol, stigmasterol, kampestrol, dihydrobrasikasterol, utwardzone formy stanolow e wym ienionych steroli roslinnych, estry w ym ienionych steroli i stanoli z kwasami tluszczow ym i oraz ich m ieszaniny, i • co najmniej jeden mineralny skladnik odzywczy, wybrany z grupy obejmujacej zwiazki m agnezu, w apnia i potasu i ich mieszaniny, PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL

Description

Wynalazek ten dotyczy całkowicie nowej idei zmiany kompozycji przypraw, składników żywności i produktów żywnościowych, w wyniku czego konsumpcja produktów żywnościowych przeznaczonych do bezpośredniego spożycia skutkuje nieoczekiwanie skutecznym i długotrwałym obniżeniem poziomu cholesterolu w osoczu. Wynalazek umożliwia znacznie lepszą kontrolę podwyższonego ciśnienia krwi niż można byłoby oczekiwać na podstawie wiedzy o skutkach stosowania różnych składników według stanu techniki. Wynalazek niniejszy polega na jednoczesnym, odpowiednio wysokim zwiększeniu stężenia w pożywieniu pewnych mineralnych składników odżywczych i pewnych naturalnych steroli roślinnych lub ich chemicznie modyfikowanych pochodnych.

Otyłość (nadwaga), podwyższone ciśnienie krwi i zwiększone poziomy cholesterolu w osoczu są głównymi przyczynami chorób serca, które z kolei są główną przyczyną przedwczesnych zgonów we wszystkich społeczeństwach zindustrializowanych. Mimo wielkich wysiłków, średni ciężar ciała członków społeczeństw zindustrializowanych ciągle wzrasta i nie znaleziono skutecznej i praktycznej metody obniżania poziomu cholesterolu w osoczu i podwyższonego ciśnienia krwi w całej populacji, a nie tylko u osób najwyższego ryzyka. Niniejszy wynalazek dotyczy metody dietetycznej, za pomocą której można skutecznie i praktycznie zwalczać wymienione wyżej główne choroby społeczeństw przemysłowych.

Wysoki poziom cholesterolu w osoczu jest głównym czynnikiem ryzyka choroby wieńcowej serca (zwanej także niedokrwienną chorobą serca), która z kolei jest główną przyczyną zgonów w społeczeństwach przemysłowych. Obniżenie poziomu cholesterolu w osoczu zmniejsza częstość występowania choroby wieńcowej serca.

Jest dobrze wiadomo, że niektóre sterole roślinne, zwłaszcza beta-sitosterol i jego forma utwardzona, beta-sitostanol, zmniejszają wchłanianie cholesterolu z żywności przez jelita. Ostatni wynalazek (PCT/FI91/00139, odpowiadajacy W092/19640), w znacznym stopniu przyczynił się do bardziej efektywnego stosowania zasady hamowania wchłaniania choleste188 760 rolu. Jednakże sterole i stanole roślinne są zdolne do hamowania wchłaniania cholesterolu z żywności tylko wtedy, jeśli są obecne w jelicie jednocześnie z cholesterolem z żywności. W wynalazku według PCT/FI91/00139 ester stanolu wprowadzono do tłuszczu roślinnego, zasadniczo wolnego od cholesterolu.

Ponadto, głównym zastosowaniem tego wynalazku jest margaryna, która zwykle spożywa się z chlebem, produktem spożywczym także zasadniczo wolnym od cholesterolu. Należy mieć na uwadze, że jak dotąd najbardziej rozpowszechnionymi źródłami cholesterolu z żywności są jaja, mięso i produkty mięsne, jak również masło i inne produkty mleczarskie. Ponadto, szybkość endogennej syntezy cholesterolu może być ważniejszym czynnikiem w długoterminowej kontroli poziomu cholesterolu osocza niż wchłanianie w jelitach. Niestety, stosowanie sitosterolu zgodnie z PCT/FI91/00139, albo zwiększony pobór innych związków zmniejszających żołądkowo-j elitowe wchłanianie cholesterolu z żywności, znacznie zwiększa endogenną syntezę cholesterolu, o 34,9% według najnowszych badań (T.A.Miettinen, Duodecim 1996; 112:1149-1154). Zatem zwiększona synteza cholesterolu w organizmie znacznie przeciwdziała efektowi obniżenia poziomu cholesterolu w osoczu przez sitostanol i naturalne sterole roślinne. Czynniki te mogą wyjaśnić fakt, że zgodnie z długotrwałym doświadczeniem, zwiększony pobór tych steroli i stanoli prowadzi jedynie do niewielkiego spadku poziomu cholesterolu w osoczu.

Należy także mieć na uwadze, że szkodliwe skutki danego poziomu cholesterolu w osoczu na naczynia krwionośne i choroby sercowo-naczyniowe mogą być związane z kilkoma, częściowo jak dotychczas niezidentyfikowanymi czynnikami.

Okazało się, że zwiększenie poziomów podstawowych odżywczych składników mineralnych, potasu, a w szczególności magnezu i wapnia do odpowiednio wysokich stężeń w diecie, a co za tym idzie w przewodzie żołądkowo-j elitowym, jednocześnie ze zwiększeniem poziomu steroli roślinnych i/lub ich pochodnych stanolowych, powoduje nieoczekiwanie korzystne oddziaływanie, znacznie przewyższające wszelkie efekty, których można oczekiwać na podstawie obecnej wiedzy. Nieoczekiwanie okazało się, że obniżenie poziomu cholesterolu w osoczu przekracza znacznie, nawet kilkakrotnie, obniżenie wywoływane przez sterole roślinne, kiedy te czynniki są stosowane zgodnie ze stanem techniki.

Celem niniejszego wynalazku jest opracowanie sposobu, pozwalającego przy wykorzystaniu naturalnie występujących składników żywności, wytworzyć kompozycje przypraw, składników żywności i produktów żywnościowych, przeznaczonych do bezpośredniego spożycia, które będą zdolne w naturalny, fizjologiczny sposób, doprowadzić do bardziej skutecznego obniżenia poziomu cholesterolu w osoczu niż robią to sterole roślinne, ich stanole lub pochodne estrowe z kwasami tłuszczowymi steroli lub stanoli, stosowane zgodnie ze stanem techniki. Wynaleziono nowe sposoby i kompozycje stanowiące składniki żywności i/lub przyprawy oraz docelowe produkty żywnościowe, które po spożyciu prowadzą do nieoczekiwanie skutecznego obniżenia poziomu cholesterolu w osoczu.

Innym celem wynalazku jest dostarczenie przyprawy spożywczej, która stosowana w sposobie według wynalazku może zapewnić odpowiednie poziomy a) sterolu/stanolu lub jego pochodnej z kwasem tłuszczowym, b) składników mineralnych potasu, magnezu i wapnia, w produktach żywnościowych przeznaczonych do bezpośredniego spożycia.

Zgodnie z wynalazkiem sposób wytwarzania kompozycji stanowiącej przyprawę do żywności i/lub składnik żywności, obniżającej podwyższony poziom cholesterolu w osoczu i podwyższone ciśnienie krwi, charakteryzuje się tym, że do kompozycji wyjściowej, nieobniżającej podwyższonego poziomu cholesterolu i podwyższonego ciśnienia krwi dodaje się:

• co najmniej jeden sterol/stanol roślinny lub pochodną sterolu roślinnego, wybrane z grupy obejmującej beta-sitosterol, stigmasterol, kampestrol, dihydrobrasikasterol, i/lub utwardzone formy stanolowe wymienionych steroli roślinnych i/lub estry wymienionych steroli i stanoli z kwasami tłuszczowymi i ich mieszaniny oraz • co najmniej jeden mineralny składnik odżywczy wybrany z grupy obejmującej związki magnezu, wapnia i potasu i ich mieszaniny, przy czym wyżej wymienione składniki dodaje się w ilości wystarczającej do zapewnienia w docelowej kompozycji sterolu/stanolu roślinnego w stężeniu 2-98% wag., magnezu w stężeniu 0-30% wag., wapnia w stężeniu 0-30% wag., a potasu w stężeniu 0-50% wag.

188 760

W jednym wykonaniu wymienione składniki dodaje się do zalewy marynującej stanowiącej składnik żywności. W tym przypadku wymienione składniki dodaje się w ilości wystarczającej do zapewnienia w docelowej zalewie marynującej sterolu/stanolu roślinnego w stężeniu 0,5-18% wag., zwłaszcza co najmniej 0,5% wag., magnezu w stężeniu 0-1% wag., zwłaszcza co najmniej 0,020% wag., wapnia w stężeniu 0-1% 15 wag., zwłaszcza co najmniej 0,040% wag., a potasu w stężeniu 0-2,5% wag., zwłaszcza co najmniej 0,28% wag.

W innym wykonaniu wymienione składniki dodaje się do przyprawy do żywności w ilości wystarczającej do zapewnienia w docelowej przyprawie sterolu/stanolu roślinnego w stężeniu 20 2-98% wag., zwłaszcza co najmniej 2% wag., magnezu w stężeniu 0-30% wag., zwłaszcza co najmniej 10,3% wag., wapnia w stężeniu 0-30% wag., zwłaszcza co najmniej 0,61% wag., a potasu w stężeniu 0-50% wag., zwłaszcza co najmniej 7,5% wag.

Korzystnie stosuje się sterol/stanol roślinny wyizolowany z naturalnego źródła sterolu roślinnego w postaci zatężonej lub dodatkowo oczyszczonej, w szczególności jako sterol/stanol roślinny stosuje się beta-sitosterol, beta-sitostanol lub ich mieszaninę.

Korzystnie do wyjściowej kompozycji dodaje się związek magnezu, wybrany z grupy obejmującej siarczan magnezu, chlorek magnezu, wodorotlenek magnezu, tlenek magnezu, węglan magnezu, sole magnezowe aminokwasów i ich mieszaniny.

Korzystnie do wyjściowej kompozycji dodaje się związek wapnia, wybrany z grupy obejmującej fosforany wapnia, węglan wapnia, siarczan wapnia, chlorek wapnia, mleczan wapnia, cytryniany wapnia, winian wapnia, octan wapnia, propionian wapnia, alginian wapnia, glutaminian wapnia, glukonian wapnia i ich mieszaniny.

Korzystnie do wyjściowej kompozycji dodaje się związek potasu, wybrany z grupy obejmującej fosforany potasu, węglan potasu, wodorowęglan potasu, siarczan potasu, chlorek potasu, mleczan potasu, octan potasu, propionian potasu, winian potasu, alginian potasu, glukonian potasu i ich mieszaniny.

Zgodnie z wynalazkiem sposób wytwarzania produktów żywnościowych przeznaczonych do bezpośredniego spożycia, obniżających podwyższony poziom cholesterolu w osoczu i podwyższone ciśnienie krwi, charakteryzuje się tym, że do składników typowego produktu żywnościowego, nieobniżającego podwyższonego poziomu cholesterolu w osoczu i podwyższonego ciśnienia krwi, dodaje się:

• co najmniej jeden sterol/stanol roślinny lub pochodną sterolu roślinnego, wybrane z grupy obejmującej betasitosterol, stigmasterol, kampestrol, dihydrobrasika-sterol, i/lub utwardzone formy stanolowe wymienionych steroli roślinnych i/lub estry wymienionych steroli i stanoli z kwasami tłuszczowymi i ich mieszaniny oraz • co najmniej jeden mineralny składnik odżywczy wybrany z grupy obejmującej związki magnezu, wapnia i potasu i ich mieszaniny, przy czym wyżej wymienione składniki dodaje się w ilości wystarczającej do zapewnienia w docelowym produkcie sterolu/stanolu roślinnego w stężeniu 0,1-15% wag., magnezu w stężeniu 0-3% wag., wapnia w stężeniu 0-3% wag., a potasu w stężeniu 0-3% wag.

W szczególności wymienione składniki dodaje się do składników produktów takich jak chleb, ciasteczka lub biskwity, kiełbasy lub produkty z mielonego mięsa, mieszaniny oleju roślinnego i masła, dressing do sałatek, majonez lub jogurt.

W przypadku, gdy wymienione składniki wprowadza się do składników produktów takich jak chleb, ciasteczka lub biskwity, dodaje się je w ilości wystarczającej do zapewnienia w docelowym produkcie sterolu/stanolu roślinnego w stężeniu 0,1-8% wag., zwłaszcza co najmniej 2,4% wag., magnezu w stężeniu 0,01-1% wag., zwłaszcza co najmniej 0,024% wag., wapnia w stężeniu 0,01-1% wag., zwłaszcza co najmniej 0,038% wag., a potasu w stężeniu 0,1-1,5% wag., zwłaszcza co najmniej 0,19% wag.

W przypadku, gdy wymienione składniki wprowadza się do składników kiełbas lub produktów z mięsa mielonego, dodaje się je w ilości wystarczającej do zapewnienia w docelowym produkcie sterolu/stanolu roślinnego w stężeniu 0,1-10% wag., zwłaszcza co najmniej 1% wag., magnezu w stężeniu 0,01-1,5% wag., zwłaszcza co najmniej 0,016% wag., wapnia w stężeniu 0,01-1,5% wag., zwłaszcza co najmniej 0,050% wag., a potasu w stężeniu 0,1-1,5% wag., zwłaszcza co najmniej 0,20% wag.

188 760

W przypadku, gdy wymienione składniki wprowadza się do mieszaniny oleju roślinnego i masła, dodaje się je w ilości wystarczającej do zapewnienia w docelowym produkcie żywnościowym sterolu/stanolu roślinnego w stężeniu 0,5-15% wag., zwłaszcza co najmniej 0,5% wag., magnezu w stężeniu 0-0,4% wag., zwłaszcza co najmniej 0,024% wag., wapnia w stężeniu 0-1% wag., zwłaszcza co najmniej 0,044% wag., a potasu w stężeniu 0-1% wag., zwłaszcza co najmniej 0,29% wag.

W przypadku, gdy wymienione składniki wprowadza się do składników dressingu do sałatek, dodaje się je w ilości wystarczającej do zapewnienia w docelowym dressingu sterolu/stanolu roślinnego w stężeniu 0,5-8% wag., zwłaszcza co najmniej 0,5% wag., magnezu w stężeniu 0-3% wag., zwłaszcza co najmniej 0,012% wag., wapnia w stężeniu 0-3% wag., zwłaszcza co najmniej 0,022% wag., a potasu w stężeniu 0-3% wag., zwłaszcza co najmniej 0,15% wag.

W przypadku, gdy wymienione składniki wprowadza się do składników majonezu, dodaje się je w ilości wystarczającej do zapewnienia w docelowym majonezie sterolu/stanolu roślinnego w stężeniu 0,5-15% wag., zwłaszcza co najmniej 0,5% wag., magnezu w stężeniu 0-3% wag., zwłaszcza co najmniej 0,012% wag., wapnia w stężeniu 0-3% wag., zwłaszcza co najmniej 0,022% wag., a potasu w stężeniu 0-3% wag., zwłaszcza co najmniej 0,15% wag.

W przypadku, gdy wymienione składniki wprowadza się do składników jogurtu, dodaje się je w ilości wystarczającej do zapewnienia w docelowym jogurcie sterolu/stanolu roślinnego w stężeniu 0,2-10% wag., magnezu w stężeniu 0,1-3% wag., zwłaszcza co najmniej 0,14% wag., wapnia w stężeniu 0,1-3% wag., a potasu w stężeniu 0,1-3% wag.

Korzystnie, stosuje się sterol/stanol roślinny wyizolowany z naturalnego źródła sterolu roślinnego w postaci zatężonej lub dodatkowo oczyszczonej, w szczególności jako sterol/stanol roślinny stosuje się beta-sitosterol, beta-sitostanol lub ich mieszaninę.

Korzystnie do składników typowego produktu żywnościowego dodaje się związek magnezu, wybrany z grupy obejmującej siarczan magnezu, chlorek magnezu, wodorotlenek magnezu, tlenek magnezu, węglan magnezu, sole magnezowe aminokwasów i ich mieszaniny.

Korzystnie do składników typowego produktu żywnościowego dodaje się związek wapnia, wybrany z grupy obejmującej fosforany wapnia, węglan wapnia, siarczan wapnia, chlorek wapnia, mleczan wapnia, cytryniany wapnia, winian wapnia, octan wapnia, propionian wapnia, alginian wapnia, glutaminian wapnia, glukonian wapnia i ich mieszaniny.

Korzystnie do składników typowego produktu żywnościowego dodaje się związek potasu, wybrany z grupy obejmującej fosforany potasu, węglan potasu, wodorowęglan potasu, siarczan potasu, chlorek potasu, mleczan potasu, octan potasu, propionian potasu, winian potasu, alginian potasu, glukonian potasu i ich mieszaniny.

Zgodnie z wynalazkiem, kompozycja stanowiąca przyprawę spożywczą i/lub składnik żywności, obniżająca podwyższony poziom cholesterolu w osoczu i podwyższone ciśnienie krwi, charakteryzuje się tym, że zawiera:

• co najmniej jeden sterol/stanol roślinny lub pochodną sterolu roślinnego, wybrane z grupy obejmującej beta-sitosterol, stigmasterol, kampestrol, dihydrobrasikasterol, utwardzone formy stanolowe wymienionych steroli roślinnych, estry wymienionych steroli i stanoli z kwasami tłuszczowymi oraz ich mieszaniny i • co najmniej jeden mineralny rkłaynik odżywczy wybrany z grupy obejmującej związki magnezu, wopnia i potasu i ich mieszαniey, przy czym wymienione składniki są obecne w kompozycji w następujących ilościach: sterol/stanol roślimy w zakresie 2-98% wag., magnez w zakresie 0-30% wag., wapń w zakresie 0-30% wag., o potas w zakresie 0-50% wag. w stosunku do całkowitej wagi kompozycji.

W przypadku, gdy kompozycję stanowi zalewa marynująca, zawiera ona co najmniej jeden sterol/stanol roślinny i co yąjmyiej jeden mineralny składnik odżywczy wybrany spośród związków magnezu, wapnia i potasu, przy czym wymieniom składniki są obecne w następujących ilościach: sterol/stanol roślinny w zakresie 0,5-18% wag., zwłaszcza co najmyiej 0,5% wag., magnez w zakresie 0-1% wag., zwłaszcza co nojmyiej 0,020% wag., wapń w zakresie 0-1% wag., zwłaszcza co najmniej 0,040% wag., o potas w zakresie 0-2,5% wag., zwłaszcza co najmniej 0,28% wag. w stosunku do całkowitej wagi kompozycji.

W przypadku, gdy kompozycję stanowi przyprawa spożywcza, zawiera ona 2-98% wag., zwłaszcza co eajmyiej 2% wag. sterolu/stanolu roślinnego, 0-30% wag., zwłaszcza co yaj10

188 760 mniej 10,3% wag. magnezu, 0-30% wag., zwłaszcza co najmniej 0,61% wag. wapnia i 0-50% wag., zwłaszcza co najmniej 7,5% wag. potasu w stosunku do całkowitej wagi kompozycji.

Korzystnie kompozycja według wynalazku zawiera sterol/stanol roślinny wyizolowany z naturalnego źródła sterolu roślinnego w postaci zatężonej lub dodatkowo oczyszczonej, w szczególności jako sterol/stanol roślinny zawiera beta-sitosterol, beta-sitostanol lub ich mieszaninę.

Korzystnie kompozycja według wynalazku zawiera magnez wprowadzony przez dodanie co najmniej jednego związku magnezu, wybranego z grupy obejmującej siarczan magnezu, chlorek magnezu, wodorotlenek magnezu, tlenek magnezu, węglan magnezu i sole magnezowe aminokwasów.

Korzystnie kompozycja według wynalazku zawiera wapń wprowadzony przez dodanie co najmniej jednego związku wapnia, wybranego z grupy obejmującej fosforany wapnia, węglan wapnia, siarczan wapnia, chlorek wapnia, mleczan wapnia, cytryniany wapnia, winian wapnia, octan wapnia, propionian wapnia, alginian wapnia, glutaminian wapnia, glukonian wapnia.

Korzystnie kompozycja według wynalazku zawiera potas wprowadzony przez dodanie co najmniej jednego związku potasu, wybranego z grupy obejmującej fosforany potasu, węglan potasu, wodorowęglan potasu, siarczan potasu, chlorek potasu, mleczan potasu, octan potasu, propionian potasu, winian potasu, alginian potasu, glukonian potasu.

Zakres wynalazku obejmuje ponadto zastosowanie kompozycji stanowiącej przyprawę spożywczą według wynalazku do wytwarzania produktów żywnościowych.

Zgodnie z wynalazkiem produkt żywnościowy przeznaczony do bezpośredniego spożycia, obniżający podwyższony poziom cholesterolu w osoczu i podwyższone ciśnienie krwi, charakteryzuje się tym, że zawiera:

• co najmniej jeden sterol/stanol roślinny lub pochodną sterolu roślinnego, wybrane z grupy obejmującej beta-sitosterol, stigmasterol, kampestrol. dihydrobrasika-sterol, utwardzone formy stanolowe wymienionych steroli roślinnych, estry wymienionych steroli i stanoli z kwasami tłuszczowymi oraz ich mieszaniny, i • co najmniej jeden mineralny rkładnik odżywczywybrany z grupy obejmującej ząviązki magnezu, wapnia i potasu i ich mieszaniny, przy czym wdmieyioye składniki są obecne w produkcie w następujących ilościach: sterol/stonol roślinny w zokresie 0,1-15% wag., magnez w zakresie 0-3% wag., wopń w zokresie 0-3% wag., a potas w zakresie 0-3% wag. w stosunku do całkowitej wagi produktu.

W przypadku, gdy produktem według wdnklozku jest produkt toki jok chleb, ciastka i biskwity, zawiera on 0,1-8% wag., zwłaszcza co yo-myiej 2,4% wog. sterolu/stoyolu roślinnego, 0,01-1% wag., zwłaszcza co no-myiej 0,024% wag. magnezu, 0,01-1% wag., zwłaszcza co yo-myie- 0,038% wag. wapnia, i 0,1-1,5% wag., zwłaszcza co najmyiej 0,19% wag. potasu w stosunku do całkowitej wogi produktu.

W przypadku, gdy produktem według wynalazku jest produkt taki jak kiełbaso lub produkt z mięsa mielonego, zawiera on 0,1-10% wog., zwłaszcza co yajmyiej 1% wag. sterolu/stonolu roślinnego, 0,01-1,5% wag., zwłaszcza co yojmyie- 0,016% wag. 30 magnezu, 0,01-1,5% wag., zwłaszcza co nąjmyiej 0,050% wag. wopnio, i 0,1-1,5% wog., zwłaszcza co yo-myie- 0,20% wog. potasu w stosunku do całkowitej wagi produktu.

W przypadku, gdy produktem według wynalazku jest mieszkaink oleju ruślinyegu i masła, zawiera ona 0,5-15% wag., zwłaszcza co yajmyiej 0,5% wag. sterulu/stayułu ruśliayegu, 0-0,4% wog., zwłaszcza co nojmyiej 0,024% wog. magnezu, 0-1% wog., zwłaszcza co ζο-mnie- 0,044% wog. wopnio, i 0-1% wag., 5 zwłaszcza co no-myiej 0,29% wog. potasu w stosunku do całkowite- wogi produktu.

W przypadku, gdy produktem według wynalazku jest Zressiyg do sałatek, zawiera on 0,5-8% wag., zwłaszcza co no-myiej 0,5% wog. sterclu/stoyolu ruśliżyegc, 0-3% wog., zwłaszcza co yo-myie- 0,012% wog. magnezu, 0-3% wog., zwłaszcza co yojmyie- 0,022% wog. wapnia, i 0-3% wog., zwłaszcza co yojmyiej 0,15% wog. potasu w stosunku do całkowitej wogi produktu.

W przypadku, gdy produktem według wynalazku jest majonez, zawiera on 0,5-15% wog., zwłaszcza co nojmyie- 0,5% wog. sterulu/stoyolu ruśliżyegu, 0-3% wog., zwłaszcza co nojmyie0,012% wog. magnezu, 0-3% wag., zwłaszcza co no-myie- 0,022% wog. wopnio, i 0-3% wog., zwłaszcza co yo-myiej 0,15% wog. potosu w stosunku do całkowitej wogi produktu.

188 760

W przypadku, gdy produktem według wynalazku jest jogurt, zawiera on 0,2-10% wag. sterolu/stadnlu roślinnego, 0,1-3% wag., zwłaszcza co najmniej 0,14% wag. magnezu, 0,1-3% wag. wapnia, i 0,1-3% wag. potasu w stosunku do całkowitej wagi produktu.

Wyniki doświadczeń, wykazujące skuteczność wynalazku

Odpowiedni model do badania wpływu różnych czynników dietetycznych lub leków na między innymi poziom cholesterolu w osoczu i ciśnienie krwi stanowi genetycznie otyły szczur Zucker.

Skuteczność niniejszego wynalazku badano na szczurach Zucker. Na początku badania szczury były wyraźnie otyłe i osiągały średni ciężar ciała 360 gramów. Poziom cholesterolu w osoczu wynosił 3,0 mmola/1, a ciśnienie krwi 125 mm Hg. Grupa 1 (grupa diety kontrolnej). Podczas M-dniowego czasu trwania eksperymentu 10 szczurów otrzymywało dietę handlową, zawierającą wszystkie podstawowe składniki odżywcze, w tym odpowiednie poziomy składników mineralnych sodu, potasu, magnezu i wapnia, dla utrzymania normalnych funkcji ciała. W celu naśladowania obecnych diet ludzkich, dieta zawierała także 18% masła, 1% cholesterolu i chlorek sodu (zwykła sól) w ilości 6% suchej masy diety.

Podczas następnych 2 tygodni, średni poziom cholesterolu w osoczu w tej grupie wzrósł do poziomu 10,5 mmola/1. Ciśnienie krwi wzrosło średnio o 4 mm Hg.

Grupa 2 (dieta ze sterolem roślinnym według stanu techniki). Ta grupa 10 szczurów Zucker otrzymywała dietę, w której zawartość kaloryczna i inna była dokładnie taka sama jak w grupie 1, i do której poza tym dodano mieszankę steroli roślinnych (75% beta-sitosterolu i 25% ąeta-sitoktannlu) w ilości 1% suchej masy karmy. Średni poziom cholesterolu obniżył się o 1;6 mmola! (15%) do poziomu 8,9 mmola/1.

Średni spadek ciśnienia krwi wyniósł 4 mm Hg i był podobny jak w grupie 1.

Grupa 3 (Dieta z dodatkiem wapnia, magnezu i potasu). Ta grupa 10 szczurów Zucker otrzymywała dietę o zawartości kalorycznej i innej dokładnie takiej samej jak w grupie 1, ale z dodatkiem magnezu w ilości 0,13%, wapnia w ilości 3% i potasu w ilości 1,57%. Dodatki te są wyższe niż istniejące zalecenia dietetyczne.

Poziom cholesterolu w osoczu obniżył się znacznie do średnio 8,3 mmola/1 (p < 0,05). W porównaniu z poziomem cholesterolu w grupie kontrolnej (grupa 1) poziom cholesterolu w osoczu obniżył się o 2,2 mmoli/1 (21%). Nie było zmiany poziomu ciśnienia krwi.

Grupa 4 (kombinacja dodatków steroli roślinnych jak w grupie 2 i wapnia, magnezu i potasu jak w grupie 3). Ta grupa 10 szczurów Zucker otrzymywała dietę, której zawartość kaloryczna i inna była dokładnie taka sama jak w grupie 1, ale z dodatkiem mieszanki steroli roślinnych (75% beta-sitosterolu i 25% beta-kitostadolu) w ilości 1% wagowego suchej masy karmy, oraz dodatkiem magnezu w ilości 0,13%, wapnia w ilości 3% i potasu w ilości 1,57%.

W wyniku tej diety poziom cholesterolu obniżył się znacznie w porównaniu z innymi grupami eksperymentalnymi (p < 0,001). W tej grupie średni poziom cholesterolu wynosił tylko 4,6 mmola! Zatem dieta ta obniżyła poziom cholestereolu w osoczu aż o 5,9 mmoli/1 (56,2%).

Ponieważ wpływ steroli roślinnych w grupie 1 wyniósł 1,6 mmoli/1, a wpływ dodatku wapnia, magnezu i potasu w grupie 3, 2,2 mmoli!, nie należało oczekiwać większego spadku poziomu cholesterolu w osoczu niż suma tych dwóch efektów (1,6 mmolM + 2,2 mmoli/l= = 3,8 mmoli/1 lub 36,2%).

Rzeczywisty spadek spowodowany przez dietę sporządzoną, zgodne z wynalazkiem był zatem znacznie wyższy (2,1 mmoli/ lub 20%) niż efekt oczekiwany. Ponadto, całkowicie nieoczekiwanie ciśnienie krwi zmniejszyło się o średnio 7 mm Hg, co daje korzystną różnicę i 1 mm Hg w porównaniu z dietą z dodanym sterolem roślinnym (grupa 2) i 7 mm Hg w porównaniu z dietą z dodatkiem wapnia, magnezu i potasu. Zatem nawet korzystny wpływ na ciśnienie krwi był znacznie większy niż można byłoby oczekiwać na podstawie sumy efektów dodania samych steroli roślinnych z jednej strony i dodania wapnia, magnezu i potasu z drugiej strony.

Zatem produkty spożywcze wytworzone zgodnie z wynalazkiem dająjednncześnie dwie ważne i nieoczekiwane korzyści w stosunku do stanu techniki.

W opisanych wyżej eksperymentach celowo utrzymywano niski poziom sodu w niecie. Ze względu na ważną rolę patogedetyczną sodu w diecie w nadciśnieniu tętniczym i różnych chorobach sercowo-daczydiowych jest jednakże pożądane unikanie nadmiernego dodatku związków sodu. Niniejszy wynalazek ma w istocie tę ważną zaletę, że zmniejsza potrzebę

188 760 stosowania soli (chlorku sodu) i innych związków sodu, tak że w porównaniu z produktami żywnościowymi będącymi w powszechnym użytku uzyskuje się także obniżenie poziomu sodu w końcowych produktach żywnościowych.

Jako źródło beta-sitosterolu, beta-sitostanclz, stigmasterolu, stigmastanolu, kampestrolu, kampestanolu, dihynrobrasikasterolz i dihydrcąrasikastanolu, które to sterole i stanole określane sąjako „sterol/stanol roślinny”, można w sposobie według wynalazku stosować:

1) Naturalnie występujące sterole i stanole roślinne, zwłaszcza beta-sitosterol i betasitcstancl, ale także stigmasterol, kampesterol i nihydrobrassikastercl, zatężone lub oczyszczone z oleju talowego, soi, nasion rzepaku, orzechów kokosowych, kukurydzy, orzeszków ziemnych i innych źródeł naturalnych. Wprowadzając te związki do składników żywności, przypraw i produktów żywnościowych według wynalazku można w celu poprawienia rozpuszczalności „sterolz/stanclu roślinnego” wykorzystać metody wcześniej opublikowane i ogólnie znane specjalistom w tej dziedzinie. Jeśli stosuje się koncentraty roślinne o wysokim stężeniu sterolu, nie ma potrzeby usuwania takich naturalnie występujących związków towarzyszących, jak fitoestrogeny i flawonoidy, które pozostawione w koncentracie sterolu mogą jeszcze dodatkowo zwiększać korzystny efekt zdrowotny końcowych produktów żywnościowych wytworzonych zgodnie z wynalazkiem. Wynalazek niniejszy może służyć w istocie jako odpowiednie podłoże dla suplementacji fitoestrcgenjmi, flawcncidami, beta-karotenem, witaminami A, D i E, jak również innymi witaminami, innymi składnikami mineralnymi i innymi czynnikami korzystnymi dietetycznie, innymi składnikami czynnymi pochodzenia naturalnego lub nawet lekami.

2) Możliwe jest także stosowanie uwodornionych form wyżej wymienionych naturalnych steroli roślinnych, tak zwanych stanoli.

3) Sterole i stanole mogą być stosowane jako niemcdpfikcwane związki macierzyste lub jako ich estry z kwasami tłuszczowymi, jeśli pożądana jest dobra rozpuszczalność w części tłuszczowej składników żywności, mieszanek przypraw lub końcowych produktów żywnościowych.

Jako źródło kationów składników mineralnych w sposobie według wynalazku można stosować dowolne dopuszczalne fizjologicznie związki magnezu, wapnia, potasu i sodu, jak również magnez, wapń, potas i sód występujące w wysokich stężeniach naturalnie lub sztucznie we włóknach dietetycznych.

W szczególności jako źródło kationów magnezu można stosować siarczan magnezu, chlorek magnezu, wodorotlenek magnezu, tlenek magnezu i węglan magnezu, ale możliwych jest także wiele innych związków takich jak sole magnezowe aminokwasów, włókna dietetyczne bogate w magnez i inne dopuszczalne fizjologicznie związki magnezu.

W szczególności jako źródło kationów wapnia można stosować węglan wapnia, mleczan wapnia i chlorek wapnia, ale możliwych jest także wiele innych związków takich jak fosforany wapnia, siarczan wapnia, cytryniany wapnia, winian wapnia, octan wapnia, propionian wapnia, alginian wapnia, glutaminian wapnia, glu^^an wapnia i inne dopuszczalne fizjologicznie związki wapnia.

W szczególności jako źródło kationów potasu można stosować wodorowęglan potasu, chlorek potasu, mleczan potasu i siarczany potasu, ale możliwych jest także wiele innych związków takich jak fosforany potasu, winian potasu, octan potasu, propionian potasu, alginian potasu, glukonian potasu, bogate w potas włókna dietetyczne i inne dopuszczalne fizjologicznie związki potasu.

Natomiast jako źródło kationów sodu w szczególności można stosować chlorek sodu, glutaminian sodu, mleczan sodu i wodorowęglan sodu, ale możliwych jest także wiele innych związków takich jak fosforany sodu, siarczany sodu, cytrynian sodu, winian sodu, octan sodu, propionian sodu, alginian sodu, glukonian sodu i inne dopuszczalne fizjologicznie związki sodu.

Sposób według wynalazku może być stosowany do zmiany składu różnych produktów żywnościowych, takich jak na przykład chleb, ciastka i produkty typu biskwitów; kiełbasy i inne produkty mięsne; produkty jąjczarskie, produkty mleczarskie, pożywienie dla dzieci, Zressingi do sałatek a także do wytwarzania nowych kompozycji przyprawowych. Kompozycje przyprawowe według wynalazku mogą być stosowane do przyprawiania na przykład takich produktów żywnościowych jak bekon, jaja, miso i inne zupy, posiłki typu poridż, płatki kukurydziane, płatki ryżowe, ciastka ryżowe, płatki pszenne, płatki owsiane, płatki jęczmienne, płatki żytnie i różne typy „muesli” . Mogą być one wytwarzane i przyprawiane zgodnie

188 760 z typową praktyką przemysłową, poza tym że część lub całość typowych przypraw i soli zastępuje się opisaną wyżej przyprawą. W większości przypadków stosując przyprawy według wynalazku można całkowicie uniknąć stosowania zwykłej soli.

Przyprawy według wynalazku mogą być także stosowane do zastąpienia zwykłej soli w wielu różnych przemysłowo wytwarzanych produktach żywnościowych, jak również do wytwarzania potraw w restauracjach, firmach kateringowych, kuchniach domowych, itd. Takie przyprawy są szczególnie odpowiednie do zup, befsztyków i innych potraw, w których stosuje się słone i/lub pikantne przyprawy, do wytwarzania różnych mieszanin składników żywności, takich jak na przykład mąka lub mieszaniny mąki z solą do wytwarzania chleba, muesli, płatków kukurydzianych i ryżowych i śniadaniowych produktów zbożowych. Te mieszanki składników i przypraw po dodaniu do różnych potraw zmieniają skład potrawy zgodnie ze sposobem według wynalazku.

Poniżej przedstawiono przykłady wytwarzania przyprawy do żywności i produktów żywnościowych według wynalazku. W przykładach tych określenie „sterol/stanol roślinny” odnosi się do połączonej wagi beta-sitosterolu, beta-siostanolu, stigmasterolu, stigmastanolu, kampesterolu, kampestanolu, dihydrobrasikasterolu i dihydrobrasikastanolu, reprezentowanych tylko przez związek macierzysty, to jest z wyłączeniem wagi możliwych kwasów tłusz-

czowych estryfikujących sterole i stanole.
Przykład 1. Biały chleb Sporządzono przedmieszkę według następującej receptury:
Chlorek sodu	0,60 kg
Sterol/stanol roślinny	2,00 kg
Siarczan magnezu (MgSOą · 7H2O)	0,126 kg
Wodorotlenek magnezu (Mg(OH)2)	0,020 kg
Węglan wapnia	Ο,ί^^Ο kg
Chlorek potasu	0,294 kg
Chlorowodorek l-lizyny	0,021 kg
Mąką pszenna	7,500 kg
Do przermiescki dodano następujące składniki i wytworzono zwykły biały chleb, stosu-

jąc zwykłą przemysłową metodę wypieku ze zwykłym zagniataniem.

Mąka pszenna 30,00 kg

Gluten z owsa 0,37 kg

Promosoy 13¹ 0,55 kg

Format2 0,55 kg

Tłuszcz piekarski (olej roślinny) 1J2 kg

Drożdże 1/75 kg

Woda kg

Zawieaa białko sojowe , odtbsszczone mikko w prozkuu i emulgator (Engelhardl & (Zo. , Szwecja)

Zawiera estry diacetylowe kwasu winowego, CaCO3 i kwas askorbinowy z mączką słodową i cukrem (Ireks Arkady, Niemcy)

Mieszankę wszystkich składników mieszano przy niskiej szybkości w temperaturze zagniatania 25°C, pieczono w formie bochenków typu Pullman, fermentowano przez około 40 minut w 38-40°C i wilgotności względnej 80%, pieczono przez 30 minut w temperaturze pieca 230°C. Otrzymano dobry, standardowy biały chleb o jakości handlowej.

Przykład 2. Chleb żytni.

Sporządzono przedmieszkę według następującej receptury:
Chlorek sodu	0,60 kg
Sterol/stanol roślinny	2,00 kg
Siarczan magnezu (MgSO.j · 7H2O)	0,126 kg
Wodorotlenek magnezu (Mg(OH)2)	0,020 kg
Węglan wapnia	0,080 kg
Chlorek potasu	0,294 kg
Chlorowodorek l-lizyny	0,021 kg
Mąka żytnia¹	9,55 kg

188 760

Do przedmieszki dodano następujące składniki i wytworzono zwykły chleb żytni na zakwasie, stosując zwykłą przemysłową metodę wypieku.

Mąka żytnia¹ 20,00 kg

Gluten z owsa 0,64 kg

Gruboziarnista mąka żytnia 5,71 kg

Mąka pszenna 10,00 kg

Drożdże 0,,57 kg

Woda 33,37 kg ¹ Część mąki żytniej i wody poddano przez noc fermentacji ze starterem naturalnym, pH końcowe 3,9.

Mieszankę wszystkich składników mieszano przez 7 minut przy niskiej szybkości w temperaturze zagniatania 27°C, pH zagniatania 4,4, czas zagniatania 60 minut, uformowano do bochenków typu Pullman, fermentowano przez około 40 minut w 38-40°C i przy wilgotności względnej 70%, pieczono przez 37 minut w temperaturze pieca 230°C. Otrzymano dobry, standardowy chleb żytni o jakości handlowej.

Korzystnie stężenia wagowe sterolu/stanolu roślinnego lub ich pochodnych oraz korzystnych składników mineralnych w produktach chlebowych przeznaczonych do bezpośredniego spożycia wytworzonych zgodnie z wynalazkiem są następujące: sterol 0,1-8%, Mg 0,01-1%, Ca 0,01-1% i KO,1-1,5%.

Przykład 3. Marynata

Marynatę do różnych rodzajów mięs, ryb i jarzyn sporządzono w typowej operacji przemysłowej z następujących składników¹:

Olej roślinny	0,7680 kg
Sterol/stanol roślinny	04440 kg
Chlorek wapnia (CaCl2 -6 H2OO	0,0023 kg
Siarczan magnezu (MgSOą · 7H2O)	0,0023 kg
Chlorek potasu (KCl)	0,0054 kg
Chlorek sodu (NaCl)	00)109 kg
Chlorowodorek l-lizyny	0,0004 kg
Miód	0,0288 kg
Ocet winny (10% wagowych)	00^^^8 kg
Przyprawy korzenne	0,0096 ikg
Sterol/stanol roślinny zmieszano najpierw z olejem roślinnym. Chlorek wapnia, siarczan

magnezu, chlorek potasu, chlorek sodu, chlorowodorek l-lizyny i miód zmieszano z octem winnym i mieszankę oraz przyprawy korzenne dodano do mieszanki oleju roślinnego i sterolu/stanolu roślinnego. Wszystkie składniki dokładnie wymieszano.

Korzystnie stężenia wagowe sterolu/stanolu roślinnego lub ich pochodnych oraz korzystnych składników mineralnych w marynatach wytworzonych zgodnie z wynalazkiem są następujące: sterol 0,5-18%, Mg 0-1%, Ca 0-1% i K 0-2,5%.

Przykład 4. Przyprawa

Wytworzono mechanicznie mieszankę według następującej receptury:

Sterol/stanol roślinny 2,12 kg

Węglan wapnia (CaCOs) 3,80 kg

Siarczan magnezu (MgSOą · 7H2O) 0,910 kg

Chlorek potasu (KCl) 2,12 kg

Chlorek sodu (NaCl) 4,32 kg

Glutaminian sodu 0,40 kg

Chlorowodorek l-lizyny 0,15 kg (Przyprawy korzenne, ewentualnie) 1,00 kg

Wszystkie składniki zmieszano dokładnie w zwykłym mieszalniku przemysłowym, zwracając uwagę aby podczas operacji nie wydzielała się nadmierna ilość ciepła.

Korzystnie stężenia wagowe sterolu/stanolu roślinnego lub ich pochodnych oraz korzystnych składników mineralnych w przyprawach docelowych wytworzonych zgodnie z wynalazkiem są następujące: sterol 2-98%, Mg 0-30%, Ca 0-30% i K 0-50%.

188 760

Przykład 5. Kiełbasa

Wytworzono przedmieszkę według następującej receptury:

Sterol/stanol roślinny 0,270 kg

Chlorek wkpyik (CoC1₂ · 6H₂O) 0,057 kg

Siarczan magnezu (MgSO₄ · 7H2O) 0,057 kg

Chlorek potasu (KCl) 0,13 2 kg

Mleczan potasu 0,090’kg

Chlorek sodu (NaCl) 02770 kg

Mleczan sodu 0,090 kg

Chlorowodorek 1-lizyny 0,010 kg

Przedmieszkę tę zmieszano z następującymi składnikami:

Mięso, w tym tłuszcze naturalne 12,500 kg

Mleko w proszku 0,840 kg

Skrobia ziemniaczana h 160 kg

Woda 6,450 kg

Azotyn sodu (NaNO2, roztwór 10%) 0,030 leg

Przyprawy korzenne 0,085 kg

Kiełbasę wytwarzano stosując ogólnie bnaye techniki przemysłowe.

Przykład 6. Stek z mięsa mielonego (hamburger)

Mięso mielone 9)637 kg

Sterol/stanol roślinny 0,00 leg

Przyprawa z przykładu 4 (z przyprawami 0,22 k’

Sterol roślinny i przyprawę zmieszano z mielonym mięsem. Następnie sporządzono stek z mięsa mielonego sposobem zwykle stosowanym do wytwarzkaik steków, na przykład w restauracjach hamburgerowych. Jedna porcję stanowi stek o wadze 200 g.

Przykład 7. Stek z mielonej ryby.

Mielone mięso rybie 9,67 kg

Sterol/stanol roślinny 0,00 k’

Przyprawa z przykładu 4 (z przyprawami 0,22 k’ korzennymi)

Sterol roślinny i przyprawę zmieszano z mielonym mięsem rybim. Następnie sporządzono stek z mięsa mielonego sposobem zwykle stosowanym do wytwarzania steków, na przykład w restauracjach hamburgerowych. Jedną porcję stanowi stek o wadze 200 g.

Przykład 8. Stek sojowy.

Mieszanka białka sojowego 9,67 kg

Sterol/stanol roślinny 0,07 kg

Przyprawa z przykładu 4 (z przyprawami 0,26 kg korzennymi)

Sterol roślinny i przyprawę zmieszano z mieszanką białek sojowych stosowaną do wytwarzania steków sojowych. Następnie sporządzono stek sposobem zwykłe stosowanym do wytwarzania steków sojowych. Jedną porcję stanowi stek o wadze 200 g.

Korzystnie stężenia wagowe sterolu/stanolu roślinnego lub ich pochodnych oraz korzystnych składników mineralnych w docelowych kiełbasach lub stekach wytworzonych zgodnie z wynalazkiem są następujące: sterol 0,1-10%, Mg 0,01-1,5%, Ca 0,1-1,5% i K 0,1-1,5%. Przykład 9. Majonez

0,650 kg 0,065 kg 0,0012 kg 0,0012 kg 0,0028 kg 0,0057 kg 0,0002 ^g 0,030 kg

Olej roślinny Sterol/stanol roślinny Chlorek wapnia (CaCl2 · 6H2C)) Siarczan magnezu (MgSO₄ · 7H2O) Chlorek potasu (KCl)

Chlorek sodu (NaCl) Chlorowodorek l-lizyny Cukier

188 760

Ocet winny (10% wagowych) 0,030 kg

Musztarda 0,020 kg

Woda OJ 94 kg

Majonez sporządzono przez homogenizację zwykłymi metodami przemysłowymi. Korzystnie, stężenia wagowe sterolu/stanolu roślinnego lub ich pochodnych oraz korzystnych składników mineralnych w docelowym majonezie wytworzonym zgodnie z wynalazkiem są następujące: sterol 0,5-15%, Mg 0-3%, Ca 0-3% i K 0-3%.

Przykład 10. Mieszanka oleju roślinnego i masła

Olej roślinny	0,350 kg
Sterol/stanol roślinny	0,150 kg
Masło	04778 kg
Chlorek wapnia (CaCl, · 6H₂O)	0,0024 kg
Siarczan magnezu (MgSOą · 7H₂O)	0,0024 kg
Chlorek potasu (KCl)	0,0056 kg
Chlorek sodu (NaCl)	001114 kg
Chlorowodorek 1-lizyny	0,004 kg
Sterol roślinny dodano do oleju roślinnego i dokładnie wymieszano. Następnie miesza-
ninę tę oraz inne składniki dodano do masła i wymieszano zgodnie z typową praktyką ml-
czarską, otrzymując mieszankę oleju roślinnego i masła.
Korzystnie stężenia wagowe sterolu/stanolu roślinnego lub ich pochodnych oraz ko-
rzystnych składników mineralnych w docelowych produktach olej roślinny/masło wytworzo-
nych zgodnie z wynalazkiem są następujące: sterol 0,5-15%, Mg 0-0,4%, Ca 0-1% i K 0-1,5%.
Przykład 11. Dressing do sałatek
Olej roślinny ,	^0^(^(^0 kg
Sterol/stanol roślinny	0,2000 leg
Chlorek wapnia (CaCl2 · 6H2O)	000(^^88 kg
Siarczan magnezu (MgSOą · 7H2O)	0,)0^8 kg
Chlorek potasu (KCl)	0,0112 kg
Chlorek sodu (NaCl)	0,0228 kg
Chlorowodorek 1-lizyny	0,C^0C^8 kg
Ocet winny (10% wagowych)	0,1200 kg
Woda	1,6360 kg

Dressing do sałatek sporządzono przez homogenizację zwykłymi metodami przemysłowymi.

Korzystnie, stężenia wagowe sterolu/stanolu roślinnego lub ich pochodnych oraz korzystnych składników mineralnych w docelowym dressingu do sałatek wytworzonym zgodnie z wynalazkiem są następujące: sterol 0,5-8%, Mg 0-3%, Ca 0-3% i K 0-3%.

Przykład 12. Jogurt

Podczas wytwarzania 100 kg jogurtu typowymi technikami przemysłowymi dodano i dokładnie wymieszano następujące składniki.

Sterol/stanol roślinny l,000gg

Tlenek magnezu (MgO) 0,225 kg

Korzystnie, stężenia wagowe sterolu/stanolu roślinnego lub ich pochodnych oraz korzystnych składników mineralnych w docelowym jogurcie wytworzonym zgodnie z wynalazkiem są następujące: sterol 0,2-10%, Mg 0,01-3%, Ca 0,1-3% i K 0,1-3%.

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 50 egz.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Sposób wytwarzania kompozycji stanowiącej przyprawę do żywności i/lub składnik żywności, obniżającej podwyższony poziom cholesterolu w osoczu i podwyższone ciśnienie krwi, znamienny tym, że do kompozycji wyjściowej, nieobniżającej podwyższonego poziomu cholesterolu i podwyższonego ciśnienia krwi dodaje się • co najmniej jeden sterol/stanol roślinny lub pochodną sterolu roślinnego, wybrane z grupy obejmującej betasitosterol, stigmasterol, kampestrol, dihydrobrasikasterol, i/lub utwardzone formy stanolowe wymienionych steroli roślinnych i/lub estry wymienionych steroli i stanoli z kwasami tłuszczowymi i ich mieszaniny oraz • co najmniej jeden mineralny składnik odżywczy wybrany z grupy obejmującej związki magnezu, wapnia i potasu i ich mieszaniny, przy czym wyżej wymienione składniki dodaje się w ilości wystarczającej do zapewnienia w docelowej kompozycji sterolu/stanolu roślinnego w stężeniu 2-98% wag., magnezu w stężeniu 0-30% wag., wapnia w stężeniu 0-30% wag., a potasu w stężeniu 0-50% wag.
2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że wymienione składniki dodaje się do zalewy marynującej stanowiącej składnik żywności.
3. Sposób według zastrz. 2, znamienny tym, że wymienione składniki dodaje się w ilości wystarczającej do zapewnienia w docelowej zalewie marynującej sterolu/stanolu roślinnego w stężeniu 0,5-18% wag., magnezu w stężeniu 0-1% wag., wapnia w stężeniu 0-1% wag., a potasu w stężeniu 0-2,5% wag.
4. Sposób według zastrz. 3, znamienny tym, że wymienione składniki dodaje się w ilości wystarczającej do zapewnienia sterolu/stanolu roślinnego w stężeniu co najmniej 0,5% wag., magnezu w stężeniu co najmniej 0,020% wag., wapnia w stężeniu co najmniej 0,040% wag., i potasu w stężeniu co najmniej 0,28% wag.
5. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że wymienione składniki dodaje się do przyprawy do żywności w ilości wystarczającej do zapewnienia w docelowej przyprawie sterolu/stanolu roślinnego w stężeniu 2-98% wag., magnezu w stężeniu 0-30% wag., wapnia w stężeniu 0-30% wag., a potasu w stężeniu 0-50% wag.
6. Sposób według zastrz. 5, znamienny tym, że wymienione składniki dodaje się w ilości wystarczającej do zapewnienia sterolu/stanolu roślinnego w stężeniu co najmniej 2% wag., magnezu w stężeniu co najmniej 10,3% wag., wapnia w stężeniu co najmniej 0,61% wag., i potasu w stężeniu co najmniej 7,5% wag.
7. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że stosuje się sterol/stanol roślinny wyizolowany z naturalnego źródła sterolu roślinnego w postaci zatężonej lub dodatkowo oczyszczonej.
8. Sposób według zastrz. 7, znamienny tym, że jako sterol/stanol roślinny stosuje się beta-sitosterol, beta-sitostanol lub ich mieszaninę.
9. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że do wyjściowej kompozycji dodaje się związek magnezu, wybrany z grupy obejmującej siarczan magnezu, chlorek magnezu, wodorotlenek magnezu, tlenek magnezu, węglan magnezu, sole magnezowe aminokwasów i ich mieszaniny.
10. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że do wyjściowej kompozycji dodaje się związek wapnia, wybrany z grupy obejmującej fosforany wapnia, węglan wapnia, siarczan wapnia, chlorek wapnia, mleczan wapnia, cytryniany wapnia, winian wapnia, octan wapnia, propionian wapnia, alginian wapnia, glutaminian wapnia, glukonian wapnia i ich mieszaniny
11. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że do wyjściowej kompozycji dodaje się związek potasu, wybrany z grupy obejmującej fosforany potasu, węglan potasu, wodoro188 760 węglan potasu, siarczan potasu, chlorek potasu, mleczan potasu, octan potasu, propionian potasu, winian potasu, alginian potasu, glukonian potasu i ich mieszaniny.
12. Sposób wytwarzania produktów żywnościowych przeznaczonych do bezpośredniego spożycia, obniżających podwyższony poziom cholesterolu w osoczu i podwyższone ciśnienie krwi, znamienny tym, że do składników typowego produktu żywnościowego, nieobniżającego podwyższonego poziomu cholesterolu w osoczu i podwyższonego ciśnienia krwi, dodaje się:

• co najmniej jeden sterol/stanol roślinny lub pochodną sterolu roślinnego, wybrane z grupy obejmującej beta-sitosterol, stigmasterol, kampestrol, dihydrobrasikasterol, i/lub utwardzone formy stanolowe wymienionych steroli roślinnych i/lub estry wymienionych steroli i stanoli z kwasami tłuszczowymi i ich mieszaniny oraz • co najmniej jeden mineralny składnik odżywczy wybrany z grupy obejmującej związki magnezu, wapnia i potasu i ich mieszaniny, przy czym wyżej wymienione składniki dodaje się w ilości wystarczającej do zapewnienia w docelowym produkcie sterolu/stanolu roślinnego w stężeniu 0,1-15% wag., magnezu w stężeniu 0-3% wag., wapnia w stężeniu 0-3% wag., a potasu w stężeniu 0-3% wag.
13. Sposób według zastrz. 12, znamienny tym, że wymienione składniki dodaje się do składników produktów takich jak chleb, ciasteczka lub biskwity, kiełbasy lub produkty z mielonego mięsa, mieszaniny oleju roślinnego i masła, dressing do sałatek, majonez lub jogurt.
14. Sposób według zastrz. 13, znamienny tym, że wymienione składniki dodaje się do składników produktów takich jak chleb, ciasteczka lub biskwity w ilości wystarczającej do zapewnienia w docelowym produkcie sterolu/stanolu roślinnego w stężeniu 0,1-8% wag., magnezu w stężeniu 0,01-1% wag., wapnia w stężeniu 0,01-1% wag., a potasu w stężeniu 0,1-1,5% wag.
15. Sposób według zastrz. 14, znamienny tym, że wymienione składniki dodaje się w ilości wystarczającej do zapewnienia sterolu/stanolu roślinnego w stężeniu co najmniej 2,4% wag., magnezu w stężeniu co najmniej 0,024% wag., wapnia w stężeniu co najmniej 0,038% wag., a potasu w stężeniu co najmniej 0,19% wag.
16. Sposób według zastrz. 13, znamienny tym, że wymienione składniki dodaje się do składników kiełbas lub produktów z mięsa mielonego w ilości wystarczającej do zapewnienia w docelowym produkcie sterolu/stanolu roślinnego w stężeniu 0,1-10% wag., magnezu w stężeniu 0,01-1,5% wag., wapnia w stężeniu 0,01-1,5% wag., a potasu w stężeniu 0,1-1,5% wag.
17. Sposób według zastrz. 16, znamienny tym, że wymienione składniki dodaje się w ilości wystarczającej do zapewnienia sterolu/stanolu roślinnego w stężeniu co najmniej 1% wag., magnezu w stężeniu co najmniej 0,016% wag., wapnia w stężeniu co najmniej 0,050% wag., a potasu w stężeniu co najmniej 0,20% wag.
18. Sposób według zastrz. 13, znamienny tym, że wymienione składniki dodaje się do mieszaniny oleju roślinnego i masła w ilości wystarczającej do zapewnienia w docelowym produkcie żywnościowym sterolu/stanolu roślinnego w stężeniu 0,5-15% wag., magnezu w stężeniu 0-0,4% wag., wapnia w stężeniu 0-1% wag., a potasu w stężeniu 0-1% wag.
19. Sposób według zastrz. 18, znamienny tym, że wymienione składniki dodaje się w ilości wystarczającej do zapewnienia sterolu/stanolu roślinnego w stężeniu co najmniej 0,5% wag., magnezu w stężeniu co najmniej 0,024% wag., wapnia w stężeniu co najmniej 0,044% wag., a potasu w stężeniu co najmniej 0,29% wag.
20. Sposób według zastrz. 13, znamienny tym, że wymienione składniki dodaje się do składników dressingu do sałatek w ilości wystarczającej do zapewnienia w docelowym dressingu sterolu/stanolu roślinnego w stężeniu 0,5-8% wag., magnezu w stężeniu 0-3% wag., wapnia w stężeniu 0-3% wag., a potasu w stężeniu 0-3% wag.
21. Sposób według zastrz. 20, znamienny tym, że wymienione składniki dodaje się w ilości wystarczającej do zapewnienia sterolu/stanolu roślinnego w stężeniu co najmniej 0,5% wag., magnezu w stężeniu co najmniej 0,012% wag., wapnia w stężeniu co najmniej 0,022% wag., a potasu w stężeniu co najmniej 0,15% wag.
22. Sposób według zastrz. 13, znamienny tym, że wymienione składniki dodaje się do składników majonezu w ilości wystarczającej do zapewnienia w docelowym majonezie sterolu/stanolu roślinnego w stężeniu 0,5-15% wag., magnezu w stężeniu 0-3% wag., wapnia w stężeniu 0-3% wag., a potasu w stężeniu 0-3% wag.

188 760
23. Sposób według zastrz. 22, znamienny tym, że wymienione składniki dodaje się w ilości wystarczającej do zapewnienia sterolu/stanolu roślinnego w stężeniu co najmniej 0,5% wag., magnezu w stężeniu co najmniej 0,012% wag., wapnia w stężeniu co najmniej 0,022% wag., a potasu w stężeniu co najmniej 0,15% wag.
24. Sposób według zastrz. 13, znamienny tym, że wymienione składniki dodaje się do składników jogurtu w ilości wystarczającej do zapewnienia w docelowym jogurcie sterolu/stanolu roślinnego w stężeniu 0,2-10% wag., magnezu w stężeniu 0,1-3% wag., wapnia w stężeniu 0,1-3% wag., a potasu w stężeniu 0,1-3% wag.
25. Sposób według zastrz. 24, znamienny tym, że dodaje się związki magnezu w ilości wystarczającej do zapewnienia w docelowym jogurcie magnezu w stężeniu co najmniej 0,14% wag.
26. Sposób według zastrz. 12, znamienny tym, że stosuje się sterol/stanol roślinny wyizolowany z naturalnego źródła sterolu roślinnego w postaci zatężonej lub dodatkowo oczyszczonej.
27. Sposób według zastrz. 26, znamienny tym, że jako sterol/stanol roślinny stosuje się beta-sitosterol, beta-sitostanol lub ich mieszaninę.
28. Sposób według zastrz. 12, znamienny tym, że do składników typowego produktu żywnościowego dodaje się związek magnezu, wybrany z grupy obejmującej siarczan magnezu, chlorek magnezu, wodorotlenek magnezu, tlenek magnezu, węglan magnezu, sole magnezowe aminokwasów i ich mieszaniny.
29. Sposób według zastrz. 12, znamienny tym, że do składników typowego produktu żywnościowego dodaje się związek wapnia, wybrany z grupy obejmującej fosforany wapnia, węglan wapnia, siarczan wapnia, chlorek wapnia, mleczan wapnia, cytryniany wapnia, winian wapnia, octan wapnia, propionian wapnia, alginian wapnia, glutaminian wapnia, glukonian wapnia i ich mieszaniny.
30. Sposób według zastrz. 12, znamienny tym, że do składników typowego produktu żywnościowego dodaje się związek potasu, wybrany z grupy obejmującej fosforany potasu, węglan potasu, wodorowęglan potasu, siarczan potasu, chlorek potasu, mleczan potasu, octan potasu, propionian potasu, winian potasu, alginian potasu, glukonian potasu i ich mieszaniny.
31. Kompozycja stanowiąca przyprawę spożywczą i/lub składak żywności, obniżająca podwyższony poziom cholesterolu w osoczu i podwyższone ciśnienie krwi, znamienna tym, że zawiera:

• co najmniej jeden sterol/stanol roślinny lub pochodną sterolu roślinnego, wybrane z grupy obejmującej beta-sitosterol, stigmasterol, kampestrol, dihydrobrasikasterol, utwardzone formy stanolowe wymienionych steroli roślinnych, estry wymienionych steroli i stanoli z kwasami tłuszczowymi oraz ich mieszaniny i • co najmni ejjeden mineralny skaadnik odżywce wybrany z ranyy obejmującej z wiceki magnezu, wapnia i potasu i ich mieszamny, przy czym wymienione składniki są obecne w kompozycji w następujących ilościach: sterol/stanol roślinny w zakresie 2-98% wag., magnez w zakresie 0-30% wag., wapń w zakresie 0-30% wag., a potas w zakresie 0-50% wag. w stosunku do całkowitej wagi kompozycji.
32. Kompozycja według zastrz. 31, znamienna tym, że jest nią zalewa marynująca stanowiąca składnik żywności.
33. Kompozycja według zastrz. 32, znamienna tym, że zawiera co najmniej jeden sterol/stanol roślinny i co najmniej jeden mineralny składnik odżywczy wybrany spośród związków magnezu, wapnia i potasu, przy czym wymienione składniki są obecne w następujących ilościach: sterol/stanol roślinny w zakresie 0,5-18% wag., magnez w zakresie 0-1% wag., wapń w zakresie 0-1% wag., a potas w zakresie 0-2,5% wag. w stosunku do całkowitej wagi kompozycji.
34. Kompozycja według zastrz. 33, znamienna tym, że zawiera co najmniej 0,5% wag. sterolu/stanolu roślinnego, co najmniej 0,020% wag. magnezu, co najmniej 0,040% wag. wapnia, i co najmniej 0,28% wag. potasu w stosunku do całkowitej wagi kompozycji.
35. Kompozycja według zastrz. 31, znamienna tym, że jest nią przyprawa spożywcza.

188 760
36. Kompozycja według zastrz. 35, znamienna tym, że zawiera 2-98% wag. sterolu/stanolu roślinnego, 0-30% wag. magnezu, 0-30% wag. wapnia i 0-50% wag. potasu w stosunku do całkowitej wagi kompozycji.
37. Kompozycja według zastrz. 36, znamienna tym, że zawiera co najmniej 2% wag. sterolu/stanolu roślinnego, co najmniej 10,3% wag. magnezu, co najmniej 0,61% wag. wapnia, i co najmniej 7,5% wag. potasu w stosunku do całkowitej wagi kompozycji.
38. Kompozycja według zastrz. 31, znamienna tym, że zawiera sterol/stanol roślinny wyizolowany z naturalnego źródła sterolu roślinnego w postaci zatężonej lub dodatkowo oczyszczonej.
39. Kompozycja według zastrz. 31, znamienna tym, że jako sterol/stanol roślinny zawiera beta-sitosterol, beta-sitostanol lub ich mieszaninę.
40. Kompozycja według zastrz. 37, znamienna tym, że zawiera magnez wprowadzony przez dodanie co najmniej jednego związku magnezu, wybranego z grupy obejmującej siarczan magnezu, chlorek magnezu, wodorotlenek magnezu, tlenek magnezu, węglan magnezu i sole magnezowe aminokwasów.
41. Kompozycja według zastrz. 31, znamienna tym, że zawiera wapń wprowadzony przez dodanie co najmniej jednego związku wapnia, wybranego z grupy obejmującej fosforany wapnia, węglan wapnia, siarczan wapnia, chlorek wapnia, mleczan wapnia, cytryniany wapnia, winian wapnia, octan wapnia, propionian wapnia, alginian wapnia, glutaminian wapnia, glukonian wapnia.
42. Kompozycja według zastrz. 31, znamienna tym, że zawiera potas wprowadzony przez dodanie co najmniej jednego związku potasu, wybranego z grupy obejmującej fosforany potasu, węglan potasu, wodorowęglan potasu, siarczan potasu, chlorek potasu, mleczan potasu, octan potasu, propionian potasu, winian potasu, alginian potasu, glukonian potasu.
43. Zastosowanie kompozycji stanowiącej przyprawę spożywczą określoną w zastrz. 31 do wytwarzania produktów żywnościowych.
44. Produkt żywnościowy przeznaczony do bezpośredniego spożycia, obniżający podwyższony poziom cholesterolu w osoczu i podwyższone ciśnienie krwi, znamienny tym, że zawiera:

« co najmniej jeden sterol/stanol roślinny lub pochodną sterolu roślinnego, wybrane z grupy obejmującej beta-sitosterol, stigmasterol, kampestrol, dihydrobrasikasterol, utwardzone formy stanolowe wymienionych steroli roślinnych, estry wymienionych steroli i stanoli z kwasami tłuszczowymi oraz ich mieszaniny, i • co nąjmniejjeden mineralny slrłuc^nilk odrywczy, wybranyz rampy obejmującej związki magnezu, wapnia i potasu i ich mieszaniny, przy czym wymienione składniki są obecne w produkcie w następujących ilościach: sterol/stanol roślinny w zakresie 0,1-15% wag., magnez w zakresie 0-3% wag., wapń w zakresie 0-3% wag., a potas w zakresie 0-3% wag. w stosunku do całkowitej wagi produktu.
45. Produkt żywnościowy według zastrz. 44, znamienny tym, że jest nim produkt taki jak chleb, ciastka i biskwity zawierający 0,1-8% wag. sterolu/stanolu roślinnego, 0,01-1% wag. magnezu, 0,01-1% wag. wapnia, i 0,1 -1,5% wag. potasu w stosunku do całkowitej wagi produktu.
46. Produkt żywnościowy według zastrz. 45, znamienny tym, że zawiera co najmniej 2,4% wag. sterolu/stanolu roślinnego, co najmniej 0,024% wag. magnezu, co najmniej 0,038% wag. wapnia, i co najmniej 0,19% wag. potasu w stosunku do całkowitej wagi produktu.
47. Produkt żywnościowy według zastrz. 44, znamienny tym, że jest nim produkt taki jak kiełbasa lub produkt z mięsa mielonego, zawierający 0,1-10% wag. sterolu/stanolu roślinnego, 0,01-1,5% wag. magnezu, 0,01-1,5% wag. wapnia, i 0,1-1,5% wag. potasu w stosunku do całkowitej wagi produktu.
48. Produkt według zastrz. 47, znamienny tym, że zawiera co najmniej 1% wag. sterolz/stanclz roślinnego, co na-mnie- 0,016% wag. magnezu, co nąjmnie- 0,050% wag. wapnia, i co najmniej 0,20% wag. potasu w stosunku do całkowitej wagi produktu.
49. Produkt żywnościowy według zastrz. 44, znamienny tym, że jest nim mieszanina oleju roślinnego i masła, zawierająca 0,5-15% wag. sterclz/stjnolz roślinnego, 0-0,4% wag. magnezu, 0-1% wag. wapnia, i 0-1% wag. potasu w stosunku do całkowitej wagi produktu.

188 760
50. Produkt żywnościowy według zastrz. 49, znamienny tym, że zawiera co najmniej 0,5% wag. sterolu/stanolu roślinnego, co najmniej 0,024% wag. magnezu, co najmniej 0,044% wag. wapnia, i co najmniej 0,29% wag. potasu w stosunku do całkowitej wagi produktu.
51. Produkt żywnościowy według zastrz. 44, znamienny tym, że jest nim dressing do sałatek zawierający 0,5-8% wag. sterolu/stanolu roślinnego, 0-3% wag. magnezu, 0-3% wag. wapnia, a 0-3% wag. potasu w stosunku do całkowitej wagi produktu.
52. Produkt żywnościowy według zastrz. 51, znamienny tym, że zawiera co najmniej 0,5% wag. sterolu/stanolu roślinnego, co najmniej 0,012% wag. magnezu, co najmniej 0,022% wag. wapnia, i co najmniej 0,15% wag. potasu w stosunku do całkowitej wagi produktu.
53. Produkt żywnościowy według zastrz. 44, znamienny tym, że jest nim majonez zawierający 0,5-15% wag. sterolu/stanolu roślinnego, 0-3% wag. magnezu, 0-3% wag. wapnia, i 0-3% wag. potasu w stosunku do całkowitej wagi produktu.
54. Produkt żywnościowy według zastrz. 53, znamienny tym, że zawiera co najmniej 0,5% wag. sterolu/stanolu roślinnego, co najmniej 0,012% wag. magnezu, co najmniej 0,022% wag. wapnia, i co najmniej 0,15% wag. potasu w stosunku do całkowitej wagi produktu.
55. Produkt żywnościowy według zastrz. 44, znamienny tym, że jest nim jogurt zawierający 0,2-10% wag. sterolu/stanolu roślinnego, 0,1-3% wag. magnezu, 0,1-3% wag. wapnia, i 0,1-3% wag. potasu w stosunku do całkowitej wagi produktu.
56. Produkt żywnościowy według zastrz. 55, znamienny tym, że zawiera co najmniej 0,14% wag. magnezu w stosunku do całkowitej wagi produktu.

Przedmiotem niniejszego wynalazku jest sposób wytwarzania kompozycji stanowiącej przyprawę do żywności i/lub składnik żywności, sposób wytwarzania produktów żywnościowych przeznaczonych do bezpośredniego spożycia, kompozycja stanowiąca przyprawę spożywczą i/lub składnik żywności, zastosowanie kompozycji stanowiącej przyprawę spożywczą do wytwarzania produktów żywnościowych oraz produkt żywnościowy przeznaczony do bezpośredniego spożycia.