PL31562B1 - - Google Patents

Description

Nitrylów kwasów arylooctowych o cha¬ rakterze cyjanku benzylowego nie stoso¬ wano dotychczas do wytwarzania pochod¬ nych piperydynowych.Stwierdzono, ze nitryle kwasów arylo¬ octowych z niepodstawiona grupa mety¬ lenowa mozna w sposób gladko przebie¬ gajacy przeprowadzac w zwiazki pipery- dynowe. Sposób wedlug wynalazku pole¬ ga na tym, ze nitryle kwasów aryloocto¬ wych kondensuje sie w obecnosci srodka, powodujacego odszczepianie sie chlorow¬ cowodoru, z aminami o wzorze X N — R, w którym litery X i Y oznaczaja grupe /?-chlorowcoalkylowa, a R oznacza reszte arylowa, alkylowa, aralkylowa lub cyklo- alkylowa.W ten sposób otrzymuje sie na przy¬ klad z dobra wydajnoscia nitryl kwasu 7-metylo -4-fetoylopipjeirydyno -4<-)karbono- wego przez kondensacje cyjanku benzylo¬ wego z metylodwu-(/?-chloroetylo)-amina w obecnosci sodu lub aktywnych zwiazków sodu, np. amidku sodu lub fenylku sodu.Nitryle kwasów piperydynokarbono- wych, otrzymane sposobem wedlug wy¬ nalazku niniejszego, mozna latwo prze¬ prowadzac w odpowiednie kwasy i estry.Zwiazki piperydynowe ' otrzymywane sposobem wedlug wynalazku sa po czesci jako takie cennymi lekarstwami, po czescimoga znalezc zastosowanie jako produkty posrednie przy wytwarzaniu nowych srod¬ ków leczniczych.Przyklad L Kwas 7-metylo-4-fenylopi- perydyno-4-karbonowy i jego pochodne.Mieszanine 156 czesci wagowych mc- tylodwu-(/^chloroetylo)-aminy, otrzyma¬ nej z dwuetanolometyloaminy za pomoca chlorku tionylu, 117 czesci wagowych cy¬ janku benzylowego i 600 czesci wagowych toluenu zadaje sie przy równoczesnym mieszaniu 80 czesciami wagowymi drob¬ no sproszkowanego amidku sodowego, którego dodaje sie porcjami, wynoszacymi mniej wiecej piata czesc calkowitej ilosci.Reakcja ' rozpoczyna sie natychmiast w temperaturze pokojowej. Temperature mieszaniny reakcyjnej utrzymuje sie przez chlodzenie lodem miedzy 30° — 40° C; gdy nie spostrzega sie juz wiecej samo- ogrzewania, dodaje sie dalsza porcje amidku sodu, która przy kazdym dodaniu znowu reaguje z wydzielaniem sie duzej ilosci ciepla reakcyjnego i amoniaku, ula¬ tniajacego sie w postaci gazu. Nastepnie ogrzewa sie mieszanine powoli do wrzenia i gotuje sie mniej wiecej w ciagu jednej godziny z zastosowaniem chlodnicy zwrot¬ nej. Po ostygnieciu oddziela sie wydzielo¬ ny chlorek sodowy przez wyklócanie z woda. Nastepnie luguje sie roztwór to- luenowy za pomoca rozcienczonego kwa¬ su solnego, a z tak otrzymanego wyciagu wydziela sie lugiem sodowym zwiazek za¬ sadowy w postaci oleju, który luguje sie eterem. Po wysuszeniu oddzielonego roz¬ tworu eterowego nad weglanem potasu roztwór ten poddaje sie destylacji; ni¬ tryl kwasu /-metylo-4-fenylopiperydyno- 4-karbonowego destyluje jako olej bez¬ barwny pod cisnieniem 4,5 mm Hg w tem¬ peraturze mniej wiecej 148° C (pod cisnie¬ niem 6 mm Hg w temperaturze mniej wie¬ cej 158° C). Po ostygnieciu olej ten krzep¬ nie calkowicie na mase krystaliczna o punkcie krzepniecia 53° C. Wydajnosc wynosi mniej'wiecej 135 czesci wagowych, tj. mniej wiecej 2/3 wydajnosci teoretycz¬ nej. Chlorowodorek otrzymanego nitrylu krystalizuje z alkoholu izopropylowego w postaci krysztalów bezbarwnych, roz¬ puszczajacych sie latwo w wodzie i wyka¬ zujacych punkt topnienia 221° — 222° C.Otrzymany nitryl zmydla sie najlepiej, ogrzewajac go w autoklawie do 190° — 200° C z roztworem wodorotlenku potaso¬ wego w alkoholu metylowym. Po odparo¬ waniu alkoholu metylowego rozpuszcza sie otrzymana sól w wodzie, a amfote- ryczny kwas i-metyk-4-fenylopiperydy- no-4-karbonowy wytraca sie w cieple w postaci grubokrystalicznego proszku przez dodawanie rozcienczonego kwasu mine¬ ralnego w takiej ilosci, aby znikl zasado¬ wy odczyn roztworu wzgledem fenolofta- leiny. Otrzymany kwas zawiera po wysu¬ szeniu na kapieli wodnej jeszcze jedna czasteczke wody krystalizacyjnej, która traci dopiero w temperaturze wyzszej.Kwas ten topnieje, rozkladajac sie, w tem¬ peraturze 299° C; mozna go latwo prze- krystalizowac z wody, przy czym roztwór wykazuje odczyn obojetny wzgledem pa¬ pierka lakmusowego. Otrzymany kwas rozpuszcza sie latwo w lugu sodowym i rozcienczonym kwasie solnym, trudniej zas — w roztworze weglanu sodowego.Z roztworu w wodorotlenku potasowco- wym mozna go wytracic za pomoca COi.W razie ogrzewania go ponad punkt top¬ nienia traci on powoli dwutlenek wegla i przetwarza sie w i-metylo-4-fenylopipe- rydyne, wrzaca pod cisnieniem 15 mm Hg w temperaturze 130° C, a pod cisnieniem zwyklym w temperaturze 255° — 260° C. -/-metylo-^-fenylopiperydyna stanowi rzadkoplynny olej bezbarwny. Chlorowo¬ dorek zwiazku tego stanowi po przekry- stalizowaniu z acetonu bezbarwne krysz¬ taly o punkcie topnienia 196° — 197° C rozpuszczajace sie latwo w wodzie.Chlorowodorek chlorobezwódnika kwa- — 2 —su /-metylo-4-fenylopiperydyno-4-karbQ- nowego mozna latwo otrzymac w postaci bezbairwnego proszku krystalicznego przez rozpuszczenie kwasu i-metylo-4-fenylopi- perydyno-4-karbonowego w chlorku tio- nylu i oddestylowanie nadmiaru rozpusz¬ czalnika; tak otrzymany chlorowodorek rozklada sie powoli przy ogrzewaniu do temperatury ponad 130° C.Przez traktowanie chlorowodorku chlorobezwodfriika kwasu alkoholami i aminami otrzymuje sie z dobra wydaj¬ noscia odpowiednie pochodne, z których wymienia sie tu przykladowo 'zwiazki na¬ stepujace: ©ster metylowy, którego chlo¬ rowodorek stanowi po przekrystalizowa¬ niu z acetanu bezbarwne krysztaly, które topnieja, rozkladajac sie, w temperaturze 202° C; ester etylowy, który stanowi pro- mienisto-krystaliczna bezbarwna mase, topniejaca w temperaturze 30° C i wrzaca w temperaturze 147° C pod cisnieniem 3 mm Hg, a chlorowodorek tego estru sta¬ nowi bezbarwny proszek krystaliczny o punkcie topnienia 187° — 188° C; ester butylowy, którego chlorowodorek po przekrystalizowaniu z estru octowego stanowi bezbarwne krysztaly o punkcie topnienia 161° —162° C; ester benzylowy, którego chlorowodorek stanowi po prze¬ krystalizowaniu z wody bezbarwne krysz¬ taly o punkcie topnienia 172° — 173° C, zawierajace wode krystalizacyjna; ester fe- nylowy, którego chlorowodorek stanowi po przekrystalizowaniu z alkoholu izopro¬ pylowego drobne bezbarwne igly o punk¬ cie topnienia 208° — 209° C; ester /?-d!wu- etyloaminoetylowy, który stanowi bez¬ barwny olej, wrzacy pod cisnieniem i mm Hg w temperaturze mniej wiecej 163° C, a dwuchlorowodorek - tego estru stanowi bezbarwny proszek krystaliczny o punkcie topnienia 181° — 182° C; amid kwasu /;-meftylo - 4 - fenylópiperydyno - 4- karbonó- wego, który stanowi krysztaly bezbarwne, a chlorowodorek tego amidu stanowi po przekrystalizowaniu z alkoholu bezbarw¬ ne krysztaly o punkcie topnienia 235° C; dwuetyloamid kwasu /-metylo-4-fenylo- piperydy,no-4-karbonowego, który stano¬ wi olej, wrzacy pod cisnieniem 4 mm Hg w temperaturze 180° — 183° C, a jego chlorowodorek topnieje po przekrystalizo¬ waniu z estru octowego w temperaturze 180° — 182° C; /5-dwuetyloaminoetyloamid kwasu ./-metylo-4-fenylopiperydyno-4Jkar- bonowego, który wrze pod cisnieniem 1 mm Hg w temperaturze mniej wiecej 193° C, punkt topnienia tej zasady wynosi mniej wiecej 57° C; karbamid kwasu ./-me¬ tylo - 4 - fenylopiperydyno - 4 - karbonowego, który stanowi bezbarwny proszek krysta¬ liczny, topniejacy z rozkladem w tempe¬ raturze 225° — 227° C, Przyklad II. Kwas i-benzyIo-4-fenylo- piperydyno-4-karbonowy i jego pochodne.W celu wytwarzania benzylodwu-(/?- ohloroetylo) -aminy przemienia sie dwueta- noloamine z chlorkiem benzylowym na dwiu- etanollolbenzyloamine, stanowiaca ciecz cia- gliwa, która wrze pod cisnieniem 4 — 5 mm Hg w temperaturze 180°— 190° C. Otrzy¬ mana amina reaguje z nadmiarem chlorku tionylu, pr^y czym obie grupy wodorotleno¬ we zostaja zastapione chlorem. Ze zwiazku chlorowego uwalnia sie zasade przez doda¬ wanie lugu sodowego przy równoczesnym chlodzeniu, po czym zasade luguje sie ete¬ rem, a wyciag eterowy suszy nad weglanem potaisowym. Nastepnie oddestylowuje sie eter, pod koniec z zastosowaniem prózni, przy czym, pozostaje zasada w postaci sla¬ bo ibruinatno zabarwionego oleju. 117 czesci wagowych cyjanku benzylo¬ wego, 232 czesci wagowe benzylodwu- (^-chloroetylo)-aminy i 600 czesci wago¬ wych toluenu zadaje sie, mieszajac i chlo¬ dzac lodem, stopniowo 80 czesciami wago¬ wymi dirobno sproszkowanego amidku sodta tak, aby temperature utrzymywac w grani¬ cach 35° — 50° C. Nastepnie mieszanine ogrzewa sie powoli dlo wrzenia i gotuje — 3 —w ciagu jednej godziny z zastosowaniem chlodnicy zwrotnej. Po ostygnieciu dodaje sie rozcienczonego kwasu solnego z równo¬ czesnym wstrzasaniem, az do stalego odczy¬ nu kwasnego (próba na papierek koingo).Otrzymuje sie gesta papke krystaliczna, która odsacza sie pod cisnieniem z zastoso¬ waniem szerokiego filtru i wyzyma, po czym produkt przekrystalizowuje sie z alkoholu metylowego. Otrzymuje sie okolo 180 czesci wagowych chlorowodorku nitrylu kwasu 7- benizyloi-^-fenylopiperydyno-^-karfoonowego w postaci bezbarwnych igiel o punkcie top¬ nienia 259° — 260° C; ten punkt topnienia nie zmienia sie nawet i po dalszym prze- krystailizowaniu z wody, przy czym do roz¬ puszczenia jednej czesci soli nalezy zasto¬ sowac mniej wiecej 30 czesci wody wrzacej.Wolny nitryl kwasu i-benzylo-4-fenylc}pi- perydyno-4-karibonowego wytraca sie z go¬ racego wodnego roztworu jego chlorowo¬ dorku za pomoca weglanu sodowego; otrzy¬ many wolny nitryl topnieje w temperaturze 75° — 76° C. Zmydlanie go na kwas usku¬ tecznia; sie najlepiej pod cisnieniem w tem¬ peraturze 190° — 200° C za pomoca lugu rozpuszczonego w alkoholu metylowym.Kwas 7-benzylo-4-fenylopiperydyno-4- kanbonowy stanowi bezbarwny proszek kry¬ staliczny o punkcie topnienia 285°—286° C; rozpuszcza sie on latwo w rozcienczonym karasie solnym, trudniej — w nadmiarze rozcienczonego kwasu octowego i w amo¬ niaku. Chlorowodorek chlorobezwodinika kwasu tego tworzy sie latwo- przy rozpusz¬ czaniu kwasu w chlorku tionylu i po odpa¬ rowaniu nadmiaru rozpuszczalnika; chloro¬ wodorek chlorobezwodnika stanowi bez¬ barwny proszek krystaliczny. Wprowadza¬ jac go w reakcje z alkoholem etylowym otrzymuje sie chlorowodorek estru etylo¬ wego, ^stanowiacy po. przekrystalizowaniu z alkoholu igly, które topnieja, rozkladajac sie, w temperaturze 236° C; rozpuszcza sie miernie w wodzie zimnej i dosc latwo w wodzie goracej. Wolny chlorobezwodnik tego kwasu otrzymuje sie z wodnego roz¬ tworu soli chlorowodorowej przez wytraca¬ nie za pomoca weglanu sodowego i stanowi bezbarwny proszek krystaliczny o punkcie topnienia 73° — 74° C.Przez przemiane cyjanku benzylowego z dwu-(^-chloroetylo)-amina w roztworze toluenu za pomoca amidku sodu otrzymuje sie nitryl kwasu 4-fenylopiperydyno-4-kar- bonowego z niewielka tylko wydajnoscia.W celu wytwarzania kwasu 4-fenylopi- pe,rydyno-4-karbonowegOi i jego pochodnych mozna ze skutkiem o wiele lepszym stoso¬ wac jako substancje wyjsciowe chlorowo¬ dorowe sole kwasu i-benzylo-4-femylopipe- rydyno-4-karbonowego wzglednie jego po¬ chodnych i wstrzasac je w roztworze alko¬ holowym razem z palladem i wodorem, przy czym reszta benzylowa zostaje w spo¬ sób latwy usunieta z równoczesnym pochla¬ nianiem wodoru. W ten sposób otrzymuje sie np. z chlorowodorku 7-benzylo-4-feny- iopiperydyno-4-karboksyetylowego chloro¬ wodorek 4-fenylopiperydyno-4-karboksy- etylowy, który stanowi po przekrystalizo¬ waniu z estru octowego bezbarwny pro¬ szek krystaliczny o punkcie topnienia 133°—134° C, rozpuszczajacy sie bardzo latwo w wodzie.Przyklad III. Nitryl kwasu /-metylo- 4- (parametoksyfenylo) -piperydyno-4-kar- bonowego, Metylodwu- (/J-bromoetylo) -amine moz¬ na Otrzymywac z bromowodorku metylo¬ dwu- (/?-oksyetylo) -aminy przez traktowa¬ nie bromowodorem w temperaturze pod¬ wyzszonej; otrzymana sól bromowodorowa rozpuszcza sie w wodzie, po czym uwalnia sie za pomoca lugu sodowego' zasade, chlo¬ dzac intensywnie, i luguje ja toluenem.Roztwór toluenowy, który zostal wysuszo¬ ny nad weglanem potasowym i zawiera 123 czesci wagowych metylodwu- (/?-bromoety- lo) -aminy w 500 czesciach wagowych tolue¬ nu, zadaje sie 73 czesciami wagowymi cy¬ janku metoksybenzylowego. Nastepnie do- — 4 —daje sie, mieszajac i chlodzac tak, aby u- trzymac temperature w granicach 40° — 50° C, porcjami po mniej wiecej 5 g stop¬ niowo 42 czesci wagowe sproszkowanego amidku sodowego, po czym ogrzewa sie mieszanine powoli do wrzenia i gotuje z za¬ stosowaniem chlodnicy zwrotnej, az do ustania odszczepiania amoniaku. Dalsza przeróbke uskutecznia sie wedlug przykla¬ du L Otrzymany nitryl wrze w temperatu¬ rze 182° — 185° C pod cisnieniem 5 mm Hg i -stanowi prawie bezbarwny olej, który szybko i zupelnie krzepnie. Wydajnosc wy- noisi 63°/o wydajnosci teoretycznej. Gdy za¬ miast 123 czesci wagowych metylodwu- (/5-bromoetyloi)-aminy zastosuje sie 78 czesci wagowych metylo- (dwu-/?-chloro- etylo)-aminy i bedzie dalej postepowalo sie wedlug wskazówek powyzszych, to wy¬ dajnosc nitrylu jest jeszcze nieco lepsza.Przyklad IV. Nitryl kwasu 1, 3, 5-trój- metylo-4-fenylopiperydynokarbonowega Wprowadzajac tlenek propylenu w re¬ akcje z wodnym roztworem metyloaminy otrzymuje sie obok malej ilosci metylo- (/?-oksypropylo) -aminy, wrzacej pod cisnie¬ niem zwyklym w temperaturze 149°—152aC, glównie metylodwu- (/f-oksypropylo) -amine, wrzaca pod cisnieniem 7 mm Hg w tempe¬ raturze 102° — 103°C; stanowi ona bez¬ barwna ciecz. Dzialajac na amine te chlor¬ kiem tionylowym wytwarza sie chlorowodo¬ rek metylodwu - (/J-chloropropylo)-aminy.Chlorowodorek ten rozpuszcza sie w wo¬ dzie i uwalnia zasade w razie zadania wod¬ nego roztworu, z chlodzeniem intensywnym, lugiem sodowym. Nastepnie wylugowuje sie zasade toluenem, suszy oddzielony roz¬ twór toluenowy nad weglanem potasowym, a do dalszej przemiany stosuje sie roztwór toluenowy, zawierajacy w 500 czesciach wagowych toluenu 184 czesci wagowe me¬ tylodwu- (/?-chloropropylo) -aminy. Poi do¬ daniu 117 czesci wagowych cyjanku benzy¬ lowego dodaje sie powoli przy równoczes¬ nym mieszaniu i chlodzeniu 84 czesci wago¬ we sproszkowanego amidku sodu, utrzymu¬ jac temperature w granicach 35° — 40° C, po czym ogrzewa sie mieszanine reakcyjna powoli do wrzenia i gotuje ja w ciagu 2 go¬ dzin z zastosowaniem chlodnicy zwrotnej.Dalsza przeróbke uskutecznia sie wedlug przykladu I. Otrzymany w postaci slabo zólto zabarwionego oleju nitryl kwasu 1, 3, 5-trójmetylo-4-fenylopiperydyno-4- karbonowego wrze pod cisnieniem 6 mm Hg w temperaturze mniej wiecej 157° C; wy¬ dajnosc wynosi 90 czesci wagowych. Zmy- dlanie nitrylu na kwas karbonowy, np- za pomoca lugu potasowego, rozpuszczonego w alkoholu metylowym, i przez ogrzewanie do temperatury 200° C nastepuje trudniej i wolniej, niz zmydlanie nitrylu wedlug przykladu I. Otrzymany kwas 1, 3, 5-trój- metylo - 4-fenylopiperydyno- 4rkarbonowy krystalizuje z wody w postaci drobnych bialych igiel, które topnieja, rozkladajac sie, w temperaturze 291° C.Przyklad V, Nitryl kwasu /-metylo- 3, 5-dwumetoksymetylo-4 - fenylopiperydy- no-4-karibonowego.Metylodwu- (^-metoksy-/?-oksyproipylo) - amine, która otrzymuje sie przez dziala¬ nie na eter metylo- [fi-y-epoksypropylowy) (epimetyline) wodnym roztworem metylo¬ aminy, stanowi ciecz bezbarwna, wrzaca pod cisnieniem 13 mm Hg w temperaturze 160°—1Ó3°C. Z chlorowodorku tej aminy otrzymuje sie za pomoca chlorku tionylo- wego metylodwu- (^-metoksy-/J-chlor^pro- pylo) -amine, która jako zasada tworzy sla- boforunatno zabarwiony olej. 119 czesci wa¬ gowych metylodwu- (/-metoksy-^-chloropro- pyk)') -aminy, 58 czesci wagowych cyjanku benzylowego i 300 czesci wagowych toluenu traktuje sie 42 czesciami wagowymi amidku sodu wedlug wskazówek przykladu I.Otrzymuje sie 32 czesci wagowe nitrylu w postaci zólto zabarwionego oleju, wrza¬ cego pod cisnieniem 6 mm Hg w tempera¬ turze 185° — 195° C (glównie w temperatu¬ rze 190° C). — 5 —Przyklad VI. Kwas l-metylo-4- (nafty- lo-a)-piperydyno-4-karbonowy i jego po¬ chodne.Ze 167 czesci wagowych cyjanku a-me- naftylowego (nitrylu kwasu naftylo-a-octo- wego) i 156 czesci wagowych metylodwu- - (/?-chloroetylo) -aminy w 500 czesciach wagowych toluenu otrzymuje sie przez traktowanie 84 czesciami wagowymi amid- ku sodu i po dalszej przeróbce wedlug przykladu I z wydajnoscia 50% wydajno¬ sci teoretycznej nitryl kwasu i-metylo-4- - (naftylo-a) -piperydyno-4-karbonowego, wrzacy pod cisnieniem 3 mm Hg w tem¬ peraturze mniej wiecej 202° C i stanowia¬ cy po przekrystalizowaniu z cykloheksanu bezbarwne krysztaly o punkcie topnienia 112°—113° C. Chlorowodorek otrzymane¬ go zwiazku stanowi bezbarwny proszek krystaliczny, który rozpuszcza sie latwo w wodzie i rozklada sie w temperaturze 275° — 276° C.W celu zmydlenia nitrylu nalezy ogrze¬ wac go w ciagu 6 godzin do temperatury 21Q°—220° C z roztworem lugu potaso¬ wego w alkoholu metylowym w autokla¬ wie. Kwasu wolnego nie daje sie wydzielic przez zobojetnianie wodnego roztworu otrzymanej soli potasowej. Chlorowodorek kwasu stanowi bezbarwny proszek krysta¬ liczny, rozpuszczajacy sie latwo w wodzie i alkoholu. Ester etylowy, otrzymany z chlorowodorku kwasu przez gotowanie z alkoholem, zawierajacym chlorowodór, tworzy slabozólto zabarwiony syrop, wrza¬ cy pod cisnieniem 1,5 mm Hg w tempera¬ turze mniej wiecej 185° C. Chlorowodorek estru tego topnieje po przekrystalizowa¬ niu z octanu amylu z rozkladem w tem¬ peraturze 185°—187° C; tworzy on bez¬ barwny proszek krystaliczny, rozpuszcza¬ jacy sie latwo w wodzie i alkoholu.Przyklad VII. Kwas 1,4-bis-ienylo- piperydyno-4-karbonowy i jego pochodne. 218 czesci wagowych dwu- (/?-chloro- etylo)-aniliny i 117 czesci wagowych cy¬ janku benzylowego rozciencza sie 500 cze¬ sciami wagowymi toluenu i Wprowadza w reakcje w sposób opisany w przykladzie II z 80 czesciami wagowymi sproszkowa¬ nego amidku sodu. Chlorowodorek nitry¬ lu kwasu i,4-bis-fenylopiperydyno-4-kar- bonowego, wytracony przy nastepujacym traktowaniu rozcienczonym kwasem sol¬ nym, otrzymuje sie po odsaczeniu pod cisnieniem i po przemywaniu alkoholem metylowym bezposrednio w postaci czy¬ stej (wydajnosc wynosi 2/s ilosci teoretycz¬ nej) . Chlorowodorek ten stanowi bezbarw¬ ny proszek krystaliczny o punkcie topnie¬ nia 232° —• 234° C. Przy ogrzewaniu z wo¬ da ulega on po wiekszej czesci hydrolizie, przy czym wydziela sie nierozpuszczalna zasada. Wydzielanie zasady z goracego wodnego roztworu uzupelnia sie przez do¬ dawanie amoniaku; staje sie ona szybko stala i topnieje w temperaturze 96° —*- 97aC; ten sam punkt topnienia wykazuje ona tez po przekrystalizowaniu z alkoholu metylo¬ wego, z którego otrzymuje sie ja w postaci grubych bezbarwnych igiel.Zmydlanie nitrylu na kwas mozna prze- prowadzac za pomoca 70°/o-owego kwasu siarkowego w temperaturze 140° — 150° C.Tak otrzymany kwas stanowi drobny bez¬ barwny proszek krystaliczny o punkcie topnienia 220° — 221° C, nierozpuszczaja¬ cy sie wcale w wodzie. Chlorowodorek dhlo- robezwodnika kwasu, otrzymany przez dzia¬ lanie pieciochlorkiem fosforu na zawiesi¬ ne kwasu w benzenie, stanowi bezbarwny proszek krystaliczny; wprowadzajac chlo¬ rowodorek ten w reakcje z /?-dwuetylo- aminoetanolem otrzymuje sie chlorowodo¬ rek estru /^dwuetyloaminoetylowego kwa¬ su 1,4-bis-ienylopiperydyno-4-karbonowe- go, rozpuszczajacy sie dosc latwo w wo¬ dzie i stanowiacy bezbarwny proszek kry¬ staliczny o punkcie topnienia 179° C.Wprowadzajac wymieniony przedtem chlorowodorek chlorobezwodnika kwasu w reakcje z /-amino-2-dwuelyloaminoetanem — 6 —otrzymuje sie /?-dwuetyloaminoetyloamid kwasu i,4-bis-fcnylopiperydyno-4-karbono- wego. Wolna zasada stanowi ciecz oleista, daje jednak z woda wodzian krystaliczny.Jednochlorowodorek zasady tej stanowi bezbarwny proszek krystaliczny o punkcie topnienia 203° — 204° C.Przyklad VIII. Kwas i-eykloheksylo- -4-fenylopiperydyno-4-karbonowy i jego pochodne.Przez przemiane cykloheksyloaminy z 2 molami etylenochlorohydryny i lugiem sodowym otrzymuje sie iVyV-dwu-(/3-oksy- etylo) -iV-cyklóheksyloamine, wrzaca pod cisnieniem 3 mm Hg w temperaturze mniej wiecej 150° C i stanowiaca bezbarwny i prawie bezwonny olej. Wprowadzajac amine te w reakcje z chlorkiem tionylu otrzymuje sie chlorowodorek i\W-dwu- (/?- -chloroetylo) -cykloheksyloaminy, stanowia¬ cy bezbarwny proszek krystaliczny; roz¬ puszczajac proszek ten w wodzie i zada¬ jac roztwór lugiem sodowym wydziela sie w postaci oleistej zasade wolna, której wydzielanie i wyosobnianie uskutecznia sie w sposób zwykly. 224 czesci wagowe tak otrzymanej NN - dwu - (/?- chloroetylo) - cykloheksyloami¬ ny i 117 czesci wagowych cyjanku benzy¬ lowego rozciencza sie 500 czesciami wa¬ gowymi toluenu i wprowadza w reakcje wedlug wskazówek przykladu II ze 117 czesciami wagowymi sproszkowanego amid- ku sodu. Po wstrzasaniu z rozcienczonym kwasem solnym tworzy sie papka krysta¬ liczna, która odsacza sie pod cisnieniem, przemywa eterem, wyzyma i przekrysta- lizowuje z alkoholu metylowego. Tak otrzy¬ muje sie chlorowodorek nitrylu kwasu i-cykloheksylo- 4- fenylopiperydyno -4- kar¬ tonowego w postaci czystej; wydajnosc wynosi 61% wydajnosci teoretycznej.Chlorowodorek ten stanowi bezbarwne krysztaly rozkladajace sie w temperatu¬ rze 303° — 304° C. Mozna go latwo prze- krystalizowac z wody. Zasada nitrylowa tego chlorowodorku stanowi bezbarwne krysztaly o punkcie topnienia 99° — 100°C, rozpuszczajace sie latwo w alkoholu, ete¬ rze, benzynie i acetonie; mozna je prze- krystalizowac z alkoholu metylowego.Przez zmydlanie nitrylu w sposób zwykly otrzymuje sie wolny kwas /-cykloheksylo- -^fenylopiperydyrio-4-karbonowy, stano¬ wiacy bezbarwny proszek krystaliczny, który topnieje, rozkladajac sie, w tempe¬ raturze mniej wiecej 358° C.Ester etylowy kwasu tego topnieje w temperaturze 61 ° — 62° C; chlorowodorek estru tego topnieje, rozkladajac sie, w tem¬ peraturze 223° C. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe. Sposób wytwarzania zwiazków pipery- dynowych, znamienny tym, ze nitryle kwa¬ sów arylooctowych z niepodstawiona gru¬ pa metylenowa kondensuje sie w obecno¬ sci srodka, powodujacego odszczepienie chlorowcowodoru, z aminami o wzorze X \ w którym litery X i Y oznaczaja grupe /?-ehlorowcoalkylowa, a R oznacza reszte arylowa, alkylowa, aralkylowa lub cyklo- alkylowa, a tak otrzymane nitryle kwa¬ sów piperydynokarbonowych przeprowa¬ dza sie ewentualnie w odpowiednie kwasy, estry lub amidy. I. G. F a r b e n i n d u s t r i e Aktiengesellschaft Zastepca: M. Skrzypkowski rzecznik patentowy Staatsdruckerei Warschau — Nr. 12161/43. PL