PL218478B1 - Sposób wytwarzania alkenylobursztynoimido-amidów - Google Patents

Sposób wytwarzania alkenylobursztynoimido-amidów

Info

Publication number
PL218478B1
PL218478B1 PL391098A PL39109810A PL218478B1 PL 218478 B1 PL218478 B1 PL 218478B1 PL 391098 A PL391098 A PL 391098A PL 39109810 A PL39109810 A PL 39109810A PL 218478 B1 PL218478 B1 PL 218478B1
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
acid
alkenyl
anhydride
succinimide
succinic anhydride
Prior art date
Application number
PL391098A
Other languages
English (en)
Inventor
Winicjusz Stanik
Zofia Łukasik
Grażyna Żak
Michał Wojtasik
Original Assignee
Inst Nafty I Gazu
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Application filed by Inst Nafty I Gazu filed Critical Inst Nafty I Gazu
Priority to PL391098A priority Critical patent/PL218478B1/pl
Publication of PL218478B1 publication Critical patent/PL218478B1/pl

Links

Landscapes

  • Pyrrole Compounds (AREA)

Description

Opis wynalazku
Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania alkenylobursztynoimido-amidów jako bezpopiołowych dodatków detergentowo-dyspergujących do paliw.
Znany jest z opisów patentowych US 3172892, US 3219666, US 3272746, US 3310492, US 3341542, US 3438899, US 3444170, US 3455831, US 3455832, US 3576743, US 3630904, US 3632511, US 3804763, US 4234435 sposób wytwarzania alkenylobursztynoimidów w reakcji acylowania polialkylenopoliamin bezwodnikiem alkenylobursztynowym.
Wiadomo, że proces acylowania polialkylenopoliamin bezwodnikiem alkenylobursztynowym przebiega z utworzeniem kwasu polialkyleno-poliaminoalkenylobursztynowego jako produktu pośredniego, który ulega imidyzacji do alkenylobursztynoimidu (T.D. Popowicz, O.Głowati, T. Plijew;: „Nieftiechimija, 1976).
Wiadomo również z opisu patentowego US 4048080, że w reakcji acylowania polialkylenopoliamin bezwodnikiem poliizobutylenobursztynowym stosuje się wolnorodnikowe inicjatory w postaci nadtlenków organicznych typu nadtlenek benzoilu lub związki azowe lub diazolowe takie jak azobisizobutyronitryl.
Natomiast z opisów patentowych PL 147 691 i PL 148 245 znany jest sposób wytwarzania bisalkenylobursztynoimidów i monoalkenylobursztynoimidów polegający na acylowaniu bezwodnikiem alkenylobursztynowym o masie cząsteczkowej od 800 do 2000 Daltonów polialkylenopoliamin przy zachowaniu odpowiednich stosunków molowych do bisalkenylobursztynoimidów i monoalkenylobursztynoimidów. Jako katalizator procesu imidyzacji stosuje się kwas szczawiowy w ilości od 0,05% masowych do 1,0% masowych na mol bezwodnika alkenylobursztynowego.
Głównym celem wynalazku jest sposób wytwarzania alkenylobursztynoimido-amidów o ulepszonych własnościach detergentowych i dyspergujących w stosunku do związków alkenylobursztynoimidowych znanych z opisów patentowych US 3172892, US 3219666, US 3272746, US 3310492, US 3341542, US 3438899, US 3444170, US 3455831, US 3455832, US 3576743, US 3630904, US 3632511, US 3804763, US 4234435, US 4048080, PL 147 691 i PL 148 245 oraz o zwiększonej odporności termicznej na nukleofilowy rozkład w wysokiej temperaturze do nietrwałego diamidu.
Nieoczekiwanie stwierdzono, że można otrzymać alkenylobursztynoimido-amidy poprzez acylowanie polialkylenopoliamin bezwodnikiem alkenylobursztynowym o masie cząsteczkowej od 750 do 2500 Daltonów, a wytworzone monoalkenylobursztynoimidy lub bisalkenylobursztynoimidy lub trisalkenylo-bursztynoimidy poddane częściowej amidyzacji przy użyciu kwasów monokarboksylowych lub dikarboksylowych lub estrów metylowych kwasów dikarboksylowych lub estrów etylowych kwasów dikarboksylowych, wykazują ulepszone zdolności myjące i solubilizujące prekursory osadów oraz są odporne w wyższych temperaturach na nukleofilowy rozkład termiczny do nietrwałych diamidów, łatwo ulegających polimeryzacji i koksowaniu.
Sposób wytwarzania alkenylobursztynoimido-amidów z bezwodnika alkenylobursztynowego i polialkylenopoliaminy, według wynalazku polega na tym, że polialkylenopoliaminy o strukturze liniowej lub rozgałęzionej, korzystnie dietylenotriaminę lub trietylenotetraminę lub tetraetylenopentaminę lub pentaetylenoheksaminę lub ich mieszaniny, acyluje się bezwodnikiem alkenylobursztynowym o średniej masie cząsteczkowej 750 do 2500 Daltonów, będącym produktem reakcji enowych polibutenów lub poliizobutenów z bezwodnikiem maleinowym, przy czym stosunek molowy polibutenu lub poliizobutenu do bezwodnika bursztynowego w bezwodniku alkenylobursztynowym wynosi 1,0 : 1,2, korzystnie 1,0 : 1,1, zachowując stosunek produktów taki iż na 1,0 mol polialkylenopoliaminy używa się od 1,0 do 3,0 moli bezwodnika alkenylobursztynowego, przy czym reakcję prowadzi się w rozpuszczalniku węglowodorowym, korzystnie w ksylenie, z dodatkiem wysokowrzącego alkoholu lub bez alkoholu w czasie 2 do 5 godzin, korzystnie 3 do 4 godzin, przy zachowaniu temperatury 140°C do 180°C, korzystnie 150°C do 170°C, pod zmniejszonym ciśnieniem, w atmosferze azotu lub innego gazu obojętnego, wobec kwasu szczawiowego lub kwasu octowego lub bezwodnika kwasu octowego jako katalizatora imidyzacji, odbierając wodę reakcyjną, a otrzymany monoalkenylobursztynoimid lub bisalkenylobursztynoimid lub trisalkenylobursztynoimid poddaje się częściowej amidyzacji przy użyciu kwasów mono- lub dikarboksylowych, takich jak kwas etanowy lub kwas propanowy lub kwas butanowy lub kwas 2-metylopropanowy lub kwas pentanowy lub kwas heksanowy lub kwas oktanowy lub kwas 2-etyloheksanowy lub kwas nonanowy lub kwas izononanowy lub kwas dekanowy lub kwas neodekanowy lub kwas dodekanowy lub kwas tetradekanowy lub kwas heksadekanowy lub kwas stearynowy lub kwas hydroksystearynowy lub kwas oleinowy lub kwas szczawiowy lub kwas malonoPL 218 478 B1 wy lub kwas bursztynowy lub kwas glutarowy lub kwas adypinowy lub kwas azelinowy lub kwas sebacynowy lub dimeryzowane nienasycone kwasy tłuszczowe lub ich mieszanin, lub estrów metylowych lub etylowych kwasów dikarboksylowych, w temperaturze 140°C do 170°C, w czasie 3 do 4 godzin, pod zmniejszonym ciśnieniem, korzystnie w atmosferze azotu, odbierając wodę reakcyjną.
W sposobie wytwarzania alkenylobursztynoimido-amidów według wynalazku, w procesie imidyzacji jako wysokowrzący alkohol stosuje się alkohol alifatyczny o ilości atomów węgla w łańcuchu alifatycznym wynoszącym od 6 do 12, korzystnie alkohol 2-etyloheksylowy.
Ponadto, sposób wytwarzania alkenylobursztynoimido-amidów charakteryzuje się według wynalazku tym, że stężenie użytego w procesie katalizatora imidyzacji wynosi od 0,05% masowych do 1,0% masowych na mol bezwodnika alkenylobursztynowego oraz tym, że w procesie częściowej amidyzacji alkenylobursztynoimidów stosuje się estry kwasów takich jak kwasu szczawiowego lub kwasu malonowego lub kwasu bursztynowego lub kwasu glutarowego.
Wytwarzane sposobem według wynalazku alkenylobursztynoimido-amidy w pełni odpowiadają wymogom stawianym bezpopiołowym dodatkom detergentowo-dyspergującym do paliw.
Niniejszy wynalazek zilustrowano przykładami wykonania od 1 do 7, objaśniającymi sposób wytwarzania alkenylobursztynoimido-amidów oraz ocenę wybranych własności użytkowych tak otrzymanych produktów w próbach testowych.
P r z y k ł a d 1
Wytworzono bisalkenylobursztynoimid według wynalazków PL 147 691 i PL 148 245 dla celów badań porównawczych.
Do szklanego rektora zaopatrzonego w mieszadło mechaniczne, chłodnicę z nasadką azeotropową, płaszcz grzejny oraz doprowadzenie azotu wprowadzono 79,6 g bezwodnika alkenylobursztynowego o średniej masie cząsteczkowej 1301 Daltonów, 8,1 g tetraetylenopentaminy o całkowitej 3 liczbie zasadowej 1018 mgKOH/g, 50 cm3 ksylenu oraz 0,4 g kwasu szczawiowego. Mieszaninę reakcyjną podgrzewano w atmosferze azotu w temperaturze 140-145°C mieszając przez 4 godziny. Odbierano azeotropowo wodę wydzielającą się z reakcji. Otrzymano bisimid kwasu alkenylobursztynowego o charakterystycznym sygnale w widmie w podczerwieni (FTIR) pochodzącym od drgań rozcią-1 gających wiązań C=O imidu przy 1700 cm-1 i średniej masie cząsteczkowej 4936 Daltonów.
P r z y k ł a d 2
Wytworzono alkenylobursztynoimido-amid według niniejszego wynalazku.
Do szklanego reaktora zaopatrzonego w mieszadło mechaniczne, chłodnicę z nasadką azeotropową i płaszcz grzejny wprowadzono 135,0 g bezwodnika alkenylobursztynowego o średniej masie cząsteczkowej 1025 Daltonów, 31,0 g pentaetyleno-heksaminy o zawartości azotu pierwszo3 3 rzędowego 16% (m/m), 20 cm3 2-etylo-heksanolu, 70 cm3 ksylenu oraz 1 g kwasu szczawiowego. Mieszaninę reakcyjną podgrzano do temperatury 170°C i mieszano przez 5 godzin pod zmniejszonym ciśnieniem. Odbierano azeotropowo wodę wydzielającą się z reakcji. Otrzymany półprodukt reakcji o liczbie kwasowej 0,91 mg KOH/g oraz całkowitej liczbie zasadowej 111,5 mg KOH/g zawierał 70% (m/m) substancji aktywnej będącej monoimidem kwasu alkenylobursztynowego.
Wytworzoną substancję w ilości 33,5 g podgrzano do temperatury 50°C i wkroplono 20 g roztworu kwasu szczawiowego w alkoholu 2-etylo-heksylowym o stężeniu 5% (m/m). Po zakończeniu wkraplania mieszaninę ogrzewano w temperaturze 160°C mieszając ją przez 3 godziny w atmosferze azotu. Odbierano azeotropowo wodę wydzielającą się z reakcji. Otrzymano alkenylobursztynoimidoamid o charakterystycznych pasmach w podczerwieni pochodzących od drgań rozciągających wiązań -1 -1
C=O imidu przy 1700 cm-1 oraz grupy karbonylowej amidu przy 1649 cm-1 oraz o zawartości azotu całkowitego 5,27% (m/m).
P r z y k ł a d 3
Produkty z przykładów 1 i 2 poddano badaniom termograwimetrycznym. Miarą odporności produktu na nukleofilowy rozkład termiczny w wyższych temperaturach jest analiza termograwimetryczna (TG). Na załączonym rysunku na fig. 1 i fig. 2 przedstawiono krzywe charakteryzujące trwałość termiczną substancji aktywnych produktów - krzywe termograwimetryczne TG i pierwsze pochodne funkcji zmian masy dm/dt w funkcji temperatury - krzywe DTG.
Substancja aktywna produktu z przykładu 1 (porównawczego) ulega przemianom chemicznym w 10% masowych w temperaturze 349,79°C, 50% masowych w temperaturze 388,24°C i 90% masowych w temperaturze 398,95°C.
PL 218 478 B1
Substancja aktywna produktu z przykładu 2 ulega przemianom chemicznym w 10% masowych w temperaturze 350,65°C, 50% masowych w temperaturze 394,52°C i 90% masowych w temperaturze 418,12°C.
Uzyskane wyniki świadczą o wyższej trwałości termicznej produktu z przykładu 2, gdyż 90% masowych masy substancji aktywnej produktu z przykładu 2 ulega przemianom chemicznym w temperaturze o 20°C wyższej niż 90% masowych masy substancji aktywnej produktu z przykładu 1.
P r z y k ł a d 4
Produkt z przykładu 1 wprowadzono w ilości 35 mg/kg w przeliczeniu na substancję aktywną do oleju napędowego o właściwościach przedstawionych w tablicy 1.
T a b l i c a 1
Charakterystyka oleju napędowego do badań.
Lp. Właściwość Jednostka Wyniki badań
1 Liczba cetanowa - 52,9
2 Skład frakcyjny 10% (V/V) destyluje do temp. 50% (V/V) destyluje do temp. 90% (V/V) destyluje do temp. 95% (V/V) destyluje do temp. °C 233,7 275.3 322.3 348.4
3 Gęstość w 15°C kg/m3 833,6
4 Zawartość siarki mg/kg 1,6
5 Temperatura zapłonu °C 88
6 Stabilność termooksydacyjna g/m3 1
P r z y k ł a d 5
Produkt z przykładu 2 wprowadzono w ilości 35 mg/kg w przeliczeniu na substancję aktywną do oleju napędowego o właściwościach przedstawionych w tablicy 1.
P r z y k ł a d 6
Uszlachetniony olej napędowy jak w przykładach 4 i 5 poddano badaniom stabilności w temperaturze 150°C według normy ASTM D 6468. Miarą stabilności paliwa w tym badaniu jest wartość wskaźnika odbicia światła od sączka filtracyjnego z osadem po teście mierzona przy pomocy reflektometru. Metoda ta określa stabilność termooksydacyjną paliw destylatowych podczas ogrzewania ich do wysokich temperatur symulujących temperatury, które mogą występować w niektórych typach silników cieplnych lub w układach dostarczających paliwo do komór spalania. Wynik zawartości osadów nierozpuszczalnych powstałych w procesie starzenia paliwa w 150°C określany jest przez pomiar odbicia światła od sączka filtracyjnego, przy czym, wartość graniczna 100% odpowiada materiałowi stosowanego sączka filtracyjnego, natomiast wartość 0% odpowiada wzorcowi technicznej czerni i należy ją interpretować jako najgorszy wynik badania. Wyniki badań przedstawiono w tablicy 2.
T a b l i c a 2
Wyniki badań stabilności w 150°C
Olej napędowy uszlachetniony jak w przykładzie 4 Olej napędowy uszlachetniony jak w przykładzie 5
Wskaźnik odbicia % 94,9 98,7
P r z y k ł a d 7
Uszlachetniony olej napędowy jak w przykładach 4 i 5 poddano badaniu właściwości detergentowych w oparciu o wyniki testu według procedury CEC F-23-01, wykonanego w silniku Peugeot XUD 9. Miarą skuteczności działania substancji detergentowej wprowadzonej do oleju napędowego jest stopień zakoksowania rozpylaczy paliwa, który jest wyrażany przez spadek przepływu powietrza przez rozpylacz, przy wzniosie iglicy rozpylacza 0,1 mm, przed i po zakończeniu testu. Parametr ten obliczany jest jako procentowa różnica spadku przepływu powietrza przez rozpylacz, co oznacza, iż jego wyższe wartości liczbowe należy interpretować jako gorsze właściwości detergentowe badanego paliwa. Wyniki badań przedstawiono w tablicy 3.
PL 218 478 B1
T a b l i c a 3
Wyniki badania właściwości detergentowych.
Badane paliwo Spadek przepływu powietrza przez rozpylacz w (%)
1 Olej napędowy z tablicy 1 80,8
2 Olej napędowy uszlachetniony jak w przykładzie 4 75,8
3 Olej napędowy uszlachetniony jak w przykładzie 5 70,3
Zastrzeżenia patentowe

Claims (4)

1. Sposób wytwarzania alkenylobursztynoimido-amidów z bezwodnika alkenylobursztynowego i polialkylenopoliaminy, znamienny tym, że polialkylenopoliaminy o strukturze liniowej lub rozgałęzionej, korzystnie dietylenotriaminę lub trietylenotetraminę lub tetraetylenopentaminę lub pentaetylenoheksaminę lub ich mieszaniny, acyluje się bezwodnikiem alkenylobursztynowym o średniej masie cząsteczkowej 750 do 2500 Daltonów, będącym produktem reakcji enowych polibutenów lub poliizobutenów z bezwodnikiem maleinowym, przy czym stosunek molowy polibutenu lub poliizobutenu do bezwodnika bursztynowego w bezwodniku alkenylobursztynowym wynosi 1,0 : 1,2, korzystnie 1,0 : 1,1, zachowując stosunek produktów taki iż na 1,0 mol polialkylenopoliaminy używa się od 1,0 do 3,0 moli bezwodnika alkenylobursztynowego, przy czym reakcję prowadzi się w rozpuszczalniku węglowodorowym, korzystnie w ksylenie, z dodatkiem wysokowrzącego alkoholu lub bez alkoholu w czasie 2 do 5 godzin, korzystnie 3 do 4 godzin, przy zachowaniu temperatury 140°C do 180°C, korzystnie 150°C do 170°C, pod zmniejszonym ciśnieniem, w atmosferze azotu lub innego gazu obojętnego, wobec kwasu szczawiowego lub kwasu octowego lub bezwodnika kwasu octowego jako katalizatora imidyzacji, odbierając wodę reakcyjną, a otrzymany monoalkenylobursztynoimid lub bisalkenylobursztynoimid lub trisalkenylobursztynoimid poddaje się częściowej amidyzacji przy użyciu kwasów mono- lub dikarboksylowych, takich jak kwas etanowy lub kwas propanowy lub kwas butanowy lub kwas 2-metylopropanowy lub kwas pentanowy lub kwas heksanowy lub kwas oktanowy lub kwas 2-etyloheksanowy lub kwas nonanowy lub kwas izononanowy lub kwas dekanowy lub kwas neodekanowy lub kwas dodekanowy lub kwas tetradekanowy lub kwas heksadekanowy lub kwas stearynowy lub kwas hydroksystearynowy lub kwas oleinowy lub kwas szczawiowy lub kwas malonowy lub kwas bursztynowy lub kwas glutarowy lub kwas adypinowy lub kwas azelinowy lub kwas sebacynowy lub dimeryzowane nienasycone kwasy tłuszczowe lub ich mieszanin, lub estrów metylowych lub etylowych kwasów dikarboksylowych, w temperaturze 140°C do 170°C, w czasie 3 do 4 godzin, pod zmniejszonym ciśnieniem, korzystnie w atmosferze azotu, odbierając wodę reakcyjną.
2. Sposób wytwarzania alkenylobursztynoimido-amidów, według zastrz. 1, znamienny tym, że jako wysokowrzący alkohol w procesie imidyzacji stosuje się alkohol alifatyczny o ilości atomów węgla w łańcuchu alifatycznym wynoszącym 6 do 12, korzystnie alkohol 2-etyloheksylowy.
3. Sposób wytwarzania alkenylobursztynoimido-amidów, według zastrz. 1, znamienny tym, że stężenie katalizatora imidyzacji wynosi 0,05% masowych do 1,0% masowych na mol bezwodnika alkenylobursztynowego.
4. Sposób wytwarzania alkenylobursztynoimido-amidów według zastrz. 1, znamienny tym, że w procesie częściowej amidyzacji polialkenylobursztyno-imidów stosuje się estry kwasów takich jak kwasu szczawiowego lub kwasu malonowego lub kwasu bursztynowego lub kwasu glutarowego.
PL391098A 2010-04-29 2010-04-29 Sposób wytwarzania alkenylobursztynoimido-amidów PL218478B1 (pl)

Priority Applications (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL391098A PL218478B1 (pl) 2010-04-29 2010-04-29 Sposób wytwarzania alkenylobursztynoimido-amidów

Applications Claiming Priority (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL391098A PL218478B1 (pl) 2010-04-29 2010-04-29 Sposób wytwarzania alkenylobursztynoimido-amidów

Publications (1)

Publication Number Publication Date
PL218478B1 true PL218478B1 (pl) 2014-12-31

Family

ID=52105616

Family Applications (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL391098A PL218478B1 (pl) 2010-04-29 2010-04-29 Sposób wytwarzania alkenylobursztynoimido-amidów

Country Status (1)

Country Link
PL (1) PL218478B1 (pl)

Similar Documents

Publication Publication Date Title
CN102482602B (zh) 季铵酰胺和/或酯盐
CA2914279C (en) Use of nitrogen compounds quaternised with alkylene oxide and hydrocarbyl-substituted polycarboxylic acid as additives in fuels and lubricants
KR102070364B1 (ko) 4급화된 질소 화합물, 및 연료 및 윤활제에서의 첨가제로서 그의 용도
CN109486539B (zh) 用于燃料和润滑剂的多羧酸基添加剂
CN105722961B (zh) 季铵化氮化合物在燃料中的用途、相关浓缩物和组合物
AU2011332104B2 (en) Polyester quaternary ammonium salts
KR20150079782A (ko) 히드로카르빌 에폭시드의 4차화 암모늄 염 및 연료 및 윤활제 내의 첨가제로서의 이의 용도
US20140345191A1 (en) Quaternary Ammonium Salts In Heating Oils
KR20240119110A (ko) 연료 조성물과 관련된 방법 및 용도
PL218478B1 (pl) Sposób wytwarzania alkenylobursztynoimido-amidów
ITMI20071445A1 (it) Polialchenil succinimmidi e loro impiego come disperdenti in oli lubrificanti
CN119816577A (zh) 用于制备包含季铵盐的反应产物的方法
PL228075B1 (pl) Sposób wytwarzania alkenylobursztynoimido -amidów o kontrolowanej zawartosci grup imidowych i amidowych
PL215447B1 (pl) Sposób wytwarzania modyfikowanych alkenylobursztynoimido-amidów
PL231364B1 (pl) Wielofunkcyjny pakiet dodatków do olejów napędowych zawierający alkenylobursztynoimido-amidy o kontrolowanej zawartości grup imidowych i amidowych
PL237261B1 (pl) Nowe zastosowanie alkenylobursztynoimido-amidów o kontrolowanej zawartości grup imidowych i amidowych
PL238361B1 (pl) Wielofunkcyjny pakiet dodatków do olejów napędowych
ITMI20071446A1 (it) Polialchenil siccinimmidi e loro impiego come detergenti per carburanti
PL223034B1 (pl) Wielofunkcyjny pakiet dodatków do olejów napędowych
PL238362B1 (pl) Uniwersalny pakiet dodatków do olejów opałowych
PL217951B1 (pl) Pakiet dodatków detergentowo-dyspergujących o wysokiej stabilności termicznej do olejów napędowych