PL178980B1 - Sposób i urzadzenie do formowania wykonczajacego ksztaltownika PL PL PL - Google Patents

Abstract

1. Sposób formowania wykonczajacego ksztal- townika wytloczonego na powierzchni przedmiotu, majacego zewnetrzna krawedz tworzaca jego obwód, znamienny tym, ze na powierzchnie przedmiotu (1) naklada sie material plastyczny, zwlaszcza polimerowy material plastyczny i nad tym materialem plastycznym umieszcza sie fornie (14), majaca wneke, odpowia- dajaca ksztaltowi ksztaltownika (2), po czym formuje sie material plastyczny, zamykajac forme (14) ruchem obrotowym wokól osi obrotu usytuowanej w sasie- dztwie powierzchni przedmiotu (1). 10. Urzadzenie do formowania wykonczajacego ksztaltownika wytloczonego na powierzchni przed- miotu, znamienne tym, ze zawiera forme (14) z wneka, której ksztalt odpowiada zamierzonemu ksztaltowi ksztaltownika (2), przy czym forma (14) jest zamoco- wana obrotowo wokól osi obrotu usytuowanej w sasie- dztwie powierzchni przedmiotu (1), a ponadto zawiera elementy prowadnicze (28, 44) do przemieszczania formy (14) prostopadle do powierzchni przedmio- tu (1), i do zamykania formy (14) ruchem obrotowym wokól osi obrotu usytuowanej w sasiedztwie powierz- chni przedmiotu (1). F i g . 1 c PL PL PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób i urządzenie do formowania wykończającego kształtownika.

W szczególności, wynalazek dotyczy sposobu i urządzenia do formowania wykończającego kształtownika, wykonanego z tworzywa plastycznego, zwłaszcza z polimeru, w szczególności w obszarze łączenia kształtownika w pętlę, w części obwodowej danego przedmiotu.

Znany jest, na przykład z dokumentu DE 9.011.573 Ul, sposób i urządzenie do wykończającego formowania wałeczka profilowego, wykonanego z układu reaktywnego na bazie poliuretanu oraz wytłaczanego i nakładanego na szybę. W sposobie tym forma składa się z urządzenia, zaopatrzonego w dwie szczęki, które jest prowadzone w położeniu otwarcia od zewnątrz ponad częścią obwodową szyby, wyposażoną w wałeczek profilowy. Oś obrotu obu szczękjest umieszczona poza przedmiotem. Po ustawieniu formy powierzchnię szyby, przeciwległą względem wałeczka profilowego, umieszcza się w wybraniu jednej ze szczęk, a druga szczęka, która nadaje swój kształt wałeczkowi, wychyla się dokoła osi obrotu i jest dociskana do tego wałeczka.

W obszarze wałeczka profilowego, poddawanego formowaniu wykończającemu, istnieje normalnie nadmiar tworzywa polimerowego, który należy usunąć podczas operacji formowania wykończającego. W tym celu znane urządzenie jest zaopatrzone w kanał odprowadzający, przez który materiał jest wypychany ku widocznej powierzchni szyby. Ten nadmiarowy materiał należy następnie usunąć. Ponieważ przywiera on do powierzchni szkła, przeto jego późniejsze usunięcie powoduje trudności.

Celem wynalazku jest opracowanie sposobu, który ułatwia usuwanie nadmiaru materiału, pojawiającego się podczas formowania wykończającego.

Sposób formowania wykończającego kształtownika wytłoczonego na powierzchni przedmiotu, mającego zewnętrzną krawędź tworzącą jego obwód, według wynalazku charakteryzuje się tym, że na powierzchnię przedmiotu nakłada się materiał plastyczny, zwłaszcza polimerowy materiał plastyczny i nad tym materiałem plastycznym umieszcza się formę, mającą wnękę, odpowiadającą kształtowi kształtownika, po czym formuje się materiał plastyczny, zamykając formę ruchem obrotowym wokół osi obrotu usytuowanej w sąsiedztwie powierzchni przedmiotu.

Formę obraca się wokół osi obrotu usytuowanej wewnątrz obwodu przedmiotu.

Zamykając formę ruchem obrotowym wypycha się materiał plastyczny w kierunku zewnętrznej krawędzi przedmiotu.

Stosuje się formę, posiadającą wy stęp z krawędzią i formę obraca się wokół tej krawędzi.

Przed ułożeniem formy na kształtowniku najpierw przemieszcza się formę względem powierzchni przedmiotu, i ustawia się ją w pozycji nachylonej, przy czym krawędź styka się z powierzchnią w miejscu, przewidzianym jako granica wewnętrzna kształtownika, a następnie obraca się formę wokół osi obrotu leżącej na tej krawędzi aż do momentu, gdy wnęka zajmie położenie, w którym powierzchnia wewnętrzna wnęki pokrywa się z zamierzonym kształtem kształtownika.

Stosuje się formę, posiadającą również krawędź tnącą ograniczającą wnękę p stronie przeciwległej do krawędzi i formę obraca się do momentu, gdy krawędź tnąca zetknie się z materiałem plastycznym i odcina się nadmiar materiału plastycznego, tworząc zewnętrzną granicę kształtownika.

Pod formą umieszcza się drugą formę, stanowiącą podporę wykraczającej poza przedmiot części kształtownika, i posiadającą powierzchnię stykową stanowiącą oparcie dla krawędzi przedmiotu.

Formę obraca się do momentu, gdy krawędź tnąca, zetknie się z drugą formą.

Podczas obracania formy masę materiału kształtownika wypycha się na zewnątrz.

178 980

Urządzenie do formowania wykończającego kształtownika wytłoczonego na powierzchni przedmiotu, według wynalazku charakteryzuje się tym, że zawiera formę z wnęką której kształt odpowiada zamierzonemu kształtowi kształtowniką przy czym forma jest zamocowana obrotowo wokół osi obrotu usytuowanej w sąsiedztwie powierzchni przedmiotu, a ponadto zawiera elementy prowadnicze do przemieszczania formy prostopadle do powierzchni przedmiotu, i do zamykania formy ruchem obrotowym wokół osi obrotu usytuowanej w sąsiedztwie powierzchni przedmiotu.

Forma posiada na granicy wnęki krawędź mącą

Urządzenie zawiera drugą formę, współpracującą z wnęką formy.

Element prowadniczy jest połączony z elementem, na którym zamocowana jest forma, i który posiada segment w kształcie wycinka okręgu, prowadzony przez co najmniej trzy krążki, z których dwa są z tej samej strony segmentu w kształcie wycinka okręgu, zaś element prowadniczy jest połączony z suportem elementu, posiadającego segment.

Zalety wynalazku wynikają z faktu, że podczas swego obrotu forma powoduje wypieranie tworzywa kształtownika ku zewnętrznej stronie powierzchni przedmiotu. W sposobie według wynalazku - podobnie j ak w stanie techniki - ruch zamykania formy j est ruchem obrotowym. Jednakże wskutek położenia osi obrotu w sąsiedztwie powierzchni przedmiotu, zaopatrzonego w wałeczek profilowy, wnęka formy i ta powierzchnia tworzą zamkniętą przestrzeń. W ten sposób, podczas operacji zamykanią strona kształtownika zwrócona ku środkowej części przedmiotu, jest najpierw ograniczana przez formę. Gdy tylko tę ostatnią dociska się do powierzchni przedmiotu, żaden materiał, tworzący kształtownik, nie może już wydostać się z tej strony podczas procesu formowania. Wraz z postępem operacji zamykania formy materiał jest wypychany na zewnątrz. Gdy wałeczek profilowy zostaje wytłoczony i nałożony na część obwodową szyby, nadmiar masy jest zatem wyciskany i usuwany poza powierzchnię boczną szyby, skąd można go odebrać w stosunkowo prosty sposób. Nawet w tych przypadkach, w których wałeczek profilowy nie jest nakładany bezpośrednio na obwodzie szyby, lecz dalej w kierunku części wewnętrznej tej ostatniej, usunięcie nadmiaru materiału z powierzchni szyby, znajdującej się z jednej tylko strony wałeczka, przeprowadza się łatwiej niż wtedy, gdy nadmiar materiału należy usuwać z powierzchni szyby po obu stronach wałeczka, jak to ma miejsce w stanie techniki.

W myśl wynalazku oś obrotu formy może znajdować się na wysokości, powyżej lub poniżej powierzchni szyby. Jednakże składowe siły, która działa na kształtownik, są skierowane w tych dwóch ostatnich przypadkach równolegle do tej powierzchni, co w danym przypadku może być szkodliwe dla przyczepności materiału kształtownika do szyby i/lub mieć negatywne reperkusje w odniesieniu do właściwości tego materiału. Z tego powodu najlepsze wyniki uzyskuje się wówczas, gdy oś obrotu znajduje się na wysokości powierzchni szyby lub nieco powyżej niej. W praktyce można stosować formę, która jest zaopatrzona w występ na powierzchni kalibrowanej wnęki, która ogranicza wałeczek profilowy na jego powierzchni wewnętrznej. Występ ten, którego krawędź, utworzona przez jego powierzchnie w kształcie klina, tworzy oś obrotu, jest najpierw opuszczany aż do powierzchni szyby lub do jej bezpośredniego sąsiedztwa przed początkiem obrotu formy.

Przed ułożeniem na kształtowniku forma jest wpierw przemieszczana względem powierzchni przedmiotu, i ustawiana pochyło, przy czym jej krawędź, odpowiadająca wewnętrznej granicy kształtownika, styka się z tą powierzchnią. Potem jej przemieszczenie jest obrotem dokoła tej krawędzi, aż powierzchnia wewnętrzna wnęki zajmie położenie, odpowiadające zamierzonemu kształtowi kształtownika.

Przedmiot wynalazku uwidoczniono w przykładzie wykonania na rysunku, na którym: fig. 1 przedstawia schematycznie kolejne fazy operacji formowania wykończającego kształtownika, a fig. 2 przedstawia widok z boku urządzenia do formowania wykończającego kształtownika.

Przykład wykonania, przedstawiony na fig. 1, opisuje operacje wykończającego formowania kształtownika 2, nałożonego na obszar obwodowy przedmiotu 1 w postaci szyby i zaopatrzonego w wargę 3, wystającą nad obwodem szyby. Kształtownik 2 ma w tym przypadku

178 980 przekrój w kształcie zbliżonym do litery U, z dwoma występami 4 i 5, w przybliżeniu prostopadłymi do powierzchni szyby czyli przedmiotu 1, z częścią środkową 6.

Do formowania wykończającego kształtownika 2, potrzebna jest pierwsza górna forma 14 oraz dolna druga forma 8, które powinny być dobrze ustawione względem siebie i względem kształtownika podczas operacji prasowania. Dolna druga forma 8 ma powierzchnię 9 do podparcia szyby, czyli przedmiotu 1, oraz powierzchnię stykową 10, przeznaczoną do oparcia o nią krawędzi szyby. Powierzchnie formujące 11 i 12 drugiej formy 8 maja ukształtowanie, odpowiadające żądanemu kształtowi dolnemu wargi 3 wytłaczanego kształtownika 2.

Górna forma 14, w swej dolnej powierzchni, ma wnękę o kształcie żądanego profilu kształtownika 2. W położeniu zamknięcia wzajemne ustawienie górnej formy 14 i dolnej drugiej formy 8 jest determinowane przez tnącą krawędź 15 występu 16 z jednej strony i przez krawędź tnącą 17, która wystaje z drugiej strony. Podczas gdy krawędź 15 styka się w praktyce z powierzchnią szyby, to krawędź tnącą 17 działa w kontakcie z powierzchnią 11 drugiej formy 8.

Podczas fazy wzajemnego przemieszczania A obydwie formy 8 i 14 są najpierw oddalone od siebie, w celu umożliwienia wprowadzenia szyby pomiędzy nie w kierunku strzałki F między tymi dwoma elementami, przy czym szyba zaczyna wówczas stykać się z dolną drugą formą 8. Wałeczek 20 z materiału plastycznego, który ma w tym stadium mniej lub bardziej nieregularny kształt, może już być poddany częściowemu formowaniu wykończającemu przez powierzchnię formującą 12 drugiej formy 8. Krawędź 15 występu 16 przyjmuje położenie, które znajduje się w płaszczyźnie pionowej, zawierającej granice wewnętrzną21 wytłaczanego kształtownika 2.

Natychmiast po ustawieniu szyby pomiędzy formami 8 i 14 według opisanej procedury może rozpocząć się faza B operacji formowania wykończającego. Podczas tej drugiej fazy górna forma 14, która jest nachylona, przemieszcza się w kierunku strzałki F ku dolnej formie 8 aż do momentu, gdy krawędź 15 występu 16 zacznie stykać się z szybą. Gdy górna forma 14 przyj muj e to położenie, wówczas jej wnęka tworzy z powierzchnią szyby, i z powierzchnią dolnej drugiej formy 8 oraz z krawędzią 15 przestrzeń zamkniętą za wyjątkiem jednej strony, tak, iż materiał polimerowy nie może już przedostawać się ku wewnętrznej części szyby. Może zdarzyć się, że polimerowy wałeczek 20 przesunie się w kierunku powierzchni wewnętrznej szyby przed operacją formowania wykończającego, wykraczając w ten sposób poza ostateczny przekrój profilu. W tym przypadku wykraczająca część wałeczka zostaje odcięta przez tnącąkrawędź 15 podczas opuszczania górnej formy 14. Chodzi tu jednak o stosunkowo bardzo mały okrawek, który znajduje się w bezpośredniej bliskości poddanego wykończającemu formowaniu profilu i który może być usunięty bez trudności po zestaleniu się polimeru.

W fazie C formowania wykończającego górna forma 14 zostaje obrócona dokoła krawędzi 15 w kierunku strzałki P, przy czym położenie wymienionej krawędzi 15 pozostaje niezmienione. Tworzywo plastyczne pozostaje zatem zamknięte od strony, ograniczonej przez krawędź 15, i nadmiar masy polimerowego wałeczka 20 jest wypychany na zewnątrz pomiędzy dolną drugą fonną8 a górną formą 14, jednocześnie zaś kształt, zadany przez wnękę tej ostatniej jest odciskany na profilu.

Ruch wychylania górnej formy 14 przetłacza nadmiar tworzywa, które popycha, wytwarzając granicę kształtownika, skierowaną do zewnątrz szyby. Wreszcie krawędź tnącą 17 odcina to tworzywo przed doj ściem do końca jego przemieszczania w zetknięciu z dolną drugą formą 8.

Przy końcu ruchu obrotowego forma górna osiąga swe końcowe położenie w fazie D formowania wykończającego, w tym położeniu krawędź tnącą 17 styka się z powierzchnią formującą 11 dolnej drugiej formy 8 i oddziela w ten sposób pasmo 24 materiału, będącego w nadmiarze, od wargi 3, której ostateczna granica zostaje w ten sposób wyznaczona. Proces formowania wykończającego jest zatem zakończony. Górną formę 14 podnosi się wówczas w kierunku strzałki F, a gdy osiąga ona swe górne położenie końcowe, zostaje doprowadzona ponownie do położenia kątowego, niezbędnego dla fazy A formowania wykończającego. Szybę', zaopatrzonąw jej uformowany ostatecznie kształtownik, usuwa się wtedy z dolnej drugiej formy 8 i przenosi ku następnej fazie wytwarzania.

178 980

Urządzenie do stosowania tego sposobu, jest przedstawione na fig. 2 w swych podstawowych cechach. Suport 27 jest osadzony na podeście na ramie 26 i jest ruchomy w kierunku pionowym.

Suport 27 jest prowadzony przez pionowe elementy prowadnicze 28 w postaci prętów prowadniczych i tuleje z łożyskami tocznymi. Hamulec hydrauliczny 29, połączony z suportem 27 za pomocą drążka 30, służy do amortyzacji ruchu pionowego. Ten ostatni jest uzyskiwany za pomocą siłownika pneumatycznego 31, który przekazuje ruch postępowo-zwrotny suportowi 27 za pośrednictwem tłoka 32.

Wspornik 35, na którym umieszczone są trzy prowadnice krążki 36,37 i 38, jest przymocowany do suportu 27. Te trzy krążki służą do przytrzymywania i prowadzenia elementu 40 w postaci ramy, którego segment 41 ma kształt wycinka okręgu. Ten segment 41 w kształcie wycinka okręgu może zatem obracać się dokoła środka okręgu, który pokrywa się z krawędzią 15 górnej formy 14. Ta ostatnia jest umieszczona w dolnej części 42 elementu 40 w postaci ramy wahliwej. Ruch wychylania ramy, czyli elementu 40 uzyskuj e się za pomocą siłownika hydraulicznego 43, którego tłok, czyli element prowadniczy 44 łączy się przegubowo z dźwignią 45, która ze swej strony jest połączona z ramą czyli elementem 40. Aby podążać za obrotem ramy, czyli elementu 40, siłownik hydrauliczny 43 jest przymocowany do suportu 27 za pośrednictwem odpowiedniego łożyska 46, tak, by móc obracać się dokoła osi tego ostatniego.

Prócz tego podstawa 48, podtrzymująca dolną drugą formę 8, jest połączona z ramą 26 urządzenia za pośrednictwem łożyska 51, tak, aby obracać się dokoła tego ostatniego. Ruch wahliwy podstawy 48 uzyskuje się za pomocą siłownika pneumatycznego 49, który jest przymocowany z jednej strony do ramy 26 urządzenia za pośrednictwem łożyska 50, z drugiej zaś strony do podstawy 48 za pośrednictwem łożyska 51.

W celu wykonania operacji formowania wykończającego, szybę, czyli przedmiot 1 układa się i ustawia na drugiej formie 8 z poddawanym formowaniu wykończającemu odcinkiem polimerowego wałeczka 20, wytłoczonego i nałożonego na szybę. Dzięki nie uwidocznionemu na rysunku napędowi urządzenia suport 27 opuszcza się przez doprowadzenie ciśnienia do siłownika 31 aż do momentu, gdy krawędź 15 górnej formy 14 zacznie się stykać z szyba, czyli przedmiotem 1.

Z kolei doprowadzenie ciśnienia do siłownika 43pozwala na wykonanie przez górną formę 14 j ej obrotu dokoła krawędzi 15. Przy końcu operacj i formowania wykończaj ącego podnosi się suport 27 poprzez doprowadzenie ciśnienia do siłownika 31. Gdy suport 27 znajduje się na końcu drogi do góry, wówczas zostaje uruchomiony siłowni hydrauliczny 43 i wten sposób formę górną doprowadza się z powrotem do położenia pochyłego. Następnie uruchomienie siłownika 49 nadaje podstawie 48 i dolnej drugiej formie 8 ruch wychylenia w dół i do zewnątrz, oddalając obydwa wymienione elementy od szyby. Dzięki temu szybą czyli przedmiot 1, i wytłoczony kształtownik 2, poddany formowaniu wykończającemu, odsuwają .się od drugiej formy 8. Można wówczas łatwo usunąć szybę, czyli przedmiot 1. Ponadto formy 8 i 14 można wyposażyć w urządzenia do nagrzewania lub chłodzenią dzięki którym proces zestalania można przyspieszyć przez chłodzenie lub proces reakcji przyspieszyć przez nagrzewanie polimeru w zależności od użytego materiału polimerowego.

Powyższy opis szczegółowy wskazuje, że warunkiem zastosowania sposobu jest wytworzenie przestrzeni, zamkniętej na dwóch bokach, które zbiegają się (powierzchnia przedmiotu i/lub dolnej formy oraz dolna powierzchnia górnej formy), przy czym te dwa boki stykają się wzdłuż krawędzi 15, dokoła której ich obrót wzajemny powoduje ich wychylanie. Zadaniem tych elementów urządzenia i ich ruchó w j est wywołanie na materiale kształtownika podczas j ego formowania przemieszczenia ze składo wąprostopadłąi składową równo ległą przy czym ta ostatnia jest skierowana do zewnątrz przedmiotu. Jest to istotnie jedyny środek do odprowadzania nadmiaru tworzywa do zewnątrz i korzystnie poza przedmiot.

178 980

178 980

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 60 egz. Cena 2,00 zł.

Claims (13)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Sposób formowania wykończającego kształtownika wytłoczonego na powierzchni przedmiotu, mającego zewnętrzną krawędź tworzącąjego obwód, znamienny tym, że na powierzchnię przedmiotu (1) nakłada się materiał plastyczny, zwłaszcza polimerowy materiał plastyczny i nad tym materiałem plastycznym umieszcza się formę (14), maj ącą wnękę, odpowiadającą kształtowi kształtownika (2), po czym formuje się materiał plastyczny, zamykając formę (14) ruchem obrotowym wokół osi obrotu usytuowanej w sąsiedztwie powierzchni przedmiotu (1).
2. 2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że formę (14) obraca się wokół osi obrotu usytuowanej wewnątrz obwodu przedmiotu (1).
3. 3. Sposób według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że zamykając formę (14) ruchem obrotowym wypycha się materiał plastyczny w kierunku zewnętrznej krawędzi przedmiotu (1).
4. 4. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że stosuje się formę (14), posiadającą występ (16) z krawędzią (15), i formę (14) obraca się wokół tej krawędzi (15).
5. 5. Sposób według zastrz. 1 albo 4, znamienny tym, że przed ułożeniem formy (14) na kształtowniku (2) najpierw przemieszcza się formę (14) względem powierzchni przedmiotu (1), i ustawia się j ą w pozycj i nachylonej, przy czym krawędź (15) styka się z po wierzchnią w miej scu, przewidzianym jako granica wewnętrzna (21) kształtownika (2), a następnie obraca się formę (14) wokół osi obrotu leżącej na tej krawędzi (15) aż do momentu, gdy wnęka zajmie położenie, w którym powierzchnia wewnętrzna wnęki pokrywa się z zamierzonym kształtem kształtownika (2).
6. 6. Sposób według zastrz. 1 albo 4, znamienny tym, że stosuje się formę (14), posiadającą również krawędź tnącą(17), ograniczającą wnękę postronie przeciwległej do krawędzi (15) i formę (14) obraca się do momentu, gdy krawędź tnąca (17) zetknie się z materiałem plastycznym i odcina się nadmiar materiału plastycznego, tworząc zewnętrzną granicę kształtownika (2).
7. 7. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że pod formą (14) umieszcza się drugą formę (8), stanowiącą podporę wykraczającej poza przedmiot (1) części kształtownika (12), i posiadającą powierzchnię stykową (10), stanowiącą oparcie dla krawędzi przedmiotu (1).
8. 8. Sposób według zastrz. 6 albo 7, znamienny tym, że formę (14) obraca się do momentu, gdy krawędź tnąca (17), zetknie się z drugą formą (8).
9. 9. Sposób według zastrz. 2, znamienny tym, że podczas obracania formy (14) masę materiału kształtownika (2) wypycha się na zewnątrz.
10. 10. Urządzenie do formowania wykończającego kształtownika wytłoczonego na powierzchni przedmiotu, znamienne tym, że zawiera formę (14) z wnęką, której kształt odpowiada zamierzonemu kształtowi kształtownika (2), przy czym forma (14) jest zamocowana obrotowo wokół osi obrotu usytuowanej w sąsiedztwie powierzchni przedmiotu (1), a ponadto zawiera elementy prowadnicze (28, 44) do przemieszczania formy (14) prostopadle do powierzchni przedmiotu (1), i do zamykania formy (14) ruchem obrotowym wokół osi obrotu usytuowanej w sąsiedztwie powierzchni przedmiotu (1).
11. 11. Urządzenie według zastrz. 10, znamienne tym, że forma (14) posiada na granicy wnęki krawędź tnącą (17).
12. 12. Urządzenie według zastrz. 10 albo 11, znamienne tym, że zawiera drugą formę (8), współpracuj ącą z wnęką formy (14).
13. 13. Urządzenie według zastrz. 10, znamienne tym, że element prowadniczy (44) jest połączony z elementem (40), na którym zamocowana jest forma (14), i który posiada segment (41) w kształcie wycinka okręgu, prowadzony przez co najmniej trzy krążki (36,37,38), z których

    178 980 dwa sąz tej samej strony segmentu (41) w kształcie wycinka okręgu, zaś element prowadniczy (28) jest połączony z suportem (27) elementu (40), posiadającego segment (41).

    * * *