PL212016B1 - Sposób wytwarzania testololaktonu (17a-oxa-D-homo-androst-4-en-3,17-dionu) - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania testololaktonu, o wzorze 2, przedstawionym na rysunku.

Testolakton jest stosowanym inhibitorem aromatazy, hamującym rozwój hormono-zależnych nowotworów: raka piersi i prostaty. Związek ten jest także stosowany w terapii dolegliwości związanych z zachwianiem równowagi między estrogenami a androgenami, np. w ginekomastii czy przedwczesnym dojrzewaniu (G. E. Serafini, S. Moslemi. Mol. Cell. EndocrinoL 2001, 178, 117-131). Testololakton (analog testolaktonu) zawierający w pierścieniu D układ δ-laktonowy, może wykazywać interesującą aktywność biologiczną, zbliżoną do testolaktonu.

Wynalazek dotyczy rzadko opisanego w literaturze mikrobiologicznego utleniania typu BaeyeraVilligera 5-en-3e-alkoholu steroidowego, którym jest DHEA, do układu 4-en-3-okso z δ-laktonem w pierścieniu D.

Znany jest sposób transformacji DHEA do testololaktonu w kulturze Penicillium citreo-Viride z wydajnością 65,4% po pięciu dniach prowadzenia procesu (Hong Min Liu et al., Steroids 71 2006, 931-934).

Istota wynalazku polega na tym, że DHEA przekształcany jest do testololaktonu za pomocą kultury szczepu Penicillium camembertii.

Korzystne jest, gdy reakcję utleniania typu Baeyera-Villigera prowadzi się wodną kulturą szczepu, przy ciągłym mieszaniu reagentów, w temperaturze 293 - 300 K.

Postępując zgodnie z wynalazkiem, w wyniku działania układu enzymatycznego zawartego w komórkach grzyba Penicillium camembertii, DHEA utleniany jest do testololaktonu. Uzyskany w ten sposób produkt wydziela się z wodnej kultury mikroorganizmu, znanym sposobem przez ekstrakcję chloroformem.

Zasadniczą zaletą wynalazku jest otrzymanie testololaktonu jako głównego produktu reakcji, z wydajnością 85%, w temperaturze pokojowej i pH bliskim obojętnemu.

Wynalazek jest bliżej objaśniony na przykładzie wykonania.

P r z y k ł a d. Do kolby Erlenmajera o pojemności 250 cm³, w której znajduje się 100 cm³ sterylnej pożywki zawierającej 3 g glukozy i 1 g aminobaku, wprowadza się szczep Penicillium camembertii. Po trzech dniach wzrostu dodaje się 20 mg DHEA, o wzorze 1, rozpuszczonego w 1 cm³ acetonu. Transformację prowadzi się przy ciągłym wstrząsaniu przez 24 godziny w pięciu powtórzeniach w tych samych warunkach, w temperaturze 295 K, przy pH=6,9. Następnie uzyskane roztwory transformacyjne ekstrahuje się trzykrotnie chloroformem, osusza bezwodnym siarczanem magnezu i odparowuje rozpuszczalnik. Otrzymuje się 140 mg surowego produktu, który oczyszcza się chromatograficznie używając jako eluentu mieszaniny: octan etylu:chlorek metylenu:aceton (3:1:1). Na tej drodze otrzymuje się 85 mg testololaktonu (wydajność 85%).

Uzyskany produkt charakteryzuje się następującymi danymi spektralnymi:

t.t. 209-210°C; [a]²⁰D = +46,2 (c 0.16 CHCl3); IR v_max (cm^-1): 1716, 1666, 1614, 1214;

¹H-NMR δ (ppm): 1.16 (s, 19-H₃), 1.35 (s, 18-H3), 2.59 (m, 16a-H), 2.68 (m, 16β-Η), 5.75 (s, 4-H);

¹³C-NMR: δ (ppm): 199.2 (C-3), 171.1 (C-17), 169.2 (C-5), 124.1 (C-4), 82.7 (C-13), 52.5 (C-9), 45.7 (C-14), 39.1 (C-12), 38.4 (C-10), 38.0 (C-8), 35.5 (C-1), 33.8 (C-2), 32.4 (C-6), 30.5 (C-7), 28.6 (C-16), 21.9 (C-11), 20.1 (C-18), 19.9 (C-15), 17.44 (C-19).

Claims (4)

1. Sposób wytwarzania testololaktonu o wzorze 2, na drodze transformacji mikrobiologicznej, w którym jako substrat stosuje się DHEA, o wzorze 1, znamienny tym, że substrat przekształcany jest za pomocą systemu enzymatycznego szczepu grzyba z gatunku Penicillium camembertii.

2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że proces biotransformacji substratu prowadzi się wodną kulturą szczepu przy ciągłym mieszaniu.

3. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że proces biotransformacji substratu prowadzi się w temperaturze 293 - 300 K.

4. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że proces biotransformacji substratu prowadzi się przy pH 6,8 - 7,1.