PL144870B2 - Method of obtaining novel disazo dyes - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania nowych barwników disazowych o ogól- . nym wzorze przedstawionym na rysunku, w którym A oznacza reszte eteru metylowego m-amino- p-krezolu albo reszte m-ksylidyny. Otrzymywane sposobem wedlug wynalazku barwniki barwia wlókna pochodzenia roslinnego, welne, poliamid, papier oraz skóre na kolor czerwony.Znane sa zwiazki disazowe o ogólnym wzorze: H2N-C6H3/X/-N = N-C6H3/SO3H/-CH = CH-/S03H/CeH3-N = N-/X/C6H3-NH2, w którym X oznacza atom wodoru lub grupe metylowa albo metoksylowa, otrzymywane przez sprzeganie tetrazowanego kwasu 4,4'-dwuaminostilbeno-2,2'-dwusulfonowego z amina aromaty¬ czna, zawierajaca ewentualnie grupy metylowe lub metoksylowe. Zwiazki te znane sa jako pro¬ dukty przejsciowe (skladniki czynne) w syntezie barwników poliazowych sposobem przedstawio¬ nym w opisie patentowym nr 93 030.W okreslonym wyzej znanym sposobie nie stosuje sie jako skladników biernych reakcji sprzegania dwupodstawionych monoamin szeregu benzenowego, a okreslone wyzej polaczenia oraz otrzymywane przy ich uzyciu barwniki poliazowe charakteryzuje wyrazna indykatorowosc w zakresie ich aplikacji, czego efektem jest nierównomiernosc wybarwien.Sposobem wedlug wynalazku tetrazuje sie kwas 4,4'-dwuaminostilbeno-2,2'-dwusulfonowy i sprzega otrzymany zwiazek tetrazoniowy z eterem metylowym m-amino-p-krezolu albo z m-ksylidyna.Za pomoca otrzymywanych sposobem wedlug wynalazku barwników uzyskuje sie na wlók¬ nach pochodzenia roslinnego, welnie, poliamidzie, papierze oraz skórze wybarwienia, odznacza¬ jace sie dobrymi odpornosciami na czynniki mokre i na swiatlo. Barwniki te cechuje indykatoro¬ wosc znacznie zmniejszona w stosunku do indykatorowosci okreslonych wyzej zwiazków o wzorze H2N-C6H3/X/-N = N-C6H3/SO3H/-CH = CH-/S03H/CeH3-N = N-/X/CeH3-NH2, dzieki czemu mozna przy ich zastosowaniu uzyskac w warunkach przemyslowych równomierne wybarwienia. Barwniki te moga zastepowac znane i stosowane dotychczas czerwienie oparte na kancerogennej benzydynie.2 144 870 Wynalazek ilustruja nastepujace przyklady, w których czesci i procenty oznaczaja czesci i procenty wagowe, a stopnie temperatury podano w stopniach Celsjusza: Przyklad I. 18,5 czesci (0,05 mola) kwasu 4,4'-dwuaminostilbcno-2,2'-dwusulfonowego w postaci soli sodowej rozpuszcza sie w 200 czesciach wody, a do otrzymanego roztworu dodaje sie 50 czesci lodu, uzyskujac temperature 2°. Nastepnie dodaje sie 35 czesci objetosciowych 30% kwasu solnego, po czym wypada osad, a temperatura srodowiska osiaga 8°. W tych warunkach tetrazuje sie dodajac stopniowo 25 czesci objetosciowych 4 n azotynu sodowego. Temperaturasrodowiska podnosi sie do 14-15°. Nadmiar kwasu azotawego kontroluje sie papierkiem jodoskrobiowym, a kwasowosc srodowiska — papierkiem Kongo. Oddzielnie rozpuszcza sie 13,7 czesci eteru metylo¬ wego m-amino-p-krezolu w 300 czesciach wody w temperaturze 40° i dodaje uzyskany roztwór skladnika biernego do otrzymanej opisanym wyzej sposobem zawiesiny tetrazozwiazku kwasu 4,4'-dwuaminostilbeno-2,2'-dwusulfonowego. Temperaturamasy reakcyjnej osiaga 20°. Octanem sodu ustala sie pH srodowiska na 2,5, po uplywie 2 godzin dodaje sie sody do pH 5, a po uplywie nastepnych 2 godzin podwyzsza sie pH roztworem sody do 7,5. Nadmiar skladnika biernego kontroluje sie zdwuazowana p-nitroanilina. Po 12 godzinach wydziela sie barwnik disazowy przez wysolenie, odsacza i suszy. Otrzymuje sie 49 czesci barwnika, barwiacego wlókna pochodzenia roslinnego, welne, poliamid, papier i skóre na kolor czerwony.Przyklad II. Postepuje sie sposobem opisanym w przykladzie I, stosujac zamiast eteru metylowego m-amino-p-krezolu 12,1 czesci m-ksylidyny, która rozpuszcza sie w 300 czesciach wody z dodatkiem 12 czesci objetosciowych 30% kwasu solnego. Otrzymuje sie 50,5 czesci barw¬ nika, barwiacego wlókna pochodzenia roslinnego, welne, poliamid, papier i skóre na kolor czerwony.Zastrzezenie patentowe Sposób otrzymywania nowych barwników disazowych o ogólnym wzorze przedstawionym na rysunku, w którym A oznacza reszte eteru metylowego m-amino-p-krezolu albo reszte m- ksylidyny, znamienny tym, ze kwas 4,4'-dwuaminostilbeno-2,2'-dwusulfonowy tetrazuje sie i sprzega otrzymany zwiazek tetrazoniowy z eterem metylowym m-amino-p-krezolu albo z m-ksylidyna.HZH-A -N=N^Q^CH S03H HAS Pncownii Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 q Cena 220 zl I PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób otrzymywania nowych barwników disazowych o ogólnym wzorze przedstawionym na rysunku, w którym A oznacza reszte eteru metylowego m-amino-p-krezolu albo reszte m- ksylidyny, znamienny tym, ze kwas 4,4'-dwuaminostilbeno-2,2'-dwusulfonowy tetrazuje sie i sprzega otrzymany zwiazek tetrazoniowy z eterem metylowym m-amino-p-krezolu albo z m-ksylidyna. HZH-A -N=N^Q^CH S03H HAS Pncownii Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 q Cena 220 zl I PL