Przedmiotem wynalazku jest zapalnik uderzeniowy, którego bezwladnik jest za¬ bezpieczony narzadami, przytrzymywany¬ mi za pomoca tulei tak dlugo w polozeniu zabezpieczajacym, dopóki sprezyna, dzia¬ lajaca na te tuleje, nie przezwyciezy sily odsrodkowej narzadów zabezpieczajacych i nie przestawi jej w polozenie pierwotne, przy czym na bezwladnik ten naciska o- sobna sprezyna.Narzady zabezpieczaj ace bezwladnik sa umieszczone w przesuwnej albo nieru¬ chomej tulei, która w chwili strzalu pod dzialaniem dodatniego przyspieszenia po¬ cisku przytrzymuje je w polozeniu zabez¬ pieczajacym. Gdy pocisk opuscil wylot lu*. fy, to tuleja zabezpieczajaca wskutek ha¬ mowania- ruchu pocisku i pod dzialaniem na narzady zabezpieczajace sily odsrodko¬ wej przesuwa sie do góry, czyli wykonywa pierwszy przesuw. W tulei zabezpieczaja¬ cej znajduja sie jeszcze inne narzady, któ¬ re zatrzymuja bezwladnik, wskutek tego odbezpieczenie bezwladnika nastepuje, gdy przy zmniejszeniu sie liczby obrotów po¬ cisku sprezyna, dzialajaca na tuleje za¬ bezpieczajaca, przezwycieza sile odsrod¬ kowa narzadów zabezpieczajacych i prze¬ stawia te tuleje w polozenie poczatkowe, czyli wykonuje drugi przesuw- 2Na rysunku przedstawiono kilka przy¬ kladów wykonania zapalnika wedlug wy¬ nalazku. v *.J Zapalnik wedlug fig. 1 posiada tuleje 1, umieszczona w nieruchomej tulei 2, do której jest ona dociskana za pomoca spre¬ zyny 3. W tulei 1 sa wykonane otwory dla kulek 4, opierajacych sie z jednej strony o kolnierz iglicy 5, na której jest osadzony bezwladnik 6, przyciskany do kolnierza iglicy sprezyna 7, a z drugiej zas strony — o wydrazenie tulei 2, Po zmniejszeniu sie dodatniego przyspieszenia pocisku kulki 4 pod dzialaniem sily odsrodkowej podnosza tuleje 1 w polozenie wedlug fig. 2, wsku¬ tek czego zostaje napieta sprezyna 3, a same wchodza w wydrazenie 9, przy czym sprezyna 7 przesuwa bezwladnik 6 z igli¬ ca 5 w dól az do oparcia sie kulek 10 o dolny koniec podluznych otworów 11 tu¬ lei 1. Przy uderzeniu pocisku o przeszkode iglica zbija splonke, poniewaz jest calko¬ wicie odbezpieczona.Gdy natomiast pocisk nie uderzy w cel, a liczba jego obrotów maleje, tak iz spre¬ zyna 3 przezwycieza sile odsrodkowa ku¬ lek 8 i przestawia tuleje 1 z powrotem w polozenie pierwotne, to bezwladnik 6 zo¬ staje zwolniony, a sprezyna 7 przesuwa go wraz z iglica w kierunku splonki zapalaja¬ cej, wskutek czego nastepuje samoczynne dzialanie zapalnika.W przykladzie wykonania wedlug fig. 3 i 4 tuleja 1 jest nieruchoma, a kulki za¬ bezpieczajace 4 sa w swych gniazdach u- nieruchomione za pomoca ruchomej tulei 2, naciskanej sprezyna 3. Po strzale pod dzialaniem sily odsrodkowej kulki 4 pod¬ nosza tuleje 2 w polozenie wedlug fig. 4, przy czym sprezyna 3 zostaje napieta. Kul¬ ki 8 przytrzymuja tuleje 2 w tym poloze¬ niu dopóty, dopóki sprezyna 3 nie prze¬ zwyciezy ich sily odsrodkowej i nie prze¬ stawi tulei 2 z powrotem w dolne poloze¬ nie, w którym kulki 8 wchodza w wydra¬ zenie 12 i zwalniaja bezwladnik 6, który pod naciskiem sprezyny 7 pociaga za soba iglice, która zbija splonke.W przykladzie wykonania wedlug fig. 5 i 6 ruchoma tuleja 2 opiera sie na kulkach 4, umieszczonych w otworach nieruchomej lulei. Po strzale kulki 4 pod dzialaniem si¬ ly odsrodkowej podnosza tuleje 2 do góry w polozenie wedlug fig. 6, przy czym igli¬ ca 5 zostaje odbezpieczona. Przy zmniej¬ szeniu sie liczby obrotów pocisku sprezyna 3 przezwycieza sile odsrodkowa kulek 8 i naciska na tuleje 2 w dól, wskutek czego kulki 10 pod dzialaniem sily odsrodkowej przesuwaja sie w bok w wydrazenie 12 i zwalniaja bezwladnik 6, który sprezyna 7 wraz z iglica przesuwa w kierunku splon¬ ki zapalajacej, powodujac samoczynne dzialanie zapalnika. Napiecie sprezyny 3 moze byc z zewnatrz regulowane, dzieki czemu moze byc zmieniany moment samo¬ czynnego zbijania splonki.Podobny jest równiez przyklad wyko¬ nania wedlug fig. 7 i 8. Róznica polega tylko na tym, ze przytrzymujace kulki 10 znajduja sie naprzeciw skosnego wydraze¬ nia 12 w tulei 2, wskutek czego sila od¬ srodkowa kulek 4 musi przezwyciezyc na¬ cisk sprezyny 3 oraz sile odsrodkowa ku¬ lek 10 (fig- 8). Poza tym dzialanie jest ta¬ kie same, jak w przykladzie wedlug fig- 5 i 6.Dalszy przyklad wykonania przedsta¬ wiaja fig. 9 i 10. Bezwladnik 6 jest pola¬ czony z tuleja 1 kulkami 10 i 13, wskutek czego nacisk sprezyny 3 na bezwladnik jest przenoszony na te tuleje, Pb strzale kulki 4 pod dzialaniem sily odsrodkowej podnosza tuleje 1, wskutek czego kulki 13 wysuwaja sie, a bezwladnik 6 moze sie ra¬ zem z kulkami 10 przesunac z powrotem.Przy zmniejszeniu sie liczby obrotów poci¬ sku kulki 4 powracaja w ich polozenie pierwotne, lecz zanim to polozenie osiagna, czyli wczesniej nitn zabezpiecza iglice, kul¬ ki 10 wchodza w wydrazenie 9, a zwolnio¬ ny bezwladnik 6 pod dzialaniem sprezyny — 2 —3 uderza w nasade iglicy, która zbija splonke zapalajaca.Podobny zapalnik przedstawiaja fig. 11 i 12. Za narzady unieruchomiajace tuleje 1 sluza w tym przypadku kulki 14, które pod dzialaniem sily odsrodkowej po strzale podnosza tuleje 1, wskutek czego moga sie wysunac kulki 4, zabezpieczajace iglice 5.Poza tym dzialanie nie rózni sie od dziala¬ nia poprzednich przykladów wykonania.Dalszy przyklad wykonania zapalnika przedstawiaja fig. 13 i 14. Bezwladnik 6 jest zabezpieczony za pomoca kulek 13, znajdujacych sie w otworach tulei 1, która opiera sie na kulkach 4, zabezpieczajacych iglice. Oprócz tego w bezwladniku 6 sa o- sadzone jeszcze kulki 10, wodzone w po¬ dluznych szczelinach 11 tulei 1. Naprzeciw kulek 13 sa w tulei 2 wykonane skosne po¬ wierzchnie 15. Tuleja, podnoszona dziala¬ niem sily odsrodkowej kulek 13, zabiera ze soba bezwladnik 6 az do wysuniecia sie z niego kulek 13, po czym bezwladnik przesuwa sie w dolne polozenie wedlug fig. 14f w którym kulki 10 znajduja sie w dolnym koncu szczelin 11 tulei 1. Podczas tych ruchów kulki 4 wysuwaja sie w bok, a iglica 5 zostaje odbezpieczona. Gdy licz¬ ba obrotów pocisku odpowiednio sie zmniejsza, to sprezyna 7 przezwycieza si¬ le odsrodkowa kulek 13 i przesuwa tule¬ je 1 z powrotem w dól, przy czym kulki 10 wchodza w wydrazenie 9. W ten sposób bezwladnik 6 zostaje zwolniony i uderza w iglice, która zbija splonke.Fig 15 i 16 przedstawiaja podobny za¬ palnik, w którym zamiast skosnych po¬ wierzchni 15 (fig. 13) jest wykonane stoz¬ kowe wydrazenie, w które wchodza kulki 13 przytrzymujace bezwladnik. Kulki 10 sa przestawione osiowo wzgledem kulek 13. Dzialanie jest takie same jak w po¬ przednich przykladach wykonania.Wedlug fig. 17 — 19 bezwladnik 6 jest przytrzymywany za pomoca kulek 10 i 13 o róznej srednicy, wchodzacych z jednej strony w bezwladnik, a z drugiej strony w otwory tulei 1, która po strzale pod dzia¬ laniem sily odsrodkowej tych kulek zosta¬ je podniesiona. Przy tym mniejsze kulki 13 odlaczaja sie od bezwladnika, natomiast wieksze kulki 10 przytrzymuja go tak dlu¬ go, az zmniejszy sie dzialajaca na nie si¬ la odsrodkowa wskutek zmniejszenia sie liczby obrotów pocisku (fig. 18), po czym kulki 10 wchodza w wydrazenie 9 i zwal¬ niaja bezwladnik 6.Wedlug fig. 20 — 22 tuleja 1 przytrzy¬ muje kulki 4 zabezpieczajace iglice. Bez¬ wladnik 6 jest z tuleja 1 polaczony kulka¬ mi 13. Tuleja 1 zostaje podniesiona pod dzialaniem sily odsrodkowej kulek 4 i 13 (fig. 21), przy czym zostaje przezwyciezo¬ ny nacisk sprezyny 7 i sila odsrodkowa ku¬ lek 10. Kulki 13 wysuwaja sie, natomiast kulki 10 wchodza na powierzchnie stoz¬ kowa 15 i przytrzymuja wskutek dzialania sily odsrodkowej bezwladnik 6 w górnym polozeniu az do przezwyciezenia tej sily przez nacisk sprezyny 7, po czym tuleja 1 wraz z bezwladnikiem powraca w poloze¬ nie pierwotne (fig. 22). Kulki 10 wysuwa¬ ja sie w wydrazenie 9 i zwalniaja bezwlad¬ nik 6.We wszystkich opisanych przykladach bezwladnik moze byc na dolnym koncu za¬ opatrzony w grot igliczny. Gdy wiec po¬ cisk nie uderza w cel, a odbezpieczenie bezwladnika przy dalszym locie pocisku nastepuje wskutek zmniejszenia sie licz¬ by jego obrotów (zmniejszenie sily odsrod¬ kowej), to splonka zapalajaca zostaje zbi¬ ta przez grot igliczny bezwladnika zupel¬ nie niezaleznie od oddzielnej iglicy, która w tym przypadku sluzy do zbijania splon¬ ki tylko przy uderzeniu pocisku w cel.Tuleja 1 wedlug fig. 23 — 25 przytrzy¬ muje kulki 4 zabezpieczajace iglice 5. Na bezwladnik 6 dziala sprezyna 7, której drugi koniec opiera sie o tuleje 1. Bez¬ wladnik 6 jest w polozeniu zabczptófczónyih' przytrzymywany przez kulki 13. Na dól-; - 3 —nym koncu bezwladnika 6 znajduje sie grot igliczny 17. Tuleja podnosi sie po strzale pod dzialaniem sily odsrodkowej kulek 13, przy czym kulki 4 odbezpiecza¬ ja wlasciwa iglice 5, a sprezyna 3 zostaje napieta (fig. 24). Jednoczesnie kulki 13 zwalniaja bezwladnik 6, który jednak przytrzymuja kulki 16 przesuniete ku srod¬ kowi. Gdy dzialanie zapalnika nie nasta¬ pilo wskutek uderzenia pocisku w cel, to przy dalszym locie pocisku, po zmniejsze¬ niu sie liczby jego obrotów, sprezyna 3 przezwycieza sile odsrodkowa kulek 13 i przesuwa tuleje 1 w polozenie pierwotne.Przy tym kulki 16 takze powracaja w swe polozenie pierwotne i zwalniaja bezwlad¬ nik 6, który pod dzialaniem sprezyny 7 uderza w splonke zapalajaca, przy czym wlasciwa iglica nie przesuwa sie. PL PL