PL147610B1 - Insecticide - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest srodek owadobójczy, W brytyjskim opisie patentowym nr 1 316 665, w opisie patentowym Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3 674 875 i w odpowiadajacym mu opisie patentowym PRL nr 65 455 podano, ze jako substancje czynne srodków owadobójczych i/lub roztoczobójczych mozna stosowac pochodne imidazolu, w których pierscien imidazolowy Jest podstawiony w pozycjach 2, 4 i 5 atomami chlorowca o liczbie atomowej do 35,a w pozycji 1 grupe o wzorze R-X-A, w którym R oznacza podstawiony lub niepodstawiony rodnik alifatyczny, X oznacza atom tlenu lub siarki i A oznacza rodnik alkenylowy. Przykladami takich zwiezków ^se np. l-n-pentoksymetylo-2,4,5-trójchloroimidazol, 1-izopropokeymetylo-2,4,5-trójchloroimidazol, l-/2-bromoetyloksy/metylo-2,4,5-trójbromoimidazol, itd.Zwiezki stanowiece substancje czynne srodka owadobójczego wedlug wynalazku se w za¬ sadzie objete wzorem przedstawionym w opisie patentowym Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3 674 874, jednak w calym tym opisie brak jest jakiejkolwiek konkretnej wzmianki na ich temat i w zadnym miejscu tego opisu nie wymienia sie ich z podaniem pelnej nazwy chemicznej. Obecnie nieoczekiwanie stwierdzono, ze zwiezki stanowiece substancje czynna srodka owadobójczego wedlug wynalazku maje nieporównywalnie silniejsze dzialanie owadobójcze niz ich homologi opisane w tym opisie patentowym, a ponadto ich dzialanie wobec karaczanów prusaków o niskiej wrazliwosci na piretroidy i ich dzialanie w postaci fumigantów maje calkowicie nowy charakter.Ceche srodka owadobójczego wedlug wynalazku jest to, ze jako substancje czynne zawiera pochodne trójchlorowcoimidazolu o ogólnym wzorze 1, w którym X i Y se jednakowe lub rózne i oznaczaje atom chloru lub bromu, a n oznacza liczbe calkowite 4-6. Tak wiec ceche wyróznia- Jece zwiezki o wzorze i w stosunku do zwiezków objetych ogólnym wzorem podanym w opisie patento¬ wym Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3 674 874 Jest to, ze liczba atomów wegla w lancuchu chlorow- coweglowodorowym zwiezenym z atomem tlenu wynosi 4, 5 lub 6. Porównanie dzialania zwiezków o wzorze 1 ze znanymi zwiezkami, swiadczece o szczególnych ich zaletach, przedstawiono w dalszej czesci opisu. Doskonale wlasciwosci zwiezków o wzorze 1 przejawiaje sie w tym, ze ich dzialanie owadobójcze Jest bardzo silne, a szczególnie silnie dzialaja oszalaaiajeco i smiertelnie na karaczany prusaki, przy czym dzialanie to jest bardzo silne wobec karaczanów prusaków o niskiej2 147 610 wrazliwosci na piretroidy* Ponadto zwiazki o wzorze 1 dzialaja bardzo skutecznie jako fumlganty, a ich toksycznosc wobec ssaków jest stosunkowo niska* Tak wiec zwiazki o wzorze 1 moge byc stosowane do zwalczania szkodliwych owa¬ dów w róznych srodowiskach, zwlaszcza w postaci fumigantów przy zwalczaniu karaczanów, takich jak Blatella germanica, Periplaneta americana, Periplaneta fuliginosa itd* Szczegól¬ nie silne dzialanie karaczanobójcze wykazuje: 1-/lt-bromobutoksymetylo/-2,4,5-trójchloroimidazol, l-/4-chlorobutoksymetylo/-2,4,5-trójchloroimidazol, l-/4-bromobutoksynetylo/-2,4,5-trójbromoimidazol, l-/4-chlorobutoksymetylo/-2,4,5-trójbromoimidazol, l-/6-bromohek8ylometylo/-2,4,5-trójchloroimidazol i l-/6-bromoheksylokeymetylo/-2,4,5-trójbromoinidazol* Najsilniejsze dzialanie owadobójcze na l-/4-bromobutoksymetylo/-2,4,5-trój- chloroinidazol* Sposób wytwarzania nowych zwiazków o wzorze 1 polega na tyn, ze pochodne trójchlorowcoimidazolu o ogólnym wzorze 2, w któryn X na wyzej podane znaczenie, poddaje sie reakcji z eteren chlorowconetylowyn o ogólnyn wzorze 3, w któryn Z oznacza aton chlorowca, Yna wyzej podane znaczenie, przy czym Z i Y se jednakowe lub rózne, a n na wyzej podane znaczenia, w obecnosci akceptora chlorowcowodoru* Zwiazki o wzorze 1 nozna stosowac przeciw owadon jako takie, lecz korzystnie stosuje sie je w postaci srodków owadobójczych wedlug wynalazku* Na ogól nadaje sie in postac koncentratów do emulgowania, proszków do zawiesin, pylów, granulatów, olejowych cieczy opryskowych, aerozoli, funigantów do ogrzewania /np* zwojów przeciw konaron, elektrycznych mat przeciw komarom, porowatych ceranlcznych plytek, pretów, preparatów typu "jet"/» zanglawiaczy, fumigantów nie ogrzewanych, zatrutych przy¬ net, itd* Preparaty te wytwarza sie poprzez zmieszanie substancji czynnej ze stalym, cieklym lub gazowym nosnikiem, srodkami powlerzchniowo-czynnyni, substancjami pomocniczymi, przy¬ netami itp*, wzglednie przez nasycenie substancjami czynnymi podstaw preparatów, takich jak nosniki zwojów przeciw komarom, maty itp* Oak juz wspomniano, srodki wedlug wynalazku se szczególnie skuteczne w zwalcza¬ niu karaczanów* Wobec tych owadów srodki dzialaja, szczególnie efektywnie w postaci fumigan¬ tów, to znaczy preparatów zwalczajacych szkodniki lub grzyby dzieki rozpraszaniu w atmosfe¬ rze substancji czynnej* Fumiganty moge miec rózne formy* Istnieje np* typy fumigantów dzialajacych bez ogrzewania /np* tasmy przeciw molom, tasmy przeciw owadom, kulki przeciw molom/, po zapaleniu /np. preparaty typu "Jat", prety, zwoje przeciw komarom/, w wyniku reakcji egzotermicznej /np* wydzielajece cieplo po dodaniu wody lub pod wplywem tlenu z po¬ wietrza/, po ogrzaniu pradem elektrycznym /np* maty/, itp* Tasmy przeciw molom lub innym owadom mozna wytwarzac np* nasycajac substancja czynne tasmy otrzymane z papieru, pulpy, zywicy syntetycznej, itd* Kulki przeciw molom mozna wytwarzac np* utwardzajac substancje czynne jako take* Podstawe preparatów typu "jet" se np* mieszaniny azotanu lub azotynu i srodka pobudzajacego rozklad termiczny /np* soli metali alkalicznych lub soli metali ziem alkalicznych/, mieszaniny soli guanidyny i srodka pobudza¬ jacego rozklad termiczny /np* dwuchromianów, chromianów/ itp* Podstawe preparatów typu pretów se np* mieszaniny srodka palnego /np* etylocelulozy, nitrocelulozy/, srodka gaszacego plomien /np* melaminy, maki/, wypelniacza /np* ziemi okrzemkowej/, nosnika itp* Mieszanine taka ugniata sie, a potem nadaje sie jej postac preta* Podstawa zwojów przeciw komarom sa np* mieszaniny srodka palnego /np* maczki drzewnej, proszku perskiego/ i srodka wiazacego /np* proszek Tabu/* Mieszanine taka ugniata sie, a potem nadaje sie jej postac zwoju prze¬ ciw komarom* Podstawa preparatów wydzielajacych cieplo pod wplywem tlenu z powietrza sa np* mieszaniny srodka wydzielajacego cieplo /np* siarczki, wielosiarczki lub wodorosiarczki metali alkalicznych i ich wodziany/, substancji katalizujacej /np. sadza, wegiel aktywny, wegiel drzewny, koks, asfalt/, wypelniacza /np* wlókna naturalne, wlókna syntetyczne, syntetyczne zywice piankowe/, itp* Podstawa preparatów wydzielajacych cieplo po dodaniu wody sa np* mieszaniny organicznego pianoforu /np* azodwukarbonemid, hydrazyd benzenosul- fonylu/ i srodka wydzielajacego cieplo /np* tlenek wapnia/, itp* Jako maty stosuje sie np*147 610 3 porowate plytki ceramiczne, azbestowe lub z pulpy, nasycone substancje czynne rozpuszczone w rozpuszczalniku organicznym, np* w acetonie* Wyzej opisane preparaty zawieraja. 0,001 - 95% wagowych zwiazku o wzorze 1 jako substancji czynnej* Do stalych nosników stosowanych w srodkach wedlug wynalazku naleze np* sproszkowany lub zgranulowany il koalinowy, il atapulgitowy, bentonit, ziemia okrzemkowa, plrofilit, talk, kalcyt, sproszkowane lodygi kukurydzy, sproszkowane skorupy orzecha wlos¬ kiego, mocznik, siarczan amonowy, syntetyczny uwodniony dwutlenek krzemu itp* Do cieklych nosników naleze przykladowo alifatyczne weglowodory /np* nafta/, aromatyczne weglowodory /np* benzen, toluen, ksylen, metylonaftalen/, chlorowcowane weglowodory /np* dwuchloroetan, trójchloroetylen, czterochlorek wegla/, alkohole /np* metanol, etanol, izopropanol, glikol etylenowy, cellosolw/, ketony /np* aceton, keton metylowoetylowy, cykloheksanon, izoforon/, etery /np* eter etylowy, dioksan, tetrahydrofuran/, estry /np* octan etylu/, nitryle /np* acetonitryl, izobutyronitryl/, amidy kwasowe /np» dwumetyloformamid, dwumetyloacetamid/, dwu- metylosulfotlenek, oleje roslinne /np* olej sojowy, olej z nasion bawelny/ itp* Do gazowych nosników naleze przykladowo gazowy freon, LPG /uplynniony gaz naftowy/, eter metylowy itp* .Do srodków powierzchniowo-czynnych stosowanych jako emulgatory, dyspergatory, zwilzacze, itd, naleze przykladowo anionowe srodki powierzchniowo-czynne, takie jak sole alkilosiarczanów, alkilo/arylo/sulfoniany, sulfobursztyniany dwualkilu, sole estrów kwasu fosforowego 1 eterów alkilowoarylowych glikolu polietylenowego, produkty kondensacji kwasu naftalenosulfonowego i formaldehydu, itd, a takze niejonowe srodki powierzchniowo-czynne, takie Jak etery alkilowe glikolu polietylenowego, blokowe kopolimery polioksyetylenowopolioksypropylenowe, estry sorbitanu i kwasów tluszczowych, estry kwasów tluszczowych 1 polioksyetylenosorbitanu, itd* Do srodków pomocniczych, takich jak srodki zwiekszajace przyczepnosc, ulatwiajeca rozprowa¬ dzenie itd, naleze przykladowo lignosulfonlany, alginiany, polialkohol winylowy, guma arabska, melasa, kazeina, zelatyna, CMC /karboksymetyloceluloza/, olej z pedów sosny, agar, itd* Deko stabilizatory stosuje sie fosforany alkilowe /np* kwasny fosforan izopropylu, fosforan trój- krezylu/, oleje roslinne, oleje epoksydowane, wyzej wymienione srodki powierzchniowo-czynne, antyutleniacze /np* BHT, BHA/, sole kwasów tluszczowych /np* oleinian 60du, stearynian wapnia/, estry kwasów tluszczowych /np* oleinian metylu, stearynian metylu/, itp* Preparaty opisane w przykladach stosuje sie jako takie lub po rozcienczeniu wode* Mozna Ja nanosic w mieszaninach z innymi substancjami owadobójczymi oraz substancjami pajeczakobójczymi, nicie- nlobójczymi, grzybobójczymi 1 chwastobójczymi, regulatorami wzrostu roslin, nawozami, srodka¬ mi ulepszajecymi stan gleby itp* Gdy do zwalczania owadów stosuje sie koncentraty do emulgowania lub proszki do zawie¬ sin, to stezenie w jakim sie je nanosi wynosi 10 - 10000 czesci na milion /ppm/* Pyly, granu¬ laty, olejowe ciecze opryskowe lub aerozole nanosi sie jako takie, bez rozcienczania* Ponizej opisano próby, w których badano dzialanie wybranych zwiezków o wzorze 1 przedstawionych w tablicy la* Jako zwlezkl kontrolne stosowano zwlezki przedstawione w tablicy Ib* Zwiezków I i 0 nie ujawniono z nazwy, tak wiec se one Jedynie objeta ogólnym wzorem podanym w cytowa¬ nym w tablicy Ib opisie patentowym* Tablica la I Numer zw I o wzorze 1 1 1 2 1 3 1 4 iezku 1 i i i i i ! 1 1 1 n 4 4 4 4 l i l l i l i l i i X Cl Cl Br Br i i i i i i i i i • Y Br Cl Br Cl i i i i i i i i i Wspólczynn 23,7 nD 26,8 nD 21.7 nD 27,8 nD ik zalamania swiatla 1,5337 1 1,5140 I 1,5797 1 1,5620 1 cNiag dalszy tablicy na str.44 147 610 c.d. tablicy la I Numer zwiezku Wspólczynnik zalamania swiatla 1 1 o wzorze 1 ' n ' X ' Y ' 1 1 5 i 5 i Cl i Br i 24,0 1 1 i li ¦ nD 1.5289 6 - ; 6 : ci ; Br ; **•* ll5248 | 1 7 l 6 ' Br ' Br ' *7'° . „*-, 1 1 i l i i D 1#5667 1 Tablica Ib 1 1 1 ¦ ¦ ¦ 1 Symbol wziezku i Wzór zwiazku i Nazwa lub zródlo literaturowe 1 1 A ' wzór 4 ' zwiezek opisany w opisie patentowym St.Zjedn. 1 1 Ameryki nr 3 674 674 Jako zwiezek nr 62 1 1 i i nr 1 316 665 i opisie patentowym St.Zjedn. 1 1 i , Ameryki nr 3 674 874 jako zwiezek nr 65 1 1 C i wzór 6 | zwiezek opisany w opisie patentowym St.Zjedn. 1 1 i i Ameryki nr 3 674 874 jako zwiezek nr 19 1 1 D * wzór 7 i zwiezek opisany w opisie patentowym St^Zjedn. 1 1 ' ' Ameryki nr 3 674 874 jako zwiezek nr 18 1 1 E wzór 8 ' propoxur 1 1 F wzór 9 zwiezek opisany w opisie patentowym St.Zjedn. 1 1 , Ameryki nr 3 674 874 jako zwiezek nr 20 1 I G , wzór 10 , zwiezek opisany w opisie patentowym St.Zjedn. 1 1 i i Ameryki nr 3 674 874 ^ako zwigzek nr 21 1 1 H wzór 11 zwiezek opisany w opisie patentowym St.Zjedn* 1 1 , , Ameryki nr 3 674 874 jako zwiezek nr 22 1 1 I i wzór 12 , zwiezek opisany w opisie patentowym St.Zjedn. 1 1 i i Ameryki nr 3 674 874 1 1 J i wzór 13 i zwiezek opisany w opisie patentowym St.Zjedn. I 1 ' ¦ Ameryki nr 3 674 874 1 Próba 1. A. Test ostrej toksycznosci przy doustym podawaniu myszom.Zwiezki o wzorze 1 i zwiezki kontrolne rozciencza sie olejem kukurydzianym do zedanego stezenia i roztwory wprowadza do zoledków szesciotygodniowych samców myszy ze szczepu ICR o wadze 24 - 31, glodzonych uprzednio przez okolo 20 godzin. Stosuje sie dawke 0,1 ml/10 g wagi ciala. Myszy obserwuje sie przez 4 godziny po zabiegu, a potem trzyma sie je w klatkach, karmiec je przynete i pojec wode. Obserwacje prowadzi sie przez 7 dni, notujec liczbe zwierzet martwych i pozostalych przy zyciu dla wyznaczenia wartosci LD,-0 /dawka powodujeca smierc 50% badanych osobników/. Bada sie grupy liczece po 5 myszy. 3. Badanie dzialania owadobójczego wobec karaczana prusaka.Zwiezki badane i kontrolne rozpuszcza sie w acetonie do zedanego stezenia i roztwory nanosi sie miejscowo na czesc brzuszne tulowia samców karaczanów prusaków /Blatella germanica/ ze szczepu o niskiej wrazliwosci na dzialanie piretroidów, stosujec147610 6 dawke 1 ul na 1 osobnika* Po zabiegu karaczany umieszcza alf w kubku z polietylenu 1 karmi elf Je przyneta oraz poi wodo* Po 10 dniach zlicza sie oeobnlkl martwe 1 zyjace dla uzyskania wartosci LD-0 /10 osobników w grupie. 2 powtórzenia/* Wyniki testów A i B przedsta¬ wiono w tablicy 2* T a b 1 i ca 2 1 Badany 1 zwiazek 1 1 1 2 1 3 1 5 1 6 ¦ 1 A 1 B ' 1 C ' 1 D i 1 E ' 1 F ' 1 G ' 1 H ' 1 ' i '¦ A. Ostra toksycznosc przy podawaniu doustnym 1 myszom 1 LD50/mg/kg/ ¦ ponad 300 , ¦ 300 1 • 300 300 • 300 - i 110 170 ' 39 ' 190 , i 1 170 ' .B.Dzialanie owadobójcze 1 wobec karaczana prusaka i L050/mg/kg/ i 6.4 i 6'2 ' 6.4 i 6.7 6.7 ponad 10 ponad 20 7.0 9.4 7.0 ponad 10 ponad 10 ponad 10 ponad 10 ponad 20 1 Wspólczynnik 1 1 bezpieczenstwa 1 ! A/B i ponad 47 1 • 48 1 47 1 • 46 1 45 1 1 1 16 1 18 1 5.6 1 ponizej 19 1 1 1 ponizej 17 1 • 1 Jak wynika z tablicy 2. zwiazki o wzorze 1 wykazuje niska toksycznosc wobec zwie¬ rze t cleplokrwistych i silne dzialanie owadobójcze wobec szkodliwych owadów* W celu pelniej¬ szego scharakteryzowania wlasciwosci zwiazków obliczono wspólczynnik bezpieczenstwa, bedecy ilorazem wartosci LD_0 z testów A i B* W przypadku zwiazków nr 1 i nr 2 wspólczynnik ten wyno¬ si ponad okolo 50. co oznacza, ze wobec zwierzat cleplokrwistych sa one ponad piecdziesiecio¬ krotnie bezpieczniejsze. Z drugiej strony, wspólczynniki bezpieczenstwa zwlezków C. D. E. F 1 I wynosze odpowiednio zaledwie 16. 18. 5. 6. 19 1 17* Próba 2. Zwiezki badane 1 kontrolne rozpuszcza sie w acetonie do zedanego stezenia i roztwory nanosi sie miejscowo na czesc brzuszne tulowia doroslych samców karaczana /Periplaneta fuliginosa/ w dawce 10 yug substancji czynnej na 1 osobnika* Po zabiegu owady umieszcza sie w kubku z polietylenu i karmi sie Je przynete oraz poi wode. Po uplywie 2 dni zlicza sie osobniki martwe i zyjece dla ustalenia smiertelnosci /5 osobników w grupie, dwa powtórzenia/. Wyniki próby przedstawia tablica 3.Tablica 3 I Badany zwiezek 1 1 1 CVI B 1 Brak zabiegu i i i i ¦ » ¦ ¦ l Smiertelnosc /%/ 1 80 100 1 40 1 10 | P r ó b a 3. Wewnetrzne powierzchnie A polietylenowych kubków o srednicy wewnetrznej 10 cm i wysokosci 8 cm pokrywa sie maslem i kubki te ustawia sie w czterech 3 2 rogach szklanej komory o pojemnosci 0.34 m i polu powierzchni dna 70 cm • Do dwóch kubków6 147 610 wpuszcza sie po 10 doroslych samców karaczana prusaka /Blatella germanica/ ze szczepu o niskiej wrazliwosci na piretroidy, zas do pozostalych dwóch kubków wpuszcza sie po 10 doroslych sarnie* Fbsrodku komory umieszcza sie elektryczny grzejnik, a na nim plytke ceramiczne nasycone zwiezkiem badanym lub kontrolnym /patrz przyklad VIII/ w dawce 13,7 mg/plytke /40 mg/m /• Plytke ogrzewa sie do temperatury okolo 200 C, przepuszczajac pred przez okolo 20 minut. W miare uplywu czasu rejestruje sie liczbe osobników oszolomionych dla ustalenia wartosci KT /okres czasu, po uplywie którego oszolomionych zostalo 50% osobników/* W 80 minut od rozpoczecia przepuszczania pradu kubki zawierajece badane owady wyjmuje sie z komory i owady karmi sie przynete oraz poi wode* Po uplywie 2 dni bada sie liczbe osobników martwych i zyjecych dla wyznaczenia smiertelnosci* Wyniki próby przedstawia tablica 4* Tablica 4 1 Badany zwiezek 1 1 1 2 , 1 3 1 4 ' 1 5 i 1 7 ' /v ! /B/ ! 1 /c/ • I /o/ ,' /F/ ! 1 /G/ l 1 /h/ ! /I/ ¦ [ /J/ 1 ! ^50 i 28 41 45 58 68 65 80 lub ponad 80 ponad 80 ' ponad 80 i 80 lub ponad 80 , ponad 80 ' ponad 80 i ponad 80 ponad 80 ' 80 lub ponad 80 i ( Smiertelnosc 1 i / % / \ i 100 1 i 10° 1 1 100 I l 90 1 87,5 1 92,5 1 32,5 I 47,5 1 40 1 35 I 0 I 10 I 20 I 25 | 32,5 I Próba 4. Na dnie komory Peet Grady o powierzchni dna 183 cm i pojemnosci 3 6,1 m umieszcza sie trzy polietylenowe kubki o srednicy wewnetrznej 10 cm i wysokosci 8 cm* Wewnetrzne scianki kubków pokrywa sie maslem, po czym do kubków wpuszcza sie po 20 doroslych karaczanów prusaków /Blatella germanica/, w tym 10 samic i 10 samców, ze szczepu o niskiej wrazliwosci na piretroidy* Fbsrodku komory umieszcza sie elektryczny grzejnik, a na nim plytke ceramiczne nasycone zwiezkiem badanym lub kontrolnym /patrz przyklad VIII/w dawce 61 mg/plytke /10 mg/m /• Plytke ogrzewa sie do temperatury okolo 200°C, przepuszczajec pred elektryczny przez 70 minut* W miare uplywu czasu rejestruje sie liczbe osobników oszolomio¬ nych dla ustalania wartosci KT5Q /okres czasu, po uplywie którego oszolomionych zostalo 50% osobników/* W 80 minut od rozpoczecia przepuszczania predu kubki zawierajece badane owady wyjmuje sie z komory i owady karmi sie przynete oraz poi wode* Po uplywie 3 dni bada sie liczbe osobników martwych 1 zyjecych dla wyznaczenia smiertelnosci* Wyniki próby przedstawia tablica 5*147 610 Tablica 5 1 Badany zwiazek 1 1 1 2 1 3 1 6 1 A 1 B 1 C 1 D 1 E ¦ — r " KT50 /minuty/ 38 63 77 41 i ponad 60 ponad 80 ponad 80 i ponad 80 ponad 80 , smiertelnosc 1 i / % / i 100 i 80 1 90 1 95 1 8 1 0 1 40 1 3 1 0 1 Próba 5. Do polietylenowego kubka /srednica 9 en/ o wewnetrznych sciankach pokrytych grube warstwe wazeliny wpuszcza sie dwie grupy liczece po 5 samców i 5 samic karaczana prusaka /Blatella germanica/f przy czym jedna grupa nalezy do szczepu wrazliwego na piretroidy, a druga do szczepu o niskiej wrazliwosci na piretroidy* Po przy¬ kryciu kubka nylonowe gaze /16 mesh/ umieszcza sie je na dnie szklanego cylindra o srednicy 10 cm i wysokosci 37 cm. Owady opryskuje sie nastepnie bezposrednio 0,1% cieczami oprysko¬ wymi /patrz przyklad 1/ stosujec po 0,6 ml kazdego preparatu zawierajecego zwiezek badany lub kontrolny* Opryskiwanie prowadzi sie za pomoce opryskiwacza pracujecego pod cisnieniem 0,6,10 paf z wysokosci szczytu cylindra* W miare uplywu czasu liczy sie oszolomione owady dla ustalenia wartosci KT50 /dwa powtórzenia/* Wyniki próby przedstawia tablica 6* Tablica 6 1 Badany z* 1 1 1 3 1 4 1 7 1 A 1 B C D E 1 iezek Szczep wrazliwy , KT50 /minuty/ ponad ponad ponad ponad 1/1 1.1 2.1 2,3 i 20 , 20 20 20 6,9 i Szczep o niskiej i KT50 /minuty/ okolo ponad ponad 20 lub okolo 0,70 1,2 0,5 0,72 20 20 ponad 20 10 wrazliwosci ] 20 1 Próba 6* Dwa polietylenowe kubki o srednicy wewnetrznej 12 cm i wysokos¬ ci 10 cm, których wewnetrzne powierzchnie pokryto maslem, ustawia sie w przeciwleglych 3 2 rogach szklanej komory o pojemnosci 0,34 m /powierzchnia dna 70 cm /• Oo kazdego z dwóch kubków uwalnia sie 6 doroslych samców karaczana amerykanskiego /Periplaneta americana/. Po¬ srodku komory umieszcza sie grzejnik elektryczny, a nad nim umieszcza sie ceramiczne plytki nasycone poszczególnymi zwiazkami badanymi lub porównawczymi /13,7 mg/plytke/* Plytki ogrze¬ wa sie do okolo 200°C, przepuszczajec pred elektryczny przez 70 minut* W 80 minut od rozpo¬ czecia przepuszczania predu badane owady usuwa sie z komory, po czym owady karmi sie przy¬ nete i poi wode* Po uplywie 3 dni bada sie liczbe osobników martwych i zyjecych dla wyzna¬ czenia smiertelnosci* Wyniki próby przedstawia tablica 7*8 147 610 Tablica 7 1 . Badany z 1 1 1 2 1 3 1 5 1 6 1 /V 1 /B/ /c/ 1 /o/ 1 /F/ 1 /G/ 1 /»/ 1 /V ] /3/ wiezek l Smiertelnosc / % / 1 100 100 1 100 1 100 1 100 1 33 1 42 1 50 1 25 1 0 I 8 I 6 1 *7 1 25 1 Próba 7* Na dnie polietylenowego kubka /o srednicy 5,5 cm/ umleezcza sie i* kawalek bibuly filtracyjnej o powierzchni odpowiadajacej powierzchni dna* Na bibule nanosi sie kroplami 0,7 ml wodnego roztworu /rozcienczenie 20000, co odpowiada stezeniu substancji czynnej 5 ppm/ koncentratu do emulgowania zawierajecego dany zwiezek badany lub porównawczy* Nastepnie do kubka uwalnia sie 10 robotników termita /Coptotermes formosanus/, po czym kubek przykrywa sie* Po A dniach zlicza sie osobniki martwe i zyjece dla oznaczenia smiertelnosci /2 powtórzenia/* Wyniki prób przedstawia tablica 8* T a b 1 i c a 8 I Badany zwiezek 1 1 1 2 1 3 1 5 1 6 /A/ /B/ /c/ /D/ /F/ /G/ 1 /H/ /V AV 1 Brak zabiegu Smiertelnosc /%/ 1 100 1 100 1 100 1 100 I 100 J 30 1 30 1 35 1 0 1 0 1 15 1 2C 1 25 1 0 1 ."::"""::::.":::::147 610 9 Z przedstawionych wyników prób biologicznych wynika jednoznacznie, ze zwiazki stanowiece substancje czynne srodka owadobójczego wedlug wynalazku, to jest zwiezki o wzorze 1, w którym n oznacza 4, 5 lub 6, se znacznie korzystniejsze od zwiezków wymienionych w opisie patentowym St.Zjedn.Ameryki nr 3 674 874. Przede wszystkim srodki wedlug wynalazku nadaje sie szczególnie do zwalczania karaczanów, a zwlaszcza karaczanów odpornych na dzia¬ lanie piretroidów /patrz tablice 6 i 7/, Wymienione w cytowanym opisie patentowym zwiezki zawierajace prostolancuchowe grupy C. i C5 nie podstawione atomami chlorowca /zwiezki A i B/t zwiezki o prostolartcuchowych grupach nizszych niz C., podstawionych atomami chlorowca /zwiezki C, D, F i 1/ i zwiezki o prostolartcuchowych grupach wyzszych niz Cg, podstawionych atomami chlorowca /zwiezek D/ maje znacznie slabsze dzialanie owadobójcze od zwiezków o wzorze 1, w którym n oznacza 4, 5 lub 6.Jak wynika z tablicy 6, zwiezki G i H se wyraznie mniej skuteczne przeciw karacza¬ nom prusakom niz zwiezki 1-7, bedece izomerami, chlorowco-analogami i homologami zwiezków G i H. Oak wynika z tablic 7 i 8, zwiezki 6 i H se takze wyraznie mniej skuteczne przeciw karczanom amerykanskim i termitom niz zwiezki 1, 2, 3, 5 i 6. Wynalazek ilustruje nastepujece przyklady, w których czesci podano wagowo.Przyklad I* 0,2 czesci zwiezku nr 1, 2 czesci ksylenu i 97,8 czesci nafty miesza sie zesobe, wytwarzajec olejowe ciecz opryskowe.P rzyk lad II. 10 czesci jednego ze zwiezków nr 1-7, 14 czesci eteru styry- lowofenylowego glikolu polietylenowego, 6 czesci dodecylobenzenosulfonianu wapnia i 70 czesci ksylenu miesza sie dokladnie ze sobe, wytwarzajec koncentrat do emulgowania.Przyklad III. 20 czesci zwiezku nr 2, 10 czesci fenitrothionu /tionofosfo- ranu 0,0-dwumetylowo-0-4-nitro-m-tolilowego/, 3 czesci lignosulfonianu wapnia, 2 czesci laury- losiarczanu sodu i 65 czesci syntetycznego uwodnionego dwutlenku krzemu proszkuje sie doklad¬ nie i miesza ze sobe, wytwarzajec proszek do zawiesin.Przyklad IV. 1 czesc zwiezku nr 1, 2 czesci Carbarylu /N-metylokarbaminia- nu 1-naftylowego/, 87 czesci ilu kaolinowego i 10 czesci talku proszkuje sie dokladnie i mie¬ sza, otrzymujec pyl.Przyklad V. 5 czesci zwiezku nr 1, 1 czesc syntetycznego uwodnionego dwu¬ tlenku krzemu, 2 czesci lignosulfonianu wapniowego, 30 czesci bentonitu i 62 czesci ilu kaolinowego proszkuje sie dokladnie i miesza ze sobe, a nastepnie zagniata z wode, granuluje i suszy, otrzymujec granulat.Przyklad VI. 0,05 czesci zwiezku nr 1, 0,2 czesci tetramethrinu /chryzan- temianu 1,2,3,4-tetrahydroftalimidoetylenowego^ 0,05 czesci resmethrinu /chryzantemianu 5-benzylo-3-furfurylowego/, 7 czesci ksylenu i 32,7 czesci pozbawionej zapachu nafty miesza sie z sobe, otrzymujec roztwór. Roztworem napelnia sie pojemnik do aerozolu i po zalozeniu zaworu do pojemnika wprowadza sie przez ten zawór, pod cisnieniem, 60 czesci propelentu /uplynniony gaz naftowy/, wytwarzajec aerozol.Przyklad VII. 0,3 g zwiezku nr 1 i 0,3 g d-trans-chryzantemianu allethri- nu /chryzantemianu 3-allilo-2-metylo-2-cyklopentenon-2-ylu-l/ rozpuszcza sie w 20 ml metanolu.Stosujec mieszanie, roztwór ten oraz 99,4 g nosnika zwoju przeciw komarom /mieszanina 3t5tl proszku Taba/ preparat roslinny z lisci rosliny taba /Machilus thnbergii/ zawierajecy glównie d-ksyloze i 1-arabinoze/, proszku perskiego /preparat roslinny ze zlocienia dalmatyrisklego/ i meczki drzewnej miesza sie z sobe do uzyskania jednorodnosci* Po odparowaniu metanolu do pozostalosci dodaje sie 150 ml wody, mieszanine dobrze sie zagniata i suszy, otrzymujec zwój przeciw komarom.Przyklad VIII. 100 mg jednego ze zwiezków nr 1-7 rozpuszcza sie w odpowied¬ niej ilosci acetonu i roztworem nasyca sie porowate ceramiczne plytke o wymiarach 4,0 cm x 4,0 cm x 1,2 cm /grubosc/, otrzymujec fumlgant do ogrzewania.10 147 610 Zastrzezenia patentowe 1« Srodek owadobójczy zawierajecy substancje czynne i obojetny nosnik, korzyst¬ nie w postaci fumiganta przeciw karaczanów, znamienny tym, ze jako substancje czynne zawiera pochodne trójchlorowcoimidazolu o ogólnym wzorze 1, w którym X oznacza atom chloru* Y oznacza atom chloru lub bromu, a n oznacza liczbe calkowite 4. 2« Srodek wedlug zastrz«l, znamienny t y i, ze jako zwlezek o wzorze 1 zawiera l-/4-bromobutoksymetylo/-2,4,5- trójchloroimidazol* 3* Srodek wedlug zaetrz.l, znamienny tym, ze jako zwiezek o wzorze 1 zawiera l-/4-chlorobutokeymetylo/-2#4,5-trójchloroimidezol. 4. srodek owadobójczy zawierajecy substancje czynne i obojetny nosnik, korzystnie w postaci fumiganta przeciw karaczanom, znamienny tym, ze jako substancje czynne zawiera pochodne trójchlorowcoimidazolu o ogólnym wzorze 1, w którym X i Y se jednako¬ we lub rózne i oznaczaje atom chloru lub bromu, a n oznacza liczbe calkowite 4 - 6, z wyjat¬ kiem przypadku,gdy X oznacza atom chloru, Y oznacza atom chloru lub bromu i n oznacza liczbe calkowite 4* 5« Srodek wedlug zastrz.4, znamienny tym, ze jako zwiezek o wzorze 1 zawiera l-/4-bromobutoksymetylo/-2,4,5-trójbromoimidazol« 6. Srodek wedlug zastrz.4, znamienny tym, ze jako zwiezek o wzorze 1 zawiera l-/4-chlorobutoksymetylo/-2,4,5-trójbromoimidazol» 7. Srodek wedlug zastrz.4, znamienny tym, ze jako zwiezek o wzorze 1 zawiera l-/6-bromoheksyloksymetylo/-2,4,5-trójchloroimidazol« 8. Srodek wedlug zastrz.4, znamienny tym, ze jako zwiezek o wzorze 1 zawiera 2-/6-bromoheksyloksymetylo/-2,4,5-trójbromoimidazol.147 610 *-oc CH£(CH2)nY Wzór / ,N^X XA 1 XN-^X H Wzór 2 ZCHgO (CH2)nY arrcl CHp-n-CjH,, V1zor4 Wzór 5 CH^CH^H^r CH£CH£H£l Wzór6 yyzór ? 0 xv0CNHCH3 OCK^ Wzór 8 ^147 610 BK T BK T XN-Br xN^BrCH L0CH2CQ3 I-och^^ Wzór9 CH3 Wzór 10 N^Br BrTT NN^Br '3 CH; ^OCH^C-Br Wzór 11 CH3 dA I CK Y L0CH^HpHp I-oC^tBt Wzór 12 Wzór 13 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 400 zl PL PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenia patentowe 1. « Srodek owadobójczy zawierajecy substancje czynne i obojetny nosnik, korzyst¬ nie w postaci fumiganta przeciw karaczanów, znamienny tym, ze jako substancje czynne zawiera pochodne trójchlorowcoimidazolu o ogólnym wzorze 1, w którym X oznacza atom chloru* Y oznacza atom chloru lub bromu, a n oznacza liczbe calkowite 4. 2. « Srodek wedlug zastrz«l, znamienny t y i, ze jako zwlezek o wzorze 1 zawiera l-/4-bromobutoksymetylo/-2,4,5- trójchloroimidazol* 3. * Srodek wedlug zaetrz.l, znamienny tym, ze jako zwiezek o wzorze 1 zawiera l-/4-chlorobutokeymetylo/-2#4,5-trójchloroimidezol. 4. srodek owadobójczy zawierajecy substancje czynne i obojetny nosnik, korzystnie w postaci fumiganta przeciw karaczanom, znamienny tym, ze jako substancje czynne zawiera pochodne trójchlorowcoimidazolu o ogólnym wzorze 1, w którym X i Y se jednako¬ we lub rózne i oznaczaje atom chloru lub bromu, a n oznacza liczbe calkowite 4 - 6, z wyjat¬ kiem przypadku,gdy X oznacza atom chloru, Y oznacza atom chloru lub bromu i n oznacza liczbe calkowite 4. * 5« Srodek wedlug zastrz.4, znamienny tym, ze jako zwiezek o wzorze 1 zawiera l-/4-bromobutoksymetylo/-2,4,5-trójbromoimidazol« 6. Srodek wedlug zastrz.4, znamienny tym, ze jako zwiezek o wzorze 1 zawiera l-/4-chlorobutoksymetylo/-2,4,5-trójbromoimidazol» 7. Srodek wedlug zastrz.4, znamienny tym, ze jako zwiezek o wzorze 1 zawiera l-/6-bromoheksyloksymetylo/-2,4,5-trójchloroimidazol« 8. Srodek wedlug zastrz.4, znamienny tym, ze jako zwiezek o wzorze 1 zawiera 2-/6-bromoheksyloksymetylo/-2,4,5-trójbromoimidazol.147 610 *-oc CH£(CH2)nY Wzór / ,N^X XA 1 XN-^X H Wzór 2 ZCHgO (CH2)nY arrcl CHp-n-CjH,, V1zor4 Wzór 5 CH^CH^H^r CH£CH£H£l Wzór6 yyzór ? 0 xv0CNHCH3 OCK^ Wzór 8 ^147 610 BK T BK T XN-Br xN^BrCH L0CH2CQ3 I-och^^ Wzór9 CH3 Wzór 10 N^Br BrTT NN^Br '3 CH; ^OCH^C-Br Wzór 11 CH3 dA I CK Y L0CH^HpHp I-oC^tBt Wzór 12 Wzór 13 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz. Cena 400 zl PL PL PL