PL175824B1

PL175824B1 - Kompozycja prepolimerowa do wytwarzania poliuretanowych pianek izolacyjnych

Info

Publication number: PL175824B1
Application number: PL94310174A
Authority: PL
Inventors: Mathias Pauls; René Schumacher
Original assignee: Rathor Ag
Priority date: 1993-02-10
Filing date: 1994-02-10
Publication date: 1999-02-26
Also published as: EP0683805B1; DE59410392D1; AU6108294A; PL175852B1; AU6108394A; KR960701114A; PL175833B1; AU6108494A; CA2155876A1; PL310173A1; EP0683805A1; ES2107190T3; EP0684968B1; EP0684960B1; EP0684968A1; US6054499A; CZ202895A3; AU691484B2; WO1994018256A1; ATE156499T1

Description

Przedmiotem wynalazku jest kompozyqa prepolimerowa do wytwarzania poliuretanowych pianek izolacyjnych z użyciem zbiorników ciśnieniowych, składająca się ze składnika prepolimerowego zawierającego co najmniej jeden prepolimer poliuretanowy, znanych substancji pomocniczych i składnika porotwórczego.

Kompozycja prepolimerowa według wynalazku służy do wytwarzania poliuretanowych pianek izolacyjnych, stosowanych przede wszystkim do wypełniania pustych przestrzeni. Do najważniejszych dziedzin zastosowania należy budownictwo, przy czym pianki znajdują również zastosowanie w wyrobach technicznych, w których trzeba wypełnić puste przestrzenie dla umknięcia w nich kondensacji pary wodnej.

Jednoskładnikowe pianki poliuretanowe (zwane dalej piankami 1S) sporządza się na miejscu stosowania przez wypuszczanie kompozycji prepolimerowej ze zbiorników ciśnieniowych, np. pojemników aerozolowych, za pomocą poroforu, z wytworzeniem pianki o gęstości 10 - 50 g/l, którą poddaje się obróbce. Pianki 1S są utwardzałne pod wpływem wilgoci, to znaczy mogą się one utwardzać pod wpływem jedynie wilgoci zawartej w powietrzu.

W przypadku dwuskładnikowych pianek poliuretanowych (zwanych dalej piankami 2S) dla utwardzenia kompozycji prepolimerowej trzeba dodać drugiego składnika zawierającego grupy hydroksylowe, na ogół poliolu, bezpośrednio przed wytworzeniem pianki.

175 824

Utwardzanie można przyspieszyć za pomocą katalizatorów. Gęstość pianek 2S wynosi zazwyczaj 10 -100 g/l.

Oprócz pianek 1S i 2S możliwe są formy przejściowe. Powstają one w ten sposób, że przed wypuszczeniem prepolimeru dodaje się doń składnika zawierającego grupy hydroksylowe, w ilości niewystarczającej do przereagowania z wszystkimi grupami izocyjanianowymi. Te formy przejściowe określono jako pianki 1,5S. Należy rozumieć, że również środki porotwórcze mogą zawierać więcej niż jeden składnik reaktywny.

Zazwyczaj kompozycje prepolimerowe do wytwarzania poliuretanowych pianek izolacyjnych zawierają składnik prepolimerowy o minimalnej zawartości reaktywnych grup NCO. Prepolimerem jest polimer o odpowiedniej lepkości, zawierający końcowe grupy NCO. Kompozycja zawiera dużą ilość monomeru izocyjanianowego, większą lub mniejszą.

Odpowiednimi izocyjanianami są np. diizocyjanian izoforonu, zwany też IPDI, diizocyjanian tolilenu, zwany też TDI, diizocyjanatotoluen, 1,5rfiizocyjanatonaftalen, zwany NDI, trii;^^co^\yjjr^atcni^iim^t^t^lometan, 1,6-diizocyjanatoheksan, zwany HDI, lub 4,4-diizocyjanianodifenylometanu w surowej lub czystej postaci albo jako mieszanina. Szczególnie przydatny jest 4,4-diizocyjanianodifenylometanu zwany też MDI, który stosuje się nie tylko w surowej postaci (surowy MDI), lecz także w postaci czystych izomerów 2,4 i 4,4 albo ich mieszanin. Również oba przydatne izomery TDI można stosować oddzielnie albo w mieszaninie. Dla wytworzenia składnika prepolimerowego takie izocyjaniany poddaje się reakcji z zawierającymi grupy hydroksylowe polieterami, poliestrami lub alkoholami wielowodorotlenowymi, przy czym należy zwracać uwagę by prepolimer miał lepkość odpowiednią dla danej kompozycji.

Prepolimery poliuretanowe (prepolimery PU) przydatne do wytwarzania poliuretanowych pianek izolacyjnych z użyciem zbiorników ciśnieniowych mają resztkową zawartość nieprzereagowanego monomeru izocyjanianowego wynoszącą do 40%. Ta resztkowa zawartość przeważnie zależy od warunków wytwarzania, przy czym jest ona pożądana, ponieważ okazało się, że ma korzystny wpływ na właściwości użytkowe, a w szczególności na trwałość kształtów i wymiarów wytworzonych pianek. Jednak monomery izocyjanianowe, pomimo ich w zasadzie niskiej lotności są tak niebezpieczne ze względu na swą toksyczność, że istnieje obowiązek oznakowywania ich obecności. W przypadku MDI, korzystnego izocyjanianu wyjściowego dla pianek 1S, a także HDI, wartość MAK (dopuszczalne stężenie zanieczyszczeń) wynosi 0,01 ppm. Ze względu na toksyczność substancji znajdujących się w resztkach tych prepolimerów w opakowaniach, istotną wadą jest konieczność ponoszenia wysokich kosztów usuwania odpadów.

W EP-A-0 420 026 opisano sposób wytwarzania ubogiego w monomer prepolimeru poliuretanowego na bazie toliłenodiizocyjanianu, przy czym nie wskazano jego konkretnego zastosowania. W DE-A-40 25 843 i EP-A-0 480 342 opisano kompozycje prepolimerowe do wytwarzania pianek izolacyjnych z użyciem zbiorników ciśnieniowych, składające się z co najmniej jednego prepolimeru PU z wolnymi grupami NCO i znanych substancji pomocniczych oraz poroforu. Nie zawierały one składników prepolimerowych ubogich w monomery. Zgodnie z DE-A-4025843 można wprawdzie stosować produkty na bazie heksametylenodiizocyjanianu (HDI), jednak nie został uznany za korzystny pod jakimkolwiek względem i nie nadawał się jako materiał wyjściowy na pianki wytwarzane z użyciem zbiorników ciśnieniowych. W przykładach ujawniono zastosowanie tylko jednego diizocyjanianu aromatycznego, difenylometanodiizocyjanianu (MDI), który nie nadaje się do wytwarzania prepolimerów ubogich w monomery.

Zatem można wprawdzie wytwarzać prepolimery o niskiej resztkowej zawartości monomerów, jednak dotychczas przeszkodą w zastosowaniu takich kompozycji prepolimerowych były niezadowalające właściwości użytkowe wytworzonych z nich pianek. Kompozycje polimerowe nadające się do stosowania z użyciem pojemników ciśnieniowych nie są znane. Ogólnie wynika to z tego, że wsady wolne od monomerów nie nadają się do umieszczenia w pojemnikach ciśnieniowych. Wolne od monomerów prepolimery można wytwarzać np. drogą oddestylowania monomerów i ewentualnie następnie reakcji z zawierającym

175 824 grupy hydroksylowe polieterem i/lub poliestrem, i/lub olejem roślinnym, modyfikowanym lub niemodyfikowanym.

Dotychczas nie było więc możliwe wytwarzanie użytecznych pianek na bazie kompozycji prepolimerowych nie zawierających resztkowych monomerów. Znacząca zawartość resztkowych monomerów w takich kompozycjach była niezbędna dla wytwarzania trwałych pianek, ponieważ duża zawartość monomerów powoduje zwiększenie lepkości wytworzonych pianek. W szczególności pianki wytworzone z użyciem ubogiego w monomer MDI wykazują pewną kruchość, co jest niekorzystne w celach użytkowych, toteż wysoka resztkowa zawartość monomerów ma tu korzystny wpływ na jakość produktu.

Kompozycje prepolimerowe na bazie heksametyleno-1,6-diizocyjanianu (HDI) nie znalazły dotychczas zastosowania w praktyce. Jakkolwiek pianki wytworzone z HDI wykazywały dobrą odporność na działanie światła, którą można osiągnąć dopiero dzięki zastosowaniu poliizocyjanianów aromatycznych, tak wytworzone pianki są zbyt miękkie i mają niezadowalającą trwałość kształtu dla zastosowania w budownictwie, co potwierdziły doświadczenia. W przypadku zastosowania TDI do wytwarzania kompozycji prepolimerowych pianki są natomiast zbyt kruche dla praktycznego zastosowania.

Ze względu na wady znanych prepolimerów PU zawierających monomery izocyjanianowe byłoby pożądane dostarczenie prepolimerów PU zawierających mało lub zasadniczo wcale nie zawierających monomerów izocyjanianowych, a jednak zapewniających przede wszystkim właściwości pianek wymagane w przemyśle budowlanym, takie jak trwałość wymiarów. W szczególności celem wynalazku było dostarczenie kompozycji prepolimerowej do wytwarzania poliuretanowych pianek 1,5S, zawierającej toksyczne i/lub drażniące składniki w ilościach tak małych, że nie trzeba stosować oznakowywania ich obecności.

Ponadto istnieje zapotrzebowanie na dodatki zapewniające trwałość wymiarów pianek izolacyjnych, które to dodatki można stosować zarówno w prepolimerach zawierających monomery, jak i w polimerach ubogich w monomery i wolnych od monomerów.

Nieoczekiwanie okazało się, że wymagania te spełnia kompozycja prepolimerowa według wynalazku wytworzona na bazie składników poliizocyjanianowych nigdy dotychczas nie stosowanych w kompozycjach do wytwarzania pianek poliuretanowych z użyciem zbiorników ciśnieniowych.

Użycie prepolimerów wolnych od monomerów lub ubogich w monomery nieoczekiwanie umożliwiło polepszenie właściwości pianek poliuretanowych wytworzonych z kompozycji zawierających takie prepolimery, zwłaszcza przeznaczonych do stosowania w budownictwie.

Tak więc kompozycja prepolimerowa składa się ze składnika prepolimerowego zawierającego co najmniej jeden, wytworzony w reakcji poliizocyjanianów ze związkami zawierającymi grupy hydroksylowe, prepolimer poliuretanowy o zawartości grup NCO wynoszącej 4 - 20% wag., znanych substancji pomocniczych i składnika porotwórczego, a cechą tej kompozycji jest to, że zawiera prepolimer poliuretanowy na bazie heksametyleno-1,6-diizocyjanianu, tolilenodiizocyjanianu lub diizocyjanianu izoforonu albo ich mieszanin, względnie ich mieszanin z innymi poliizocyjanianami, przy czym zawartość monomeru izocyjanianowego wynosi poniżej 2% wag. w przeliczeniu na składnik prepolimerowy.

Zastosowanie HDI i TDI ubogich w monomery lub wolnych od monomerów jako składników kompozycji prepolimerowych do wytwarzania poliuretanowych pianek izolacyjnych z użyciem zbiorników ciśnieniowych umożliwia uzyskanie pianek o doskonałych właściwościach, nadających się zwłaszcza do stosowania w budownictwie. Nie jest przy tym konieczne, żeby składniki prepolimerowe były wyłącznie składnikami na bazie HDI; możliwy jest dodatek innych prepolimerów ubogich w monomery. W szczególności kompozycja na bazie HDI i IPDI (diizocyjanianu izoforonu) daje pianki o korzystnych właściwościach. W takich kompozycjach można również stosować łącznie HDI I TDI. Pianki wytworzone z takich kompozycji wykazują dobrą sprężystość i trwałość kształtu oraz, w przypadku użycia HDI i IPDI, doskonałą odporność na działanie światła. Szczególna

175 824 użyteczność kompozycji prepolimerowej według wynalazku, zaskakująca dla fachowca, wynika z badań przedstawionych w przykładzie 9.

Do wytwarzania użytecznej kompozycji prepolimerowej według wynalazku stosuje się HDI, TDI i IPDI, a także znane poliizocyjaniany alifatyczne i aromatyczne. W szczególności stosuje się wielofunkcyjne izocyjaniany o średnio 2-4 grupach izocyjanianowych, zarówno w postaci monomerów, jak i oligomerów. Jak już wspomniano, te kompozycje prepolimerowe są produktami reakcji zawierających grupy izocyjanianowe monomerów lub oligomerów i reaktywnych składników, a zwłaszcza związków zawierających grupy hydroksylowe. Odpowiednie izocyjaniany wyjściowe są wymienione np. w DE-A-42 15 467.

Zgodnie z wynalazkiem szczególnie odpowiednie dla tych kompozycji prepolimerowych są prepolimery izocyjanianowe na bazie HDI, dimerów lub trimerów TDI i IPDI, które można szczególnie łatwo przeprowadzić w prepolimery zasadniczo wolne od monomerów. Ponadto szczególnie odpowiednie są poliizocyjaniany zawierające ugrupowania biuretu (Desmodur N o zawartości 22% NCO, ewentualnie po zmniejszeniu zawartości NCO przez rozcieńczenie) i poliaddukty TDI z poliolami, a zwłaszcza trimetylolopropanem (Desmodur L o 13% NCO), które wprowadza się jako zasadniczo wolne od monomerów. Innymi odpowiednimi rodzajami izocyjanianów są produkty handlowe Desmodur Z 4370 i E 3265.

Zawartość grup NCO w stosowanym prepolimerze wynosi 4 - 20% wag., korzystnie 6 -18% wag., a zwłaszcza 7 -13% wag.

Do wytwarzania prepolimerów izocyjanianowych nadają się znane składniki zawierające grupy hydroksylowe, np. polietery, poliestry lub modyfikowane oleje roślinne o wystarczającej liczbie OH, w zakresie około 100 - 300. Odpowiedni jest olej rącznikowy o liczbie OH 160, a także odpowiednie są znane glikole, a zwłaszcza glikole polietylenowe.

Prepolimer o zmniejszonej zawartości monomerów można otrzymać np. odbierając monomery w wyparce cienkowarstwowej. Alternatywnie lub dodatkowo resztę monomeru izocyjanianowego można poddać reakcji z zawierającym grupy hydroksylowe polieterem i/lub poliestrem, i/lub modyfikowanym olejem roślinnym. Odpowiednimi olejami są takie, które mają liczbę OH 100 - 300, np. olej rącznikowy o liczbie OH około 160. Zgodnie z wynalazkiem, z tego rodzaju składników prepolimerowych o zmniejszonej zawartości monomerów można uzyskać trwałe pianki dzięki dodaniu polibutadienu. Uboga w monomery jest kompozycja prepolimerowa zawierająca mniej niż 10% monomeru, a zwłaszcza mniej niż 5% monomeru, a zasadniczo wolna od monomerów jest taka kompozycja, która zawiera mniej niż 2%, korzystnie mniej niż 1%, a zwłaszcza mniej niż 0,5% wag. monomeru, w przeliczeniu na składnik prepolimerowy, to znaczy składnik kompozycji zawierający reaktywny izocyjanian.

Szczególnie odpowiednimi prepolimerami wyjściowymi do wytwarzania pianek, a zwłaszcza pianek 1,5S, okazały się prepolimery na bazie HDI, takie jak np. prepolimery dostarczane przez firmę Bayer pod nazwą Desmodur DA i N 3400 oraz Desmodur N 3200 i N 3390. Wykazują one resztkową zawartość HDI w postaci monomeru poniżej 0,5% wag. Desmodur N jest dimerem HDI. Te substancje nie były dotychczas stosowane do wytwarzania pianek z użyciem zbiorników ciśnieniowych.

Prepolimer może zawierać znane substancje pomocnicze, takie jak np. polisiloksany regulujące stopień otwarcia komórek, środki ogniochronne, zmiękczacze, katalizatory, regulatory lepkości, takie jak węglan propylenu, fosforan trietylowy i fosforan difenylokrezylowy, w ilości do 40% wag. w przeliczeniu na składnik prepolimerowy, barwniki, dodatki regulujące właściwości reologiczne i tym podobne. Zazwyczaj kompozycja prepolimerowa, to jest prepolimer PU łącznie z wszystkimi dodatkami bez poroforu, ma począt5000 - 20000 mPa · s, a korzystzawartość grup NCO w prepolimerze PU wynosi 4 - 20% wag., korzystnie 6 - 18% wag, a zwłaszcza 7 - 13% wag. w przeliczeniu na prepolimer.

Alternatywnie lub dodatkowo można przeciwdziałać tendencji do kurczenia się liniowych układów piankowych przez dodanie tak zwanych otwieraczy komórek. Chodzi tu kową lepkość (to jest lepkość przed użyciem) wynoszącą nie 8000 - 15000 mPa · s w 20C. Zgodnie z wynalazkiem

175 824 przede wszystkim o oleje parafinowe o gęstości 0,81 - 0,9 g/ml i lepkości 20 - 300 mPa · s w 20°C lub niesilikonowe polimery na bazie poliwinyloallkioeterów o działaniu niszczącym piankę, takie jak produkty dostarczane przez firmę BYK-Chemie GmbH pod nazwami Byk-051, -052 i -053 do układów lakierniczych. Te dodatki stosuje się w ilości 0,01 - 2, a korzystnie 0,1-15 wag. w przeliczeniu na składnik prepolimerowy. Nieoczekiwanie okazało się, że właśnie dodatki przeciwpieniące przeciwdziałają tendencji do kurczenia się pianek stosowanych w budownictwie.

Alternatywnie lub dodatkowo można też osiągnąć efekt trwałości mechanicznej przez wprowadzenie mineralnych substancji stałych, takich jak np. talk, węglan wapniowy itp. W tym przypadku są korzystne powierzchniowo czynne środki zwilżające przeciwdziałające zjawisku sedymentacji. Również w związku z tym można stosować dodatki polepszające reologię, np. hydrofitowy, koloidalny kwas krzemowy, dostępny pod nazwą Aerosil.

Dodanie niewielkiej ilości polibutadienu umożliwia zwiększenie trwaiłości wymiarów prepolimerów PU ubogich w monomery lub wolnych od monomerów i otrzymanie całkowicie spienialnego materiału izolacyjnego dającego pianki o trwałych wymiarach. Polibutadien można stosować w połączeniu z prepolimerami PU o dowolnych znanych izocyjanianów, jednak szczególnie korzystnie w połączeniu z prepolimerami PU na bazie HDI i MDL

Jako odpowiednie polibutadieny można stosować w szczególności ciekłe produkty, takie jak dostarczane przez firmę Hiils AG o lepkości co najmniej 500 mPa · s w 20°C. Korzystnie lepkość wynosi co najmniej 2000 mPa · s w 20°C, a zwłaszcza około 3000 mPa s w 20°C. Szczególnie odpowiedni jest sprzedawany pod nazwą Polyol 130 ciekły polibutadien zawierający około 75% podwójnych wiązań 1,4-cis, około 24% podwójnych wiązań

1,4-trans i około 1% podwójnych wiązań winylowych i mający masę cząsteczkową około 3000 (metoda osmometryczna). Zawartość ciekłego butadienu wynosi zgodnie z wynalazkiem 0,01 - 2% wag., a korzystnie 0,05 -1% wag. w przeliczeniu na składnik prepolimerowy, do którego będzie on domieszany.

Odpowiednimi polibutadienami są ponadto takie produkty o wyższej masie cząsteczkowej, które można dodawać w postaci rozpuszczonej do kompozycji lub wprowadzać do niej w roztworze. Poza tym można stosować polimerowe węglowodory o wyższej masie cząsteczkowej, zawierające wiązania podwójne.

Masa cząsteczkowa odpowiednich dodatków stabilizujących wynosi korzystnie 1000 - 9000, a zwłaszcza do 5000.

Oprócz czystego (ciekłego) polibutadienu można również stosować kopolimery 1,3-butadienu z innymi 1,3-dienami, takimi jak np. izopren, 2,3-dimetylobutadien i piperylen, a także ze związkami winyloaromatycznymi, takimi jak styren, α-metylostyren, winylotoluen i diwinylobenzen. Zawartość komonomerów w kopolimerach nie powinna przewyższać 50% molowych. Tego rodzaju kopolimery, o ile są ciekłe lub rozpuszczalne, są objęte określeniem (ciekły) polibutadien.

Przyjmuje się, że stabilizujące wymiary działanie polibutadienu polega na jego zdolności do sieciowania w obecności tlenu.

Kompozycja prepolimerowa według wynalazku zawiera w szczególności propan, butan i/lub eter dimetylowy jako składnik porotwórczy. Jako inne porofory można wymienić węglowodory, które dają się upłynnić w panujących w zbiorniku ciśnieniowym warunkach ciśnienia, np. C2HF5 (R 125), C2H2F4 (R 134a), C2H3F3 (R 143) i C2H4F2 (R 152a). Aby udział palnych i zawierających chlorowce poroforów utrzymać na niskim poziomie, można dodać innych gazów, które dają się skroplić w panujących w pojemniku warunkach ciśnienia, np. CO2, N2O lub N2. Wśród nich szczególnie korzystny jest CO2, ponieważ częściowo rozpuszcza się w składniku prepolimerowym, a więc może przyczynić się do tworzenia pianki, a nadto działa jako dobry porofor.

Zawartość składnika porotwórczego w kompozycji prepolimerowej wynosi korzystnie 5 - 40% wag. Zawartość CO2 w poroforze może przykładowo wynosić około 5% wag. w przeliczeniu na cały składnik porotwórczy. Zawartość gazów nie dających się skroplić w panujących warunkach ciśnienia powinna być tak dobrana, by objętość odnosząca się do

175 824 pustej przestrzeni zbiornika ciśnieniowego dawała ciśnienie około 0,8 -1,0 MPa, zależnie od odnośnych krajowych przepisów dotyczących zbiorników ciśnieniowych (pojemników aerozolowych). Pusta przestrzeń zbiornika aerozolowego jest to przestrzeń, którą zajmują nieskroplone składniki kompozycji prepolimerowej.

Korzystnie do kompozycji prepolimerowej dodaje się ciekłego butadienu w roztworze wraz z emulgatorem, np. w stosunku wagowym 80/20, korzystnie w roztworze z olejem roślinnym zawierającym grupy hydroksylowe, nadającym się do regulowania zawartości izocyjanianu w prepolimerze Pu. Do tego szczególnie właściwy okazał się olej rącznikowy o liczbie OH 160, jednak można także stosować dowolne inne zawierające grupy hydroksylowe oleje roślinne, a także polietery i poliestry. Chodzi tu o zawierające grupy hydroksylowe składniki zwykle stosowane do modyfikowania lepkości przy sporządzaniu form użytkowych kompozycji prepolimerowych. Można też stosować inne dodatki zapewniające trwałość wymiarów.

Kompozycje prepolimerowe według wynalazku można stosować przede wszystkim jako poliuretanowe materiały piankowe 1,5S, a także jako 1S i 2S. W przypadku pianek 1,5S i 2S składniki poliolowe potrzebne do utwardzenia pianki przechowuje się w znany sposób oddzielnie od kompozycji prepolimerowej i dodaje się bezpośrednio przed wypuszczeniem lub przy wypuszczaniu. Właściwy sposób został wielokrotnie opisany i jest znany fachowcom, co odnosi się również do odpowiednich pojemników ciśnieniowych dla dwóch składników, z osobnym zbiornikiem na drugi składnik.

Jako drugi składnik można w szczególności wymienić znane poliole, zwłaszcza glikol, glicerynę i butanodiol. Dla przyspieszenia reakcji utwardzania może być wskazane dodanie do tego drugiego składnika katalizatora, np. dioktanianu cyny, naftenianu i oktanianu kobaltu, dilaurynianu dibutylocyny, acetonylooctanu metalu, zwłaszcza żelaza, krystalicznego DABCO i N-metylo-2-azanorbornanu. Innymi katalizatorami są trietylenodiamina, trimetyloaminoetylopiperazyna, pentametylodietylenotriamina, tetrametyloiminobispropyloamina i bis(dimetyloaminopropylo)-N-izopropanoloamina. Poza tym odpowiednie są aminy heteroaromatyczne, takie jak np. wymienione w DE-A-42 15 647.

W kompozycjach według wynalazku stosuje się prepolimery poliizocyjanianowe na bazie heksametyleno-1,6-diizocyjanianowe i produktów ich oligomeryzacji do wytwarzania składników prepolimerowych do poliuretanowych pianek izolacyjnych, w szczególności pianek 1,5S, przy czym prepolimery na bazie HDI można stosować same lub w połączeniu z odpowiednimi innymi poliizocyjanianami, korzystnie na bazie biuretu i TDI.

Kompozycje prepolimerowe według wynalazku nadają się do zastosowania w materiałach izolacyjnych. Poza tym okazały się one szczególnie przydatne do wytwarzania klejów aerozolowych, to jest klejów na bazie poliuretanu, które można nanosić z pojemnika aerozolowego za pomocą powietrza jako dodatkowego czynnika rozpraszającego. Te kleje można korzystnie stosować do sklejania mat izolacyjnych, także na bazie poliuretanu, ze sobą i z podłożem.

Kompozycje prepolimerowe zawierające izocyjanian mogą także zawierać ciekły polibutadien, parafiny i środki przeciwpieniące określone powyżej, jako dodatki służące do regulowania stopnia otwarcia komórek i trwałości wymiarów poliuretanowych pianek izolacyjnych.

Kompozycja prepolimerowa według wynalazku, wytworzona z dodatkiem ciekłego polibutadienu, nadaje wspomnianą trwałość wymiarów, a ponadto ma taką zaletę, że można ją wytworzyć jako zasadniczo wolną od chloru i bromu oraz uczynić ogniochronną, bez potrzeby dodawania znanych środków ogniochronnych zawierających chlorowce. To oznacza, że można w dużym stopniu lub całkowicie pominąć dodatek środków ogniochronnych do pianek B2 według DIN 4102. Odnosi się to, zwłaszcza do przypadku, gdy kompozycja zawiera zawierający fosfor rozcieńczalnik lub zmiękczacz (regulator lepkości), np. fosforan trietylowy. Odpowiednie działanie mają dodatki zawierające azot i oleje roślinne, takie jak olej rącznikowy. Jeżeli jest to konieczne, kompozycje prepolimerowe mogą być zasadniczo wolne od chlorowców, to znaczy można również zrezygnować z

175 824 fluorowęglowodorów jako poroforów. W tym przypadku wystarcza, że składnik porotwórczy zawiera propan, butan, eter dimetylowy i/lub CO2.

Właściwości ogniochronne nadają, zwłaszcza fosforany oraz fosfoniany trialkilowe i triarylowe. Można tu wymienić fosforan difenylokrezylowy, fosforan trifenylowy, fosforan trietylowy, metanofosfonian dimetylowy itp. Ponadto można wymienić fosforan 2-etyloheksylodifenylowy i ester 1,3-fenylenotetrafenylowy kwasu fosforowego, które są dostępne w handlu pod nazwami Fosflex 362 i Fyroflex RDP. Takie fosforany i fosfoniany mogą być obecne w kompozycji prepolimerowej w ilości 5 - 40% wag. w przeliczeniu na prepolimer. Mają one tę zaletę, że w kompozycji prepolimerowej nie zakłócają równowagi między prepolimerem, poroforem i rozcieńczalnikami, lecz raczej ją stabilizują, podczas gdy zwykłe środki ogniochronne zawierające chlorowce naruszają tę równowagę i mogą być obecne w ilości tylko do około 12 -14% wag.

Kompozycję prepolimerową można wytwarzać w znany sposób, przy czym w przypadku zastosowania ubogiego w monomer prepolimeru wprowadza się go jako taki do zbiornika ciśnieniowego albo w nim wytwarza. Do prepolimeru dodaje się ciekłego polibutadienu, ewentualnie w mieszaninie ze środkiem powierzchniowo czynnym, i emulguje w oleju zawierającym grupy hydroksylowe, np. oleju rącznikowym. Olej zawierający grupy hydroksylowe lub olej rącznikowy służy jednocześnie do dokładnego ustalenia zawartości NCO w prepolimerach i obniżenia zawartości monomeru. W końcu dodaje się substancji pomocniczych, takich jak środki ogniochronne, stabilizatory, zmiękczacze, katalizatory itp., po czym zamyka się zbiornik ciśnieniowy (pojemnik ciśnieniowy) i wtłacza się porofor.

Wynalazek objaśniają następujące przykłady.

Przykład I. Do Desmoduru N 3400, alifatycznego poliizocyjanianu na bazie HDI (heksametylenodiizocyjanianu) o zawartości 20% wag. NCO, dodano w obecności gazu ochronnego składnika poliolowego. Ten składnik poliolowy składał się z polieteroolu o liczbie OH 239 (Ixol M 125 firmy Solvay, chlorowcowany polieterool), mającego też właściwości ogniochronne, zmiękczacza (Llevagard PP, fosforan trismonochloroizopropylowy, TMCP), znanego stabilizatora polisiloksanowego (Tegostab B 1048) i katalizatorów (Texacat DMDEE, eter 2,2-dimorfolinodietylowy; Thancat DMP, dimetylopiperazyna). Podczas dodawania starannie kontrolowano temperaturę.

Dodany środek sieciujący składał się z glikolu monoetylenowego z dodatkiem przyśpieszacza reakcji (katalizatora).

W trakcie ciągłego mieszania umieszczono żądaną ilość wyżej opisanej mieszaniny w zbiorniku ciśnieniowym wolnym od wilgoci i po wprowadzeniu naboju z drugim składnikiem (środek sieciujący) zamknięto wypukłą pokrywką zaopatrzoną w zawór. Po zamknięciu wtłoczono określoną ilość poroforu. Wskazane było wtłaczanie poszczególnych składników mieszaniny porotwórczej jeden po drugim i ewentualnie przeprowadzenie napełniania po raz drugi. Szczególnie odpowiednia była mieszanina eteru dimetylowego w połączeniu z kilkoma fluorowęglowodorami (R 152a i R 134a, czyli odpowiednio C₂H 4F2 i C2H2F4).

W tabeli 1 określono kompozycję prepolimerową wolną od monomeru i napełniacze dla zbiornika ciśnieniowego o stopniu napełnienia 75%. Mieszaniny dawały piankę o trwałych wymiarach i dobrych właściwościach izolacyjnych. Zawartość monomeru resztkowego w kompozycji wynosiła poniżej 0,5% wag. Piankę można było stosować w szczególności także jako klej aerozolowy.

175 824

Tabela 1

Składnik	Części wagowe
1	2
Olej rącznikowy	270
Zmiękczacz (Levagard PP)	420
Środek ogniochronny (Ixol M 125)	170
Stabilizator (Tegostab B 1048)	30
Texacat DMDEE	5
Thancat DMP	5
Składnik poliolowy 1	1000
Składnik poliolowy 1	142 g
Desmodur N 3400	181 g
Porofor R 134a	30 g
R 152a	60 g
Eter dimetylowy (DME)	10 g
Środek sieciujący: glikol monoetylenowy	12 g
katalizator	⁵ g
Ogółem	440 g
Udział gazu (% wag.)	23 %

Przykłady II i III. Kompozycje prepolimerowe według wynalazku wytworzono przy użyciu znanych wyjściowych izocyjanianów według następujących receptur podanych w tabeli 2, analogicznie jak w przykładzie I. Kompozycje dały piankę izolacyjną o dobrej trwałości wymiarów i dobrych właściwościach izolacyjnych. Zawartość monomeru resztkowego w kompozycji wynosiła poniżej 0,5% wag.

Desmodur N 75 to poliizocyjanian o zawartości NCO 16,4% wag., a Desmodur L 75 to poliizocyjanian o zawartości NCO 13% wag. Pierwszy z nich jest poliizocyjanianem zawierającym ugrupowania biuretu w 75% roztworze w octanie 1-metoksypropylu, a drugi poliadduktem TDI (tolilenodiizocyjanianu) i TMP (trimetylolopropanu) w 75% roztworze w octanie etylu. Tego IMR 830 jest to 10% emulsja ciekłego polibutadienu o masie cząsteczkowej około 3000 ze środkiem powierzchniowo czynnym jako emulgatorem (stosunek wagowy 80/20; dostępny z firmy Goldschmidt) w oleju rącznikowym o liczbie OH 160.

175 824

Tabela 2

Składnik	Przykład 2	Przykład 3
1	2	3
Olej rącznikowy	320	320
Zmiękczacz	420	420
Środek ogniochronny	170	170
(Ixo1 M 125)
Tego IMR 830 10 %	50	50
Tegostab B 1048	30	30
(stabilizator)
Katalizatory:
Texacat DMDEE	5	5
Thancat DMP	5	5
Składnik poliolowy 2/3	1000	1000
Składnik poliolowy 2/3	120 g	120 g
Desmodur N 3400	150 g	150 g
Desmodur N 75	50 g	-
Desmodur L 75	-	50 g
Porofor R 134a	30 g	30 g
R 152a	60 g	60 g
DME	10 g	10 g
Środek sieciujący:
glikol etylenowy	12 g	12 g
katalizator	5 g	⁵ g
Ogółem	437 g	437 g
Udział gazu (% wag.)	23	23

Przykład IV. Kompozycję prepolimerową według wynalazku wytworzono według receptury podanej w tabeli 3, analogicznie jak w przykładzie 1. Stosowany w tym przykładzie Thancat AN 10 to N-metylo-2-azanorbornan. Kompozycja dała piankę izolacyjną o dobrej trwałości wymiarów i dobrych właściwościach izolacyjnych. Zawartość monomeru resztkowego wynosiła poniżej 0,5% wag.

175 824

Tabela 3

Składnik	Części wagowe
1	2
Olej rącznikowy	320
Zmiękczacz (Levagard PP)	370
Rozpuszczalnik (węglan propylenu)	60
Środek ogniochronny (Ixol M 125)	170
Tego IMR 830 (10 %)	50
(regulator stopnia otwarcia komórek))
Stabilizator (Tegostab B 1048)	30
Katalizatory
Texacat DMDEE	5
Thancat	5
Składnik poliolowy 4	1000
Składnik poliolowy 4	110 g
Desmodur N 75	50 g
Desmodur N 3400	150 g
Porofor R 134a	30 g
R 152a	60 g
DME	10 g
Środek sieciujący: glikol etylenowy	13 g
katalizator
(Thancat AN 10,
acetonylooctan Fe)	4 g
Ogółem	427 g
Udział gazu (% wag.)	23

Przykłady Vi VI. Kompozycję prepolimerową według wynalazku wytworzono według receptur podanych w tabeli 4, analogicznie jak w przykładzie I. Kompozycje dały piankę izolacyjną o dobrej trwałości wymiarów i dobrych właściwościach izolacyjnych. Zawartość monomeru resztkowego wynosiła poniżej 0,5% wag.

175 824

Tabela 4

Składnik	Przykład 5	Przykład 6
1	2	3
Składnik poliolowy 2/3	110 g	110 g
Desmodur N 3400	100 g	100 g
Desmodur DA	100 g	100 g
Porofor R 134a	30 g	30 g
R 152a	60 g	60 g
DME	10 g	10 g
Środek sieciujący:
glikol etylenowy	13 g	13 g
katalizator	4 g	4 g
(Thancat AN 10, Dabco T—9)
Ogółem	427 g	427 g

Przykłady VII i VIII. Kompozycje prepolimerowe według wynalazku wytworzono według receptur podanych w tabeli 5, analogicznie jak w przykładzie I. Kompozycje dały piankę izolacyjną o dobrej trwałości wymiarów i dobrych właściwościach izolacyjnych. Zawartość monomeru resztkowego wynosiła poniżej 0,5% wag.

Dla zapewnienia trwałości wymiarów kompozycja zawierała wypełniacz mineralny w postaci talku (Finntalc M-15) lub węglan wapniowy (Ultracarb U-5).

Tabela 5

Składniki	Przykład 7	Przykład 8
1	2	3
Olej rącznikowy	320	320
Zmiękczacz Lavagard PP (TMCP)	325	325
Środek ogniochronny (Ixol M 125)	150	150
Tego IMR 830 (10 %)	50	50
Dodatek sieciujący (Byk 160)	5	5
Środek tiksotropowy (Aerosil 200)	10	10
Wypełniacz mineralny Finntalc M-15 Ultracarb U-5	100	100
Tegostab B 1048	30	30

175 824 ciąg dalszy tabeli

1	2	3
Texacat DMDEE	5	5
Thancat DMP	5	5
Składnik poliolowy 7/8	1000	1000
Składnik poliolowy 7/8	142 g	142 g
Desmodur N 3400	181 g	181 g
Porofor R 134a	30 g	30 g
R 152a	60 g	60 g
DME	10 g	10 g
Środek sieciujący:
glikol etylenowy	12 g	12 g
katalizator	5 g	5 g
Ogółem	440 g	440 g
Nadmiar NCO (% wag.)	4,01	4,01

Nazwy Desmodur, Tego, Aerosil, Finntalc, Ultracarb, Tegostab, Texacat, Thancat, Levagard i Ixol są nazwami handlowymi.

Przykład IX.

A. Wpływ monomerycznego HDI na twardość i trwałość wymiarów pianek 1S

Wytworzono 6 pianek na bazie HDT-LV i N 3400 w stosunku 7 : 3, przy czym zawartość monomerycznego HDI wynosiła 0,1,4, 7 i 10% wag. Jako składniki zawierające grupy hydroksylowe zastosowano Voranol CP 1055 i olej rącznikowy. Mieszaniny zawierały znane substancje pomocnicze i porofory, a zawartość grup NCO w prepolimerze wynosiła 13,28 - 13,75%. Jako substancje wyjściowe stosowano wolny od monomeru trimer HDI, monomer HDI oraz polieteroole i olej rącznikowy jako związki wielowodorotlenowe.

Wytworzone z tych mieszanin wyjściowych pianki badano pod względem różnych właściwości ważnych dla zastosowania pianek w praktyce. Porowatość oceniano w skali od 1 do 7, przy czym 1 oznacza porowatość nieodpowiednią, a 7 porowatość doskonałą. Wyniki podano w tabelach 6 i 6a.

Wyniki te wskazują, że wychodząc z ubogiej w monomer kompozycji prepolimerowej na bazie trimeru HDI, do której dodawano monomerycznego HDI we wzrastającej ilości, otrzymywano pianki wyraźnie coraz miększe. Naprężenie ściskające, będące miarą miękkości, wynosi 0,48 N/cm2 (próba 1) w przypadku kompozycji wolnej od monomeru, a 0,16 N/cmi (próba 6) w przypadku kompozycji zawierającej 10% monomeru. Równocześnie skurcz badanych próbek zwiększył się z 0% do 50%, a wytrzymałość próbek zmniejszyła się z 155 N do 52 N. Pogarsza się przy tym trwałość mechaniczna pianki wskutek zwiększonej zawartości monomerycznego HDI. Już przy zawartości 2% monomerycznego HDI stwierdzono silny skurcz. Pomiar naprężenia ściskającego przy silnym skurczu nie jest zbyt dokładny, jednak tendencja wzrostu naprężenia ściskającego, a zatem i wzrostu twardości próbki, wraz ze zmniejszeniem zawartości monomeru jest wyraźna.

175 824

B. Wpływ monomerycznego TDI na pianki 1,5S na bazie TDI

Przeprowadzono 6 prób, badając wpływ zawartości monomerycznego TDI na pianki na bazie TDI wytworzone z użyciem zbiorników ciśnieniowych. Pianki zawierały 0,1,6,3,3, 4,8, 6,3 lub 7,8% wag. monomerycznego TDI.

Wytworzone pianki badano pod względem różnych właściwości ważnych przy obróbce. Oceniano porowatość, kruchość i odporność na wstrząsy w skali od 1 do 7, przy czym 1 oznacza właściwości nieodpowiednie, a 7 oznacza doskonałe właściwości. Wyniki podano w tabelach 7 i 7a.

Wyniki te wskazują, że wraz ze wzrostem zawartości monomerycznego TDI od 0% (próba 1) do 7,8% (próba 6) pianki stawały coraz bardziej kruche, gdyż próby wykazały korzystną zmianę kruchości od 6 do 1, mierzonej w skali od 1 do 7 określonej powyżej. Natomiast zwiększa się kilkakrotnie naprężenie ściskające, a zatem i twardość próbek. Ponadto ulega skróceniu czas obróbki, to znaczy czas w którym próbkę można pociąć i czas nielepkości do wartości, które w przypadku obróbki ręcznej nie zawsze są odpowiednie.

Wraz ze zwiększeniem zawartości monomerycznego TDI w badanych kompozycjach uzyskuje się coraz bardziej kruche pianki 1,5S. Przy 7% zawartości piankę można rozetrzeć na proszek. Wprawdzie kruchość zmniejsza się po kilku dniach, jednak te kompozycje są przeznaczone do szybkiego utwardzenia (około 2 h), przy czym kruchość występująca po uwolnieniu kompozycji prepolimerowej ze zbiornika stanowi znaczną wadę, co czyni wytworzone z nich pianki nieprzydatne w robotach montażowych.

C. Wpływ IPDI na twardość pianek na bazie wolnego od monomeru HDI

Pianki na bazie wolnego od monomeru HDI, bez dodatku i z dodatkiem IPDI, porównano pod względem twardości ze znanymi, dostępnymi w handlu piankami typu Zarga AT5, wytwarzanymi z użyciem zbiorników ciśnieniowych.

Prepolimery wytworzono z następujących substancji:

Desmodur LS 2025: trimer HDI, wolny od monomeru

Desmodur LS 2098: wolny od monomerów polimer na bazie HDI i IPDI.

IPDI: trimer IPDI, wolny od monomeru

Tolonate HDT-LV: trimer HDI, wolny od monomeru.

Jako kształtki próbne służyły płytki DSM o powierzchni pianki 320 cm².

Wyniki podano w tabeli 8. Dzięki dodatkowi IPDI można uzyskać pianki o żądanej twardości, twardsze niż pianki na bazie samego, wolnego od monomeru HDI.

Okazuje się, że pianki na bazie wolnego od monomeru trimeru HDI w porównaniu ze znanymi piankami są stosunkowo miękkie. Jednak można doskonale regulować ich twardość przez dodanie niewielkiej ilości IPDI, także wolnego od monomeru i otrzymywać pianki porównywalne pod względem twardości ze znanymi układami, względnie na życzenie sporządzać je jako bardziej miękkie lub bardziej twarde. Twardość pianek można doskonale regulować w przypadku układu HDI/IPDI bez monomerów, co jest korzystne w przypadku robót montażowych.

Wyniki są dla fachowca całkowicie nieoczekiwane. Wyniki doświadczeń dowodzą, że obecność monomerów TDI lub HDI ma przeciwny wpływ na pianki na bazie TDI lub HDI. Przyczyna tego nie jest znana. Prawdopodobnie wpływa na to szereg różnych właściwości izocyjanianów wyjściowych. Przypuszcza się, że ubogie w monomery polimery na bazie HDI, dzięki ich stosunkowo niskiej lepkości przyjmują funkcję rozpuszczalnika, co ułatwia uwalnianie pianki. Z drugiej strony wydaje się, że HDI działa jako wewnętrzny zmiękczacz, co prowadzi do znacznego zmniejszenia stabilności, przy czym znaczny skurcz można by wyjaśnić tym, że pianka zapada się przed ostatecznym usieciowaniem. Tak więc mała zawartość monomerów lub ich brak w przypadku kompozycji wytwarzanych z zastosowaniem prepolimerów zawierających HDI jest korzystna dla wytwarzanych pianek.

Kompozycje prepolimerowe zawierające monomeryczny TDI i nie zawierające go dają pianki o znacznie zróżnicowanej kruchości, co wynika z ich różnego zachowania się podczas reakcji.

175 824

Stabilizujące działanie dodatku IPDI na pianki na bazie HDI można byłoby wreszcie przypisać wewnętrznej stabilizacji struktury pianki dzięki wprowadzeniu trwalszych merów IPDL \o

kO

σι

150

o d

50

d LT)

kO d

13,75

1,07

300

O

o

O

d

kO

m

CD

O

01

cn

lO

m

x

X

U0

O

cn

d

un

d

X

cn

m

03

cn

d

O

o

d

kO

Γ*

01

o

cn

CN

if)

iD

X

rn

O

kO

CN

un

d

k.

X

cn

μι

d

r*

cn

d

G

d

cO

Prób

o

O

o

d

U0

03

O

o

>£>

d

to

m

X

x

CN

d

00

CN

in

d

<k

X

cn

ko

cn

d

O

UO

o

d

U3

Γ*

d

m

01

m

un

x

d

o

CN

m

d

k.

X

d

CN

ID

cn

d

kO

1

o

d

kO

d

kO

O

un

x

cn

d

cn

un

d

X

d

cn

d

Ό5 cn o <=

kO

o

CN

kO

un

d

cn

d

U

d

o

01

o

01

l

1

I

n a>

d

T—1

d

o

d

O

o

X

1

<0

o

s

NCO-

O

o

cO

O

m

N U

0 Λ4

d

CN

CN CN

50,

czb

kO d

un d

(0 05

N ϋ 0)

d d

1

o

d

<0

d

>1

z

05

N

0

Φ tN d

§ 0

H

ba-

*G

3 CO

.ł4

O

<o _Λ G Q

(0

d

Φ e d

d

X

05 ^4

0 43

X

>

0

d

G

d φ

N

0 X

β

N

O £

CO

Ό

D

•d o

05

0

Φ

(0

Τί G

d a

d

0 Q)

d

X

<1)

Λ d

O

d

CO

cn

E

~ >1

X

0)

5

«·

O

„ &

6

n

G

m o

1

0

m n

i

01

X

o

£

5 ^a

0

O

o

d

o

·>—

d

X

'C’

s

£

G

d

_A 3

♦d

00

d

o

(0

cn

X

X d

G

m

0

Oi

d

O 0

CN

d

1

Ό

G

z

M

^4

O

Λ

to

Ό5

<15

»·

3

d d

ttf

(0

N

§

0

NJ

θ'

>

'0

id

0 d

d

Ό5

►4

o

0

G 0»

03

o

d

0

ϋ

1

fc

d

CO

•ΓΊ

0

(0

C)

<0

d

(0

0

e-<

co

d

d φ

<D

rp

d

£ —

05

N

Ω

Φ

O

0 d

0)

<0

3

f0 «#>

Φ

(0

H

X

α

CU

> IN

O

E-<

X

Q

SJ

O

z

175 824

Tabela 6 (ciąg dals:

σι

280

CM ^5*

Ιοτ 1

100

1,21

d CD

d CM

tO CM

o o ^5»

363

56

to

Ol

P*

>

P*

rH

co

CM

tO

P-

d

O

o

K

o

CM

CD

CM

d

Ol

CD

d

rH

<k

d

CS

rH

Ol

CD

rH

CM

^ϊ¹

CO

CM

X.

rH

CM

cn

CM

p~

CM

CO

d

rH

’Τ

^3·

p*

rH

to

CM

rH

o

CM

rH

tO

CD

TJi

«.

CM

o

CM

O

CD

d

rH

«»

rH

tO

CO

rH

CO

CM

rH

CO

co

rH

CD

CM

d

CM

d

CD

·»

CM

O

CM

d

Γ-

P-

d

rH

tO

T

io

rH

tO

rH

O

lO

iO

rH

CM

d

LO

rH

CD

CO

r-

o.

d

CM

rH

CM

UO

CD

p-

d

rH

tO

rH

O

d

1

toś 3 cm

rH CM

1

W

rH

o

CM

1 1 1

1

lilii

1 I 1

Π3

24

•rH

o

O

C

ε

dP

•

łH

H

—*

•d

Cn

O

vj

dP

Λ

0)

α

DI

O

z

H-

4H N

(0

ffi

rH

dP

dfi

łH

£

---

łH

<0

0

—

Φ

4-1

□

Cl

łH

ε

c

<ΰ

łH

O

Φ

cn

fl)

N

<1>

łH

ε

—

rH

Ή

£

O

•Η

-rH

O

β

rH

υ

UH

rH

(0

CU

—»

cfl

c

0

O

4-1

ω

i—ł

4-1

0

łn

α

łH

α f0

ε

Π5

ε

0

0)

φ

3

CU

Λί

CU

łH

Cl

0

c

'U

Ό

α

>

Λί

Φ

M/J

—

*<)

\

łH

rH

Ό

Ό3

•H

0

łH

Ό

Mn

łH

4H

mo

£

-c

O

C

4-1

O

flj

MO

0

<D

O

0

<D

4-1

Φ

łH

UH

«r

0

4-1

UH

£

4-1

•H

<1>

HM

<0

O

d

<d

4->

a>

O

0

(0

a>

Cu

•d

Q>

s

M

rH

w

CO

•d

łH

μ

W

•d

łH

O

Λ

4-1

(0

O

fO

O

Λ

O

0

«υ

<σ

Q

0

4-1

dP

O

CO

OM

Qj

s

o

UH

CM

2

o

UH

CO

175 824

Próba nr	kD	m	CO	kO	kO	O LD	0,16	CM
	m	0Ί	kD	kD	36	0,17	iT) U7
	kD	cn	kD	kD	U7 CM	0,16	CM m
cn	r-	o r~ł	kD	kD	cn 1	0,24	Γ-
CM		O w	kD	kD	LO	0,43	138
W	co	o t“ł	kO	kD	o	0, 48	155
Właściwośca pianki	Nielepkośa (min)	Podatnośa na cięcia (min)	Porowatośa w paśmia 1-7	Porowatośa w spoinia 1-7	Skurcz próbia (%)	2 Naprężenia ściskająia (N/crn )	Wytrzycnałośa caksyoalaa (N)

175 824

Próba nr	LO	O 1	200
Lf)	CTi	200
	03	\| 200
ω	Γ-	200
CN	LO	200
r—I	tn	200
Składniki kompozycji		'S'	1
CO	o — 'W n 0 g 4-i υ w \ q> cn 0 —	1,16
CN	NCO-	11,0
i-ł	Izocyjanian	Desmodur VP PU25HS31

175 824

Ο Ή	m Cd		co	rd to co co σι H N s > CS] Γ tT rd r-1		m o rd to	uo to co co r- Cl Cl C4 o
σι	Ο CN]	η	r- tO CO CO rd r-l CN - K Osi to tT rd rd	uo o r-l Ό	Lf) to (Τι tt r- cn ci csj o
αο	tn «Η	co	cn w oo co CO r-l 1-H V X κ Cs] tT CO T-i r-l	m o rd to	tn to σι tt r- σι <N CM o
γ-	Ο rd	co	co to co CO tp r-l r-l ·. - CM CO Cs] rd r-\|	m o rd to	m to o tn r— cn co cm o
tO	tn	co	co to co to > r-l O - * Cs] r-l «—1 r-l i-i	tn o rd to	uo to o tn r— cn co oj o
ιη	I	co	to co o CO r-l O X x Cs] O r-l r-l	tn o rd to	UO to rd to r- cn co ci o
ττ	1		1	1 III		1 1	1 1 1 1	Frnk- cyjność
η	ττ rd rd		1,05	1 III	Gęstość 3 (g/cm )	1,21 0, 91	I 1 1 1	O — dO CO o ε j-ι υ TO \ o> σι o —
Cs]	Ο C0 τΤ	Liczba OH	1	1 III		101	ł 1 1 1	Masa cząsteczkowa
rd	Ο ο rd &-< Μ 0 £ ω Φ α	Poliol	Tegostaa B 8863T	Zawartoća NCa w prepolimerze (%) Gęstość Masa (g) Zawartośa monomera TDa (%)	Porofor	R 134a R 152a	Masa (g) Gęstośa (g/ml) Porofor/prepolimra (%/obj.) Porofor/prepolimra (%/wag.)	Środek sieciujący

175 824

^οτ -	CO i—1	«η σι οι 'a· «Η o - «. r«Η i—1	3,90 0,18	322	275	ro ld co ld en *?· oi - CM “ o o
σι	LO 1—4	k γ- σι <ο ι-4 O “ * LO i—ł 1—ł	4,14 0, 16	315	271	p» ^J1 lf) LO © Ol *, CM - O O
co	m i—4	1-1 lo o r- i-ł O * *. •Ί’ r—l i—l	3, 80 0,16	-, 309	267	i—1 CO Γ- LO © ^ Ol «. CM * O O
Γ	13	i—1 ^3» 01 Ol i-4 O - CM 1—4 i—l	4,05 0, 14	302	262	Lf) CM 01 Γ-» Γ· Oi » CM “ o O
LO	12	1-i CO CO O o - - CM i-4 r—ł	3, 69 0,13	296	258	O CM i-i CO r- ni o >. CM - O i—l
tn	O i“4	W i-l CO CM r-l O < - O i-4 i—l	3, 96 0,11	289	253	i—l ·^ oo LO Ti· O CM - O i—l
^3¹	CM	1 III	i 1	1		II II
co	1,11	ID “ III O	1 1	1		1 ! II
CM	62, 06	o (O O III LO r-l	1 1	1		II II
ι-4	Glikol etylenowy	0 θ' Cn Q O □ — Cn 5 g u - £ J5 co π ^w KU U Φ * os co h 35 CM 1 g g 1 CM (0 \ H Ł, K Λί O MU Ό — 1 O Ό 4-1 CM J-4 'U MO <0 tfi ΜΠ Mfl 0 U O 0 44 Ψ4 — (U 4-J Q> — <+-l — GQ to -nH Φ O «3 a> n g b — 2OO —	Całkowiti zawartośi NCl bez gazi (%) Zużycii całkowiti (mol/100g)	Masi całkowiti (g)	Objętośi prepolimei + porofoi (ml)	Objętośi wypełnienai (ml) Stopiei napełnienai zbiorniki (%) Stabilizatri (%) Kataliai (i mol)

175 824

Próba nr	LO	5-6	9-10	5-6	i 15,67	r-	W	LO	1
	6-7	11-12	6-7	T—ł W		CN	LO	1
’Τ	7-8	12-13	7-8	5, 69	6-7		LO	1
cn	9-10	13-14	9-10	3, 65	6-7		LO	1
CN	>10	15-16	>10	2,19	LO	LO	LO	ł
tH	>10	16-17	>10	1,32	LO	LO	LO	23a 9
Właściwośca pianki	Nielepkośa (min)	Podatnośa na cięcia (min)	Podatnośa na obróbka (min)	WytrzyTnałość maksymalna (N)	Porowatość	Kruchość	Odpornośa na wstrząsy	Ogrzanea pa 30a (°C)

175 824 oo

H

maksy-	2494	2435	1211	3238	2161
Wytrzymałość	\|malna (N)
Φ
u
(TJ*
r~t
Π3
Λ!
CO
•H U NO	α Fi	σι	r—1	cn	CN	LO
	LO	r-	t—i	Γ-
	o
Φ	\	r·	Γ*	co	O	LO
	52				t—1
β	—
<D
N
0>
Ll
04
(0
52
					>	>
					H-1	hI
					1	1
			CO	tn	H	E-i
			cn	CN	α	α
			o	o	w	X
			CN	CN
			W	w	5	2
			h!	Hi	H	M
			Li	Lł	Q	Q
			O	Π	CL	CL
			TJ	TJ	H	H
•<*ł			o	o
Λί			fi	g	dP	oP
C			co	w	iO	O
to			Φ	o		«—ł
•H			Q	Q
α						•H
			(U	(U	U	υ
•n			U	υ	NO	'C0
(0			(tf	ctf	O	0
N			•ΓΊ	•n	-U	4-1
*0			(0	(U	Li	Li
O			LI	Ll	(0	(0
			<ł)	<ł)	s	£
			-H		CO	<0
			s	s	N	N
			(U	(U
			N	N	O	O
		m
		E-i	t—1		CN	CN
		Ftl	\		\	\
			m		LO	LO
			r-	Γ-	D~	r-*
		0	t-H	i—1	τ-H	r-4
		Cź	1	i	l	t
			CO	co	CO	CO
		CN	cn	cn	cn	cn

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 70 egz Cena 4,00 zł.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Kompozycja prepolimerowa do wytwarzania poliuretanowych pianek izolacyjnych z użyciem zbiorników ciśnieniowych, składająca się ze składnika prepolimerowego zawierającego co najmniej jeden, wytworzony w reakcji poliizocyjanianów ze związkami zawierającymi grupy hydroksylowe, prepolimer poliuretanowy o zawartości grup NCO wynoszącej 4 - 20% wag., znanych substancji pomocniczych i składnika porotwórczego, znamienna tym, że zawiera prepolimer poliuretanowy na bazie heksametyleno-1,6-dńzocyjanianu, tolilenodiizocyjanianu lub diizocyjanianu izoforonu albo ich mieszanin, względnie ich mieszanin z innymi poliizocyjanianami, przy czym zawartość monomeru izocyjanianowego wynosi poniżej 2% wag. w przeliczeniu na składnik prepolimerowy.
2. Kompozycja prepolimerowa według zastrz. 1, znamienna tym, że zawiera ciekły polibutadien w ilości 0,02 -1% wag.
3. Kompozycja prepolimerowa według zastrz. 2, znamienna tym, że zawiera ciekły polibutadien mający około 75% podwójnych wiązań 1,4-cis, około 24% podwójnych wiązań 1,4-trans i około 1% podwójnych wiązań winylowych, masę cząsteczkową około 3000 określoną metodą osmometryczną i lepkość około 3000 mPa · s w 20°C.
4. Kompozycja prepolimerowa według zastrz. 1 albo 2, albo 3, znamienna tym, że zawiera olej parafinowy lub środek przeciwpieniący w ilości 0,01 - 2% wag. w przeliczeniu na składnik prepolimerowy.
5. Kompozycja prepolimerowa według zastrz. 1, znamienna tym, że zawiera prepolimer poliuretanowy o lepkości początkowej 5000 - 20000 mPa · s w 20°C.
6. Kompozycja prepolimerowa według zastrz. 5, znamienna tym, że zawiera prepolimer poliuretanowy o lepkości początkowej 8000 · 15000 mPa · s w 20°C.
7. Kompozycja według zastrz. 1, znamienna tym, że zawiera prepolimer na bazie heksametyleno-1,6-diizocyjanianu, ewentualnie w mieszaninie z innym poliizocyjanianem ubogim w monomer.

* * *