Przedmiotem wynalazku jest srodek grzybobójczy* Jednym z powaznych problemów w uprawie roslin uzytkowych sa choroby roslin. Szcze¬ gólnie trudnym do rozwiazania problemem sa choroby przenoszone przez glebe, wywolywane przez patogeniczne grzyby znajdujace sie w glebie (w dalszej czesci opisu choroby takie na¬ zywa sie "chorobami przenoszonymi przez glebe*)• Ostatnio istnieje coraz powszechniejsza tendencja do ograniczania obszarów upraw roslinnych do pewnych okreslonych okregów, przy czym pewne rosliny przemyslowe uprawiane sa w sposób ciagly* Ze wzgledu na te tendencje coraz wazniejsze staje sie zwalczanie chorób przenoszonych przez glebe* Ze wzgledu na cha¬ rakter tych chorób ich zwalczanie jest jednak wyjatkowo trudne* w zwiazku z czym powoduja one coraz wieksze straty* frzykladowo, w niektórych krajach stosowano PCNB (pieciochloro- nitrobenzen) jako fungicyd przeciw kile roslin krzyzowych* takich jak kapusta* kapusta chinska* kapusta polna* kalafiory* brokuly* itp* Ibnoszono go tak wiele, ze podaje sie, iz dawka nanoszenia tego fungicydu byla równa dawce nanoszenia nawozów* Na polach* na których rosliny krzyzowe uprawiano w sposób ciagly, standardowa dawka nanoszenia PCNB nie jest wystarczajaca dla uzyskania zadowalajacych rezultatów, tak wiec powszechna praktyka stalo sie nanoszenie PCNB w znacznie wiekszych ilosciach* Z drugiej strony, zanieczyszczenie srodowiska naturalnego chemikaliami rolniczymi uroslo do rangi problemu spolecznego i sto¬ sowanie pestycydów w tak duzych ilosciach Jak PCNB zostanie wkrótce zabronione* Istnieje zatem szczególnie duze zapotrzebowanie na chemikalia dzialajace skutecznie przy mniejszych dawkach* Za trudne do osiagniecia uwaza sie pelne zwalczenie przy uzyciu srodków chenicz- nych innych przenoszonych przez glebe chorób, np* parcha prószystego 1 parcha ziemniaków, rizoktoniozy buraka cukrowego, wirusowych chorób ziaren zbóz przenoszonych przez Rly«yxa, Mkk 3322 144 332 rozrastania sie zylek salaty oraz przenoszonych przez glebe chorób rzodkwi, kapusty polnej, buraków cukrowych, grochu, itp*, wywolywanych przez rózne Aphanomycetes* frzez wiele lat prowadzono synteze wielu róznych zwiazków sulfonamidowych i badano ich dzialanie fizjolo¬ giczne* Ibdejmowano prace badawcze nad ich zastosowaniem w rolnictwie w charakterze insek¬ tycydów, a takze herbicydów i fungicydów, Dzialanie tych zwiazków Jako herbicydów omówiono np* w publikacjach Japonskich zgloszen patentowych nr nr 29571/1964 i 19199/1965• Zwiazki sulfonamidowe Jako fungicydy opisano w publikacjach Japonskich zgloszen patentowych nr nr 9304/1969, 6836/1970, 6797/1971 i 15119/1972, w Japonskim wylozeniowym opisie patentowym nr 31655/1982 i w opisach patentowych Stanów Zjednoczonych Ameryki nr nr 4 497 828 i 4 551 478. Zastosowanie tych zwiazków Jako insektycydów omówiono w opisie patentowym Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3 034 955* W opisie tym ujawniono zwiazki o ogólnym wzo¬ rze 3, w którym m oznacza 1 lub 2, a n oznacza 1 lub 2. frzykladowymi zwiazkami objetymi tym wzorem i ujawnionymi w owym opisie sa 2/4'-dwuchloro-5'-tróJfluorometyloanilid kwasu 3-tróJfluorometylo-4-chlorobenzenosulfonowego, 3 #,5Ais/tróJfluorometylo/^nilid kwasu 3-tróJfluorometylo-4-chlorobenzenosulfonowego, 2 #-tróJfluorometylo-4 '-chloroanllid kwasu 3-tróJfluorometylo^-chlorobenzenosulfonowego , 2', 5 '-dwuchloro^i'-tróJfluorometyloanilid kwasu 3-tróJfluorometylo-4-chlorobenzenosulfonowego i 3 #-tróJfluorometylo-4 '-chloroanilid kwasu 3-tróJfluorometylo^-chlorobenzenosulfonowego. &kkolwiek zwiazki stanowiace substancje czynna srodka wedlug wynalazku sa objete wzorem 3 z owego opisu, to jednak zaden z nich nie zostal wymieniony z nazwy* Opis patento¬ wy Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3 034 955 nie zawiera jakiejkolwiek wzmianki na temat zwiazków stanowiacych substancje czynna srodka wedlug wynalazku* Ujawniono w nim wiele przykladów pochodnych 4-chloro-3^tróJfluorometylobenzenosulfonamidu, wsród których znaj¬ duja sie wyzej wymienione* Nie ujawniono w nim natomiast zwiazków stanowiacych substancje czynna srodka wedlug wynalazku, to jest 2-chloro-4-tróJfluorometyloanilidów* Jako zwiazki majace podstawniki w tym samych pozycjach co zwiazki stanowiace substancje czynna srodka wedlug wynalazku mozna Jedynie wymienic pochodne 2-tróJfluorometylo-4-chloroanilidu* Jed¬ nakze dzialanie tych zwiazków przeciw kile roslin krzyzowych Jest wyraznie gorsze od dzialania zwiazków stanowiacych substancje czynna srodka wedlug wynalazku, co zostanie udowodnione w niniejszym opisie* Jest rzecza ogólnie znana, ze w przypadku zwiazków tego samego typu najmniejsza zmiana struktury pociaga za soba znaczne zmiany w dzialaniu fiz¬ jologicznym* Gdy podstawniki sa zupelnie rózne, przewidzenie dzialania fizjologicznego nie jest latwe* V omawianym opisie mowa jest wylacznie o dzialaniu owadobójczym zwiazków o wzorze 3, nie wspomina sie natomiast wcale o ich dzialaniu grzybobójczym* ¥ opisach patentowych Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 4 497 828 i 4 551 478 ujaw¬ niono zwalczajace dzialanie pewnych pochodnych sulfonamidowych wobec kily roslin krzy¬ zowych* Wszystkie zwiazki ujawnione w tych opisach sa Jednak pochodnymi 3-nitrobenzeno- sulfonamldu, przy czym nie ujawniono w nich wcale zwiazków stanowiacych substancje czynna srodka wedlug wynalazku* W zadnym z wyzej przytoczonych zródel literaturowych nie ujaw¬ niono dzialania tych zwiazków, jako fungicydów przeciw chorobom przenoszonym przez glebe, a nawet nie zasugerowano takiego dzialania* Olem wynalazku bylo opracowanie srodka grzybobójczego zawierajacego zwiazek o dzialaniu grzybobójczym, do stosowania w zwalczaniu chorób przenoszonych przez glebe, wykazujacego szerszy zakres dzialania w porównaniu ze zranymi fungicydami tego typu, ma¬ jacego silniejsze dzialanie grzybobójcze i dzialajacego skutecznie przy mniejszych dawkach nanoszenia, a wiec majacego mniejszy wplyw na srodowisko naturalne* Twórcy wynalazku zwrócili uwage na fakt, ze pochodne sulfonamidowe wykazuja rózno¬ rodne dzialanie fizjologiczne* V rezultacie nieoczekiwanie odkryto, ze pewne pochodne sulfonamidowe maja szeroki zakres dzialania wobec przenoszonych przez glebe chorób, prze¬ ciw którym nie bylo dotychczas zadowalajacych srodków* Szerokosc zakresu dzialania tych zwiazków Jest tak duza, ze ich dzialania nie mozna bylo przewidziec na podstawie której¬ kolwiek ze znanych publikacji* Zwiazki te wykazuja przy tym bardzo silne dzialanie grzy¬ bobójcze wobec grzybów powodujacych choroby pzernoszone przez glebe*144 332 3 srodek grzybobójczy wedlug wynalazku zawiera obojetny nosnik i substancje czynna, a cecha tego srodka jest to, ze jako substancje czynna zawiera pochodna N-/2-chloro-4-tróJ- fluorometylofenylo/-4-trójfluorometylobenzenosulfonamidu o ogólnym wzorze 1, w którym X i Y oznaczaja niezaleznie atom wodoru lub chloru.Zwiazki o wzorze 1 sa zwiazkami nowymi, wytwarzanymi w reakcji chlorku 3-trój- fluorometylobenzenosulfonylu o wzorze 2, w którym X i Y maja wyzej podane znaczenie, z 2- chloro-4-trójfluorometyloanilina, prowadzonej w obecnosci zasady* Zwiazki o wzorze 1 wykazuja doskonale dzialanie zwalczajace przeciw kile roslin krzyzowych, takich jak kapusta, kapusta chinska, kapusta polna, kalafiory, brokuly itp., przeciw parchowi prószystemu i parchowi ziemniaka oraz przeciw innym przenoszonym przez glebe chorobom wywolywanym przez rózne Aphanomycetes. Efewne srodki chemiczne dostcme na rysunku jako fungicydy przeciw tym chorobom wykazuja znacznie gorsze dzialanie niz zwiazki o wzorze 1. Tak wiec zwiazki o wzorze 1 sa w najwyzszym stopniu uzyteczne jako substancje chwastobójcze przeciw chorobom przenoszonym przez glebe.Spodziewane jest takze, ze zwiazki o wzorze 1 beda wykazywac dostatecznie silne dzialanie zwalczajace wobec takich przenoszonych przez glebe chorób jak rizoktonioza bura¬ ka cukrowego, wirusowe choroby ziaren zbóz przenoszone przez Rlymyxa, itd.Zwiazki o wzorze 1 róznia sie pod wzgledem swej budowy od zwiazków ujawnionych w opisach patentowych Stanów Zjednoczonych Ameryki nr nr 4 497 828 i 4 331 478. Jak wynika z wyzej przytoczonych publikacji, dzialanie fizjologiczne pochodnych sulfonamidowych zalezy od ich budowy strukturalnej. lfe podstawie wyzej opisanego stanu techniki nie mozna wiec bylo absolutnie przewidziec, ze zwiazki o wzorze 1 wykazywac beda silne' dzialanie zwalcza¬ jace wobec przenoszonych przez glebe chorób, które to dzialanie charakteryzuje sie-szerokim zakresem.Zwiazki o wzorze 1 wykazuja dzialanie grzybobójcze i dzialanie hamujace rozmnazanie wobec wielu grzybów stanowiacych patogeny roslin i mozna je stosowac w przypadku wielu róznych chorób. Dzialaja one szczególnie skutecznie przeciw przenoszonym przez glebe choro¬ bom roslin uzytkowych, dla których nie znano dotychczas skutecznych srodków zwalczajacych.Przykladowo, wykazuja one doskonale dzialanie zwalczajace przeciw kile roslin krzyzowych, takich jak kapusta, kapusta chinska, kapusta polna, kalafiory, brokuly itp., przeciw par¬ chowi i parchowi prószystemu ziemniaka, przeciw rizoktoniozie buraka cukrowego, przeciw wirusowym chorobom ziaren zbóz przenoszonym przez Rlymyxa, przeciw przenoszonym przez gle¬ be chorobom buraków cukrowych, rzepy, kapusty polnej, grochu itp. wywolywanym przez Apha- nomyces, przeciw rozrastaniu sie zylek salaty, itp. Zwiazki o wzorze 1 wykazuja takze dzia¬ lanie bakteriobójcze, zwlaszcza wobec bakterii Oram-dodatnich.Ody zwiazki o wzorze 1 stosuje sie Jako fungicydy w zabiegach na glebie, dzialaja one skutecznie przy dawce nanoszenia wynoszacej korzystnie 0,2-40 kg/ha, przy czym jednak dawka ich nanoszenia zalezy od zwalczanej choroby 1 panujacych warunków, np. Jakosci gleby (pH, zawartosc wody, zawartosc substancji organicznych ltd) i warunków pogodowych.Zwiazki o wzorze 1 mozna stosowac bez domieszek, lecz korzystnie stosuje sie Je w postaci srodka grzybobójczego wedlug wynalazku, po ich zmieszaniu z nosnikiem i Jedna lub wieksza liczba substancji pomocniczych. Zwiazkom o wzorze 1 nadaje sie postac np. pylu, proszku do zawiesin, granulatu, preparatu plynnego, itp. Przykladowymi no&ikami sa sub¬ stancje nieorganiczne, takie Jak ily, talk, bentonit, weglan wapniowy, ziemia okrzemkowa, zeolity i bezwodnik kwasu krzemowego, organiczne substancje pochodzenia roslinnego, takie Jak maka pszenna, maka sojowa, skrobia i celuloza krystaliczna, zwiazki wielkoczasteczkowe, takie Jak zywice naftowe, polichlorek winylu i glikole polialkilenowe, mocznik, woski, ltd.V razie potrzeby stosuje sie substancje pomocnicze, np. zwilzacze, dyspergatory, zageszczacze, srodki polepszajace rozprzestrzenianie 1 przyleganie, itp. Ifezna Je stosowac pojedynczo lub w kompozycjach. Jako substancje pomocnicze ulatwiajace zwilzanie, dysper¬ gowanie, rozprzestrzenianie, stabilizacje skladników preparatu i/lub inhibitujace korozje4 1*4 352 nozna wymienic rózne srodki powierzchniowo czynne9 srodki wielkoczasteczkowe, takie jak zelatyna, albumina, alginian sodowy, metyloceluloza, karboksymetyloceluloza, polialkohol winylowy i zywica ksantanowa, itp. Przykladowymi srodkami powierzchniowo czynnymi sa srodki niejonowe, takie jak produkty polimeryzacji alkilofenoli, wyzszym alkoholi, alkilonaftali, wyzszych kwasów tluszczowych, estrów kwasów tluszczowych, dwualkilofosfonoamin, itp« z tlenkiem etylenu lub z tlenkiem etylenu i tlenkiem propylenu, srodki anionowe, takie jak alkilosiarczany, np. laurylosiarczan sodowy, alkilosulfoniany, np# 2-etyloheksanosul¬ fonian sodowy i arylosulfoniany, np. lignosulfonian sodowy i dodecylobenzenosulfonian sodowy, a takze rózne srodki kationowe i amfotcryczne, srodek grzybobójczy wedlug wynalazku moze dodatkowo zawiera ó inne stosowane w rol¬ nictwie substancje chemiczne, takie jak np# insektycydy, inne fungicydy, akarycydy, neraa- tocydy, srodki przeciwwirusowe, herbicydy, regulatory wzrostu roslin i/lub atraktanty, substancje poprawiajace jakosc gleby, np* wapno i/lub nawozy, itd. srodek grzybobójczy wedlug wynalazku w postaci róznych preparatów mozna nanosic znanymi metodami, np. stosujac opryskiwanie lub rozpylanie (pyly, granulaty, ciecze oprys¬ kowe i preparaty ciekle), nanoszenie na glebe i do gleby, zabiegi na powierzchniach (np* powlekanie, posypywanie proszkiem, pokrywanie), maczanie nasion, pokrywanie proszkiem korzeni roslin, maczanie korzeni roslin, itd# Rrzystna zawartosc substancji czynnej w róznego rodzaju preparatach wynosi na ogól 0,1-10# wagowych w przypadku pylu, 5-90tf wagowych w przypadku proszku do zawiesin, 0,1-1096 wagowych w przypadku granulatu i 20-90# wagowych w przypadku preparatów plynnych.Dzialanie niektórych zwiazków o wzorze 1 i srodków grzybobójczych wedlug wynalazku przeciw pewnym przenoszonym przez glebe chorobom badano w nizej opisanych próbach. 'W pró¬ bach tych stosowano nastepujace zwiazki kontrolne: Zwiazek A - pieciochloronitrobenzen (fungicyd dostepny w handlu).Zwiazek B - N-/4-chlorofenylo/-3-nitrobenzenosulfonamid (publikacja japonskiego zgloszenia patentowego nr 115 119/1972).Zwiazek C - J^/2-chloro-5-trójriuorometylofenylo/-4-chloro-3-trójfluorometylobenzenosul- fonamid (opis patentowy Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3 034 955).Zwiazek D - N-/2-chloro^-nitrofenylo/^-Hnetylo-3-nitrobenzenosulfonamid (opis patentowy Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 4 497 828).Zwiazek E - ^/4-chloro-2-tróJfluorometylofenylo/-4-chloro-3-tróJfluorofenylosulfonamid (opis patentowy Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3 034 955).Zuriazek F - W4-chloro-3-tróJfluorometylofenylo/-4-chloro-3-trójfluorometylobenzenosul¬ fonamid (opis patentowy Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3 034 955). 2*iazek G - M-/3,4-dwuchlorofenylo/-3Hiitrobenzenosulfonamid (publikacja Japonskiego zglo¬ szenia patentowego nr 15 119/1972).Zwiazek H - N-/3f4-dwuchlorofenylo/-3,4-dwuchlorobenzenosulfonamid (publikacja japonskiego zgloszenia patentowego nr 6 797/1971 ).Zwiazek I - hydroksyizoksazol (fungicyd dostepny w handlu).Rimery zwiazków o wzorze 1 odpowiadaja numerom z tablicy 11* Próba 1, Zwalczanie kily kapusty chinskiej Okreslona ilosc pylu wytworzonego jak w przykladzie III zmieszano z 1 kg gleby zara¬ zonej kila (PLasmodiophara brassicae) roslin krzyzowych po czym glebe umieszczono w donicz¬ ce bez glazury o srednicy 15 cm# W doniczce zasiano 20 nasion kapusty chinskiej odmiany Miso i pozwolono, by rosliny wzrastaly w cieplarni. R 6 tygodniach od wysiania zbadano ko¬ rzenie siewek dla stwierdzenia rozwoju choroby* frocentowe zwalczenie choroby obliczono zgodnie z ponizszym równaniem* Zwalczenie liczba siewek zdrowych A procentowe (*) " liczba siewek badanych1 x 10° Vyniki próby przedstawiono w tablicach 1 12,144 332 5 Tablica 1 tedany zwiazek 1 Zwiazek A | Zwiazek B Zwiazek C Bez zabiegu Dawka substancji czynnej w doniczce (mg) 2.5 f 5 10 Zwalczenie procentowe 100 0 0 0 100 23 15 12 0 100 I 51 | 43 I 33 | Tablica 2 Badany zwiazek 2 3 I Zwiazek A Zwiazek D | Zwiazek E Bez zabiegu Dawka substancji czynnej w doniczce (mg) 2,5 5 10 Zwalczenie procentowe 100 70 0 60 0 100 100 0 75 0 2 100 100 I 23 | 100 j 18 I Fróba 2, Zwalczanie czarnej notki japonskiej kapusty polnej* Okreslona ilosc pylu wytworzonego jak w przykladzie IV zmieszano dokladnie z 1 kg wyjalowionej gleby i gleba wypelniono doniczke bez glazury o srednicy 15 cm* W doniczce zasiano 20 nasion japonskiej kapusty polnej odmiany Shinbansei Komafsuna* W 5 dni po wysianiu nasion glebe wysycono zawiesina zoospor Aphanomyces raphani (50 zoospor w polu widzenia, powiekszenie: x 50), sporzadzona uprzednio* Stosowano 50 ml zawiesiny na donicz¬ ke, zarazajac glebe Aphanomyces raphani* Pozwolono by rosliny wzrastaly w cieplarni przez 30 dni, po czym zbadano je kolejno dla stwierdzenia czy rozwinela sie choroba* Okreslono zwalczenie procentowe Jak w próbie 1* Zastosowano 3 powtórzenia próby.Wyniki (wartosci srednie z 3 powtórzen) przedstawiono w tablicach 3 i 4* T a Badany zwiazek 1 Zwiazek A Zwiazek B I Zwiazek G Bez zabiegu b 1 i c a 3 Hosc substancji czynnej w doniczce 2,5 5 (*g) 10 | Zwalczenie procentowe (%) 100 0 0 0 100 20 18 11 0 100 j 40 j 26 ] *8 16 144 332 Tablica 4 Badany zwiazek 2 | 3 Zwiazek A Zwiazek E [ Zwiazek F Bez zabiegu L —-----J Ilosc substancji czynnej w doniczce (mg) 2f5 5 10 Zwalczenie procentowe (%) 100 100 0 0 0 100 100 20 15 18 0 I 100 100 I 40 I 31 | 26 Próba 3« Zwalczanie zginilizny korzeniowej grochu.Do 1 kg soli zarazonej patogenicznym grzybem Aphanomyces euteiches dodano okreslona ilosc pylu wytworzonego Jak w przykladzie V i dokladnie Je zmieszano, deba napelniono doniczke bez glazury o srednicy 15 cm i wysiano w niej nasiona grochu. Fbzwolono, by ro¬ sliny wzrastaly w cieplarni, a po 30 dniach od wysiania wyciagnieto ich korzenie i oce¬ niono stopien uszkodzenia. Rezultaty zwalczania oceniano w czterostopniowej skali, od zera do 3.Wskaznik uszkodzenia 0 brak choroby 1 niewielkie zbrazowlenie w poblizu powierzchni gleby 2 silne zbrazowlenie w poblizu powierzchni gleby 3 zamarcie calkowite lub prawie calkowite Stopien uszkodzenia obliczono z nastepujacego równania: Stopien uszkodzenia . £ (dany wskaznik x liczba roslin) x 10Q 3 x calkowita liczba roalin Zastosowano 3 powtórzenia. Wyniki próby (wartosci srednie z 3 powtórzen) podano w tablicach 5 16.Tablica 5 Badany zwiazek 1 I Zwiazek B Zwiazek C Zwiazek H Zwiazek I Bez zabiega L» MMM mMMMMMMM MMMM—MMMMMlMMMMMMMJ Ilosc substancji czynnej w doniczce (mg) 2,5 | 5 I 10 Stopien uszkodzenia 11,0 52,3 40,6 48.3 | 43,2 I 6.3 51,0 38,3 42,0 ¦*0,5 | 2,5 I 45,3 | 40,1 | 39,6 | 36,1 | 2d _J J144 332 Tablica 6 Badany zwiazek 2 r * Zwiazek E Zwiazek F I Zwiazek I Brak zabiegu Hosc substancji czynnej w doniczce (mg) 2f5 | 5 I 10 I Stopien uszkodzenia 13f4 lr,4 52,0 4113 ^3,2 m^^«m^ —^vm^m^ 10,0 9.7 50,3 38,7 *0.5 | 59,2 I 3,2 4,5 46,4 I 40,0 I 36,1 | Próba 4. Zwalczanie czarnej nózki siewek buraka cukrowego.Okreslona ilosc pylu wytworzonego Jak w przykladzie IV, zmieszano dokladnie z 1 kg wyjalowionej gleby* Gleba napelniono doniczke bez glazury o srednicy 15 cm, V doniczce wysiano 20 nasion buraka cukrowego odmiany Jfcmohill, a po uplywie 3 dni glebe zakazono sporzadzona uprzednio zawiesina zoospor Aphanomyces raphanl (50 zoospor w polu widzenia, powiekszenie: x 150)# Zastosowano 50 ml zawiesiny, na 1 doniczke* Rzwolono by rosliny buraka wzrastaly w cieplarni, a w 10 dniu po zarazeniu zbadano i oceniono wzrost siewek* Zwalczenie procentowe obliczono Jak w próbie 1.Ifyniki próby przedstawiono w tablicach 7 18* Tablica 7 Badany zwiazek | 1 Zwiazek B Zwiazek C I Zwiazek H , Zwiazek I Bez zabiegu Ilosc substancji czynnej w doniczce (mg) 2,5 I 5 10 Zwalczenie procentowe (%) 83,4 0 0 0 | 20,1 | 93,8 10,3 15.2 14,2 70,3 0 I 96,5 | 21,3 30,1 | 26,3 I 80,2 | Tablica 8 Badany zwiazek 2 | 3 I Zwiazek E I Zwiazek F I Zwiazek I I Ho4c substancji czynnej w doniczce (ag) 2,5 | 5 I 10 I Zwalczenie procentów* (%) | 81 79 0 0 20 Bez zabiegu I 92 91 10 15 70 0 I 95 | 94 | 21 I 30 | 80 |8 144 332 Rróba 5# Zwalczanie parcha ziemniaków. debe zakazono parchem ziemniaczanym mieszajac ja z patogenicznymi grzybami wyho¬ dowanymi uprzednio w cieklej pozywce z maki owsianej* Okreslona ilosc pylu wytworzonego jak w przykladzie IV zmieszano dokladnie z 8 kg zarazonej gleby. GLeba napelniono donice z tworzywa sztucznego o powierzchni 1/2000 ara i zasadzono w niej rosliny ziemniaka odmiany Danshaku. Rdsliny rosly na zewnatrz budynku* R 80 dniach od zasadzenia roslin wykopano bulwy i zbadano uszkodzenia. Ocene przeprowadzono wizualnie wedlug pieciostopniowej skali, od zera do 4f w odniesieniu do bulw o wadze okolo 20 g lub ciezszych.Wskaznik uszkodzenia: 0 brak uszkodzenia 1 1-3 strupy lub uszkodzenie nie wieksze niz 3% zakazonej powierzchni 2 4-10 strupów lub 4-13% zakazonej powierzchni 3 11-20 strupów lub l4-25# zakazonej powierzchni 4 21 lub wiecej strupów albo 26# lub ponad 26% zakazonej powierzchni.Stopien uszkodzenia obliczono z nastepujacego równania: Stopien uszkodzenia . <£ (dany wskaznik x liczba bulw) 4 x calkowita liczba bulw x 100 Wyniki próby podano w tablicach 9 i 10.Tablica 9 Badany zwiazek 1 Zwiazek A Zwiazek B Zwiazek C Brak zabiegu Hosc substancji czynnej (kg/ha) 6 80 6 6 - Stopie n uszkodzenia 3.6 20,0 | 28,3 | 21,3 46,9 I Tablica 10 Badany zwiazek I 2 | 3 Zwiazek A Zwiazek E Zwiazek F Brak zabiegu Hosc substancji czynnej (kg/ha; 6 6 80 6 ] 6 • - j Stopien uszkodzenia 5,2 20,0 j 28,3 I 21,3 46.9 J Jak wynika z rezultatów powyzszych prób, zwiazki wytwarzane sposobem wedlug wynalazku 1 srodki grzybobójcze wedlug wynalazku wykazuja doskonale dzialanie grzybobójcze przeciw przenoszonym przez glebe chorobom, przy czym ich dzialanie jest szersze 1 silniejsze od dzialania zwiazków znanych. Ze wzgledu na mozliwosc stosowania niskich dawek zwiazków o wzorze 1, maja one mniej niekorzystny wplyw na srodowisko naturalne niz znane ftmgicydy przeznaczone do zwalczania chorób przenoszonych przez glebe.144 332 9 wynalazek ilustruja ponizsze przyklady. Stosowany w przykladach skrót "t.t." ozna¬ cza temperature topnienia. W przykladach dotyczacych srodków grzybobójczych wedlug wyna¬ lazku produkty, dla których podano nazwy handlowe maja nastepujacy charakter chemiczny: Carplex nr 80 - bialy wegiel produkcji Shionogl and Co., Ltd.Adeka Estol EX-1303 - kompozycja estrów wyzszych kwasów tluszczowych produkcji Asahi Denka Kbgyo K.K.Sorpol - srodek powierzchniowo czynny produkcji Tbho Chemical Ihdustry 0o#, Ltd.Radiolite - kalcynowana ziemia okrzemkowa produkcji Showa Chemicals Inc.Emal 10 - srodek powierzchniowo czynny produkcji Kao Corporation Droless A - kompozycja estrów wyzszych kwasów tluszczowych produkcji Sankyo Co., Ltd.Zwiazki stanowiace substancje czynna srodka wedlug wynalazku uzyte w próbach i wy¬ korzystane w preparatach opisanych w przykladach podano w tablicy 11.Tablica 11 tfamer zwiazku 1 2 3 [wzór 1 X Y H H Cl H h ci Analiza elementarna (%)f obliczono(stwierdzono) C H Cl F N S 41,57 1,95 8,85 28,30 3,45 7,98 (41,64) (1,98) (8,80) (28,25) (3,47) (7,93) 38,40 1,64 16,29 26,10 3,18 7,28 (38,36) (1,60) (16,21) (26,03) (3,20) (7,30)^ 38,41 1,62 16.25 26.08 3,22 7,32 (38,36) (1,60) (1&,21) (2$,03) (3,20) (7,30)J (dc) 121- 123 122- 123 127- I 129 I [ Widmo IR \ max 3270 (-NB-) | 3260 (-NH-) - 3260 (-NH-) Przyklad I. Pyl zawierajacy 3% wagowych zwiazku nr 1 jako substancje czynna wytwarza sie mieszajac ze soba i mielac 3 czesci wagowe zwiazku nr 1, 10 czesci wagowych Carplexu nr 80 i 87 czesci wagowych ilu.Przyklad II. Pyl zawierajacy 3% wagowe zwiazku nr 2 lub 3 otrzymuje sie po¬ stepujac jak w przykladzie I, stosujac 3 czesci wagowe danego zwiazku.Przyklad III. Erl zawierajacy 0,5# wagowych zwiazku nr 1 jako substancje czynna wytwarza sie mieszajac ze soba i mielac 0,5 czesci wagowej zwiazku nr 1, 49,5 czesci wagowej weglanu wapniowego i 50 czesci wagowych ilu.Przyklad IV. Pyl zawierajacy 0,5# wagowych zwiazku nr 2 lub 3 otrzymuje sie postepujac Jak w przykladzie III, stosujac 0,5 czesci wagowej danego zwiazku.Przyklad V. Pyl zawierajacy ^% wagowych zwiazku nr 1 Jako substancje czynna wytwarza sie mieszajac ze soba i mielac 1 czesc wagowa zwiazku nr 1, 5 czesci wagowych Meka Estol EX-1303, 44 czesci wagowe weglanu wapniowego i 50 czesci wagowych ilu.Przyklad VI. iyl zawierajacy 1# wagowych zwiazku nr 2 lub 3, otrzymuje sie jak w przykladzie V, stosujac 1 czesc wagowa danego zwiazku.Przyklad VII. Eroszek do zawiesin zawierajacy 50tf wagowych zwiazku nr 1 jako substancje czynna otrzymuje sie mielac i mieszajac ze soba dokladnie 50 czesci wago¬ wych zwiazku nr 1, 5 czesci wagowych Sorpolu i 45 czesci Radiolite.Przyklad VIII* Proszek do zawiesin zawierajacy 50tf wagowych zwiazku nr 2 lub 3 otrzymuje sie Jak w przykladzie VII, stosujac 50 czesci wagowych danego zwiazku.Przyklad IX* Proszek do zawiesin zawierajacy 10* wagowych zwiazku nr 1 Jako substancje czynna wytwarza sie mielac 1 mieszajac ze soba dokladnie 10 czesci wagowych zwiazku nr 1, 10 czesci wagowych Carplexu nr 80, 3 czesci wagowe Ehalu 10 i 77 czesci wa¬ gowe ilu.Przyklad X* Broszek do zawiesin zawierajacy 10# wagowych zwiazku nr 2 lub 3 otrzymuje sie postepujac jak w przykladzie IX, stosujac 10 czesci wagowych danego zwiazku.10 144 332 Przyklad XI. R*oszek do zawiesin zawierajacy 50# wagowych zwiazku nr 1 Jako substancje czynna wytwarza sie mielac i mieszajac ze soba dokladnie 50 czesci wagowych zwiazku nr 1, 10 czesci wagowych Carplexu nr 80, 4 czesci wagowe Dnalu 10 i 36 czesci wagowych Radiolite.Przyklad XII* Broszek do zawiesin zawierajacy 5096 wagowych zwiazku nr 2 lub 3 otrzymuje sie postepujac Jak w przykladzie XI, stosujac 50 czesci wagowych danego zwiazku.Przyklad XIII. Oanulat zawierajacy *\% wagowych zwiazku nr 1 Jako substancje czynna wytwarza sie mieszajac ze soba dokladnie 1 czesc wagowa zwiazku nr 19 2 czesci wa¬ gowe dodecylobenzenosulfonianu sodowego, 1 czesc wagowa 1ignosulfonianu sodu, 25 czesci wagowych talku i 71 czesci wagowych bentonitu, dodajac do mieszaniny wode, ugniatajac powstala mase, granulujac Ja przy uzyciu granulatora typu wytlaczarki i suszac granulki.Przyklad XIV. Granulat zawierajacy *\% wagowych zwiazku nr 2 lub 3 otrzymuje sie postepujac Jak w przykladzie XIII, stosujac 1 czesc wagowa danego zwiazku.Przyklad XV. Q?anulat zawierajacy 3% wagowych zwiazku nr 1 Jako substancj e czynna wytwarza sie mieszajac ze soba dokladnie 96 czesci wagowych zgranulowanego weglanu wapniowego i 1 czesc wagowa Adeka Estol EX-1303, a nastepnie mieszajac z ta mieszanina 3 czesci zmielonego zwiazku nr 1.Przyklad XVI. Granulat zawierajacy 3% wagowe zwiazku nr 2 lub 3 wytwarza sie postepujac Jak w przykladzie XV, stosujac 3 czesci wagowe danego zwiazku.Przyklad XVII. Granulat z nawozem zawierajacy 2% wagowych zwiazku nr 1 Jako substancje czynna wytwarza sie mieszajac ze soba dokladnie 97 czesci wagowych zgranulo¬ wanego nawozu wieloskladnikowego i 1 czesc Driless A, a nastepnie mieszajac z powstala mieszanina 2 czesci wagowe zwiazku nr 1.Przyklad XVIII. Oanulat z nawozem zawierajacy 2% wagowych zwiazku nr 2 lub 3 otrzymuje sie Jak w przykladzie XVII, stosujac 2 czesci wagowe danego zwiazku.Przyklad XIX. G*anulat z nawozem zawierajacy 6% wagowych zwiazku nr 1 Jako substancje czynna wytwarza sie mieszajac ze soba dokladnie 92 czesci wagowe zgranu¬ lowanego nawozu wieloskladnikowego i 2 czesci wagowe Adeka Estol EX-1303» a nastepnie mieszajac z powstala mieszanina 6 czesci wagowych zwiazku nr 1, Przyklad XX. Granulat z nawozem zawierajacy 6% wagowych zwiazku nr 2 lub 3 otrzymuje sie postepujac Jak w przykladzie XIX, stosujac 6 czesci wagowych danego zwiazku.Przykla d XXI. Freparat plynny zawierajacy 4o# wagowych zwiazku nr 1 Jako substancje czynna wytwarza sie dodajac 50 czesci wagowych wody do mieszaniny 50 czesci wagowych zwiazku nr 1, 9 czesci wagowych lignosulfonianu sodu i 1 czesci wagowej gumy arabskiej, a nastepnie mieszajac powstala mieszanine 1 mielac Ja w mlynku do piasku.Przyklad XXII. Ireparat plynny zawierajacy 4o# wagowych zwiazku nr 2 lub 3 otrzymuje sie postepujac Jak w przykladzie XXI, stosujac 40 czesci wagowych danego zwiazku.Zastrzezenia patentowe 1. srodek grzybobójczy zawierajacy obojetny nosnik i substancje czynna, zna¬ mienny tym, ze Jako substancje czynna zawieri pochodna N-/2-chloro-4-tróJfluoro- metylofenylo/-3-tróJfluorometylobenzenosulfonamidu o ogólnym wzorze 1, w którym X i Y ozna¬ czaja atomy wodoru. 2. srodek grzybobójczy zawierajacy obojetny nosnik i substancje czynna, zna¬ mienny tym, ze Jako substancje czynna zawiera pochodna N-/2-chloro-4-tróJfluoro- metylofenylo/-3-tróJfluorometylobenzenosulfonamidu o ogólnym wzorze 1, w którym X i Y oznaczaja niezaleznie atom wodoru lub chloru, przy czym co najmniej Jeden z podstawników X i Y oznacza atom chloru.144 332 FX Y V -(VS02NH^J^CF3 Wzór 1 F3C YhQ^S02CI Wz (Cl)n Wzór 3 PL PL PL PL PL PL PL