PL162974B1 - Sposób otrzymywania azowego barwnika kobaltokompleksowego 1:2 - Google Patents

Abstract

Sposób otrzymywania azowego barwnika kobaltokompleksowego 1:2 o wzorze 1, w którym M, Mi i M2 ,57) są jednakowe bądź różne i oznaczają bezbarwne kationy, przez sprzęganie kwasu 1,2-diazooksynaftalenosulfonowego-4 z 2-naftolem w alkalicznym środowisku wodnym, polegające na wprowadzeniu kwasu 1,2-diazooksynaftalenosulfonowego-4, korzystnie w postaci pasty, do roztworu lub zawiesiny zawierającej 1,05-1,20 mola 2- naftolu, 1,5-2,5 mola wodorotlenku metalu alkalicznego 1 0,3-1,0 mola węglanu metalu alkalicznego na 1 mol kwasu l,2.diazooksynaftalenosulfonowego-4, przy czym sprzęganie prowadzi się w temperaturze 40-55°C przy objętości mieszaniny reakcyjnej poniżej 2,5 dm3, korzystnie poniżej 2,0 dm3 na 1 mol kwasu 1,2-diazooksynaftalenosulfonowego-4 i kobaltowanie powstałego barwnika monoazowego o wzorze 2, w którym M3 oznacza bezbarwny kation, działaniem związków łatwo oddających kobalt w podwyższonej temperaturze, znamienny tym, ze reakcję sprzęgania kwasu 1,2-diazooksynaftalenosulfonowego-4 z 2-naftolem oraz kobaltowanie powstającego barwnika monoazowego, o wzorze 2 prowadzi się równocześnie w procesie jednoaparaturowym dodając do mieszaniny sprzęgającej związki łatwo oddające kobalt, zwłaszcza chlorek albo siarczan kobaltawy korzystnie w postaci roztworu, w ilości odpowiadającej co najmniej 0,4 gramoatomy kobaltu na 1 mol użytego kwasu l,2-diazooksynaftalenosulfonowego-4, przy czym proces realizuje się początkowo w temperaturze 40-50°C

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania azowego barwnika kobaltokompleksowego 1:2, o wzorze 1, w którym Μ, Mi i M2 są jednakowe bądź różne i oznaczają bezbarwne

162 974 kationy, przez sprzęganie kwasu l,2-diazooksynaftalenosulfonowego-4 z 2-naftolem, a następnie kobaltowanie powstałego barwnika monoazowego o wzorze 2, w którym M3 oznacza bezbarwny kation.

Barwnik o wzorze 1 jest znany jako C.I. Acid Violet 92; C.I. 15708 i stosowany do barwienia włókien proteinowych i poliamidowych oraz skóry na kolor fioletowy, a uzyskane wybarwienia charakteryzują się wysokim poziomem odporności na czynniki mokre, tarcie i światło.

Barwnik monoazowy o wzorze 2jest znanyjako C.I. Mordant Black 17; C.I. 15705 i używany również do syntezy znanego granatu C.I. Acid Blue 193; C.I. 15707, który stanowi analog chromokompleksowy 1: omawianego fioletu.

Znany z BIOS 961, s. 70 sposób otrzymywania barwnika monoazowego o wzorze 2 polega na sprzęganiu kwasu 1,2-diazooksynaftalenosulfonowego-4 (kwasu diazooksy) z 2-naftolem w alkalicznym środowisku wodnym. Jak zbadano, reakcja sprzęgania wyżej określonych składników zachodzi wolno i nie daje doprowadzić się do końca tzn. do pełnego wyczerpania kwasu diazooksy, mimo nadmiaru 2-naftolu. Przy przedłużeniu czasu reakcji następuje rozkład utworzonego już barwnika monoazowego w takim stopniu, że po 24 godzinach trwania procesu rozkład barwnika jest niemal całkowity. W mieszaninie reakcyjnej pojawia się w narastającej z czasem ilości, nierozpuszczalny w wodzie osad. Wydajność sprzęgania jest niska, a uzyskiwany barwnik monoazowy w większości wypadków jest tak silnie zanieczyszczony, że nie nadaje się do dalszej przeróbki na barwnik metalokompleksowy.

W ramach badań dotyczących wytwarzania granatu chromokompleksowego 1:2 (polski opis patentowy nr 137 861) ustalono, że można otrzymać szybko i z dobrą wydajnością barwnik monoazowy o wzorze 2 przez sprzęganie kwasu diazooksy z 2-naftolem w środowisku wodnym, jeżeli do wodnego roztworu kwasu diazooksy o pH — 3,5-6,5 wprowadza się roztwór soli sodowej 2-naftolu, a reakcję sprzęgania prowadzi się w temperaturze 40-50°C w czasie do 3 godzin w obecności chlorku sodowego lub potasowego użytego w ilości 3-15 g na 1,0 dm³ mieszaniny reakcyjnej i węglanu sodowego w ilości odpowiadającej 0,5-1,0 mola na 1 mol kwasu diazooksy oraz ewentualnie w obecności kwaśnego węglanu sodowego w ilości do 0,3 mola na 1 mol kwasu diazooksy, po czym odfiltrowuje przy pH = 8,5-9,5 osad powstałego barwnika monoazowego.

Dalsze badania nad syntezą granatu (polski opis patentowy nr 140409) wykazały, iż reakcję sprzęgania kwasu diazooksy z 2-naftolem w alkalicznym środowisku wodnym można przeprowadzić z pełnym wyczerpaniem kwasu diazooksy przy nieznacznym nadmiarze 2-naftolu i dzięki temu otrzymywać z dobrą wydajnością barwnik monoazowy o wysokim stopniu czystości, jeżeli kwas diazooksy wprowadza się do alkalicznego roztworu lub zawiesiny 2-naftolu, a sprzęganie realizuje się jednocześnie z wydzielaniem barwnika monoazowego w postaci osadu w miarę jego powstawania poprzez odpowiedni dobór alkaliczności i temperatury środowiska, a przede wszystkim objętości mieszaniny reakcyjnej. Kwas diazooksy, korzystnie w postaci pasty, wprowadza się do alkalicznego roztworu lub zawiesiny, zawierającej 1,05-1,20 mola 2-naftolu, 1,5-2,5 mola wodorotlenku metalu alkalicznego i 0,3-1,0 mola węglanu metalu alkalicznego na 1 mol kwasu diazooksy, a reakcję sprzęgania prowadzi się w temperaturze 25-55°C przy objętości mieszaniny reakcyjnej poniżej 2,0 dm³ na 1 mol kwasu diazooksy, a następnie powstały barwnik monoazowy, po ewentualnym wyodrębnieniu z mieszaniny poreakcyjnej, poddaje się, korzystnie niezwłocznie, reakcji chromowania.

Reakcję kobaltowania barwników o, o'-dihydroksyazowych do kompleksów 1:2 według ogólnie znanego sposobu wykonuje się działaniem związków łatwo oddających kobalt w podwyższonej temperaturze, najczęściej w temperaturze 60-80°C.

Prowadząc badania nad otrzymywaniem fioletu metalokompleksowego o wzorze 1 ustalono, iż barwnik monoazowy o wzorze 2 dla zmetalizowania do kompleksu 1:2 działaniem związków kobaltu wymaga temperatury co najmniej 60°C, przy czym metalizacja przebiega z zadowalającą szybkością dopiero w temperaturze około 80°C. W toku dalszych eksperymentów nieoczekiwanie stwierdzono, że omawiany barwnik monoazowy w chwili powstawania cechuje się wyższą podatnością na oddziaływanie związków kobaltu i może być zmetalizowany w niższej temperaturze, odpowiadającej temperaturze, w której poleca się sprzęgać kwas diazooksy z 2-naftolem tj. w temperaturze 45-55°C, dzięki czemu możliwe jest równoczesne prowadzenie sprzęgania kwasu

162 974 diazooksy z 2-naftolem i kobaltowania powstającego barwnika monoazowego, co dodatkowo wpływa na obniżenie rozkładu barwnika monoazowego w takim stopniu, że otrzymuje się z bardzo dobrą wydajnością fiolet metalokompleksowy o wysokiej czystości i niskiej zawartości części nierozpuszczalnych, a cały proces można realizować metodą bezściekową.

Sposób otrzymywania azowego barwnika kobaltokompleksowego 1:2 o wzorze 1 przez sprzęganie kwasu l,2-diazooksynaftalenosulfonowego-4 z 2-naftolem w alkalicznym środowisku wodnym, polegające na wprowadzeniu kwasu diazooksy, korzystnie w postaci pasty, do roztworu lub zawiesiny zawierającej 1,05-1,20 mola 2-naftolu, 1,5-2,5 mola wodorotlenku metalu alkalicznego i 0,3-1,0 mola węglanu metalu alkalicznego na 1 mol kwasu diazooksy, przy czym sprzęganie prowadzi się w temperaturze 40-55°C przy objętości mieszaniny reakcyjnej poniżej 2,5 dm³, korzystnie poniżej 2,0 dm3 na 1 mol kwasu diazooksy i kobaltowanie powstałego barwnika monoazowego o wzorze 2 działaniem związków łatwo oddających kobalt w podwyższonej temperaturze według wynalazku polega na tym, że reakcję sprzęgania kwasu diazooksy z 2-naftolem oraz kobaltowanie powstającego barwnika monoazowego prowadzi się równocześnie w procesie jednoaparaturowym dodając do mieszaniny sprzęgającej związki łatwo oddające kobalt zwłaszcza chlorek albo siarczan kobaltawy korzystnie w postaci roztworu, w ilości odpowiadającej co najmniej 0,4 gramoatomy kobaltu na 1 mol użytego kwasu diazooksy, przy czym proces realizuje się początkowo w temperaturze 40-50°C, potem w temperaturze 50-55°C do zakończenia reakcji sprzęgania i kobaltowania, szczególnie w obecności środków o działaniu antypiennym, a uzyskany roztwór lub zawiesinę barwnika metalokompleksowego o wzorze 1 ewentualnie wykorzystuje się bezpośrednio do otrzymania barwnika w formie proszku, granulatu względnie płynu.

Jako środki o działaniu antypiennym przykładowo mogą być zastosowane preparaty silikonowe, np. niejonowa emulsja związków polidimetylosiloksanowych, znana pod nazwą Antifoam RD bądź 642.

Sposobem według wynalazku jako związki łatwo oddające kobalt mogą być użyte obok wymienionych chlorku bądź siarczanu kobaltowego - także: azotan lub octan kobaltawy, związki kompleksowe kobaltu z aminami takimi, jak amoniak, pirydyna, monoetanoloamina, związki posiadające kobalt związany kompleksowo z kwasami amino - względnie hydroksykarboksylowymi, zwłaszcza z kwasem mlekowym albo winowym, przy czym niekiedy korzystne jest kobaltowanie przy dodatku niewielkich ilości środków utleniających, szczególnie nadtlenku wodoru.

Stwierdzono, że sposobem według wynalazku równoczesne reakcje sprzęgania i kobaltowania korzystnie jest prowadzić w obecności środków hydrotropowych i/lub środków o działaniu dyspergującym i zwilżającym, szczególnie w obecności anionowych środków pomocniczych opartych na estrach fosforowych alkoholi tłuszczowych. Jako środki o działaniu hydrotropowym mogą być tu zastosowane mocznik, tiomocznik, kaprolaktam lub ksylenosulfonian sodowy. Natomiast jako środki o działaniu dyspergującym i zwilżającym mogą być przykładowo użyte: sól sodowa sulfobursztynianu 2-etyloheksylowego, znana jako Zwilżacz SBO, mieszanina soli skondensowanych wielordzeniowych sulfokwasów aromatycznych, wprowadzona na rynek pod nazwą Dyspergator NNO, produkt dwutapowej kondensacji mieszaniny krezoli z formaldehydem i kwasem 2-naftolo-6-sulfonowym, znany jako Dyspergator S-65, produkty uboczne otrzymywania celulozy metodą siarczynowania, zawierające sole sodowe kwasów ligninosulfonowych, sól sodowa siarczanowanego nasyconego alkoholu tłuszczowego, znana w handlu jako Rosulfan L-l, a zwłaszcza anionowe środki oparte na estrach fosforowych alkoholi tłuszczowych, jak kopolimer blokowy tlenku etylenu i propylenu oraz soli estru fosforowego oksyetylenowanego alkoholu tłuszczowego, znany jako Roksol As-2 lub sól sodowa estrów fosforowych alkoholi tłuszczowych, której wodno-alkoholowy roztwór znany jest jako Roksol PIO albo mieszanina mono- i diestrów fosforowych etoksylowanego alkoholu tłuszczowego zobojętnionych etanoloaminą, znana jako Rokanol PL-4.

Wytworzony sposobem według wynalazku fiolet metalokompleksowy może być wyodrębniony z mieszaniny poreakcyjnej przez wysolenie np. chlorkiem sodowym lub potasowym i odfiltrowanie wytrąconego osadu bądź korzystniej przez wysuszenie mieszaniny poreakcyjnej, szczególnie po zneutralizowaniu jej dodatkiem kwasu, zwłaszcza w suszarni rozpyłowej, ewentual

162 974 5 nie po uprzednim dodaniu środków wypełniających i/lub środków o działaniu dyspergującym i zwilżającym i/lub środków o działaniu antypiennym i/lub środków antypylących.

Otrzymywane sposobem według wynalazku mieszaniny poreakcyjne zawierają 25-35% suchej masy i dzięki temu ich suszenie rozpyłowe jest ekonomiczne. Wysoka zawartość fioletu w mieszaninach poreakcyjnych pozwala ponadto na bezpośrednie wykorzystywanie ich do otrzymania barwnika w formie granulatu, przykładowo na drodze wysuszenia w suszarni fluidyzacyjnej przy zastosowaniu jako podłoża mieszaniny siarczanu sodowego i suszonego barwnika, jak również do sporządzenia formy handlowej płynu.

Sposobem według wynalazku równoczesne reakcje sprzęgania i kobaltowania mogą być korzystnie prowadzone w środowisku wodnym z dodatkiem organicznych rozpuszczalników mieszających się z wodą, zwłaszcza w środowisku mieszaniny wody z alkoholami mono- lub wielowodorotlenowymi, szczególnie z glikolami mono-, di- albo trietylenowymi, ich eterami względnie estrami, polikolami, dimetyloformamidem, mono-, di- bądź trietanoloaminą, Nmetylopirolidonem, dioksanem lub mieszaniną tych rozpuszczalników, przy czym postępowanie takie jest wskazane w przypadku wykorzystywania uzyskiwanych mieszanin poreakcyjnych bezpośrednio do otrzymania fioletu w postaci płynu.

Postać płynu sporządza się przez dodanie do wytworzonego sposobem według wynalazku roztworu lub zawiesiny barwnika metalokompleksowego ewentualnie mieszających się z wodą rozpuszczalników organicznych i/lub środków o działaniu zwilżającym i dyspergującym i/lub środków stabilizujących pH i/lub środka biobójczego i/lub substancji hydrotropowych.

Otrzymywany sposobem według wynalazku fiolet w postaci proszku bądź granulatu jako środki wypełniające zawiera: chlorek sodowy, siarczan sodowy lub potasowy, fosforany sodowe, heksametafosforan sodowy znany jako Polifos, mocznik, dekstrynę, glukozę względnie mieszaniny tych związków, a jako środki o działaniu zwilżającym i dyspergującym oraz środki o działaniu antypiennym mogą być tu użyte wyżej wymienione środki. Natomiast środki antypylące mogą stanowić preparaty oparte na olejach mineralnych albo silikonowych, np. mieszanina oleju wrzecionowego z emulgatorem niejonowym, znana pod nazwą Olan G względnie oleju naftowego z emulgatorem niejonowym o nazwie handlowej Olan MR.

Fiolet w postaci płynu może zawierać ewentualnie obok wyżej określonych rozpuszczalników organicznych, środków o działaniu zwilżającym i dyspergujących, środków antypiennych i/lub substancji hydrotropowych również środek biobójczy, jako który mogą być użyte pochodne krezoli, przykładowo p-chloro-m-krezol znany pod nazwą Raschid.

Sposób według wynalazku pozwala na bezpośrednie wykorzystanie uzyskiwanych mieszanin poreakcyjnych po równoczesnych reakcjach sprzęgania i kobaltowania do otrzymywania fioletu w postaci proszku, granulatu lub płynu i realizację całego procesu metodą bezściekową.

Opracowany sposób umożliwia łatwą i bezpieczną realizację procesu w skali technicznej, przy wysokiej wydajności aparaturowej oraz obniżonych nakładach robocizny i energii, a przez to odznacza się wysoką efektywnością ekonomiczną w porównaniu do znanych sposobów.

Otrzymany sposobem według wynalazku z bardzo dobrą wydajnością fiolet metalokompleksowy charakteryzuje się żywym, czystym odcieniem czerwonym, wysoką wydajnością kolorystyczną, dobrą rozpuszczalnością w zimnej i gorącej wodzie - powyżej 51 g/dm³, często powyżej 71 g/dm3 oraz niską zawartością części nierozpuszczalnych w wodzie - poniżej 0,3%.

W postaci proszku lub granulatu jest niepylny i odpowiada współczesnym wymaganiom stawianym tym formom handlowych barwników.

Wytwarzany fiolet wykazuje przydatność do barwienia metodami okresowymi i ciągłymi oraz do druku wyrobów z włókien proteinowych i poliamidowych, mieszanek tych włókien a także do barwienia skóry. Uzyskiwane wybarwienia reprezentują wysoki poziom odporności na czynniki mokre, tarcie oraz światło, przy czym niektóre odporności mokre, zwłaszcza na pot alkaliczny i kwaśny, są wyższe od odporności wybarwień otrzymanych przy użyciu fioletu wytworzonego znanymi sposobami.

162 974

Wynalazek ilustrują, nie ograniczając jego zakresu, niżej podane przykłady, w których części i procenty oznaczają części i procenty wagowe, a stopnie temperatury podano w stopniach Celsjusza:

Przykład I. W 1000 częściach wody rozpuszcza się 170 części wodorotlenku sodowego i ogrzewa do temperatury 70-75°, po czym załadowuje się 330 części 98,5% 2-naftolu, miesza do rozpuszczenia i dodaje 150 części 98% węglanu sodowego. Do otrzymanego roztworu wlewa się 1000 części wody i w temperaturze około 45° wprowadza w czasie 10 minut 500 części kwasu diazooksy w postaci 63,7% pasty, a następnie po rozmieszaniu dozuje się roztwór 210 części 95% krystalicznego chlorku kobaltawego w 900 częściach wody równocześnie dodając 7 części Antifoamu642 w celu zlikwidowania wytwarzającej się piany. Początkowa temperatura 45° wzrasta do około 50°, a w trakcie dozowania roztworu chlorku kobaltawego temperatura stopniowo podnosi się do 55°. W razie większego wzrostu temperatury zwalnia się szybkość dodawania roztworu bądź oziębia niewielką ilością lodu.

Całość miesza się w temperaturze 50-55° w czasie 0,5-1,0 godziny do zaniku w mieszaninie reakcyjnej kwasu diazooksy i barwnika monoazowego, co stwierdza się chromatograficznie.

Do otrzymanego, syropowatego roztworu barwnika metalokompleksowego wprowadza się kolejno 9 części 30% kwasu siarkowego do pH = 7,0-7,5, 84 części bezwodnego siarczanu sodowego, 42 części Olanu MR, 28 części Rosulfanu L-l oraz 7 części Antifoamu 642. Zawiesinę homogenizuje się i suszy w suszarni rozpyłowej przy temperaturze powietrza wlotowego 170-175°, a wylotowego 80-85°. Uzyskuje się 1340 części niepylnego, czarnego proszku, barwiącego wełnę, jedwab i wyroby z włókien poliamidowych oraz skórę na kolor fioletowy o żywym odcieniu czerwonym. Produkt wykazuje rozpuszczalność w wodzie w temperaturze 100° - powyżej 71 g/dm³, w temperaturze 40° - powyżej 51 g/dm³ i zawiera 0,1% części nierozpuszczalnych w wodzie.

Przykład II. Mieszaninę poreakcyjną po sprzęganiu, kobaltowaniu i neutralizacji otrzymaną sposobem opisanym w przykładzie I suszy się w suszarni owiewowej w temperaturze 80-100°.

Otrzymuje się około 1250 części kruchego produktu, który po zmieleniu i wymieszaniu z dodatkiem 84 części bezwodnego siarczanu sodowego, 42 części Olanu MR, 28 części Rosulfanu L-l oraz 7 części Antifoamu 642 wykazuje takie same własności jak produkt otrzymany sposobem opisanym w przykładzie I.

Przykład III. W 1000 częściach wody rozpuszcza się 170 części wodorotlenku sodowego i ogrzewa do temperatury 70-75°, po czym załadowuje się 330 części 98,5% 2-naftolu, miesza do rozpuszczenia i dodaje 150 części 98% węglanu sodowego. Do otrzymanego roztworu wlewa się 1000 części wody, 14części Rosulfanu L-l i w temperaturze około 45° wprowadza w czasie lOminut 500 części kwasu diazooksy w postaci 63,7% pasty, a następnie po rozmieszaniu dozuje się roztwór 210 części 95% krystalicznego chlorku kobaltawego w 900 częściach wody równocześnie dodając 7 części Antifoamu 642 w celu zlikwidowania wytwarzającej się piany.

Reakcje sprzęgania i kobaltowania, a następnie neutralizacji i wydzielenie produktu z masy poreakcyjnej prowadzi się sposobem opisanym w przykładzie I.

Otrzymany produkt różni się od produktu otrzymanego według sposobu opisanego w przykładzie I lepszą o około 1° rozpuszczalnością w wodzie. Poza tym wykazuje takie same własności.

Postępując sposobem opisanym w przykładzie III i stosując zamiast 14 części Rosulfanu L-l, 15 części Roksolu AS-2, lub 17 części Roksolu PIO albo 24 części 25% Rokanolu PL-4 ewentualnie 10 części Dyspergatora NNO otrzymuje się produkt o takich samych własnościach jak barwnik otrzymany sposobem opisanym w przykładzie III.

Przykład IV. Do mieszaniny poreakcyjnej po sprzęganiu, kobaltowaniu i neutralizacji otrzymanej zgodnie z opisem podanym w przykładzie I dodaje się w kilku porcjach łącznie 400 części chlorku sodowego. Otrzymaną zawiesinę wysolonego barwnika odfiltrowuje się i uzyskaną pastę suszy się w suszarni owiewowej w temperaturze 90-100°.

Otrzymany kruchy produkt miele się i miesza z dodatkiem 84 części bezwodnego siarczanu sodowego, 42 części Olamu MR, 28 części Rosulfanu L-l oraz 7 części Antifoamu 642. Otrzymuje się około 1300 części produktu o własnościach analogicznych jak barwnik otrzymany sposobem opisanym w przykładzie I lecz o gorszej o 1° rozpuszczalności w wodzie oraz o nieco mniej żywym odcieniu wybarwień.

162 974

Przykład V. Do mieszaniny poreakcyjnej po sprzęganiu, kobaltowaniu i neutralizacji otrzymanej sposobem opisanym w przykładzie I wlewa się 800 części glikolu etylenowego. Po zhomogenizowaniu otrzymuje się około 4800 części barwnika w postaci trwałego płynu o określonej koncentracji farbiarskiej.

Przykład VI. W 1000 częściach wody rozpuszcza się 1Ί0 części wodorotlenku sodowego i ogrzewa do temperatury Ί0-Ί5°, po czym załadowuje 330 części 98,5% 2-naftolu, miesza do rozpuszczenia i dodaje 150 części 98% węglanu sodowego. Do otrzymanego roztworu dolewa się 1000 części wody i w temperaturze około 45° wprowadza się w czasie 10 minut 500 części kwasu diazooksy w postaci 63,Ί% pasty. Po rozmieszaniu dodaje się roztwór 210 części krystalicznego chlorku kobaltawego w 450 częściach wody, dolewa jednorazowo 800 części glikolu etylenowego i prowadzi się reakcje sprzęgania i kobaltowania w temperaturze 50-55° w czasie 0,5-1,0 godziny do zaniku w mieszaninie reakcyjnej kwasu diazooksy i barwnika monoazowego, co stwierdza się chromatograficznie. Otrzymuje się około 4800 części barwnika w postaci trwałego płynu o określonej koncentracji.

£» W

M^S^O Ν ^{7 Ń} \O ⁰ C<

0^ J ?

ό <3 wzór Ί rt® ,ΟΗ ΗΟ

WS/O)- Ν= Μ -Λ}

H <§

WÓZ

Departament Wydawnictw UP RP Nakład 90 egz.

Cena 10 000 zł

Claims (6)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Sposób otrzymywania azowego barwnika kobaltokompleksowego 1:2 o wzorze 1, w którym M, Mi i M2 są jednakowe bądź różne i oznaczają bezbarwne kationy, przez sprzęganie kwasu 1,2-diazooksynaftalenosulfonowego-4 z 2-naftolem w alkalicznym środowisku wodnym, polegające na wprowadzeniu kwasu l,2-diazooksynaftalenosulfonowego-4, korzystnie w postaci pasty, do roztworu lub zawiesiny zawierającej 1,05-1,20 mola 2-naftolu, 1,5-2,5 mola wodorotlenku metalu alkalicznego i 0,3-1,0 mola węglanu metalu alkalicznego na 1 mol kwasu l,2.diazooksynaftalenosulfonowego-4, przy czym sprzęganie prowadzi się w temperaturze 40-55°C przy objętości mieszaniny reakcyjnej poniżej 2,5 dm³, korzystnie poniżej 2,0 dm3 na 1 mol kwasu 1,2diazooksynaftalenosulfonowego-4 i kobaltowanie powstałego barwnika monoazowego o wzorze 2, w którym M3 oznacza bezbarwny kation, działaniem związków łatwo oddających kobalt w podwyższonej temperaturze, znamienny tym, że reakcję sprzęgania kwasu 1,2-diazooksynaftalenosulfonowego-4 z 2-naftolem oraz kobaltowanie powstającego barwnika monoazowego, o wzorze 2 prowadzi się równocześnie w procesie jednoaparaturowym dodając do mieszaniny sprzęgającej związki łatwo oddające kobalt, zwłaszcza chlorek albo siarczan kobaltawy korzystnie w postaci roztworu, w ilości odpowiadającej co najmniej 0,4 gramoatomy kobaltu na 1 mol użytego kwasu 1,2-diazooksynaftalenosulfonowego-4, przy czym proces realizuje się początkowo w temperaturze 40-50°C, potem w temperaturze 50-55°C do zakończenia reakcji sprzęgania i kobaltowania, szczególnie w obecności środków o działaniu antypiennym, a uzyskany roztwór lub zawiesinę barwnika metalokompleksowego o wzorze 1 ewentualnie wykorzystuje się bezpośrednio do otrzymania barwnika w formie proszku, granulatu względnie płynu.
2. 2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że równoczesne reakcje sprzęgania i kobaltowania prowadzi się w obecności środków hydrotropowych i/lub środków o działaniu dyspergującym i zwilżającym, zwłaszcza w obecności anionowych środków pomocniczych opartych na estrach fosforowych alkoholi tłuszczowych.
3. 3. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że utworzony barwnik metalokompleksowy wyodrębnia się przez wysuszenie mieszaniny poreakcyjnej po równoczesnym sprzęganiu i kobaltowaniu, korzystnie po uprzednim zneutralizowaniu jej dodatkiem kwasu.
4. 4. Sposób według zastrz. 1 albo 3, znamienny tym, że utworzony barwnik metalokomleksowy wyodrębnia się przez wysuszenie mieszaniny poreakcyjnej po równoczesnym sprzęganiu i kobaltowaniu w suszarni rozpyłowej, po ewentualnym dodaniu do tej mieszaniny środków wypełniających i/lub środków o działaniu dyspergującym i zwilżającym i/lub środków o działaniu antypiennym i/lub środków antypylących.
5. 5. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że reakcje równoczesnego sprzęgania i kobaltowania prowadzi się w środowisku wodnym z dodatkiem organicznych rozpuszczalników mieszających się z wodą, zwłaszcza w środowisku mieszaniny wody z alkoholami mono- lub wielowodorotlenowymi, szczególnie z glikolami mono-, di- albo trietylenowymi, ich eterami względnie estrami, polikolami, dimetyloformamidem, dioksanem lub mieszaniną tych rozpuszczalników.
6. 6. Sposób według zastrz. 1, albo 5, znamienny tym, że uzyskany roztwór lub zawiesinę barwnika metalokompleksowego o wzorze 1 używa się bezpośrednio do otrzymania barwnika w postaci płynu przez dodanie ewentualnie mieszających się z wodą rozpuszczalników organicznych i/lub środków o działaniu zwilżającym i dyspergującym i/lub środków antypiennych i/lub środków stabilizujących pH i/lub środka biobójczego i/lub substancji hydrotropowych.