RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 43803 KI. 12 o, 23/03 Instytut Farmaceutyczny*) Warszawa, Polska Sposób wytwarzania 6-chlorowco (lub chkrowcoalkilo)~4-amino-1,3-benze- nodwutulfonamidu Patent trwa od dnia 13 lipca 1959 r.Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwa¬ rzania zwiazków o wzorze (1), w którym X oznacza atom chloru lub innego chlorowca lub chlorowcoalkil, które stanowia produkty wyj¬ sciowe do syntezy 1,1-dwutlenku 6-chlorowco (lub chlorowcoalkilo)-sulfamylo-l,2,4-benzotio- diazyn, stanowiacych srodki diuretyczne i na- triuretyczne. Znane sposoby syntezy tych zwiazków polegaja np. na chlorosulfonowaniu m-chloroaniliny kwasem chlorosulfonowym w obeon'osci chlorku sodowego w temperaturze 150°C lub na chlorosulfonowaniu samym kwa¬ sem chlorosulfonowym. Pierwszy z wymienio¬ nych sposobów daje spiek w postaci twardej zbitej masy, dajacy sie z trudem wydobyc z reaktora i pokruszyc. Mase te rozklada sie woda z lodem, a mimo tego dochodzi do miej¬ scowych przegrzan, które powoduja znaczne *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa mgr Ryszard Pala- nowski i mgr Jerzy Wolf. straty w produkcie. Otrzymany 6-chloro-4-ami- no-l,3-benzenodwusUjfochlorek przeprowadza sie -.nastepnie w amid w wodnym roztworze amoniaku. Jednakze otrzymany suifochlorek jest bardzo zanieczyszczony produktami ubocz¬ nymi i wymaga oczyszczania. Drugi sposób polegajacy na chlorosulfonowaniu bez chlorku sodowego nie odznacza sie niedogodnosciami wystepujacymi w poprzednim procesie, lecz uzyskuje sie wydajnosc nie przekraczajaca 30*/o.Wynalazek umozliwia otrzymywanie dwusulfo- pochodnych aniliny z wydajnoscia wynoszaca 60—75°/o wydajnosci teoretycznej o wysokim stopniu czystosci przy nizszym zuzyciu kwasu chlorosulfonowego o 30—50% w porównaniu ze sposobami znanymi oraz umozliwia przepro¬ wadzanie sulfochlorku w amid w tym samym srodowisku w którym powstal. Sa to wyniki nie osiagalne przy stosowaniu sposobów zna¬ nych.Wynalazek polega na zastosowaniu chlorow¬ copochodnych weglowodorów alifatycznycii ja-ko "srodowtfska do powadzenia reakcji chlo- rosulfonowania pochodnych aniliny. Jako chlo¬ rowcopochodne weglowodorów alifatycznych stosuje sie przede wszystkim czterochloroetan, lecz mozna stosowac równiez czterochlorome- tan* i inne chlorowcopochodne weglowodorów alifatycznych, które nie reaguja z kwasem chlo- rosulfonowym. W sposobie wedlug wynalazku dodaje sie do kwasu chlorosulfonowego w tem¬ peraturze pokojowej odpowiednia ilosc pochod¬ nej aniliny, nastepnie dodaje sie porcjami chlo¬ rek sodowy i ogrzewa podczas mieszania, az do chwili kiedy nastepuje gestnienie. Wówczas dodaje sie rozpuszczalnik stanowiacy srodo¬ wisko, w którym reakcje chlorosulfonowania prowadzi sie do konca. Szczególna zaleta czte¬ rochloroetanu jako rozpuszczalnika stosowane^ go w sposobie wedlug wynalazku jest, ze jego temperatura wrzenia odpowiada temperaturze odpowiedniej do prowadzenia reakcji. Mie¬ szanine reakcyjna rozcienczona czterochloro- etanem utrzymuje sie w temperaturze wrze¬ nia w ciagu kilku godzin, Po ochlodzeniu mie¬ szaniny reakcyjnej dodaje sie wody z lodem.Dalsza zaleta sposobu wedlug wynalazku sta¬ nowi mozliwosc przeprowadzania sulfochlorku w amid w tym samym srodowisku bez wy¬ dzielania otrzymanego *sulfochlorku z roztwo¬ ru. Rozpuszczalnik " wraz' z rozpuszczonym -' w nim sulfochlorkiem wysyca sie "na zimno gazowym amoniakiem, a" nastepnie ogrzewa w temperaturze 70—100°C, przy czym sulfo- chlorek przechodzi w amid. Po ochlodzeniu odpowiedni benzenosulfonamid wydziela sie z roztworu prawie ilosciowo. , Przyklad. Do 448 g kwasu chlorosulfono- wego dodano 41 g suchego chlorowodorku m- -chloroaniliny, nastepnie dodano porcjami pod¬ czas mieszania 175 g chlorku sodowego, ogrza¬ no i utrzymywano w temperaturze 60—70°C do zapoczatkowania gestnienia. Nastepnie do¬ dano 200 ml czterochloroetanu, ogrzano do wrzenia i utrzymywano w temperaturze wrze¬ nia w ciagu 3 godzin. Po ochlodzeniu dodano 1/2 kg:,. wody z lodem, po czym dodawano czterochloroetanu az do calkowitego rozpusz¬ czenia w nim sulfochlorku. Warstwe rozpusz¬ czalnika oddzielono od wody, przemyto woda i podczas chlodzenia wysycano gazowym amo¬ niakiem w ciagu 30 minut. Nastepnie ogrze¬ wano na lazni wodnej, ochlodzono i odsaczono 6^hloro-4-amino-l,3-benzenosulfoamid w ilos¬ ci ofcolp 45 g. PL PL