PL183163B1

PL183163B1 - Struktura powierzchniowa z wtórnie rozszerzających się surowców

Info

Publication number: PL183163B1
Application number: PL95320026A
Authority: PL
Inventors: Sabine Edinger; Ditmar Schulz; Susanne Baumgartner; Bernd Kastl; Frank Maurer
Original assignee: Dlw Ag
Priority date: 1994-11-15
Filing date: 1995-11-15
Publication date: 2002-05-31
Also published as: HUT77898A; NO972076L; AU705701B2; ES2143665T3; NO972076D0; JPH10512819A; SK59097A3; DK0792329T3; EP0792329B1; EE9700216A; AU4172296A; EP0792329A1; WO1996015203A1; PL320026A1; CZ144197A3; FI972082A0; GR3033460T3; PT792329E; FI972082A7; US5932337A

Abstract

1. Struktura powierzchniowa z wtórnie roz- szerzajacych sie surowców, skladajaca sie z co naj- mniej jednej warstwy nosnej (I) i co najm niej jednej przezroczystej powloki kryjacej (II), ewentualnie jed- nej umieszczonej pod warstwa nosna (I) powloki tylnej (III) z chemicznie albo mechanicznie spienio- nej warstwy piankowej, ewentualnie powloki pod- kladowej (IV), umieszczonej miedzy warstwa nosna (I) a powloka kryjaca (II) i/albo miedzy warstwa nosna (I) i powloka tylna (III), ewentualnie chemicznie spienio- nej warstwy (V) umieszczonej pod powloka kryjaca (II) oraz ewentualnie warstwy ochronnej (VI) umieszczo- nej nad powloka kryjaca (II), znamienna tym, ze masy powlokowe dla warstw (II), (III), (IV) zawie- raja mieszanine skladajaca sie z epoksydowanych estrów nienasyconych kwasów tluszczowych, o dlugosci lancucha C8 do C 22, z alifatycznymi po- lialkoholami o 2 do 6 atomach C, majacych wiecej niz jedna grupe epoksydowa w czasteczce, skladnik a oraz z czesciowych estrów kwasów polikarboksy- lowych z polieteropoliolami, które zawieraja co najmniej jedna wolna grupe kwasu karboksylowego w czasteczce i wiazanie podwójne, skladnik b, w której to mieszaninie stosunek wagowy skladni- ków a:b wynosi..................................... PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest struktura powierzchniowa z wtórnie rozszerzających się surowców, zwłaszcza wielowarstwowa struktura powierzchniowa nadająca się do stosowania jako wykładzina podłogowa albo jako dekoracyjny materiał pokrywający, przykładowo materiał do pokrywania ścian, mebli, itp.

Wykładziny z tworzyw sztucznych, zwłaszcza z polichlorku winylu (PCV) znajdują zastosowanie w szerokim zakresie dzięki wielorakim możliwościom dekoracyjnym, znacznej odporności na zużycie, łatwej pielęgnacji i niskiej cenie.

Wykładziny podłogowe CV (Cushion Vinyls) są wytwarzane z plastizoli PCV w procesie powlekania na warstwie nośnej albo podłożu z papieru antyadhezyjnego i następującym potem żelowaniu. Plastizole składają się z cząstek PCV, zmiękczaczy, stabilizatorów, zwykłych substancji pomocniczych i napełniaczy, które w piecu do żelowania spiekają się do postaci matrycy. Przez dodanie chemicznych środków porotwórczych, warstwa może być jeszcze chemicznie spieniona, przy czym przez nanoszenie środków hamujących reakcję na określone obszary można uzyskać jeszcze dodatkową strukturę.

W wykładzinach tych można również stosować mechaniczne pianki, które są ogólnie znane.

Właściwości wykładzin mogą być zróżnicowane dzięki nanoszeniu szeregu warstw o różnym składzie.

183 163

Chociaż z punktu widzenia ekonomiki i właściwości PCV jest idealnym tworzywem, to jednak coraz silniej uwzględniane aspekty ekologiczne, tzn. eliminowanie lotnych zmiękczaczy i rozpuszczalników (VOC) i produktów zawierających chlorowce oraz zdolność do recyrkulacji, wymagają wytwarzania wykładzin podłogowych, które są wolne od PCV i zmiękczaczy. Jednocześnie, ze względów technicznych i ekonomicznych, powinno być możliwe wytwarzanie tych wykładzin za pomocą istniejących urządzeń produkcyjnych.

Ponadto wykładzina podłogowa powinna nadawać się do nanoszenia deseniu i składać się z różnych warstw, z których jedna lub więcej warstw jest spieniona.

Wyżej opisane wymagania nie są spełnione przez znane technologie.

Według tak zwanego sposobu Furukawa znane jest wytwarzanie sieciowanych pianek PE (polietlenowych), w którym polietylen, azodikarbonamid i nadtlenek kauczuku są wytłaczane za pomocą wytłaczarki i dyszy szerokoszczelinowej do postaci warstwy albo płyty, przy czym wytłaczanie musi przebiegać w temperaturze, w której PE jest płynny, a środek sieciujący i piankowy nie jest jeszcze rozłożony. Dopiero we włączonym dalej piecu spieniającym polietylen zostaje spieniony i jednocześnie sieciowany. Powyższy sposób wytwarzania wykładzin podłogowych jest jednakże nieekonomiczny.

Ponadto, jest znany sposób polegający na tym, że mieszaninę składającą się z EVA (kopolimeru etylen - octan winylu) i PE albo czysty EVA miesza się z napełniaczami, aktywatorami, środkami porotwórczymi i ewentualnie środkami sieciującymi w temperaturze 100°C. Po granulowaniu tych mas, mieszaniu i wprowadzeniu do form można otrzymać z nich skomplikowane w formie, termicznie spienione elementy przez ogrzanie do temperatury rozpadu środka porotwórczego. Jednakże sposób ten nadaje się do wytwarzania mniejszych elementów.

Znane jest również wytwarzanie wolnych od zmiękczaczy pianek poliuretanowych w wyniku mechanicznego spieniania składników, przez wprasowanie powietrza. Jednakże spienianie nie może być przy tym hamowane i nie może być wytworzona odpowiednia struktura.

Z opisu DE nr 3 903 669 Al jest znany sposób otrzymywania wykładziny z polimetylometakrylanu, zmiękczaczy, zwykłych napełniaczy i substancji pomocniczych, stosowanej do wytwarzania wykładziny podłogowej PCV-CV. Niedogodnością tego sposobu jest m.in. stosunkowo wysoki udział zmiękczaczy w wykładzinie.

Znaną wykładziną podłogową, również na bazie wtórnie rozszerzających się surowców, jest linoleum. Skomplikowany w części i uciążliwy sposób wytwarzania linoleum jest opisany wyczerpująco w Encyklopedii Ullmann'a, tom 12 (1976), str. 24 i dalsze i Encycl. of Pol. Sci and Tech., tom 1, 1964, str. 403 i dalsze.

Z powodu uciążliwego sposobu wytwarzania próbowano już wielokrotnie przyspieszenia procesu wytwarzania i dojrzewania.

Z opisów EP 0174042 i EP 0228116 są znane układy dwuskładnikowe, które nadają się do przeróbki na zwykłych urządzeniach do wytwarzania linoleum, jednak nie nadają się do stosowania w procesie powlekania.

Masy znane z opisu DE nr 2241535 Al, w których środkami sieciującymi są związki z normalnymi alifatycznymi grupami kwasu karboksylowego, np. częściowe estry kwasu cytrynowego, ze względów technicznych nie są stosowane do wytwarzania struktur powierzchniowych. Masy te nie spełniają bowiem wymogu, aby po wymienionych, krótkich czasach ogrzewania na urządzeniach do powlekania, o pracy ciągłej, były wolne od kleju.

Ponadto, częściowe estry kwasu cytrynowego, przykładowo monoestry alkilowe kwasu cytrynowego albo kwasu policytrynowego z wyższymi alkoholami, o długości łańcucha Cg do C22, są bardzo drogimi substancjami z powodu sposobu ich wytwarzania.

Z opisu DE 4135664 Al są znane masy powłokowe, które bazują na wtórnie rozszerzających się surowcach i służą do powlekania tekstylnych struktur powierzchniowych albo papieru antyadhezyjnego. Masy powłokowe składają się z mieszaniny:

a) produktów epoksydowania estrów nienasyconych kwasów tłuszczowych, o długości łańcucha Cg do C22, z wielowartościowymi alkoholami alifatycznymi mającymi 2 do 6 atomów C, które zawierają przeciętnie więcej niż jedną grupę epoksydową w cząsteczce,

183 163

b) częściowych estrów kwasów polikarboksylowych, które zawierają dwie wolne grupy kwasu karboksylowego w cząsteczce i w położeniu α, β wolnych grup kwasu karboksylowego zawierają podwójne wiązanie, z polieteropoliolami, oraz

c) środka hydrofobującego.

W przykładach opisu DE 4135664 Al jako składnik a) stosuje się epoksydowany olej lniany (18,1 g), a jako składnik b) stosuje się półester z bezwodnika kwasu maleinowego i dipropylenoglikolu (16 g) w stosunku molowym 0,8:1 do 1:1,2.

W opisie DE 4135664 Al, przykładowo, została ujawniona wykładzina podłogowa mająca warstwę, która oprócz epoksydowanego oleju lnianego i półestrów z bezwodnika kwasu maleinowego i dipropylenoglikolu, zawiera 20% kaolinu i 9% stearynianu, w odniesieniu do ilości epoksydowanego oleju i półestru oraz mająca drugą warstwą z tego samego epoksydowanego oleju lnianego i półestru kwasu maleinowego z glikolem polipropylenowym, która w odniesieniu do ilości obu tych składników zawiera ponadto 23% kaolinu i 8% stearynianu, i w którąjest nawarstwiana wielokrotnie i walcowana włóknina szklana oraz z powłokąkryjącą, przy czym wykładzina jest usztywniana w temperaturze 150°C do 180°C. Wadą tej wykładziny jest jednak to, że jej najwyższa warstwa jest bardzo szorstka i nieprzezroczysta. Ponadto w opisanych recepturach nie ma środków piankowych; nie są one spieniane chemicznie, ani mechanicznie. Opisane powłoki tylne (w przykładzie 2 w/w opisu) wymagają kłopotliwego wytwarzania z kosztownym papierem antyadhezyjnym; nie zawierają one pianki i tym samym nie stwarzają komfortu stąpania. Ponadto okazało się, że powierzchnia opisanych wykładzin nie jest dostatecznie odporna na brud i wykazują one złe utwardzenie na wskroś.

Celem wynalazku jest opracowanie ulepszonej, wytwarzanej w prosty sposób struktury powierzchniowej z wtórnie rozszerzających się surowców, nie posiadającej powyżej wymienionych niedogodności oraz mającej ewentualnie warstwę dającą się pokryć deseniem, w szczególności opracowanie wielowarstwowej wykładziny wytwarzanej z mas powłokowych, z których co najmniej jedna warstwa zawiera masę spienioną chemicznie albo mechanicznie.

Według wynalazku struktura powierzchniowa z wtórnie rozszerzających się surowców, składająca się z co najmniej jednej warstwy nośnej (I) i co najmniej jednej przezroczystej powłoki kryjącej (U), ewentualnie jednej umieszczonej pod warstwą nośną (I) powłoki tylnej (ΠΙ) z chemicznie albo mechanicznie spienionej warstwy piankowej, ewentualnie powłoki podkładowej (IV), umieszczonej między warstwą nośną (I) a powłoką kryjącą (II) i/albo między warstwą nośną (I) i powłoką tylną (III), ewentualnie chemicznie spienionej warstwy (V) umieszczonej pod powłoką kryjącą(II) oraz ewentualnie warstwy ochronnej (VI) umieszczonej nad powłoką kryjącą (II), charakteryzuje się tym, że masy powłokowe dla warstw (II), (III), (IV) zawierają mieszaninę składającą się z epoksydowanych estrów nienasyconych kwasów tłuszczowych, o długości łańcucha Cg do C22, z alifatycznymi polialkoholami o 2 do 6 atomach C, mających więcej niż jedną grupę epoksydową w cząsteczce (składnik a) oraz z częściowych estrów kwasów polikarboksylowych z polieteropoliolami, które zawierają co najmniej jedną wolną grupę kwasu karboksylowego w cząsteczce i wiązanie podwójne (składnik b), w której to mieszaninie stosunek wagowy składników a:b wynosi 0,33:1 do 3,15:1, a zwłaszcza 0,6:1 do 1:1^4, przy czym masa powłokowa warstwy kryjącej (II) zawiera sykatywy w ilości 2 χ 10'¹ do 10’²% zawartości metalu, w odniesieniu do powyżej wymienionej mieszaniny epoksydowanego oleju i półestrów, ewentualnie napełniacze oraz do 15% wagowych środka hydrofobującego, masa powłokowa warstwy podkładowej (IV) zawiera 13 do 74% wagowych napełniaczy, w odniesieniu do epoksydowanego oleju i półestrów, masa powłokowa mechanicznie spienionej warstwy piankowej zawiera do 10% wagowych napełniaczy, w odniesieniu do epoksydowanego oleju i półestrów, zaś masa powłokowa chemicznie spienionej warstwy piankowej zawiera 39 do 100% wagowych napełniaczy, w odniesieniu do epoksydowanego oleju i półestrów oraz do około 25% środków porotwórczych, a ponadto, masy powłokowe ewentualnie zawierają pigmenty oraz do około 15% zwykłych substancji pomocniczych.

Korzystnie, składnik b zawiera kwas polikarboksylowy mający 2 do 10 atomów węgla, zwłaszcza kwas dikarboksylowy, który jest wybrany z grupy składającej się z kwasu itakonowego, maleinowego, fumarowego, ich bezwodników albo ich mieszanin.

183 163

W przypadku, gdy struktura powierzchniowa zawiera warstwę ochronną (VI), to jest ona korzystnie utworzona z nienasyconych chemoutwardzalnych systemów lakierniczych, przy czym polimery i kopolimery dla systemów lakierniczych są wybrane z grupy poliakrylanów, polimetakrylanów, poliuretanów i ich mieszanin.

Korzystnie, masa powłokowa warstwy kryjącej (II) zawiera 10 do 57% wagowych środka do hydrofobizacji, w odniesieniu do mieszaniny epoksydowanego oleju i półestrów, a zwłaszcza 12 do 34% wagowych, oraz zawiera do 8% wagowych napełniaczy, zwłaszcza do 2% wagowych napełniaczy.

Korzystnie, masa powłokowa warstwy podkładowej (IV) zawiera 20 do 50% wagowych napełniaczy, w odniesieniu do epoksydowanego oleju i półestrów, zaś masa powłokowa chemicznie spienionej warstwy piankowej (V) zawiera 60 do 100% wagowych napełniaczy, również w odniesieniu do epoksydowanego oleju i półestrów.

W masach powłokowych znajduje się ewentualnie do 15% innych uwarunkowanych obróbką substancji pomocniczych z grupy akrylanów, polimetylometakrylanów, olej lniany, przyspieszacze utwardzania, środki wzmacniające działanie poroforu z grupy polioli, mocznik, związki cynku, ołowiu albo kadmu.

Korzystnie, masa powłokowa chemicznie spienionej warstwy piankowej (V) zawiera do 25% wagowych środka porotwórczego, w odniesieniu do epoksydowanego oleju i półestrów, zwłaszcza do 15% wagowych środka porotwórczego, w odniesieniu do epoksydowanego oleju i półestrów.

Korzystnie, masa powłokowa warstwy kryjącej zawiera sykatywy w ilości 10 do 1% zawartości metalu, w odniesieniu do epoksydowanego oleju i półestrów, a zwłaszcza zawiera związki metali Al, Li, Ca, Fe, Mg, Mn, Pb, Zn, Zr, Ce, Co, pojedynczo albo ich mieszaniny.

W masach powłokowych, korzystnie, jako napełniacze znajdują się albo zostają wmieszane napełniacze mineralne z grupy kredy, siarczanu baru, kwasu krzemowego, kaolinu, talku albo mączka drzewna, mączka korkowa, szkło, włókna tekstylne albo szklane, albo włókna roślinne. Natomiast, jako środek do hydrofobizacji struktura według wynalazku zawiera wosk polietylenowy, parafinę twardą Fischera i Tropscha, woski zwierzęce, woski roślinne albo woski mineralne.

Korzystnie, strukturą powierzchniową według wynalazku jest wykładzina podłogowa albo płytka wykładzinowa.

Struktura powierzchniowa według wynalazku jest zatem wykładziną podobna do CV, bez stosowania PCV albo zmiękczaczy. Zawarta ewentualnie w strukturze powierzchniowej chemiczna warstwa piankowa może być chemicznie wytłaczana. Zatem, wynalazek dotyczy zwłaszcza wolnych od zmiękczaczy wykładzin podłogowych na bazie wtórnie rozszerzających się surowców, ewentualnie z chemicznie albo mechanicznie spienionymi warstwami piankami, przy czym mogąbyć one również chemicznie wytłaczane.

Stwierdzono również, że przez zastosowanie sykatyw mogły być nieoczekiwanie zwiększone mechaniczne wartości, jak również właściwości odporności na brud struktury powierzchniowej według wynalazku, tzn. wykładziny albo płytek wykładzinowych.

W przypadku sykatyw stwierdzono, że nieoczekiwanie szczególnie dobre efekty wykazuje kombinacja ceru i kobaltu, albo z drugiej strony kombinacja kobaltu, litu i wapnia, albo kombinacja manganu, litu i wapnia, tzn. został przyspieszony proces utwardzania mieszanin i uzyskano bardzo dobre właściwości odporności na brud wykładziny według wynalazku.

Strukturę powierzchniową według wynalazku, tzn. wykładziny podłogowe albo płytki wykładzinowe wytworzono w ten sposób, że w znany sposób mieszano kombinacją wyżej wymienionych składników a) i b) w stosunku wagowym 0,33:1 do 3,15:1, a zwłaszcza 0,6:1 do 1,2:1 napełniacze i w przypadku masy na powłokę kryjącą, ewentualnie co najmniej 15% wagowych środka hydrofobującego, a dla masy na piankę chemiczną - środek porotwórczy, i ewentualnie na każdą masę piankową - stabilizator piankowy, przerabiano do postaci pasty, a pasty przerabiano w znany sposób na wielowarstwowe wykładziny podłogowe.

Struktura powierzchniowa według wynalazku zawiera wypełniacze w ilości 30% do 75% wagowych, w odniesieniu do mieszaniny epoksydowanego oleju i półestrów, zwłaszcza 40 do 60% wagowych napełniaczy, przy czy zawartość napełniaczy w powłoce podkładowej

183 163 (prasowanej) wynosi 13 do 74% wagowych, korzystnie 20 do 45% wagowych, a zwłaszcza 40% wagowych, zawartość napełniaczy w piance chemicznej wynosi 39 do 100% wagowych, korzystnie 60 do 100% wagowych, a zwłaszcza 64% wagowych, natomiast zawartość napełniaczy w masach dla pianki mechanicznej jest przeważnie niewielka i korzystnie wynosi nie więcej niż 10% wagowych, np. 1 do 10% wagowych, a zwłaszcza nie więcej niż 5% wagowych napełniaczy. Wszystkie dane procentowe są podane zawsze w odniesieniu do całkowitej ilości składników a) i b), tj. epoksydowanego oleju i półestrów, jeżeli nie zaznaczono inaczej. Warstwa kryjąca jest przezroczysta, ponieważ wówczas można zadrukować warstwę leżącą poniżej i otrzymuje się zadrukowaną strukturę powierzchniową która charakteryzuje się dużą wytrzymałością mechaniczną i właściwościami odporności na brud. Przykładem takiego zastosowania jest wykładzina wielowarstwowa ze wzorem parkietu, lecz mogą to być również ceraty, sztuczna skóra albo warstwy ochronne dla szkła.

Wykładziny zawierają stosunkowo duże udziały substancji dodatkowych, zwłaszcza napełniacze mineralne z grupy kredy, siarczanu baru, kwasu krzemowego, kaolinu i talku, ewentualnie również mączkę drzewną, mączkę korkową mączkę szklaną włókna tekstylne albo roślinne, które mogą również występować w postaci mieszaniny, przy czym ilość napełniaczy w całej wykładzinie podłogowej może wynosić do 70% wag., w przypadku wykładzin bezpiankowych korzystnie 30 do 60% wag., a w wykładzinach podłogowych z warstwami chemicznie spienionymi - korzystnie 40 do 60% wag. całej wykładziny podłogowej.

W przypadku mas na warstwy chemicznie spieniana ilość środków porotwórczych leży w zwykłym zakresie do około 25% wag., zwłaszcza do 15% wag., przy czym inne zwykłe substancje pomocnicze mogą występować około do 15% wag.

Korzystnie wykładziny podłogowe składają się z trzech, czterech albo pięciu warstw, a mianowicie powłoki prasowanej, ewentualnie chemicznej powłoki piankowej i przezroczystej powłoki kryjącej oraz powłoki nośnej i ewentualnie chemicznie spienionej powłoki tylnej, przy czym pianka chemiczna może być zastąpiona przez piankę mechaniczną albo mogą występować obydwa gatunki pianki. Jeżeli między powłoką kompaktową i powłoką kryjącąjest umieszczona warstwa chemicznie spieniona, wówczas w szczególnej postaci wykonania wynalazku może być ona chemicznie wytłaczana. W tym celu na powłokę prasowaną nanosi się pastę. Pasta ta zawiera środek porotwórczy i środek wzmagający działania poroforu; do nich należą poliole, mocznik, związki cynku, ołowiu albo kadmu, przy czym korzystny jest ZnO, które obniżają temperaturę rozkładu środka porotwórczego. Warstwę pasty sieciuje się poniżej temperatury rozkładu środka porotwórczego. W następnym etapie wytwarzania, nałożona pasta zostaje zaopatrzona we wzór głęboko tłoczony. Do farb drukarskich, które w gotowej •wykładzinie mają leżeć głęboko, dodaje się środek hamujący (inhibitor). Środek hamujący osłabia działanie środka wzmagającego działanie poroforu, albo znosi je całkowicie, dzięki czemu rozkład środka porotwórczego przesuwa się do wyższych temperatur. Odpowiednimi substancjami o działaniu hamującym sąnp. pochodne benzotriazolu, bezwodnik kwasu trimelitowego i tym podobne. Przez zmianę ilości dodawanego środka hamującego można uzyskać różne głębokości tłoczenia. Nad tą chemicznie spienioną warstwą z naniesionym tłoczonym wzorem można umieścić warstwę ochronną z polimerów lub kopolimerów albo wosków. Jest to korzystne z tego względu, ponieważ wykładzina wielowarstwowa jest podatna na alkalia i dlatego warstwa ochronna z (ko)polimerów, tzn. z nienasyconych chemoutwardzalnych systemów lakierowych, jest bardzo korzystna. Przykładami nienasyconych systemów lakierowych są poliakrylany, polimetakrylany, poliuretany i ich mieszaniny. Może być również zastosowany np. wosk karnauba. Warstwa ochronna powinna być wytworzona z (ko)polimerów współpracujących z powłokąkryjącą.

Wytwarzanie wykładzin podłogowych według wynalazku można realizować jak już opisano powyżej, analogicznie do wytwarzania odpowiednich wykładzin PCV.

Chodzi tu zwłaszcza o sposób ciągły, który podobnie do wytwarzania CV, kolejno za pomocą różnych past opisuje całkowitą konstrukcję wykładziny podłogowej. Jak już wspomniano, taki sposób może również obejmować spienianie, zwłaszcza spienianie chemiczne i prowadzi do powstania wykładziny nadającej się do zadrukowania.

183 163

Składnik a) jest produktem epoksydowania naturalnie nienasyconego tłuszczu albo oleju, a składnik b) składa się z estrów częściowych kwasów polikarboksylowych, np. z wiązaniami podwójnymi, z glikolami polietylenowymi, przy czym długość łańcucha glikolu polietylenowego zawiera 2 do 10 jednostek tlenku etylenu, a przy tym estry częściowe zawierają co najmniej jedną wolną grupę kwasu karboksylowego.

W innej postaci wykonania wynalazku jako składnik b) mogą być również stosowane częściowe estry kwasów polikarboksylowych z polieteropoliolami, które zawierają co najmniej dwie wolne grupy kwasu karboksylowego na cząsteczkę i w położeniu a, b do wolnych grup kwasu karboksylowego zawierają jedno wiązanie podwójne.

Dalsze korzystne składniki b) stanowią estry częściowe kwasów polikarboksylowych z eterami glikolu politetrametylenowego albo kwasów polikarboksylowych z glikolami poliizobutylenowymi również o długości łańcucha 2 do 10.

Jako kwas polikarboksylowy w składniku b) stosuje się zwłaszcza kwas maleinowy albo bezwodnik kwasu maleinowego, albo kwas itakonowy.

Wytwarzanie wykładziny realizuje się przykładowo w ten sposób, że składniki są wymieszane do postaci pasty, za pomocą urządzeń do powlekania są nanoszone na pasmo o odpowiedniej grubości, ewentualnie spienione i w znany sposób usztywnione. Do postaci pasma można również łączyć warstwy zawierające środki spieniające lub nie zawierające tych środków i jednocześnie lub w następujących etapach zostają spieniane i wzmocnione.

Szczególnie korzystnym materiałem składnika b) jest ester częściowy firmy Th. Bóhme KG, Geretsried, który można tam nabyć pod nazwą Ateval® VNR 1 i stanowi go ester hydroksybis(metylo-2,l-etan-diylowy) kwasu 2-butenodikarboksylowego.

Substancjami pomocniczymi w rozumieniu niniejszego wynalazku są akrylany, jak np. polimetylometakrylan, które są wrabiane w warstwę użytkową w celu polepszenia przyczepności między naniesionym lakierem UV a warstwą użyteczną tzn. powłoką kryjącą. Ponadto jako substancja pomocnicza może znajdować się w powłoce kryjącej w ilościach od 1 do 16% wag., korzystnie 1 do 10% wag.

Jako środek porotwórczy według wynalazku stosuje się w tylnej powłoce 1 do 5% amidu kwasu azodikarboksylowego albo hydrazydy sulfonylowe, przy czym korzystne jest stosowanie zwłaszcza 3% wag. środka poro twórczego. Jak już wspomniano można również stosować środki wzmagające działanie poroforu w chemicznym sposobie tłoczenia, w celu obniżenia temperatury rozkładu środka porotwórczego. Według wynalazku stosuje się zwłaszcza tlenek cynku.

Poniższe przykłady objaśniają wynalazek. Przedstawiają one różne pasty i to w korzystnym zakresie składników, jak każdorazowo w przykładzie wykonania:

Przykład	1	Powłoka prasowana Ateval® VNR 1 Epoksydowany olej sojowy Epoksydowany olej lniany Węglan wapnia Dwutlenek tytanu	40 do 60 kg, zwłaszcza 50 kg 35 do 80 kg, zwłaszcza 40 kg 20 do 46 kg, zwłaszcza 25 kg 20 do 50 kg, zwłaszcza 40 kg 5 do 20 kg, zwłaszcza 5 kg
Przykład	2	Pianka chemiczna Ateval® VNR 1 Epoksydowany olej sojowy Epoksydowany olej lniany Mieszanina środka porotwórczego Węglan wapnia	40 do 60 kg, zwłaszcza 50 kg 20 do 35 kg, zwłaszcza 25 kg 40 do 60 kg, zwłaszcza 50 kg 2 do 25 kg, zwłaszcza 12 kg 60 do 100 kg, zwłaszcza 80 kg
Przykład	3	Przezroczysta powłoka kryjąca Ateval® VNR 1 Epoksydowany olej lniany Olej lniany Kwas krzemowy Polimetylometakrylan	40 do 60 kg, zwłaszcza 50 kg 20 do 58 kg, zwłaszcza 27 kg 2 do 10 kg, zwłaszcza 3 kg 2 do 5 kg, zwłaszcza 2 kg 1 do 5 kg, zwłaszcza 2 kg

183 163

Sykatywy ewentualnie: Hoechst Wosk E (wosk montanowy, a więc ester kwasu montanowego)

Przykład 4 Pianka mechaniczna Ateval® VNR 1 Epoksydowany olej sojowy Epoksydowany olej lniany Stabilizator piany Dwutlenek tytanu χΙΟ'¹ do 10'²% zawartości metalu, zwłaszcza 10’^lo/o do 34 kg, zwłaszcza 22 kg do 60 kg, zwłaszcza 50 kg 30 do 43 kg, zwłaszcza 35 kg 15 do 27 kg, zwłaszcza 20 kg 1,5 do 3 kg, zwłaszcza 2 kg do 5 kg, zwłaszcza 2 kg

Przy wytwarzaniu pasm wykładzin podłogowych czasy reakcji w przypadku pasty (czasy reakcji i spieniania) wynoszą 2-12 minut. Konieczne temperatury leżą między 140 do 200°C, korzystnie 170 do 190°C. Ponownie schłodzone pasma okazują się suche i nieklejące, dzięki czemu mogą być doprowadzone bezpośrednio do konfekcjonowania i opakowania.

Przykład składu według wynalazku:

- Nośnik 60g/m

- Powłoka podstawowa 400g/m

- Chemiczna powłoka piankowa 550g/m

- Powłoka kryjąca 400g/m

- Powłoka tylna 1200g/m

Na figurze 1 jest przedstawiona przykładowo wielowarstwowa struktura powierzchniowa według wynalazku. Przy tym koniecznie zalecane warstwy są oznaczone przez

Powyższe wartości odnoszą się do tradycyjnych wykładzin podłogowych z odchyleniem ±25%. Normalnie wykładzina podłogowa powinna mieć grubość 1,1 do 3 mm, zwłaszcza około 2 mm.

Jednak jeżeli jest pożądane szczególnie dobre tłumienie kroków, wówczas warstwa piankowa powinna być szczególnie gruba. Dla wykładziny warstwowej z powłoką piankową, grubość powłoki piankowej może wynosić 0,3 mm, co po sieciowaniu i spienieniu daje warstwę piankową około 0,9 mm. Warstwa ta może być według wynalazku bez problemu pogrubiona, a grubości innych warstw mogą być odpowiednio zmniejszone, aby utrzymać całkowitą grubość 2 mm.

Dla wykonania deseniu ew. strukturowania powierzchni można stosować tłoczenie mechaniczne, tłoczenie chemiczne lub sitodruk (sposób Rotoscreen).

Według wynalazku powłoka kryjąca jest ukształtowana jako wolna od napełniaczy albo praktycznie wolna od napełniaczy, dzięki czemu jest ona przezroczysta i tym samym warstwa leżąca pod spodem może być zadrukowana przed naniesieniem powłoki kryjącej i przezroczysta warstwa kryjąca może być nanoszona w zwykłych urządzeniach do wytwarzania wykładzin podłogowych.

183 163

Departament Wydawnictw UP Rp. Nakład 50 egz. Cena 2,00 zł.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Struktura powierzchniowa z wtórnie rozszerzających się surowców, składająca się z co najmniej jednej warstwy nośnej (I) i co najmniej jednej przezroczystej powłoki kryjącej (Π), ewentualnie jednej umieszczonej pod warstwą nośną (I) powłoki tylnej (ΙΠ) z chemicznie albo mechanicznie spienionej warstwy piankowej, ewentualnie powłoki podkładowej (IV), umieszczonej między warstwą nośną (I) a powłoką kryjącą(II) i/albo między warstwą nośną (I) i powłoką tylną (ΠΙ), ewentualnie chemicznie spienionej warstwy (V) umieszczonej pod powłoką kryjącą (Π) oraz ewentualnie warstwy ochronnej (VI) umieszczonej nad powłoką kryjącą (II), znamienna tym, że masy powłokowe dla warstw (II), (III), (IV) zawierają mieszaninę składającą się z epoksydowanych estrów nienasyconych kwasów tłuszczowych, o długości łańcucha Cg do C22, z alifatycznymi polialkoholami o 2 do 6 atomach C, mających więcej niż jedną grupę epoksydową w cząsteczce, składnik a oraz z częściowych estrów kwasów polikarboksylowych z polieteropoliolami, które zawierające najmniej jedną wolną grupę kwasu karboksylowego w cząsteczce i wiązanie podwójne, składnik b, w której to mieszaninie stosunek wagowy składników a:b wynosi 0,33:1 do 3,15:1, przy czym masa powłokowa warstwy kryjącej (II) zawiera sykatywy w ilości 2 χ 10'¹ do 10'^z% zawartości metalu, w odniesieniu do powyżej wymienionej mieszaniny epoksydowanego oleju i półestrów, ewentualnie napełniacze oraz do 15% wagowych środka hydrofobującego, masa powłokowa warstwy podkładowej (IV) zawiera 13 do 74% wagowych napełniaczy, w odniesieniu do epoksydowanego oleju i półestrów, masa powłokowa mechanicznie spienionej warstwy piankowej zawiera do 10% wagowych napełniaczy, w odniesieniu do epoksydowanego oleju i półestrów, zaś masa powłokowa chemicznie spienionej warstwy piankowej zawiera 39 do 100% wagowych napełniaczy, w odniesieniu do epoksydowanego oleju i półestrów oraz do około 25% środków porotwórczych, a ponadto, masy powłokowe ewentualnie zawierają pigmenty oraz do około 15% zwykłych substancji pomocniczych.
2. Struktura powierzchniowa według zastrz. 1, znamienna tym, że zawiera mieszaninę składników a i b w stosunku wagowym wynoszącym 0,6:1 do 1:1,4.
3. Struktura powierzchniowa według zastrz. 1, znamienna tym, że zawiera warstwę ochronną (VI) z nienasyconych chemoutwardzalnych systemów lakierniczych, przy czym polimery i kopolimery dla systemów lakierniczych są wybrane z grupy poliakryłanów, polimetakrylanów, poliuretanów i ich mieszanin.
4. Struktura powierzchniowa według zastrz. 1, znamienna tym, że składnik b zawiera kwas polikarboksylowy mający 2 do 10 atomów węgla.
5. Struktura powierzchniowa według zastrz. 4, znamienna tym, że kwasem polikarboksylowym jest kwas dikarboksylowy.
6. Struktura powierzchniowa według zastrz. 5, znamienna tym, że kwas dikarboksylowy jest wybrany z grupy, która składa się z kwasu itakonowego, maleinowego, fumarowego, ich bezwodników albo ich mieszanin.
7. Struktura powierzchniowa według zastrz. 1, znamienna tym, że masa powłokowa warstwy kryjącej (II) zawiera 10 do 57% wagowych środka do hydrofobizacji, w odniesieniu do mieszaniny epoksydowanego oleju i półestrów.
8. Struktura powierzchniowa według zastrz. 7, znamienna tym, że masa powłokowa warstwy kryjącej (Π) zawiera 12 do 34% wagowych środka do hydrofobizacji, w odniesieniu do mieszaniny epoksydowanego oleju i półestrów.
9. Struktura powierzchniowa według zastrz. 1, znamienna tym, że masa powłokowa warstwy kryjącej zawiera do 8% wagowych napełniaczy.
10. Struktura powierzchniowa według zastrz. 9, znamienna tym, że masa powłokowa warstwy kryjącej zawiera do 2% wagowych napełniaczy.

183 163
11. Struktura powierzchniowa według zastrz. 1, znamienna tym, że masa powłokowa warstwy podkładowej (IV) zawiera 20 do 50% wagowych napełniaczy, w odniesieniu do epoksydowanego oleju i półestrów.
12. Struktura powierzchniowa według zastrz. 1, znamienna tym, że masa powłokowa chemicznie spienionej warstwy piankowej (V) zawiera 60 do 100% wagowych napełniaczy, w odniesieniu do epoksydowanego oleju i półestrów.
13. Struktura powierzchniowa według zastrz. 1, znamienna tym, że w masach powłokowych znajduje się do 15% innych uwarunkowanych obróbką substancji pomocniczych z grupy akrylanów, polimetylometakrylanów, olej lniany, przyspieszacze utwardzania, środki wzmacniające działanie poroforu z grupy polioli, mocznik, związki cynku, ołowiu albo kadmu.
14. Struktura powierzchniowa według zastrz. 1 albo 13, znamienna tym, że masa powłokowa chemicznie spienionej warstwy piankowej (V) zawiera do 25% wagowych środka porotwórczego, w odniesieniu do epoksydowanego oleju i półestrów.
15. Struktura powierzchniowa według zastrz. 14, znamienna tym, że masa powłokowa chemicznie spienionej warstwy piankowej (V) zawiera do 15% wagowych środka porotwórczego, w odniesieniu do epoksydowanego oleju i półestrów.
16. Struktura powierzchniowa według zastrz. 1, znamienna tym, że masa powłokowa warstwy kryjącej zawiera sykatywy w ilości 10 do 1% zawartości metalu, w odniesieniu do epoksydowanego oleju i półestrów.
17. Struktura powierzchniowa według zastrz. 16, znamienna tym, że masa powłokowa zawiera związki metali Al, Li, Ca, Fe, Mg, Mn, Pb, Zn, Zr, Ce, Co, pojedynczo albo ich mieszaniny.
18. Struktura powierzchniowa według zastrz. 1, znamienna tym, że jako napełniacze w masach powłokowych znajdują się albo zostają wmieszane napełniacze mineralne z grupy kredy, siarczanu baru, kwasu krzemowego, kaolinu, talku albo mączka drzewna, mączka korkowa, szkło, włókna tekstylne albo szklane, albo włókna roślinne.
19. Struktura powierzchniowa według zastrz. 1, znamienna tym, że jako środek do hydrofobizacji zawiera wosk polietylenowy, parafinę twardą Fischera i Tropscha, woski zwierzęce, woski roślinne albo woski mineralne.
20. Struktura powierzchniowa według zastrz. 1, znamienna tym, że jest nią wykładzina podłogowa albo płytka wykładzinowa.

* * *