PL202074B1 - Rozrusznik - Google Patents

Abstract

Przedmiotem silnika spalinowego, posiadaj a rozrusznik wa lek nap edzany tym silnikiem rozrusznika, przy czym na wa lku nap edzaj acym usytuowany jest trzpie n zabierakowy wa lka nap edzanego, a wa lek nap edzaj acy ma przesuwny w kierunku swojej osi wzd luznej wa lek nap edzany, zaopa- trzony w z ebnik wz ebiany w wieniec z ebaty silnika spalino- wego, przy czym przesuw wa lka nap edzanego dla zaz ebie- nia si e z ebnika z wie ncem z ebatym nast epuje za pomoc a elementu znajduj acego si e na stojanie silnika rozrusznika, wychylnego wokó l osi silnika podczas zasilania pr adem silnika rozrusznika, charakteryzuj acy si e tym, ze na ele- mencie stojana, korzystnie w postaci rury biegunowej (9), znajduje si e co najmniej jedno rami e (55), za s na trzpieniu zabierakowym (31) wa lka nap edzanego (33) u lozyskowana jest odstaj aca w kierunku promieniowym tarcza (63) obro- towa wokó l osi trzpienia zabierakowego (31), przy czym tarcza (63) posiada minimum jedn a, skierowan a do rury biegunowej (9) osiow a wypuk losc (77), i przy czym w ob- szarze ka zdej wypuk losci (77) tarczy (63) na nieruchomym lozysku po srednim (25) znajduje si e osiowy wyst ep (79) zwrócony do tarczy (63), który zaopatrzony jest w pro- wadnic e (81), wzd lu z której slizga si e wypuk losc (77) tarczy (63), i przez to ruch wychylny elementu stojana jest zamienny na ruch osiowy dzia laj acy bezpo srednio na wa lek nap edzany (33). PL PL PL PL

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest rozrusznik do silnika spalinowego, który posiada silnik rozrusznika, napędzany przez silnik rozrusznika wałek napędzający i znajdujący się w połączeniu roboczym z wałkiem napędzającym przesuwny w kierunku osi podłużnej wałek napędzany, który jest zaopatrzony w zębnik wchodzący w zazębienie z wieńcem zębatym silnika spalinowego, przy czym przesuw wałka napędzanego w celu zazębienia zębnika z wieńcem zębatym następuje za pomocą elementu znajdującego się na stojanie silnika rozrusznika, który przy zasilaniu prądem silnika rozrusznika jest poddawany ruchowi wychylnemu wokół osi silnika.

Jako rozruszniki do silników spalinowych szeroko rozpowszechnione są tak zwane rozruszniki ze sprzęganiem śrubowo-sprężynowym. Te rozruszniki ze sprzęganiem śrubowo-sprężynowym są wyposażone w elektryczny silnik rozrusznika, którego wałek napędzający współdziała z wałkiem napędzanym, przesuwnym w kierunku jego osi podłużnej. Wałek napędzany na końcu oddalonym od silnika rozrusznika jest zaopatrzony w gwint stromy, na którym jest umieszczony obrotowo i przesuwnie trzpień zabierakowy wałka napędzanego. Ten trzpień zabierakowy wałka napędzanego jest połączony z zębnikiem posiadającym trzpień za pomocą sprzęgła jednokierunkowego. W wyniku włączenia silnika rozrusznika wałek napędzany z trzpieniem zabierakowym, sprzęgło jednokierunkowe i trzpień zębnika są w ten sposób podporządkowane, że zębnik zazębia się z kołem zębatym silnika spalinowego. Mechaniczne działanie wzębiania się następuje z zasady za pomocą mechanicznego przekaźnika, który dodatkowo przejmuje zwykle także funkcję włączania silnika rozrusznika. Ta kombinacja funkcji włączania i wzębiania wymaga wbudowania przekaźnika rozrusznika w rozrusznik. Ponieważ rozrusznik jest umieszczony w obszarze deformacji pojazdu, podczas wypadku występuje niebezpieczeństwo, że części przekaźnika rozrusznika znajdujące się pod napięciem zetkną się z nadwoziem znajdują cym się w potencjale masy i w ten sposób dojdzie do zwarcia. Przedstawiony wcześniej rozrusznik jest znany, na przykład z niemieckiego opisu nr DE 196 25 057 Cl.

Rozrusznik, w którym nie wykorzystano przekaźnika rozrusznika, który przejmuje funkcję wzębiania rozrusznika stanowi podstawę starszego niemieckiego zgłoszenia nr 100 16 706.3. Ten rozrusznik działa na zasadzie tak zwanego sprzęgania śrubowo-hamulcowego. Silnik rozrusznika posiada rurę biegunową, która przy zasilaniu silnika prądem wykonuje ruch wychylny wokół osi silnika. Dzięki temu ruchowi wychylnemu rury biegunowej zostaje wprawiony w ruch mechanizm hamulcowy, który wywiera moment hamujący na trzpień zabierakowy wałka napędzanego. Ten moment hamujący powoduje, że trzpień zabierakowy jest napędzany za pomocą gwintu stromego od wałka napędzającego silnika, tak że zębnik rozrusznika zazębia się z wieńcem zębatym silnika spalinowego. W wykonaniach na podstawie starszego niemieckiego zgłoszenia urządzenie hamulcowe składa się albo z bę bna hamują cego po łączonego z trzpieniem zabierakowym, do którego jest dociskany klin hamują cy, albo składa się z zapadki, która jest przesuwna w kierunku tarczy połączonej siłą tarcia z trzpieniem zabierakowym, przy czym dzięki połączeniu kształtowemu zapadki z tarczą, na trzpień zabierakowy wywierany jest moment hamujący. Zmiana położenia zarówno klina hamującego, jak i zapadki wymaga skierowanej w kierunku promieniowym względem trzpienia zabierakowego siły, która jest wyprowadzana z ruchu wychylnego rury biegunowej za pomocą mechanizmu.

Przedmiotem wynalazku jest rozrusznik silnika spalinowego, posiadający silnik rozrusznika, wałek napędzający napędzany tym silnikiem rozrusznika, przy czym na wałku napędzającym usytuowany jest trzpień zabierakowy wałka napędzanego, a wałek napędzający ma przesuwny w kierunku swojej osi wzdłużnej wałek napędzany, zaopatrzony w zębnik wzębiany w wieniec zębaty silnika spalinowego, przy czym przesuw wałka napędzanego dla zazębienia się zębnika z wieńcem zębatym następuje za pomocą elementu znajdującego się na stojanie silnika rozrusznika, wychylnego wokół osi silnika podczas zasilania prądem silnika rozrusznika, charakteryzujący się tym, że na elemencie stojana, korzystnie w postaci rury biegunowej, znajduje się co najmniej jedno ramię, zaś na trzpieniu zabierakowym wałka napędzanego ułożyskowana jest odstająca w kierunku promieniowym tarcza obrotowa wokół osi trzpienia zabierakowego, przy czym tarcza posiada minimum jedną, skierowaną do rury biegunowej osiową wypukłość i przy czym w obszarze każdej wypukłości tarczy na nieruchomym łożysku pośrednim znajduje się osiowy występ zwrócony do tarczy, który zaopatrzony jest w prowadnicę, wzdłuż której ślizga się wypukłość tarczy, i przez to ruch wychylny elementu stojana jest zamienny na ruch osiowy działający bezpośrednio na wałek napędzany.

Na wałku napędzanym znajduje się tarcza, wystająca zasadniczo w kierunku promieniowym podparta osiowo w kierunku przesuwu przeciwnie do siły sprężyny.

PL 202 074 B1

Z kolei na rurze biegunowej jest umieszczona prowadnica lub człon prowadzący. Rura biegunowa należąca do stojana silnika rozrusznika jest wychylna wokół osi silnika i współpracuje z elementem sprężystym, przeciwdziałającym momentowi obrotowemu wywieranemu na rurę biegunową powstającemu podczas zasilania silnika prądem.

Natomiast między tarczą i korpusem rozrusznika jest osadzony element sprężysty, który wywiera na tarczę i tym samym na wałek napędzany siłę sprężyny przeciwną do kierunku przesuwu.

Wałek napędzający napędza wałek napędzany za pomocą gwintu stromego.

Według wynalazku wskazano środki, które ruch wychylny elementu stojana wokół osi silnika powstający przy zasilaniu prądem silnika rozrusznika zamieniają bezpośrednio na ruch w kierunku osiowym działający na wałek napędzany. Dzięki temu wynalazkowi można zrezygnować z przekaźnika rozrusznika, który wywołuje przesuw wałka napędzanego w celu wzębienia. Ponadto zamianę ruchu wychylnego elementu rozrusznika na ruch w kierunku osiowym działający na wałek napędzany można przeprowadzić za pomocą bardzo prostych środków technicznych.

Korzystne wykonanie dla zamiany ruchu wychylnego elementu stojana na ruch w kierunku osiowym wałka napędzanego może polegać na tym, że przewidziana jest prowadnica i prowadzony w kierunku podłużnym człon prowadzący, przy czym prowadnica lub człon prowadzący znajduje się w połączeniu roboczym z przesuwnym w kierunku osiowym wałkiem napę dzanym i człon prowadzący lub prowadnica jest umieszczony na części rozrusznika nie poruszającej się w kierunku osiowym z wał kiem napę dzanym. Element stojana jest połączony roboczo z prowadnicą lub z czł onem prowadzącym w ten sposób, że przy ruchu wychylnym elementu stojana człon prowadzący ślizga się wzdłuż prowadnicy. Prowadnica i człon prowadzący są ukształtowane w ten sposób, że dzięki ślizganiu się członu prowadzącego w kierunku podłużnym po prowadnicy wałek napędzany wykonuje ruch w kierunku osiowym. W celu zmniejszenia tarcia między prowadnicą i członem prowadzącym mogą być włożone, na przykład kulki lub rolki.

Tarcza wystająca zasadniczo w kierunku promieniowym jest w korzystny sposób tak podparta na wałku napędzanym, że jest ona obracalna wokół osi wałka napędzanego i podparta osiowo w kierunku przesuwu przeciwnie do siły sprężyny. Ta siła sprężyny wspomaga wzębianie się zębnika rozrusznika w wieniec zębaty silnika spalinowego.

Element stojana może być w ten sposób połączony połączeniem kształtowym i/lub połączeniem siłowym z tarczą, że przy ruchu wychylnym elementu stojana człon prowadzący znajdujący się na tarczy ślizga się w kierunku podłużnym po prowadnicy wznoszącej się w kierunku przesuwu wałka napędzanego i przy tym tarcza z wałkiem napędzanym wykonuje ruch w kierunku osiowym.

Prowadnica lub człon prowadzący mogą być umieszczone, na przykład na elemencie stojana.

Element stojana w korzystny sposób składa się z rury biegunowej należącej do stojana, która jest wychylna wokół osi silnika, przy czym może być do dyspozycji element sprężysty, który przeciwdziała działającemu na rurę biegunową momentowi obrotowemu powstającemu podczas zasilania prądem.

Korzystne jest to, że między tarczą i korpusem rozrusznika jest umieszczony element sprężysty, który działa na tarczę i tym samym na wałek napędzany siłą sprężyny przeciwnie do kierunku przesuwu. Ten element sprężysty wspomaga wyzębienie się rozrusznika.

W korzystny sposób, w rozruszniku według wynalazku wałek napędzany jest napędzany przez wałek napędzający za pomocą gwintu stromego.

Przedmiot wynalazku w kilku przykładach wykonania jest uwidoczniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój podłużny rozrusznika, fig. 2, fig. 3 i fig. 4 przedstawiają trójwymiarowo szczegół rozrusznika w różnych położeniach rury biegunowej i wałka napędzanego, a fig. 5 przedstawia szczegół tarczy umieszczonej na wałku napędzanym z wsuwającym się w nią ramieniem rury biegunowej.

Przedstawiony na figurze w postaci przekroju podłużnego rozrusznik składa się z dwuczęściowego korpusu, przy czym pierwsza część korpusu 1 zawiera silnik rozrusznika a druga część korpusu 3 mieści w sobie łożysko napędowe rozrusznika. Silnik rozrusznika składa się w znany sposób ze stojana 5 i ułożyskowanego w nim obrotowo wirnika 1. Stojan 5 posiada rurę biegunową 9 i umieszczone w niej bieguny stojana 11 wykonane jako magnesy trwałe. Rura biegunowa 9 tworzy strumień odwrotny dla biegunów stojana 11, które umieszczone są koncentrycznie wokół wirnika 1. Wirnik 1 mieści w sobie wałek silnika 13, który połączony jest z pakietem blach w sposób uniemożliwiający ich obrót. W nie przedstawionych rowkach pakietu blach jest umieszczone jedno lub kilka uzwojeń wirnika.

PL 202 074 B1

Wałek silnika 13 wychodzący z silnika rozrusznika jest połączony z przekładnią, korzystnie z przekładnią planetarną 15. Wałek silnika 13 napędza przy tym koło słoneczne 17 i koło słoneczne współpracuje z satelitami 19 i 21, które z kolei odtaczają się po kole o uzębieniu wewnętrznym 23. Koło o uzębieniu wewnętrznym 23 jest połączone z łożyskiem pośrednim 25. Satelity 19 i 21 są zamocowane w jarzmie 27. Łożysko pośrednie 25 jest umiejscowione w sposób uniemożliwiający jego obrót w korpusie 3 rozrusznika. Jarzmo 27 jest połączone w sposób uniemożliwiający obrót, na przykład w jedną część z wałkiem napędzającym 29.

Na wałku napędzającym 29 jest osadzony trzpień zabierakowy 31 wałka napędzanego 33. Wałek napędzający 29 i trzpień zabierakowy 31 są ze sobą połączone za pomocą gwintu stromego 35. Ten gwint stromy łączący ze sobą wałek napędzający 29 i trzpień zabierakowy 31 stanowi tak zwany mechanizm wzębiający. Trzpień zabierakowy 31 przechodzi w pierścień zewnętrzny 37 sprzęgła jednokierunkowego 39. Pierścień zewnętrzny 37 sprzęgła jednokierunkowego 39 za pomocą nie przedstawionego korpusu ciernego napędza pierścień wewnętrzny 41, który jest połączony z trzpieniem zębnika 43 wałka napędzanego 33. Na swoim końcu skierowanym na zewnątrz z korpusu 3 rozrusznika trzpień zębnika 43 jest zaopatrzony w zębnik 45. Przy obracającym się wałku silnika 13 trzpień zębnika 43 za pomocą wykonanego jako gwint stromy 35 mechanizmu wzębiania między wałkiem napędzającym 29 i wałkiem napędzanym 33 uzyskuje przesuw w ten sposób, że zębnik 45 wzębia się w wieniec zębaty 47 nie przedstawionego silnika spalinowego. Proces wzębiania i proces wyzębiania są jeszcze szczegółowo opisane w dalszej części tekstu.

W przykładzie wykonania przedstawionym na fig. 1 wałek napędzający 29 jest obrotowo ułożyskowany wewnątrz wałka napędzanego 33 za pomocą dwóch łożysk 49 i 51, umieszczonych jedno za drugim w kierunku osiowym. A ponadto wałek napędzany 33 jest ułożyskowany obrotowo wokół swojej osi podłużnej w części korpusu 3_za pomocą łożyska 53.

Rura biegunowa 9 silnika rozrusznika jest wychylna wokół osi silnika, wałka silnika 13, o ustalony kąt około 10° do 30°. Na rurze biegunowej 9 znajduje się jedno lub kilka - korzystnie trzy - ramiona 55, które rozciągają się do wnętrza części korpusu 3, w której znajduje się przekładnia do napędu wałka napędzanego 33. Każde z ramion 55 rury biegunowej 9 jest prowadzone za pomocą wgłębienia 57 w kształcie wnęki na zewnętrznym obwodzie łożyska pośredniego 25 umieszczonego w sposób uniemożliwiający jego obrót w części korpusu 3. Każde wgłębienie 57 w kształcie wnęki w łożysku pośrednim 25 posiada dwa zderzaki 59 i 61, które ograniczają ruch wychylny rury biegunowej 9 wokół osi silnika. Wgłębienie 57 w kształcie wnęki w łożysku pośrednim 25 z jego obydwoma zderzakami 59 i 61 oraz prowadzone w nim ramię 55 rury biegunowej 9 przedstawiono za pomocą rzutów perspektywicznych szczegółu rozrusznika na fig. 2, fig. 3 i fig. 4.

Gdy tylko silnik rozrusznika jest zasilany prądem, w wyniku sił elektromagnetycznych występujących między wirnikiem i stojanem na rurę biegunową 9 działa moment obrotowy, dzięki czemu rura biegunowa 9 jest obracana wokół osi silnika w określonym kierunku, na przykład w kierunku zgodnym z kierunkiem ruchu wskazówek zegara. Przewidziany jest nie przedstawiony na rysunku element sprężysty, który przeciwdziała temu momentowi obrotowemu rury biegunowej 9. Element sprężysty może być wbudowany, na przykład w łożysko pośrednie 25. Wartość momentu obrotowego działającego na rurę biegunową 9 zależy od wielkości prądu płynącego przez uzwojenie wirnika.

Tarcza 63 wystająca zasadniczo w kierunku promieniowym jest podparta w ten sposób na trzpieniu zabierakowym 31 wałka napędzanego 33, że jest ona obracalna wokół osi trzpienia zabierakowego 31 wałka napędzanego 33. Tarcza 63 jest zabezpieczona przed osiowym przesunięciem przeciwnym do kierunku przesuwu wałka napędzanego 33. Odbywa się to, na przykład za pomocą pierścienia oporowego 65 osadzonego na trzpieniu zabierakowym 31, do którego przylega tarcza 63. Pierścień oporowy 65 jest zabezpieczony przed osiowym przesunięciem przeciwnym do kierunku przesuwu wałka napędzanego 33 za pomocą pierścienia osadczego sprężynującego 67. Po stronie tarczy 63 zwróconej do sprzęgła jednokierunkowego 39 na trzpieniu zabierakowym 31 jest osadzony pierścień oporowy 69, który jest dociskany do tarczy 63 przez sprężynę 71 opierającą się o pierścień zewnętrzny 37 sprzęgła jednokierunkowego 39. Ta sprężyna, z uwagi na jej funkcję podczas zazębiania się zębnika 45 z wieńcem zębatym 47, jest w dalszej części tekstu nazywana sprężyną wrębiającą 71. Między tarczą 63 i częścią korpusu 3 jest osadzona następna sprężyna 73, która jak sprężyna wzębiająca 71 wywiera nacisk na tarczę 63 i tym samym na wałek napędzany 33 przeciwnie do kierunku przesuwu wałka napędzanego 33. Ta druga sprężyna 73 poniżej jest nazwana sprężyną wyzębiającą, ponieważ wspomaga ona wyzębienie zębnika 45 z wieńca zębatego 47. Wspomniane wcześniej siły wzębiające lub siły wyzębiające mogą być wytworzone także za pomocą innych elementów

PL 202 074 B1 sprężystych, które są umieszczone w innych miejscach rozrusznika niż przedstawiono na figurach rysunku. Sprężyna wyzębiająca 73 mogłaby być także osadzona, na przykład między trzpieniem zębnika 43 przesuwnego w kierunku osiowym wałka napędzanego 33 i końcem od strony zębnika ustalonego w kierunku osiowym wałka napędzającego 29.

Proces wzębiania zostanie teraz opisany za pomocą fig. 2, fig. 3 i fig. 4, które przedstawiają różne stadia procesu wzębiania.

Tarcza 63 posiada na swoim obrzeżu zewnętrznym dla każdego ramienia 55 rury biegunowej wybranie 75, które jest zwymiarowane w ten sposób, że każde poszczególne ramię 55 rury biegunowej 9 w kierunku promieniowym nie ma swobody działania, ale w którym ramię 55 jest przesuwne w kierunku osiowym. A zatem możliwe jest, że podczas ruchu wychylnego rury biegunowej 9 tarcza 63 obraca się wspólnie z nią na trzpieniu zabierkowym 3, ale tarcza 63 może być przesunięta względem rury biegunowej 9 w kierunku osiowym. Tarcza 63 ma co najmniej jedną wypukłość 77 skierowaną w kierunku osiowym do rury biegunowej 9. W obszarze każdej wypukłości 77 tarczy 63 na nieruchomym łożysku pośrednim 25 znajduje się osiowy występ 79 zwrócony do tarczy 63. Występ 79 jest zaopatrzony w prowadnicę 81, wzdłuż której wypukłość 77 tarczy 63 może się ślizgać, przy czym wypukłość 77 i prowadnica 81 są ukształtowane w ten sposób, że tarcza 63 uzyskuje przesuw, jeśli jej wypukłość 67 ślizga się wzdłuż prowadnicy 81.

Na fig. 2 przedstawiono rozrusznik w jego położeniu spoczynkowym, gdy silnik rozrusznika nie jest zasilany prądem. Wtedy na rurę biegunową 9 nie działa jeszcze żaden moment obrotowy i przylega ona do lewego zderzaka 59 wgłębienia 57 w kształcie wnęki łożyska pośredniego 25. W tym położeniu spoczynkowym wałek napędzany 33 wraz z umieszczoną na nim tarczą 63 jest w takim stopniu odsunięty w tył w kierunku silnika rozrusznika, że wypukłość na tarczy 63 przylega do łożyska pośredniego 25. Jeśli teraz silnik rozrusznika zostanie zasilony prądem, rura biegunowa 9 zostaje poddana działaniu momentu obrotowego, który w przykładzie wykonania przedstawionym na fig. 2, fig. 3 i fig. 4 patrząc od końca rozrusznika od strony zębnika jest skierowany w kierunku zgodnym z kierunkiem ruchu wskazówek zegara. Wraz z rosnącym prądem silnika rura biegunowa 9 wychyla się ze swoim ramieniem 55 w kierunku do drugiego zderzaka 61 zagłębienia 57 w kształcie wnęki przyporządkowanego każdemu ramieniu 55 w łożysku pośrednim 25.

Jak ilustruje to fig. 3, każde ramię 55 rury biegunowej 9 w swoim ruchu wychylnym zabiera tarczę 63, przy czym wypukłość 77 tarczy 63 ślizga się w kierunku podłużnym po prowadnicy 81 nieruchomego występu 79 na łożysku pośrednim 25 i wspólnie z wałkiem napędzanym 33 doznaje przesuwu w kierunku wieńca zębatego 47 silnika spalinowego. W ten sposób wałek napędzany 33 początkowo zostaje przesunięty naprzód w taki stopniu, aż zęby zębnika 45 rozrusznika zetkną się z zębami wieńca zębatego 45 silnika spalinowego. Za pomocą gwintu stromego 35 między wałkiem napędzającym 45 i trzpieniem zabierkowym 31 wałek napędzany 33 wraz z wieńcem zębatym 47 przeciwnie do siły sprężyny wzębiającej 71 jest z kolei poruszany do przodu i obrócony w takim stopniu, aż zęby zębnika 45 dostaną się we wręby międzyzębne w wieńcu zębatym 47 silnika spalinowego i dzięki dalszemu napędowi wałka napędzanego dochodzi do wzębienia zębnika 45 w wieniec zębaty 47. Tym samym zostaje zakończony przesuw wałka napędzanego 33.

Na fig. 3 przedstawiono położenie rury biegunowej 9 i tarczy 63 w tym położeniu wzębienia. W wyniku dalszego ruchu wychylnego rury biegunowej 9 aż do zderzaka 61 wgłębienia 57 w kształcie wnęki w nieruchomym łożysku pośrednim 25, tarcza 63 zostaje dociśnięta wstępnie przeciwnie do siły sprężyny wzębiającej 71 o tyle, aż jest ona przesunięta na powierzchnię czołową co najmniej jednego, rozprzestrzeniającego się w kierunku osiowym odsadzenia 83, ukształtowanego na łożysku pośrednim 25. W tym położeniu tarcza 63 zostaje zaryglowana wspólnie z wałkiem napędzanym 33. To położenie pokazano na fig. 4.

Po tym, gdy opisany wcześniej proces wzębiania został zakończony, silnik spalinowy jest obracany przez zębnik 45 wałka 33 napędzanego za pomocą silnika rozrusznika tak długo, aż silnik spalinowy podejmie samodzielną pracę. Wtedy zmniejsza się obciążenie silnika rozrusznika powodując, że prąd silnika zmniejsza się i wskutek tego moment obrotowy działający na rurę biegunową 9 maleje. Jeśli moment obrotowy wywierany na rurę biegunową 9_nie osiąga określonej wartości, wtedy przeważa siła nie przedstawionej na rysunku sprężyny odwodzącej rurę biegunową, tarcza 63 zostaje odryglowana i sprężyna wyzębiająca 73 naciska tarczę 63 wraz z wałkiem napędzanym 33 w kierunku silnika rozrusznika. Przy tym tarcza 63 prowadzona przez prowadnicę 81 na nieruchomym występie 79 jest obracana wraz z rurą biegunową 9 przeciwnie do kierunku ruchu wskazówek zegara dopóty, dopóki rura biegunowa 9 za pomocą swoich ramion 55 zostanie wychylona z powrotem do zderzaka

PL 202 074 B1 każdorazowego zagłębienia 57 w kształcie wnęki w łożysku pośrednim 35. Podczas tego procesu zębnik 45 znów wyzębia się z wieńca zębatego 47 silnika spalinowego. Ten proces wyzębiania rozpoczyna się także wtedy, gdy prąd silnika rozrusznika zostaje wyłączony, na przykład w wyniku zwolnienia nacisku na klucz wyłącznika zapłonu.

W pewnym wariancie konstrukcyjnym przewidziano, że tarcza 63 i łożysko pośrednie 25 są wykonane nieco inaczej. Podczas gdy tam odsadzenie 83 wystaje do środka w otworze tarczy 63 i stanowi zderzak w kierunku promieniowym dla otworu w tarczy 63, w drugim przykładzie wykonania przewiduje się, że z jednej strony otwór wykonany jako nieznacznie wygięty otwór podłużny w tarczy 63 jest umieszczony między dwiema wypukłościami 77. Z drugiej strony przewiduje się, że odsadzenie 83 odpowiednio nie jest umieszczone w obszarze prowadnicy 81, lecz na stronie czołowej w kierunku występu 79.

Pojedyncze odsadzenie 83 jest teraz wykonane jako kołek rozprzestrzeniający się od występu 79 w kierunku osiowym. Ten kołek jest wykonany jako kołek z metalu i wciśnięty w łożysko pośrednie 25. Kołek ten cechuje się wysoką odpornością na ścieranie i zamiast tego może być także wtryskiwany z łożyskiem pośrednim 25. Ponadto kołek wykonany korzystnie ze stali może także być poddany działaniu ultradźwięków przy użyciu sposobu łączenia za pomocą ultradźwięków lub też może być wkręcony.

Ponieważ odsadzenie przy jego wykonaniu z metalu jest odporne na ścieranie, tarcza 63 może być cieńsza, dzięki czemu wynikają korzyści z mniejszego ciężaru i zmniejszonego masowego momentu bezwładności.

Odmiennie od przykładu wykonania przedstawionego na fig. 1 do fig. 4 zamiana ruchu wychylnego rury biegunowej 9 na ruch w kierunku osiowym wałka napędzanego 33 może być zrealizowana na wiele różnych sposobów. Zasadniczo odbywa się ta zamiana za pomocą środków, które składają się z prowadnicy i ślizgającego się wzdłuż niej członu prowadzącego, przy czym prowadnica lub człon prowadzący znajdują się w połączeniu roboczym z przesuwnym w kierunku osiowym wałkiem napędzanym i człon prowadzący lub prowadnica jest umieszczony na części rozrusznika nie poruszającej się w kierunku osiowym z wałkiem napędzanym. Przy tym rura biegunowa 9 musi być w ten sposób połączona z prowadnicą lub z członem prowadzącym, że podczas ruchu wychylnego rury biegunowej 9 człon prowadzący ślizga się wzdłuż prowadnicy. Prowadnica i człon prowadzący muszą być w ten sposób ukształtowane, że w wyniku ślizgania się członu prowadzącego w kierunku podłużnym po prowadnicy wałek napędzany 33 wykonuje ruch w kierunku osiowym. W przykładzie przedstawionym na fig. 5, na której pokazano szczegół rury biegunowej 9 i tarczy 63 umieszczonej na wałku napędzanym 33, prowadnica jest utworzona przez ramię 55 rury biegunowej 9. Mianowicie obszar ramienia rury biegunowej 55, który rozprzestrzenia się w wybraniu 75 tarczy 63, posiada opadające w kierunku do tarczy 63 boki 85 i 87. Te boki 85 i 87 tworzą prowadnice dla występów 89 i 91 ograniczających wybranie 75. Jeśli rura biegunowa 9 zostanie wychylona, albo występ 89 ślizga się wzdłuż boku 85, albo występ 91 ślizga się wzdłuż boku 87 rury biegunowej 9, w wyniku czego tarcza 63 doznaje przesuwu. W celu zmniejszenia, hamowania występów 89 lub 91 na bokach 85 lub 87 rury biegunowej 9, występy 89 i 91 są zaokrąglone.

Dla zmniejszenia tarcia między wyżej opisanymi wykonaniami prowadnicy i członu prowadzącego, między obydwie te części mogą być włożone kulki lub rolki.

Claims (6)

1. Rozrusznik silnika spalinowego, posiadający silnik rozrusznika, wałek napędzający napędzany tym silnikiem rozrusznika, przy czym na wałku napędzającym usytuowany jest trzpień zabierakowy wałka napędzanego, a wałek napędzający ma przesuwny w kierunku swojej osi wzdłużnej wałek napędzany, zaopatrzony w zębnik wzębiany w wieniec zębaty silnika spalinowego, przy czym przesuw wałka napędzanego dla zazębienia się zębnika z wieńcem zębatym następuje za pomocą elementu znajdującego się na stojanie silnika rozrusznika, wychylnego wokół osi silnika podczas zasilania prądem silnika rozrusznika, znamienny tym, że na elemencie stojana, korzystnie w postaci rury biegunowej (9) znajduje się co najmniej jedno ramię (55), zaś na trzpieniu zabierakowym (31) wałka napędzanego (33) ułożyskowana jest odstająca w kierunku promieniowym tarcza (63) obrotowa wokół osi trzpienia zabierakowego (31), przy czym tarcza (63) posiada minimum jedną, skierowaną do rury biegunowej (9) osiową wypukłość (77), i przy czym w obszarze każdej wypukłości (77) tarczy (63) na

PL 202 074 B1 nieruchomym łożysku pośrednim (25) znajduje się osiowy występ (79) zwrócony do tarczy (63), który zaopatrzony jest w prowadnicę (81), wzdłuż której ślizga się wypukłość (77) tarczy (63), i przez to ruch wychylny elementu stojana jest zamienny na ruch osiowy działający bezpośrednio na wałek napędzany (33).

2. Rozrusznik według zastrz. 1, znamienny tym, że znajdująca się na wałku napędzanym (33) tarcza (63), wystająca zasadniczo w kierunku promieniowym jest podparta osiowo w kierunku przesuwu przeciwnie do siły sprężyny (11).

3. Rozrusznik według zastrz. 1, znamienny tym, że na rurze biegunowej (9) jest umieszczona prowadnica (85, 87) lub człon prowadzący.

4. Rozrusznik według zastrz. 1, znamienny tym, że rura biegunowa (9) należąca do stojana (5) silnika rozrusznika jest wychylna wokół osi silnika i współpracuje z elementem sprężystym, przeciwdziałającym momentowi obrotowemu wywieranemu na rurę biegunową (9) powstającemu podczas zasilania silnika prądem.

5. Rozrusznik według zastrz. 1, znamienny tym, że między tarczą (63) i korpusem (3) rozrusznika jest osadzony element sprężysty (73), który wywiera na tarczę (63) i tym samym na wałek napędzany (33) siłę sprężyny przeciwną do kierunku przesuwu.

6. Rozrusznik zastrz. 1, znamienny tym, że wałek napędzający (29) napędza wałek napędzany (33) za pomocą gwintu stromego (35).